هرانا: در یک سال گذشته بیش از ۱۸ هزار کارگر در حوادث کار کشته یا مصدوم شدند
سایت حقوق بشری هرانا در گزارشی به مناسبت روز جهانی کارگر نوشت در بازه زمانی ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ تا هشت اردیبهشت ۱۴۰۴ دستکم ۱۸ هزار و ۳۵۴ کارگر در پی حوادث کار در ایران کشته یا مصدوم شدند.
طبق این گزارش، در یک سال گذشته حداقل ۱۶ هزار و ۲۷۳ کارگر بر اثر حوادث کار مجروح شدند و دستکم دو هزار و ۸۱ کارگر دیگر جان خود را از دست دادند.
هرانا با اشاره به اینکه در یک سال گذشته تعداد ۷۳۸ تجمع کارگری و هزار و ۱۴۵ تجمع صنفی به دست رسانهها یا نهادهای مدنی رسیده است، تجمعات کارگری نسبت به مدت مشابه سال قبل با ۷۲ درصد افزایش همراه بوده است.
این سایت حقوق بشری در ادامه نوشت که در یک سال اخیر کارگران بسیاری به دلایلی همچون برگزاری تجمع مسالمتآمیز و اعتراض به دستمزدهای پایین بازداشت و یا محکوم شدهاند.
طبق گفته مقامات جمهوری اسلامی، انفجار ششم اردیبهشت در بندر رجایی ۷۰ کشته و بیش از هزار و ۲۰۰ نفر مجروح برجای گذاشته است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، صدور دستور دولتی در زمینه اطلاعرسانی نکردن درباره علت انفجار بندرعباس را تایید کرد، اما گفت: «دولت اصلا علاقهمند نیست که موضوعات را با مردم در میان نگذارد.»
مهاجرانی روز چهارشنبه دهم اردیبهشت با اشاره به دستور دولت به نهادهای استانی و اقتصادی زیرمجموعه خود مبنی بر اطلاعرسانی نکردن درباره انفجار بندرعباس تا روشن شدن دلایل آن، افزود این دستور برای داشتن «صدای واحد» صادر شده است.
پیشتر، مریم لطفی، خبرنگار روزنامه شرق، هشتم اردیبهشتماه در پستی در حساب شبکه ایکس خود، با انتقاد از ارائه نشدن اطلاعات مسئولان مرتبط با انفجار بندر رجایی، نوشته بود: «همه گفتند منع شدیم از حرف زدن و روایت گفتن. فقط مجازیم با صدا و سیما مصاحبه کنیم.»
سخنگوی دولت پزشکیان در توجیه این دستور حکومتی گفت آنچه که اتخاذ شد به معنای «انسداد خبری» نبوده، بلکه به معنای این است که «بتوانند موضوعات را به گونهای مدیریت کنند».
ممنوعیت اطلاعرسانی مستقل درباره انفجار بندر رجایی در حالی است که عمده تحلیلها مشخص کردند علت انفجار نگهداری مواد شیمیایی بوده است.
ویدیوهایی که از شهروندان-خبرنگاران ارائه شده، نشان میدهد دود نارنجی پیش از انفجار اصلی در فضا منتشر شده است.
در یکی از جدیدترین تحلیلها، آندریا سلا، شیمیدان دانشگاه کالج لندن، درباره انفجار مرگبار بندرعباس گفت احتمالا این انفجار در پی اشتعال ماده اصلی پِرکلرات آمونیوم بوده که بهعنوان پیشرانه جامد در موشکها به کار میرود. او نگهداری این ماده را در بندر رجایی شوکهکننده خواند.
وبسایت سن، فعال در حوزه شیمی و مهندسی، به نقل از این استاد دانشگاه درباره مشاهده دود سیاهرنگ در ویدیوهای بندرعباس نوشت چنین تصاویری نشان میدهد مواد آلی نیز آتش گرفتهاند. با شدت گرفتن آتش، شعله به رنگ نارنجی روشن درمیآید که نشاندهنده حضور سدیم است.
