سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در اظهاراتی در قاهره از مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواست در ارتباط با پرونده هستهای جمهوری اسلامی رویکردی بیطرف و غیرسیاسی را حفظ کند.
او افزود هرگونه همکاری دوباره آژانس و جمهوری اسلامی باید بر اساس شرایطی باشد که تهران آن را منصفانه میداند.
لاوروف گفت: «ما از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که برای ازسرگیری تماسها با تهران تلاش میکند، میخواهیم بهطور کامل به ماموریت دبیرخانه آژانس پایبند باشد.»
وزیر خارجه روسیه گفت این ماموریت شامل ماهیت بیطرفانه، بدون جانبداری و حرفهای ارزیابیها و همچنین فعالیتهای گستردهتر این سازمان است.
پمپئو در مقالهای که در وبسایت فاکسنیوز منتشر کرده، نوشته که حکومت ایران هم در داخل و هم در صحنه بینالمللی در تنگنای جدی قرار دارد.
بهنوشته او، با توجه به اقدامات دولت ترامپ و اسرائیل، زیرساختهای نظامی و برنامه هستهای جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده، نیروهای نیابتی آن در خاورمیانه در حال فروپاشیاند و بهطور کلی این حکومت دیگر قدرت منطقهای سابق نیست.
در داخل ایران نیز بهنوشته پمپئو، اقتصاد ایران بهدلیل سوءمدیریت، فساد و انزوای بینالمللی، در هم ریخته و کشور با کمبود آب مواجه است.
پمپئو میگوید که حکومت ایران فاقد مشروعیت مردمی است، توان پاسخگویی به نیازهای مردم را ندارد و تنها ابزار باقیماندهاش برای کنترل، حکومت از راه ترس است.
تصور غلط غرب از مطالبات مردم ایران
به عقیده وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، با وجود این همه ضعف، همچنان بسیاری در غرب بر این تصور نادرست پافشاری میکنند که جایگزینی برای حکومت کنونی وجود ندارد.
بهنوشته او، چنین تصوری وجود اپوزیسیون را انکار و این تبلیغ حکومت را تکرار میکند که با رفتن این حکومت، هرجومرج پدید میآید.
پمپئو با رد این تصور تاکید میکند که مردم ایران خواهان یک جمهوری آزاد، دموکراتیک و پاسخگو به شهروندان هستند.
پمپئو نوشته که یک جنبش سازمانیافته طرفدار دموکراسی در ایران ظرفیت، حمایت مردمی و برنامه منسجم لازم را برای جایگزینی حکومت فرسوده روحانیون با دولتی که بازتابدهنده اراده مردم ایران باشد، دارد.
او مینویسد جنبش دموکراسیخواهی در ایران خواهان حضور نیروهای آمریکایی در ایران یا هرگونه تغییر حکومت از بیرون نیست، بلکه خواستار حمایت ایالات متحده و متحدانش از مطالبه مردم ایران برای تعیین سرنوشت خود و قطع دسترسی حکومت به منابعی است که برای بقا به آنها متکی است.
لزوم تصمیمگیری آمریکا درباره فروپاشی نظام
پمپئو میافزاید که فرسودگی اقتصادی، شکافهای درونی، تضعیف بازدارندگی و جمعیتی که دیگر حاضر نیست زیر حاکمیت روحانیون زندگی کند، نشاندهنده یک حکومت در حال فروپاشی است.
به عقیده او، وظیفه آمریکا در چنین شرایطی، شکل دادن به محیطی است که وقتی این فروپاشی رخ میدهد، نتیجه آن ثبات باشد نه هرجومرج.
او مینویسد دونالد ترامپ این فرصت را دارد که دستاوردهای تاریخی خود در خاورمیانه را با تسریع فروپاشی حکومت ایران تکمیل کند.
به عقیده او مزایای چنین تغییری غیرقابل تصور است چرا که علاوه بر بهبود وضعیت امنیتی منطقه، فرصتهای اقتصادی چشمگیری در بخشهای دریایی و انرژی ایجاد میشود و جمعیت تحصیلکرده ایران میتواند به شریکی طبیعی اقتصادی و سیاسی برای ایالات متحده تبدیل شود.
