روزنامه اسرائیلهیوم به نقل از منابع آگاه گزارش داد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و دستکم دو رهبر دیگر منطقه از پیشبرد رویکردی فعالانه برای سرنگونی جمهوری اسلامی در کوتاهمدت حمایت میکنند.
اسرائیلهیوم شامگاه یکشنبه ۲۸ دی نوشت نتانیاهو متعهد شده است «تمام حمایتهای لازم» را برای تحقق این هدف فراهم کند.
بر اساس این گزارش، «اقدام جدی» آمریکا علیه جمهوری اسلامی قطعی محسوب میشود و اکنون تنها مساله زمان مطرح است.
یک منبع آگاه در همین رابطه به اسرائیلهیوم گفت زمانبندی مناسب و ماهیت اقدام علیه حکومت ایران بهطور مداوم و «با همکاری کامل همه کشورهای دوست در منطقه» در دست بررسی قرار دارد.
این روزنامه افزود تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه با هدف ایجاد مجموعهای گستردهتر از گزینهها علیه جمهوری اسلامی صورت میگیرد؛ گزینههایی که هم طرح حمله و هم محاصره اقتصادی و راهبردی ایران را شامل میشوند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر بارها از احتمال مداخله در ایران سخن گفته و به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داده بود از سرکوب معترضان در جریان انقلاب ملی ایرانیان خودداری کنند.
او در نهایت ۲۴ دی اعلام کرد کشتار در ایران متوقف شده و برنامهای برای اعدام معترضان وجود ندارد.
هرچند برخی تحلیلگران انصراف ترامپ از هدف قرار دادن جمهوری اسلامی را به منزله عقبنشینی او از مواضعش در حمایت از معترضان ایرانی دانستهاند، اما در دو روز اخیر، رسانهها از افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه و احتمال انجام یک عملیات وسیع خبر دادهاند.
روایتهای مخاطبان از شهرهای مختلف حاکی از شلیک گسترده با سلاح جنگی، محاصره معترضان، اعمال حکومت نظامی و فشار نظاممند بر خانوادههاست.
کنترل بیمارستانها و سرقت بانکهای خون
یکی از نگرانکنندهترین اقدامات نیروهای سرکوب، مداخله مستقیم ماموران امنیتی در مراکز درمانی است.
یک پزشک در رشت گفته است پس از انتقال مجروحان اعتراضات به بیمارستان «پورسینا»، نیروهای امنیتی وارد بیمارستان شدند و زخمیها را با خود بردند. همچنین، ماموران کل ذخایر بانک خون این بیمارستان را تخلیه و آن را به بیمارستان «ولیعصر» ارتش منتقل کردهاند.
گزارشهای مشابهی از خرمآباد و اراک نیز منتشر شده که از انتقال گسترده اجساد، پر شدن سردخانهها و حضور نیروهای حکومتی در اطراف مراکز درمانی حکایت دارد.
خانوادهها میگویند در برخی موارد برای تحویل پیکر کشتهشدگان یا حتی اطلاع از محل دفن، تحت فشار مالی قرار گرفتهاند و مبالغی چندصد میلیونی مطالبه شده است.
این اقدامات، به گفته شهروندان، عملا روند درمان مجروحان را مختل و امکان ثبت پزشکی کشتهشدگان را از بین برده است.
محاصره مردم و شلیک مستقیم در رشت و کرج
گزارشها از رشت و شهرهای اطراف آن از جمله لوشان، رودبار، منجیل، رستمآباد و بندرانزلی، حاکی از شلیک مستقیم با سلاح جنگی به معترضان است.
پیامهای مخاطبان از کشتهشدن شمار بالایی از شهروندان، از جمله کودکان، خبر میدهند.
در کرج، بهویژه در محله کیانمهر، شاهدان عینی گفتهاند نیروهای امنیتی با عقبنشینی هدفمند، جمعیت چند هزارنفری معترضان را به محدودههایی بدون راه خروج کشانده و سپس با تیر جنگی به روی آنها آتش گشودهاند.
بهگفته منابع محلی، تنها در یک شب دهها نفر هدف گلوله قرار گرفتند و بیمارستانها از پذیرش مجروحان خودداری کردند و مردم ناچار شدند زخمیها را در خانهها درمان کنند.
در رشت نیز روایت مخاطبان حاکی از آن است که مردم در منطقه بازار بین نیروهای سرکوبگر و دود و آتش گرفتار شده و سپس هدف تیراندازی قرار گرفتند. یک مخاطب از آمار ۷۰۰ نفری کشتهشدگان خبر داد.
حکومت نظامی ادامه دارد
در کنار این اقدامات، حکومت نظامی در بسیاری از شهرها بهطور عملی برقرار است.
