نشریه تایمز در آستانه دیدار بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ در آمریکا، به نقل از مقامهای اسرائیلی نوشت که نخستوزیر این کشور ماموریت دارد تا رییسجمهور آمریکا را به اقدام علیه برنامه موشکی بالستیک جمهوری اسلامی ترغیب کند.
این نشریه نوشت رییسجمهوری آمریکا متعهد شده اجازه ندهد ایران به سلاح هستهای دست یابد.
تایمز اشاره کرد نتانیاهو ممکن است تلاش کند موافقت آمریکا را برای حمله به تاسیسات تولیدی ایران جلب کند؛ سیاستی مشابه هدف قرار دادن حماس در غزه از طریق دورههایی از جنگهای کوتاه.
این نشریه افزود گزینه دوم نتانیاهو این است که ترامپ را به حمایت کامل از اسرائیل در برابر ایران متقاعد کند؛ گزینهای که به نوشته تایمز بعید به نظر میرسد، زیرا رییسجمهوری آمریکا خود را صلحطلب خاورمیانه معرفی کرده است.
(به توصیه کارشناسان، اگر با فردی روبهرو شدید که از جملات یا عباراتی حاکی از افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکند، از او بخواهید با یک پزشک متخصص معتمد، نهادهای فعال در این زمینه یا فردی مورد اعتماد درباره نگرانیهایش صحبت کند. اگر خودتان به خودکشی فکر میکنید، در ایران میتوانید با اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳ تماس بگیرید.)
حسینی، دوشنبه هشتم دی گفت در سن نوجوانی، میزان اقدام به خودکشی و موفقیت آن در دختران و پسران نوجوان یکسان شده است، در حالی که قبلا این تفاوت پنج برابر بود.
او همچنین توضیح داد نسبت اقدام به خودکشی به خودکشی منجر به مرگ، ۲۰ به یک است.
به عبارت دیگر، از هر ۲۰ اقدام به خودکشی یک مورد به مرگ منجر میشود اما ۱۹ نفر دیگر که جان خود را از دست ندادهاند نیز بهشدت در معرض تکرار مجدد خودکشی قرار دارند.
پیشتر و در اوایل اسفند ۱۴۰۳، حمید یعقوبی، رییس انجمن پیشگیری از خودکشی ایران، اعلام کرده بود در چهار سال اخیر، هر سال ۱۰ درصد به مرگهای ناشی از خودکشی اضافه شده است.
یعقوبی هشدار داده بود از سال ۹۰ تاکنون آمار خودکشی در ایران روندی افزایشی داشته و از ۴.۷ درصد به ۸.۱ درصد در سال ۱۴۰۱ و ۸.۹ درصد در سال ۱۴۰۲ رسیده است.
اردشیر بهرامی، جامعهشناس و پژوهشگر، نبود فضای گفتوگو در خانوادهها، کودکهمسری، ازدواجهای اجباری و فقر را از عوامل اصلی خودکشی کودکان و نوجوانان برشمرده بود.
حسینی بدون اشاره به این دلایل، از اجرای «طرح ویژه خودکشی» در تهران و چند شهر دیگر خبر داد.
رییس سازمان بهزیستی گفت در این طرح، افرادی که اقدام به خودکشی کردهاند بهصورت ویژه رصد میشوند و حمایتهای اولیه از آنها صورت میگیرد تا احتمال تکرار این اقدام کاهش یابد.
او کاهش «همبستگی عاطفی و اجتماعی و افت سرمایه اجتماعی» را از دلایل اصلی خودکشی عنوان کرد.
صبا آلاله، روانتحلیلگر اجتماعی و سیاسی، فروردین امسال در مصاحبه با ایراناینترنشنال، به دلایل افزایش آمار خودکشی در ایران پرداخت و گفت در سالهای گذشته با افزایش نابرابریهای اجتماعی و سیاسی، میزان خودکشی هم افزایش یافته است.
آلاله با تاکید بر اینکه خودکشی را نباید مسالهای «فردی، درونی و مختص به یک نفر» دانست، افزود سلامت روان فردی، وابستگی و پیوستگی بسیار زیادی به سلامت روان جمعی و تمام ساختارهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دارد.
بازاریان اعتصابکننده، در تجمعات دوشنبه هشتم دیماه خود شعارهای اعتراضی از جمله «مرگ بر دیکتاتور»، «نه غزه، نه لبنان/ جانم فدای ایران»، «بازاری میمیرد/ ذلت نمیپذیرد» و «تا آخوند کفن نشود/ این وطن وطن نشود»، سردادند.
در ادامه، شعارهای «امسال سال خونه/ سیدعلی سرنگونه»، «رضا شاه/ روحت شاد»، «این آخرین نبرده/ پهلوی برمیگرده» و «بگو/ جاوید شاه جاوید شاه جاوید شاه» در میان معترضان شنیده شد.
