ایراناینترنشنال
دقیقه ۷۲ بازی استقلال و تراکتور، لحظاتی پس از گل مردود آبیها ، صحنهای به ثبت رسید که درد و غم این روزها را چند برابر کرد؛ روزهایی که هنوز نمیدانیم دقیقاً چند نفر از ما جان باختهاند و چند پیکر بیجان همچنان در سردخانهها منتظر شناسایی هستند.
از ساپینتو انتظاری نیست، اما آقای بیژن طاهری و آقای وریا غفوری، روی سخن با شماست. از زبان سعدی میگویم: «تو کز محنت دیگران بیغمی / نشاید که نامت دهند آدمی». این بیت، فراتر از یک شعار اخلاقی، بنیان یک جهانبینی عمیق در فرهنگ ماست که بر ضرورت همبستگی انسانها بنا شده است.
ما انسانها «اعضای یک پیکر» هستیم؛ پیکری که این روزها زخمی، رنجور و نحیف است. شما که نسبت به جانهای از دست رفته بیتفاوتی میکنید، در واقع پیوند خود را با مفهوم انسانیت گسستهاید.
اگر «آدم بودن» به معنای درک رنج دیگری است، پس خوشحالی شما در زمانه شلیک به پیکر جوانان وطن، نوعی مرگ اخلاقی است. شما شاید به ظاهر زنده باشید، اما از منظر وجدان، سقوط کردهاید.
آیا گمان میکنید با سکوت و بیطرفی در امان میمانید؟
شما اصل «پیوستگی اعضا» را فراموش کردهاید. وقتی ساختاری به کشتار شهروندان خود دست میزند، هیچکس در درازمدت ایمن نخواهد بود. این بیتفاوتی و خوشحالیهای لحظهای، در واقع سوخت ماشین سرکوبی است که فردا ممکن است سراغ خود شما یا عزیزانتان بیاید.
بیطرفی در زمانه نبرد میان ظالم و مظلوم، چیزی جز کمک به ظالم نیست. شما میبینید که چگونه مردمتان که بخشی از آنها هوادارانتان هستند به ناحق کشته میشوند، اما همچنان با رفتار خود میگویید: «به ما ربطی ندارد، ما نه فقط فوتبالمان را بازی میکنیم، بلکه بعد از گل هم خوشحالی میکنیم».
این برخورد به قاتل اطمینان خاطر میدهد که میتواند بدون پرداخت هزینه، به جنایتش ادامه دهد. این «بیغمی»، یک انتخاب شخصی نیست؛ بلکه خیانتی جمعی به تمام جامعه است.
خوشحالی مفرط شما پس از یک گل مردود، نمایش یک سقوط اخلاقی عمیق بود. شما شادیِ کوچک و موقت خود را به سوگ عظیم جامعه ترجیح دادید. دیروز، صحنه سقوط شما از جایگاه آدمیت و کرامت انسانی بود؛ قضاوتی که تاریخ آن را پس نخواهد زد.
روایتهای مخاطبان از شهرهای مختلف حاکی از شلیک گسترده با سلاح جنگی، محاصره معترضان، اعمال حکومت نظامی و فشار نظاممند بر خانوادههاست.
کنترل بیمارستانها و سرقت بانکهای خون
یکی از نگرانکنندهترین اقدامات نیروهای سرکوب، مداخله مستقیم ماموران امنیتی در مراکز درمانی است.
یک پزشک در رشت گفته است پس از انتقال مجروحان اعتراضات به بیمارستان «پورسینا»، نیروهای امنیتی وارد بیمارستان شدند و زخمیها را با خود بردند. همچنین، ماموران کل ذخایر بانک خون این بیمارستان را تخلیه و آن را به بیمارستان «ولیعصر» ارتش منتقل کردهاند.
گزارشهای مشابهی از خرمآباد و اراک نیز منتشر شده که از انتقال گسترده اجساد، پر شدن سردخانهها و حضور نیروهای حکومتی در اطراف مراکز درمانی حکایت دارد.