از قم، رفسنجان و دزفول تا کرج، بروجرد و ایذه، تعطیلی اجباری مغازهها، بستهشدن خیابانها، ایستهای بازرسی، تفتیش تلفنهای همراه و حضور نیروهای مسلح با سلاح جنگی گزارش شده است.
شهروندان میگویند پس از ساعات مشخصی از شب، حتی خروج از خانه، پارکینگ یا تردد در کوچهها با ممانعت و تهدید مواجه میشود.
مجموعه این گزارشها نشان میدهد سرکوب اعتراضات نهتنها خیابانها، بلکه درمان، زندگی روزمره و حتی حق سوگواری خانوادهها را نیز هدف قرار داده است.
این روزنامه بهنقل از منابع خود گزارش داده که ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و گروه رزمی همراه آن به تنگه مالاکا، بین مالزی و اندونزی، رسیدهاند و انتظار میرود طی ۵ تا ۷ روز آینده وارد حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) شوند. دو ناوشکن یواساس اسپروانس و یواساس مایکل مورفی نیز این ناو را همراهی میکنند.
بر اساس گزارشها، طی ۲۴ ساعت گذشته ۱۲ فروند جنگنده اف-۱۵ دیگر به اردن منتقل شدهاند. همچنین گفته میشود شمار بیشتری از هواپیماهای جنگی در آینده نزدیک راهی منطقه خواهند شد. همزمان، هواپیماهای باری در پایگاه نظامی آمریکا در دیهگو گارسیا فرود آمدهاند.
مقامهای آمریکایی به اورشلیمپست گفتهاند که «در حال حاضر همه گزینهها روی میز است». به گفته آنان، هدف از این تحرکات، ایجاد یک نیروی قابلتوجه در خاورمیانه است تا در صورت تصمیم ترامپ برای حمله به جمهوری اسلامی، طیف گستردهای از گزینهها را در اختیار داشته باشد.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه نشستی با چند وزیر در سطح عالی دفاعی برگزار کرد تا آخرین تحولات منطقه را بررسی کند. مقامهای اسرائیلی بر این باورند که «حمله آمریکا به جمهوری اسلامی همچنان یک گزینه محتمل است».
بهنوشته اورشلیمپست، ترامپ چهارشنبه گذشته متقاعد شد حملهای را که برای هفته قبل برنامهریزی شده بود لغو کند؛ تصمیمی که تا حدی به دلیل محدودیت توان عملیاتی آمریکا در منطقه اتخاذ شد، چرا که بسیاری از تجهیزات نظامی ایالات متحده پس از جنگ ۱۲روزه به حوزه کارائیب و شرق آسیا منتقل شده بودند.
همچنین گفته میشود چند کشورعربی به آمریکا اطلاع داده بودند که اجازه نخواهند داد هواپیماهای آمریکایی از خاک آنها برای حمله به ایران برخیزند.
در همان روز، نتانیاهو در تماس تلفنی با ترامپ اعلام کرده بود که اسرائیل در صورت واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی به حمله آمریکا، آمادگی دفاع از خود را ندارد، زیرا ارتش آمریکا در حال حاضر نیروهای کافی در منطقه ندارد تا مانند گذشته به اسرائیل کمک کند.
دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل و معاون دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفت ترامپ که تمایل دارد وعدههای لفظی خود به مردم ایران را محقق کند، ممکن است به دنبال یک «خروجی نظامی نمایشی» باشد.
او به اورشلیمپست گفت:«ترامپ از مردم ایران خواست به خیابانها بیایند و وعده داد در کنارشان خواهد بود. اما وقتی رژیم هزاران نفر را کشت، بهایی پرداخت نشد، چون آمریکا در آن زمان نیروهای لازم را در منطقه نداشت اما این وضعیت اکنون در حال تغییر است.»
شاپیرو افزود: «با بازگشت نیروهای آمریکا به منطقه، توان واشینگتن برای اقدام نظامی دوباره در حال افزایش است و سبک نظامی مورد علاقه ترامپ، یعنی یک حمله شدید و کوتاهمدت، ممکن است او را به سمت هدف قرار دادن مستقیم علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سوق دهد.»
او گفت: «چه اقدامی بزرگ و نمایشی خواهد بود که به او اجازه دهد بگوید به وعدهاش عمل کرده؟ حذف رهبر جمهوری اسلامی.»
در واکنش، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که حمله به خامنهای به معنای آغاز یک جنگ تمامعیار با جمهوری اسلامی خواهد بود.
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) و از برجستهترین کارشناسان اسرائیلی در امور داخلی ایران، نیز به اورشلیمپست گفت: «اگرچه در حال حاضر ترس بر جامعه ایران حاکم است، اما تاکتیکهای رژیم در حال تعمیق نفرتی است که محرک اعتراضات بوده است.»
او افزود: «در نگاه اول، شاهد استقرار گسترده نیروهای امنیتی، بازداشتهای گسترده و شهروندانی هستیم که از ترک خانههایشان میترسند. اما این سکوت خیابانها فریبنده است.»