گزارشها حاکی است بازاریان و کسبه، در بازارها و مراکز تجاری از جمله چهارسوق، بازار طلا، پاساژ علاالدین، مجتمع چهارسو، بازار مبل دلاوران، بازار جعفری، بازار شوش، بازار بزرگ، بازار امینحضور و باغ سپهسالار، فعالیت صنفی خود را متوقف کرده و تجمعهای اعتراضی برگزار کردند.
همزمان دامنه این اعتراضها به خیابانها و محورهای اصلی شهری نیز رسید.
بر اساس اطلاعات دریافتی، خیابانهای لالهزار، طالقانی، انقلاب، نجاتاللهی، کارگر، امیرکبیر، سعدی، مولوی و جمهوری و همچنین پل حافظ از جمله نقاطی بودند که شاهد حضور و تجمع معترضان بودند.
در ادامه، اعتراضها به میدانها، چهارراهها و نقاط دیگر تهران نیز گسترش یافت.
بهارستان، میدان فردوسی، میدان حسنآباد، چهارراه سیروس و محوطه تئاتر شهر از جمله مکانهایی بودهاند که گزارشهایی از تجمع بازاریان و شهروندان معترض در آنها منتشر شده است.
با گسترده شدن اعتراضات، گزارشهای رسیده حاکی است ماموران امنیتی و انتظامی مقابل تئاتر شهر مستقر شدند.
همزمان خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، گزارش داد تجمع کسبه و بازاریان از خیابان لالهزار تا چهارراه استانبول ادامه داشته است.
در برخی دیگر از شهرهای ایران از جمله کرج نیز شهروندان معترض به وضعیت نابسامان اقتصاد و نوسان بازار ارز، تجمعهایی برگزار کردند.
ویدیوها و گزارشهای ارسالشده از کرج و تهران به ایراناینترنشنال نشان میدهد ماموران جمهوری اسلامی در بسیاری از مناطق با شهروندان معترض درگیر شدند.
در برخی مناطق تهران از جمله خیابان کارگر و باغ سپهسالار، ماموران از گاز اشکآور علیه کاسبان معترض استفاده کردند.
با این حال، یکی از ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان داد یکی از معترضان وسط خیابان جمهوری مقابل ماموران موتورسوار حکومت روی زمین نشست و فرار نکرد.
هفتم دیماه نیز کسبه پاساژ موبایل علاالدین، مجتمع تجاری چارسو و بازار آهن شوش، در واکنش به افزایش قیمت دلار ضمن بستن مغازههای خود دست به اعتراض زدند و از دیگر کسبه خواستند به اعتصاب بپیوندند.
برای دنبال کردن آخرین گزارشها از اعتراضهای گسترده مردم در واکنش به افزایش قیمت دلار و وضعیت نابسامان اقتصاد کشور، به اینجا مراجعه کنید.
هر بار که جاری میشود، چندین و چند کشته، میلیاردها تومان خسارت و پرسشی بیپاسخ بهجا میگذارد: آیا میشد جلوی آن را گرفت؟
روزهای پایانی آذر ۱۴۰۴، همزمانی سیل، برف و کولاک در اکثر استانها، بهویژه در مناطق جنوبی و مرکزی، فاجعهای دیگر رقم زد: ۸ تن در فارس، هرمزگان و خوزستان جان باختند و ۴۲ هزار و ۱۱۲ نفر به کمکهای امدادی نیاز پیدا کردند.
پس از گذشت بیش از دو هفته، دو پرسش کلیدی همچنان باقی است: نخست، درباره نقش سپاه پاسداران در عملیات باروری ابرها و بروز سیلاب و دوم، چرایی ناکارآمدی پیشبینیها در کاهش خسارات جانی و مالی.
باران مصنوعی یا مستعان ۲؟
به محض آنکه اواسط آذرماه سازمان هواشناسی پیشبینی کرد بارندگیهای سنگینی در پیش است، موج گستردهای از تبلیغات در شبکههای اجتماعی به راه افتاد.
عدهای «بر طبل شادانه» میکوبیدند که کشور از خشکسالی رها میشود و سپاه با پرواز بر فراز ابرها آنها را برای بارش آماده خواهد کرد.
این شیوه از تبلیغات پیشتر برای مهار ویروس کرونا با پردهبرداری از مستعان ۱۱۰ (دستگاهی تقلبی شبیه به در قابلمه) به کار رفته بود.
شاید به همین دلیل، بسیاری آن را چندان جدی نگرفتند. وقتی که در ۲۴ آذر نخستین سیلها در گوشهوکنار کشور جاری شد، ورق برگشت. ناگهان مبلغان سکوت کردند و منتقدان و مخالفان در شبکههای اجتماعی، سپاه را مسئول بروز این فاجعه دانستند.
