اوکراین: دستیابی به آتشبس، اولویت اصلی در مذاکرات استانبول است
یک منبع دیپلماتیک اوکراینی به خبرگزاری رویترز گفت در مذاکرات جمعه میان نمایندگان اوکراین و روسیه در استانبول، تاکید اصلی طرف اوکراینی بر دستیابی به یک آتشبس فوری، پایدار و قابل نظارت خواهد بود.
این منبع همچنین افزود که در گفتوگوها، امکان برگزاری دیدار مستقیم میان ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، مطرح خواهد شد.
این مقام که نخواست نامش فاش شود، گفت: «ما میدانیم که برای موفقیت هر نوع دیپلماسی، وجود آتشبس واقعی، بادوام و دارای سازوکار نظارتی ضروری است.»
او همچنین بر اهمیت تدابیر اعتمادساز بشردوستانه تاکید کرد؛ از جمله بازگرداندن کودکان اوکراینی، آزادی غیرنظامیان بازداشتشده و تبادل همه اسرا میان دو کشور.
حسین آقایی، پژوهشگر روابط بینالملل، با اشاره به اظهارات مارکو روبیو درباره تهدید منطقهای جمهوری اسلامی، به ایراناینترنشنال گفت: «بهتدریج از وضعیت بنبست در مذاکرات خارج خواهیم شد و آمریکا سطح فشار را افزایش خواهد داد تا امتیازات لازم را بگیرد.»
روبیو جمعه ۲۶ اردیبهشت در گفتوگو فاکسنیوز موضوع هستهای ایران را «یک فوریت» خواند و گفت که به همین دلیل، اسرائیل، آمریکا، کشورهای منطقه و هیچ کشوری نمیخواهد که تهران به سلاح هستهای دست یابد.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، با انتقاد از سخنان دونالد ترامپ درباره کیفیت حکمرانی در ایران گفت: «رییسجمهور آمریکا عملیات روانی جدیدی را علیه جمهوری اسلامی آغاز کرده است.»
مرتضی کاظمیان، عضو تحریریه ایراناینترنشنال درباره صحبتهای سلامی، گفت: «این نشاندهنده بیچارگی نظام است.»
او اضافه کرد: «صحبتهای سلامی فقط به نوعی بیچارگی، عجز یا احتیاط و واماندگی عالیترین مقام نظامی جمهوری اسلامی بعد از علی خامنهای را در شرایط منطقه نشان میدهد. او در صحبتهایش بارها ترامپ را جناب آقای رییسجمهور یا جناب آقای رییس خطاب کرد و از طرف دیگر گفت ترامپ قاتل قاسم سلیمانی بوده است.»
مارک روته، دبیرکل ناتو، گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، با اعزام یک هیات سطحپایین به مذاکرات صلح با اوکراین در استانبول «اشتباه» کرده است.
او افزود: «پوتین باید جدیت خود را در مسیر صلح نشان دهد؛ اکنون توپ در زمین اوست و تمام فشارها بر اوست.»
روته همچنین به رهبری این هیات از سوی یک تاریخنگار اشاره کرد که در دور اول مذاکرات در سال ۲۰۲۲ نیز حضور داشته و گفت این نشانهای از جدی نگرفتن روند صلح از سوی کرملین است.
دولت اوکراین اعلام کرد که مقامهای ارشد این کشور جمعه در استانبول با کیت کلوگ، نماینده ویژه آمریکا، و همچنین مشاوران ارشد رهبران فرانسه، بریتانیا و آلمان دیدار کردند.
این نشست در چارچوب رایزنیهای دیپلماتیک برای پیشبرد تلاشها بهمنظور پایان دادن به جنگ با روسیه برگزار شد.
وزیر خارجه آمریکا موضوع هستهای ایران را «یک فوریت» خواند و گفت که به همین دلیل، اسرائیل، آمریکا، کشورهای منطقه و هیچ کشوری نمیخواهد که تهران به سلاح هستهای دست یابد.