زیمت با مقایسه شرایط فعلی با سرکوبهای گسترده سالهای گذشته، توضیح داد که سرکوب کنونی در حال ایجاد نوعی زیرساخت روانی متفاوت است.
او گفت: «اگرچه سرکوب در کوتاهمدت ترس ایجاد میکند، اما در بلندمدت خصومت و نفرت نسبت به رژیم را عمیقتر میکند.»
وی به اهمیت فرهنگی مراسم سوگواری در ایران، بهویژه مراسم چهلم، اشاره کرد و آنها را نقاط بالقوه انفجار اعتراضات دانست.
زیمت افزود: «هر تشییعجنازه و هر مراسم یادبود میتواند به تشدید اعتراضات منجر شود. ما در سال ۲۰۲۲ هم دیدیم که این تاریخها چگونه میتوانند هزاران نفر را دوباره به خیابانها بکشانند. پتانسیل تنش در حال افزایش است و این سطح از سرکوب نمیتواند برای همیشه ادامه یابد.»
«ترامپ مصمم است زمینه سقوط جمهوری اسلامی را فراهم کند»
اسرائیلهیوم در ادامه به نقل از یک منبع آگاه نوشت حکومت ایران «مانعی در برابر هرگونه پیشرفت سیاسی و اقتصادی در خاورمیانه» به شمار میرود و ترامپ «مصمم» است زمینه سقوط جمهوری اسلامی را فراهم کند.
بر اساس این گزارش، وزارت خزانهداری ایالات متحده در حال تدارک بسته تازهای از تحریمها علیه تهران است که بهطور خاص مقامهای بلندپایه و شرکتهای وابسته به رهبران جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را هدف میگیرد.
اسرائیلهیوم افزود در این میان، عربستان سعودی موضعی پیچیده در قبال تحولات ایران اتخاذ کرده است؛ از یک سو، نگران حملات احتمالی ایران است و از سوی دیگر، بر ضرورت کاهش چشمگیر نفوذ مخرب تهران بر دیگر حکومتهای منطقه تاکید دارد.
۲۵ دی، آمریکا در بسته تحریمی جدید خود ۱۲ شخص و ۱۳ نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی را تحریم کرد.
در این فهرست، نام علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نعمتالله باقری، فرمانده سپاه لرستان، یدالله بوعلی، فرمانده سپاه فجر فارس و عزیزالله ملکی، فرمانده انتظامی استان فارس، به چشم میخورد.
چرا ترامپ هفته گذشته از حمله به ایران منصرف شد؟
اسرائیلهیوم نوشت ترامپ هفته گذشته پس از گفتوگو با شماری از مقامهای منطقه، از جمله نتانیاهو، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر و هیثم بن طارق، سلطان عمان، تصمیم گرفت طرح حمله به ایران را به حالت تعلیق درآورد.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو در گفتوگو با ترامپ علاوه بر تشریح وضعیت آمادگی دفاعی اسرائیل، هشدار داد بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی، «یک حمله محدود و بسیار دقیق» ممکن است پیامدهایی متفاوت از سناریوهای اولیه به دنبال داشته باشد.
دیگر نهادهای اطلاعاتی منطقه نیز این ارزیابی را مطرح کردند که فروپاشی جمهوری اسلامی فرآیندی زمانبر خواهد بود و بهطور مستقیم در نتیجه یک حمله هوایی رخ نخواهد داد.
به نوشته اسرائیلهیوم، این نهادها در عین حال تاکید کردند توانایی تهران برای پاسخ نظامی «به مراتب ضعیفتر از لفاظیهای پرطمطراق رهبران رژیم» است.
در روزهای اخیر، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی تهدید کردهاند حکومت ایران به هرگونه حمله پاسخ خواهد داد.
نقش ویتکاف در تحولات ایران
اسرائیلهیوم در ادامه گزارش داد یکی از چهرههای موثر در عقبنشینی ترامپ از حمله به ایران در هفته گذشته، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، بود.
بر اساس این گزارش، ویتکاف پیامی از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به کاخ سفید منتقل کرد که در آن گفته شده بود اعدامها در ایران انجام نخواهند شد. این در حالی است که پیامهای رسیده از ایران به اسرائیل خلاف این اظهارات را نشان میداد.
ویتکاف همچنین پیام دیگری از مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، منتقل کرد که در آن آمده بود تیراندازی به معترضان در خیابانها متوقف شده است.
یک منبع اسرائیلی به اسرائیلهیوم گفت «بیتجربگی» ویتکاف در مواجهه با جمهوری اسلامی مشهود بود و ترامپ بعدها اطلاعاتی دریافت کرد که نشان میداد کشتار در داخل ایران، برخلاف این وعدهها، همچنان ادامه داشته است.