به نوشته او، آمریکا باید در کنار مردم ایران بایستد و نگاه آن به دموکراسی را به رسمیت بشناسد تا آن هنگام که جمهوری اسلامی فروپاشید، از مزایای یک دوره تازه دوستی با ملت ایران بهره ببرد.
همزمان با انتشار این مقاله، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده در نشستی خبری با انتقاد از نفض حقوق بشر در ایران، مداخلات منطقهای جمهوری اسلامی و همچنین حمایت تهران از دولت نیکلاس مادورو، اعلام کرد که هیچ کشوری در جهان مثل ایران وجود ندارد که میان حکومت و مردمش «چنین تفاوتی» باشد.
به گفته او، جمهوری اسلامی نمایانگر مردم ایران نیست و حکومت ایران ثروت آن کشور را تصاحب کرده و از آن نه برای رفاه مردم خود و آینده آنها و نه برای تامین آب و برق کافی استفاده کرده است.
روبیو جمعه ۲۸ آذر در یک نشست خبری گفت: «من هیچ کشوری در جهان نمیشناسم که چنین تفاوتی بین رژیمی که کشور را اداره میکند و مردمش، وجود داشته باشد.»
او با اشاره به جمهوری اسلامی افزود: «آن رژیم نمایانگر مردم ایران نیست، مردمی که وارثان یک میراث فرهنگی بلند و پرافتخار و یک تاریخ افتخارآمیز و پرافتخار هستند.»
وزیر امور خارجه آمریکا تاکید کرد که حکومت ایران «ثروت آن کشور را تصاحب کرده و از آن نه برای رفاه مردم خود و آینده آنها، نه برای تامین آب و برق کافی استفاده کرده است.»
او افزود: «آنها پول خود را صرف حمایت از سازمانهای تروریستی در سراسر جهان کردهاند. بنابراین ما به طور مستمر به اشاره کردن به این مسائل ادامه خواهیم داد.»
دفاع از تحریمها علیه جمهوری اسلامی و اشاره به اعدامها در ایران
روبیو در بخشی از سخنانش که به ایران مربوط میشد، به تحریمهای مداوم واشینگتن علیه جمهوری اسلامی و همچنین برجسته کردن نقض حقوق بشر در ایران اشاره کرد.
او گفت: «ما با حکومت ایران اختلافنظرهایی عمیق و ساختاری داریم و ایران بخشی از —اگر نگوییم تحریمشدهترین کشور جهان—دستکم یکی از تحریمشدهترین کشورهای دنیاست.»
روبیو ادامه داد: «تقریبا هفتهای نیست، یا دستکم ماهی دو، سه بار، که من تحریم تازهای علیه نهاد یا فرد جدیدی مرتبط با ایران تصویب نکنم. فکر نمیکنم کسی بتواند استدلال کند که این دولت [آمریکا] نسبت به آنها رویکردی دوستانه داشته است.»
او از افزایش سرکوب و اعدام در ایران پس از جنگ ۱۲ روزه انتقاد کرد و گفت: «ما هیچ توهمی در این باره نداریم و هر سال گزارشی منتشر میکنیم که این مسائل را تشریح میکند، و در پیامرسانیمان نیز کاملا ثابتقدم بودهایم.»
وزیر خارجه آمریکا گفت مشکل این کشور با جمهوری اسلامی صرفا به تمایل حکومت ایران به دستیابی به سلاح هستهای و حمایت از تروریسم (که مسئلهای محوری است) مربوط نمیشود و نحوه برخورد حکومت ایران با مردم این کشور نیز مشکل آمریکاست.
انتقاد از حمایت جمهوری اسلامی از ونزوئلا
وزیر امور خارجه آمریکا، همچنین دولت نیکلاس مادورو را «غیرمشروع» خواند و گفت ونزوئلا نه تنها با آمریکا برای صلح در منطقه همکاری نمیکند بلکه با عناصر «تروریست» از جمله جمهوری اسلامی در همکاری است.