حذف خبر خبرگزاری رسمی بدون توضیح
خبرگزاری ایلنا، یکشنبه شب گفتوگویی با مدیرعامل شرکت توسعه خدمات دریایی و بندری سینا انجام داد که در آن سعید جعفری، مدیرعامل شرکتی که انفجار بندر رجایی در محوطه اختصاصی آن رخ داد، وجود «محمولههای بسیار خطرناک» در این محوطه را تایید کرده بود.
این خبر به فاصله چندساعت پس از انتشار، از خروجی این خبرگزاری بدون هیچ توضیحی حذف شد. مدیر این شرکت وابسته به بنیاد مستضعفان به این خبرگزاری گفته بود: «این سانحه درپی اظهار خلاف محمولههای وارداتی رخ داده و محمولههای بسیار خطرناک تحت عنوان کالای معمولی وارد و دپو شده بود.»
در روزهای گذشته ایران اینترنشنال گزارش داده بود که به رسانهها و خبرنگاران درباره اطلاعرسانی هشدار داده شده و در بندرعباس نیز فضای امنیتی حاکم است.
علیاصغر رمضانپور، سردبیر اجرایی خبر ایراناینترنشنال، با بیان اینکه روایت خبری جمهوری اسلامی در ظاهر اطلاعرسانی، اما هدف اصلی آن پنهانکاری است، گفت: «وزارت اطلاعات تهدید کرده فیلم، اخبار کشتهشدگان و اطلاعیهها منتشر نشود. آنها نه تنها دهان رسانهها را میبندند، بلکه دهان خانوادههای عزادار و رنجدیده را هم میبندند»
خط و نشان روزنامه رهبر جمهوری اسلامی
روزنامه کیهان، که مدیر مسئول آن از سوی رهبر جمهوری اسلامی منصوب میشود و به انعکاس غیر مستقیم رویکرد علی خامنهای مشهور است، در شماره هفتم اردیبهشتماه، یعنی فردای انفجار در گزارش خود نوشت: «کانالهای تلگرامی و حسابهای کاربری فیکنیوز داخلی و خارجی معاند در چنین مواقعی فرصت را برای غلبه روایتهای بیپشتوانه خود بر ذهن مخاطب مناسب میبینند.»
این روزنامه در پایان به ابهام درباره علت انفجار بندر رجایی پرداخت و با انتقاد از اینکه «هر فرد خود را مجاز به انتشار تصاویر یا تحلیلهای مربوط به حادثهای که هنوز ابعاد و علل آن مشخص نیست بداند»، خواست هر چه سریعتر به صورت کارشناسی و مستند مشخص و اعلام شود که این «حادثه» ناشی از قصور و تقصیر و سهلانگاری و بیتوجهی به اخطارهای قبلی ایمنی بوده یا اینکه ممکن است «علل و عوامل» دیگری داشته باشد.
تهدیدات دستگاه قضایی
خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضاییه جمهوری اسلامی، هفتم اردیبهشت به نقل از دادستانی کل کشور گزارش داد برای تعدادی از رسانهها و فعالان رسانهای «طیفهای مختلف سیاسی»، بهدلیل خبررسانی درباره انفجار بندر رجایی پرونده قضایی تشکیل شده است.
دادستانی کل کشور کمی پس از انفجار بندر رجایی در روز شنبه ششم اردیبهشتماه، با صدور اطلاعیهای درباره انفجار در بندر بندرعباس، فعالان فضای مجازی و رسانهها را تهدید کرد که در صورتی به «موضوعاتی که امنیت روانی جامعه را مخدوش میکند» بپردازند، با آنها برخورد خواهد شد.
روزنامه بریتانیایی گاردین هم در گزارشی به تشدید سانسور و اعمال فشار بر خبرنگاران در ایران برای جلوگیری از انتشار اخبار مربوط به انفجارهای اخیر در بندر رجایی و اصفهان پرداخت.