خانوادهها میگویند در برخی موارد برای تحویل پیکر کشتهشدگان یا حتی اطلاع از محل دفن، تحت فشار مالی قرار گرفتهاند و مبالغی چندصد میلیونی مطالبه شده است.
این اقدامات، به گفته شهروندان، عملا روند درمان مجروحان را مختل و امکان ثبت پزشکی کشتهشدگان را از بین برده است.
محاصره مردم و شلیک مستقیم در رشت و کرج
گزارشها از رشت و شهرهای اطراف آن از جمله لوشان، رودبار، منجیل، رستمآباد و بندرانزلی، حاکی از شلیک مستقیم با سلاح جنگی به معترضان است.
پیامهای مخاطبان از کشتهشدن شمار بالایی از شهروندان، از جمله کودکان، خبر میدهند.
در کرج، بهویژه در محله کیانمهر، شاهدان عینی گفتهاند نیروهای امنیتی با عقبنشینی هدفمند، جمعیت چند هزارنفری معترضان را به محدودههایی بدون راه خروج کشانده و سپس با تیر جنگی به روی آنها آتش گشودهاند.
بهگفته منابع محلی، تنها در یک شب دهها نفر هدف گلوله قرار گرفتند و بیمارستانها از پذیرش مجروحان خودداری کردند و مردم ناچار شدند زخمیها را در خانهها درمان کنند.
در رشت نیز روایت مخاطبان حاکی از آن است که مردم در منطقه بازار بین نیروهای سرکوبگر و دود و آتش گرفتار شده و سپس هدف تیراندازی قرار گرفتند. یک مخاطب از آمار ۷۰۰ نفری کشتهشدگان خبر داد.
حکومت نظامی ادامه دارد
در کنار این اقدامات، حکومت نظامی در بسیاری از شهرها بهطور عملی برقرار است.
از قم، رفسنجان و دزفول تا کرج، بروجرد و ایذه، تعطیلی اجباری مغازهها، بستهشدن خیابانها، ایستهای بازرسی، تفتیش تلفنهای همراه و حضور نیروهای مسلح با سلاح جنگی گزارش شده است.
شهروندان میگویند پس از ساعات مشخصی از شب، حتی خروج از خانه، پارکینگ یا تردد در کوچهها با ممانعت و تهدید مواجه میشود.
مجموعه این گزارشها نشان میدهد سرکوب اعتراضات نهتنها خیابانها، بلکه درمان، زندگی روزمره و حتی حق سوگواری خانوادهها را نیز هدف قرار داده است.
این روزنامه بهنقل از منابع خود گزارش داده که ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و گروه رزمی همراه آن به تنگه مالاکا، بین مالزی و اندونزی، رسیدهاند و انتظار میرود طی ۵ تا ۷ روز آینده وارد حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) شوند. دو ناوشکن یواساس اسپروانس و یواساس مایکل مورفی نیز این ناو را همراهی میکنند.
بر اساس گزارشها، طی ۲۴ ساعت گذشته ۱۲ فروند جنگنده اف-۱۵ دیگر به اردن منتقل شدهاند. همچنین گفته میشود شمار بیشتری از هواپیماهای جنگی در آینده نزدیک راهی منطقه خواهند شد. همزمان، هواپیماهای باری در پایگاه نظامی آمریکا در دیهگو گارسیا فرود آمدهاند.
مقامهای آمریکایی به اورشلیمپست گفتهاند که «در حال حاضر همه گزینهها روی میز است». به گفته آنان، هدف از این تحرکات، ایجاد یک نیروی قابلتوجه در خاورمیانه است تا در صورت تصمیم ترامپ برای حمله به جمهوری اسلامی، طیف گستردهای از گزینهها را در اختیار داشته باشد.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه نشستی با چند وزیر در سطح عالی دفاعی برگزار کرد تا آخرین تحولات منطقه را بررسی کند. مقامهای اسرائیلی بر این باورند که «حمله آمریکا به جمهوری اسلامی همچنان یک گزینه محتمل است».