او افزود: «به صورت مثال، آنها از جمهوری اسلامی و حزبالله میخواهند که به خاکشان بیایند و عملیات انجام دهند.»
در حالی است که واشینگتن در حال افزایش نیروهای نظامی خود در منطقه دریای کارائیب است، وزیر امور خارجه آمریکا تاکید کرد که سیاست خارجی این کشور نیاز به بازنگری داشت و دولت دونالد ترامپ این بازنگری را انجام داد.
دولت ترامپ هزاران نیروی نظامی به این منطقه اعزام کرده و علاوه بر آن، یک ناو هواپیمابر، ناوهای جنگی و جنگندهها را نیز مستقر کرده است.
روبیو به خبرنگاران گفت: «ما نگران تشدید تنش با روسیه، در ارتباط با ونزوئلا، نیستیم.»
او افزود: «ما همواره انتظار داشتهایم که آنها از رژیم مادورو حمایت لفظی و تبلیغاتی کنند اما این موضوع عاملی نیست که بر نحوه بررسی کلی این مساله از سوی ما تاثیر بگذارد.»
وزارت امور خارجه روسیه پنجشنبه اعلام کرد که امیدوار است دولت ترامپ در قبال ونزوئلا مرتکب «اشتباهی مرگبار» نشود و گفت مسکو نگران تصمیمهای آمریکا است که کشتیرانی بینالمللی را تهدید میکند.
پیشتر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال پناه دادن به مقامات ونزوئلایی، طرح این سوال را «توهینآمیز» خواند و بار دیگر حمایت تهران از کاراکاس را اعلام کرد.
بقایی ۱۰ آذر در یک نشست خبری، گفت: «بحث مواد مخدر برای تحت فشار گذاشتن ونزوئلا صرفا یک بهانه است.»
بقایی پیشتر در بیانیهای، تصمیم رییسجمهوری ایالات متحده، در بستن حریم هوایی ونزوئلا را «نقض آشکار حقوق بینالملل و زیر پا گذاشتن مقررات بینالمللی هوانوردی» دانسته بود.
روبیو: حزبالله عامل جمهوری اسلامی است
روبیو در بخش دیگری از این نشست خبری، با تاکید بر خلع سلاح حزبالله لبنان گفت: «بیشتر کشورهای منطقه خاورمیانه درباره حزبالله نگران هستند و آن را عامل نفوذ جمهوری اسلامی میدانند.»
او افزود: «به طور مثال اگر با مقامهای دولت سوریه صحبت کنید، آنها به شدت نگران حزبالله هستند.»
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی درباره احتمال وورد یک ائتلاف نظامی به لبنان برای خلع سلاح حزبالله درباره آن ابراز بیاطلاعی کرد.
روبیو گفت: «اگر با رهبران منطقه در همه این کشورها صحبت کنید یک هدف مشترک دارد: اینکه مطمئن شوند حزبالله دیگر نتواند نقشی که در گذشته ایفا میکرد را بازی کند، نه فقط تهدید اسرائیل بلکه به عنوان یک عامل آشکار و نیابتی برای نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه.»
گفتوگوهای مربوط به اوکراین در میامی
وزیر خارجه ایالات متحده درباره پرونده مذاکرات اوکراین گفت که ممکن است شنبه در بخشی از گفتوگوها در این باره در شهر میامی شرکت کند.
او افزود که این مذاکرات در جمعه و شنبه برگزار میشود.
به گفته رستم اومروف، رییس هیات مذاکرهکننده اوکراین، مذاکرهکنندگان صلح اوکراین جمعه دور تازهای از گفتوگوها را با تیم آمریکایی درباره پیشنهادهایی برای پایان دادن به جنگ با روسیه آغاز خواهند کرد.
یک مقام کاخ سفید نیز به رویترز گفت که استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، و جرد کوشنر، داماد ترامپ قرار است این آخر هفته در میامی با هیاتی از روسیه دیدار کنند.
این دیدارها در ادامه تلاشها برای دستیابی به توافقی به منظور پایان دادن به تهاجم مسکو به اوکراین انجام میشود.