بهنوشته گاردین، روزنامهنگاران و خبرنگاران ایرانی نسبت به محدودیتهای فزاینده رسانهای پس از انفجارهای اخیر، بهویژه انفجار در یک شرکت مهماتسازی در اصفهان که به کشته شدن یک نفر و مجروح شدن دو نفر دیگر انجامید، هشدار دادهاند.
انفجار در اصفهان تنها دو روز پس از انفجاری مهیب در بندر رجایی در بندر عباس و نیز پس از آن رخ داد که مقامات جمهوری اسلامی از یک حمله سایبری ناکام به زیرساختهای ارتباطی کشور خبر دادند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی در جریان همایش کارگران ایران که همایشی حکومتی است، خطاب به خانوادههای کسانی جان خود را در انفجار و آتشسوزی بندر رجایی از دست دادهاند، گفت: «از هر نظر رسیدگی خواهیم کرد.»
پزشکیان انفجار در بندر رجایی را «بسیار تلخ و موجب تاثر» توصیف کرد و گفت: «در دولت تصویب کردیم که به خانواده بازماندگان این حادثه از هر نظر رسیدگی شود و اجازه نخواهیم داد این عزیزان در طول زندگی خود با مشکلی مواجه باشند.»
او با بیان اینکه «بهداشت و سلامت حق همگانی است»، خطاب به کارگران گفت: «به شما قول میدهیم که سلامت شما را به هر شکلی که شده تامین کنیم.»
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که دور بعدی مذاکرات تهران با آمریکا در شهر رم برگزار خواهد شد. او اشاره کرد جمهوری اسلامی روز جمعه نیز با سه کشور اروپایی مذاکره خواهد داشت.
خبرگزاری رویترز خبر داد که مدیران کل سیاسی وزارت خارجه فرانسه، بریتانیا و آلمان روز جمعه در رم با مقامهای جمهوری اسلامی دیدار خواهند کرد.
ادوار قبلی مذاکرات ایران و آمریکا در عمان و ایتالیا برگزار شده بود.
عباس عراقچی گفت که اعمال تحریمهای جدید ایالات متحده «پیام منفی در جریان مذاکرات» خواهد داشت.
همزمان با افزایش دما و فرا رسیدن فصل گرما، برخورد با زنان در زمینه حجاب اجباری افزایش یافته است. تصاویر منتشرشده در رسانههای اجتماعی نشان میدهد ستاد امر به معروف و نهی از منکر با ارسال پیامک، زنان را در تهران تهدید کرده است.
ستاد امر به معروف در این پیامکها نوشته که زنان را بدون «رعایت پوشش قانونی» در سطح شهر تهران مشاهده کرده و تذکر داده که نسبت به «اصلاح پوشش» اقدام کنند.
پیش از این نیز ستاد امر به معروف و نهی از منکر اصفهان طرح ارسال پیامک حجاب به خانواده زنان و دختران را اجرایی کرده است.
خبر ارسال این پیامها برای زنان با اعتراض کاربران در رسانههای اجتماعی مواجه شده و برخی به این موضوع اشاره کردند که این پیامکها برای عابران پیاده ارسال شده، در حالی که پیش از این برای سرنشینان خودروها میرفت.
الهه خسروی، خبرنگار پیشین و پادکستر هم در حساب ایکس خود به نشانه اعتراض نوشت: «برای من پیامک حجاب بیاد دیگه با زیرپوش رکابی میام بیرون. والا. یک و نیم پول بگیرند و حساب بانکی ببندند و آخرشم بگیرنت. لااقل به این همه دردسر بیارزه.»
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، روز چهارشنبه دهم اردیبهشت درباره ارسال پیامک ستاد امر به معروف به زنان گفت که از این موضوع اطلاعی ندارد.
او در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پیگیری این موضوع افزود: «پیگیری میکنیم، چرا نکنیم؟ وظیفهمان است که پیگیری کنیم.»