مارکو روبیو جمعه ۲۶ اردیبهشت به فاکسنیوز گفت: «مشکل ما با مردم ایران نیست. آنها مردمانی صلحطلب، دارای تمدنی کهن و فرهنگی هستند که ما احترام زیادی برای آن قائلیم. مشکل ما با یک رژیم مذهبی است که در پشت همه بحرانهای منطقه قرار دارد.»
او افزود: «حوثیها و شبهنظامیانی که از عراق و سوریه حملاتی انجام دادهاند، همگی به رژیم ایران مرتبط هستند. تمام بیثباتیهای سوریه ریشه در جمهوری اسلامی دارد.»
به گفته روبیو، جمهوری اسلامی رژیمی است که هر روز و هر جمعه شعار «مرگ بر اسرائیل» و «مرگ بر آمریکا» سر میدهد: «باید این حرفها را جدی گرفت. رژیمی از این دست، هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و رییسجمهور ترامپ بهروشنی اعلام کرده است که چنین اتفاقی نخواهد افتاد.»
دونالد ترامپ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد جمهوری اسلامی «تا حدی» با شروط مورد نظر واشینگتن در مذاکرات هستهای موافقت کرده است.
این اظهارنظر نشان میدهد بنبست طولانیمدت در گفتوگوهای ایران و آمریکا ممکن است بهزودی بشکند.
ترامپ در جریان سفر خود به قطر گفت: «ما به دستیابی به توافق بسیار نزدیک شدهایم. احتمالا امروز خبرهایی را دیدهاید مبنی بر اینکه ایران تا حدودی با شرایط مورد نظر موافقت کرده است. ما اجازه نخواهیم داد هیچگونه فعالیت هستهای در ایران صورت گیرد.»
او بار دیگر جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را خواسته اصلی دولت خود برشمرد و افزود: «آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند. فقط همین. خیلی ساده است.»
اظهارات رییسجمهوری آمریکا در شرایطی مطرح شد که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ماه گذشته هشدار داد جمهوری اسلامی ذخایر کافی از اورانیوم غنیشده برای ساخت چندین کلاهک هستهای در اختیار دارد و میتواند ظرف چند ماه برای تولید سلاح اتمی اقدام کند.
تاکنون چهار دور از مذاکرات هستهای میان جمهوری اسلامی و آمریکا برگزار شده است.
ایراناینترنشنال ۱۸ اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد دو طرف بر سر موضوع ادامه غنیسازی در خاک ایران با یکدیگر اختلاف نظر دارند و این مساله ادامه گفتوگوها را تحتالشعاع قرار داده است.
روبیو در گفتوگو با فاکسنیوز ضمن ابراز امیدواری درباره اینکه مساله هستهای ایران از طریق دیپلماتیک و مسالمتآمیز حلوفصل شود، گفت: «در نهایت تصمیم در دست تنها یک نفر است: رهبر جمهوری اسلامی. امیدوارم او مسیر صلح و رفاه را برگزیند، نه راهی ویرانگر.»
روبیو با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی اکنون در آستانه دستیابی به سلاح هستهای است و اگر تصمیم به ساخت آن بگیرد، میتواند بهسرعت آن را انجام دهد، گفت: «آنها بهاندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ذخیره کردهاند که بتوانند بهسرعت آن را به سطح ۹۰ درصد رسانده و آن را تسلیحاتی کنند.»
به گفته وزیر امور خارجه ایالات متحده، موضوع تنها دستیابی تهران به سلاح هستهای نیست: «آنها موشکهای دوربردی دارند که میتوانند این سلاحها را حمل کنند. این خطر بسیار بزرگی است و آنها بهروشنی در حال غنیسازی در این سطح هستند. در واقع، مجلس آنها قانونی تصویب کرده که آنها را ملزم میکند در سطح مشخصی غنیسازی کنند.»
روبیو تاکید کرد که ترامپ موضوع هستهای ایران را در اولویت قرار داده و اکنون همه به فوریت این وضعیت پی بردهاند، چرا که ایران بیش از حد به دستیابی به سلاح هستهای نزدیک شده است.
او گفت: «ما باید این روند را به هر شکل ممکن متوقف کنیم و امیدواریم این اتفاق از مسیر صلح و مذاکره رخ دهد.»