بهنوشته اورشلیمپست، ترامپ چهارشنبه گذشته متقاعد شد حملهای را که برای هفته قبل برنامهریزی شده بود لغو کند؛ تصمیمی که تا حدی به دلیل محدودیت توان عملیاتی آمریکا در منطقه اتخاذ شد، چرا که بسیاری از تجهیزات نظامی ایالات متحده پس از جنگ ۱۲روزه به حوزه کارائیب و شرق آسیا منتقل شده بودند.
همچنین گفته میشود چند کشورعربی به آمریکا اطلاع داده بودند که اجازه نخواهند داد هواپیماهای آمریکایی از خاک آنها برای حمله به ایران برخیزند.
در همان روز، نتانیاهو در تماس تلفنی با ترامپ اعلام کرده بود که اسرائیل در صورت واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی به حمله آمریکا، آمادگی دفاع از خود را ندارد، زیرا ارتش آمریکا در حال حاضر نیروهای کافی در منطقه ندارد تا مانند گذشته به اسرائیل کمک کند.
دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل و معاون دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفت ترامپ که تمایل دارد وعدههای لفظی خود به مردم ایران را محقق کند، ممکن است به دنبال یک «خروجی نظامی نمایشی» باشد.
او به اورشلیمپست گفت:«ترامپ از مردم ایران خواست به خیابانها بیایند و وعده داد در کنارشان خواهد بود. اما وقتی رژیم هزاران نفر را کشت، بهایی پرداخت نشد، چون آمریکا در آن زمان نیروهای لازم را در منطقه نداشت اما این وضعیت اکنون در حال تغییر است.»
شاپیرو افزود: «با بازگشت نیروهای آمریکا به منطقه، توان واشینگتن برای اقدام نظامی دوباره در حال افزایش است و سبک نظامی مورد علاقه ترامپ، یعنی یک حمله شدید و کوتاهمدت، ممکن است او را به سمت هدف قرار دادن مستقیم علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سوق دهد.»
او گفت: «چه اقدامی بزرگ و نمایشی خواهد بود که به او اجازه دهد بگوید به وعدهاش عمل کرده؟ حذف رهبر جمهوری اسلامی.»
در واکنش، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که حمله به خامنهای به معنای آغاز یک جنگ تمامعیار با جمهوری اسلامی خواهد بود.
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) و از برجستهترین کارشناسان اسرائیلی در امور داخلی ایران، نیز به اورشلیمپست گفت: «اگرچه در حال حاضر ترس بر جامعه ایران حاکم است، اما تاکتیکهای رژیم در حال تعمیق نفرتی است که محرک اعتراضات بوده است.»
او افزود: «در نگاه اول، شاهد استقرار گسترده نیروهای امنیتی، بازداشتهای گسترده و شهروندانی هستیم که از ترک خانههایشان میترسند. اما این سکوت خیابانها فریبنده است.»
زیمت با مقایسه شرایط فعلی با سرکوبهای گسترده سالهای گذشته، توضیح داد که سرکوب کنونی در حال ایجاد نوعی زیرساخت روانی متفاوت است.
او گفت: «اگرچه سرکوب در کوتاهمدت ترس ایجاد میکند، اما در بلندمدت خصومت و نفرت نسبت به رژیم را عمیقتر میکند.»
وی به اهمیت فرهنگی مراسم سوگواری در ایران، بهویژه مراسم چهلم، اشاره کرد و آنها را نقاط بالقوه انفجار اعتراضات دانست.
زیمت افزود: «هر تشییعجنازه و هر مراسم یادبود میتواند به تشدید اعتراضات منجر شود. ما در سال ۲۰۲۲ هم دیدیم که این تاریخها چگونه میتوانند هزاران نفر را دوباره به خیابانها بکشانند. پتانسیل تنش در حال افزایش است و این سطح از سرکوب نمیتواند برای همیشه ادامه یابد.»