محسن مظاهری، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر اصفهان ۱۹ فروردین در گفتوگو با روزنامه هممیهن با حمایت از ارسال پیامک به خانواده زنان و دخترانی که در برابر حجاب اجباری نافرمانی مدنی میکنند، گفت که این اقدام یک کار معمولی است و درباره همه موضوعات انجام میشود.
پیچیدهتر شدن اقدامات برای ردیابی و تهدید زنان
وبسایت فیلتربان در گزارشی در ۲۸ فروردین فاش کرد جمهوری اسلامی از سیستم پیچیده نظارتی در اصفهان برای شناسایی کردن و تهدید زنانی که حجاب اجباری را رعایت نکردهاند، استفاده میکند.
این گزارش با عنوان «میدان جنگی به نام شهر اصفهان: استفاده هدفمند از IMSI-Cathcher و دوربینهای نظارتی برای اعمال قانون عفاف و حجاب» منتشر شده است.
فیلتربان در این گزارش به بهرهبرداری حکومت از گیرندههای IMSI (شناسه بینالمللی مشترک تلفن همراه) علاوه بر سیستمهای کارتخوانهای بدون تماس و دوربینهای نظارتی اصفهان اشاره کرده است.
این وبسایت نوشته این گیرندهها هویت دکلهای مخابراتی را جعل میکنند و از این طریق گوشیهای موبایل اطراف به شکل خودکار به آنها وصل میشوند. سپس این گیرندهها اطلاعات حساس از جمله شناسه بینالمللی مشترک تلفن همراه، شناسه جهانی تجهیزات سیار (IMEI) مکان فرد را شناسایی میکنند.
مجموعه حقوق بشری هرانا، ۲۹ اسفند در گزارشی درباره نقض حقوق بشر در ایران نوشت جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۳ با دستکم ۳۰ هزار و ۶۴۲ زن به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری برخورد کرده است.
با وجود تلاش حکومت برای سرکوب مخالفان حجاب اجباری، همچنان بسیاری از زنان از پوشیدن روسری و تن دادن به حجاب مورد نظر حکومت در خیابانها و اماکن عمومی خودداری میکنند.
کانون پیشکسوتان ملیپوش ورزش ایران در خارج از کشور در واکنش به انفجار بندر رجایی نوشت: «حادثه جانگداز انفجار و قتلعام هموطنان عزیزمان در بندرعباس موجب تاسف و تاثر عمیق همه مردم ایران شده. سانحهای بس هولناک که تعداد زیادی از جوانان بندرعباس را در آتش حکومت اسلامی سوزانده است.»
در ادامه این اطلاعیه آمده است: «مردم آگاه ایران از شقاوت و درنده خویی و دیکتاتوری این حکومت اسلامی ایران باخبر هستند و بارها این جنایات ضد بشری را که دستآورد خمینی و خامنهای دجال است تجربه کرده است.»
کانون پیشکسوتان ملیپوش ورزش ایران با بیان اینکه «آتشسوزی بندرعباس هم در یک قاب با دیگر جنایات این اشغالگران و آدمکشان در تاریخ ثبت خواهد شد»، نوشت: «آتشسوزیهای سینما رکس، کشتی سانچی، ساختمانهای پلاسکو تهران و متروپل آبادان، معدن طبس، آتشسوزی زندان اوین، کمپ ترک اعتیاد لنگرود، فاجعه دانشگاه شریف و پرواز ۷۵۲ همگی از دیگر جنایات ضد انسانی این رژیم است و تا حکومت دیکتاتوری خامنهای پابرجاست این قتلعام و کشتار ادامه خواهد داشت.»
اعضای این کانون در ادامه نوشتند: «ما در این برهه حساس و طاقتفرسا، همراه و همگام با تمام ملت بزرگ ایران همدردی خود را با مردم داغدار بندرعباس ابراز داشته و در غم آنان شریک میدانیم و با تسلیت به مردم ایران، برای خانوادههای داغدار بندرعباس آرزوی صبر و شکیبایی داریم و به امید روزی که مردم ایران عاملین این حوادث را در دادگاه مردمی به سزایشان برسانند. پاینده ایران آزاد.»