روابط عمومی نیروی هوافضای سپاه پاسداران در اطلاعیهای رسمی دو روز پس از جاری شدن سیل اعلام کرد عملیات بارورسازی ابرها را که به درخواست وزارت نیرو و بر اساس پیشبینی سازمان هواشناسی در ۲۴ آبان کلید زده است، تا بهار ۱۴۰۵ ادامه خواهد داد.
در این اطلاعیه آمده بود در شمالغرب کشور (حوضه دریاچه ارومیه در استانهای آذربایجان غربی و شرقی)، شمالشرق کشور (استان خراسان) و فلات مرکزی (حوضه آبریز زایندهرود در استانهای چهارمحالوبختیاری و اصفهان) پروازهای بارورسازی ابرها انجام میشود.
بنابراین میتوان نتیجه گرفت که سپاه نه تصمیمگیر و برنامهریز، بلکه پیمانکار پروژهای است که وزارت نیرو آن را مدیریت میکند.
سپاه در اطلاعیهاش مدعی شد باروری ابرها میتواند ۱۸ تا ۲۵ درصد به میزان بارش بیفزاید.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، مهرماه نوشت بهدلیل عدم قطعیت بالا، روی بارورسازی ابرها برای تامین آب شرب کشور هیچ حسابی نشده است، اما در صورت پاسخدهی، بین ۵ تا ۱۵ درصد میتواند بر افزایش بارش در «ابرهای مستعد» اثرگذار باشد.
گرچه در گزارشهای سازمان جهانی هواشناسی به افزایش بارش تا ۲۵ درصد در شرایط ایدهآل اشاره شده، اما هیچ گزارش علمی و مستقلی تاکنون این اعداد را تایید نکرده است.
سنجش اثربخشی واقعی بارورسازی ابرها بسیار پیچیده و نیازمند دادههای بلندمدت و مقایسهای است.
نبود شفافیت در اثربخشی باروری ابرها در ایران به ابهام بیشتر و گرمتر شدن بازار شایعه دامن زده است.
شهریورماه، محمدمهدی جوادیانزاده، رییس سازمان توسعه فناوریهای نوین آبهای جوی، نهاد زیر نظر وزارت نیرو و متولی بارورسازی ابرها، از اجرای ۳۷ سورتی پرواز آنتونوف در نواحی چهارگانه (شمالشرق، شمالغرب، جنوبغرب و تهران) و ۵۰ ماموریت پهپادی در حوضههای زایندهرود، کوهرنگ و استانهای فارس، بوشهر و خراسان جنوبی خبر داد.
او در حالی بودجه مورد نیاز برنامه ۵ ساله این سازمان را ۷۵۰۰ میلیارد تومان عنوان کرد که از نتایج ۸۷ عملیات پروازی و بیخبری رسانهای در این ارتباط حرفی نزد.
همچنین مشخص نیست سازوکار تامین این بودجه از قوانین موجود چیست و چرا این منابع، بهجای ترمیم زیرساختهای فرسوده آبی، صرف طرحی با نتایج نامعلوم میشود.
جنجال بر سر «باروری ابرها» فقط یک نشانی غلط است برای فرار از واقعیت: «سوءمدیریت عمدی» که ایران را به مرز فروپاشی سرزمینی برده است.
سیل قابل پیشبینی بود؟
اینکه سیل دقیقا کجا و چه ساعتی رخ میدهد، با توجه به محدودیتها و کمبودهای فنی در ایران دشوار است، اما میتوان عرصههای پرمخاطره را در یک بازه زمانی پهنهبندی کرد.
سازمان هواشناسی چند روز پیش از وقوع سیل هشدارهای نارنجی و قرمز صادر کرده و بهطور مشخص از بارش شدید، رعدوبرق، وزش باد و خطر سیلاب در بیش از ۲۰ استان خبر داده بود.
این هشدارها به دستگاههای اجرایی نیز ابلاغ شد، اما کمبود رادارهای پیشرفته، دادههای ماهوارهای محدود و ضعف سامانههای هشدار سریع محلی، بهرغم تشکیل ستادهای بحران، همچنین ناهماهنگی نهادی، فقدان آموزشهای لازم، جدی نگرفتن مانورهای آمادهسازی و ضعف زیرساختها باعث شد بار دیگر ایران با مصیبت تازهای روبهرو شود.
سیل در ایران، پیش از آنکه بلای آسمانی باشد، مصیبتی زمینی است؛ دستکاری در طبیعت، نابودی پوشش گیاهی، ساختوساز در مسیلها، تغییر در شبکه زهکشی طبیعی، انتقال آب بینحوضهای و … همه روی زمین رخ میدهد.
