کییر استارمر نخست وزیر بریتانیا با تبریک به دونالد ترامپ گفت: «روابط ویژه بین بریتانیا و ایالات متحده در سال های آینده به شکوفایی ادامه خواهد داد».
او گفت: «از زمان اولین دیدارمان در ماه سپتامبر، من و رئیسجمهور درباره ضرورت تعمیق و سرمایهگذاری در روابط دو سوی اقیانوس اطلس گفتوگو کردهایم.»
جورجیا ملونی نخست وزیر ایتالیا آغاز ریاست جمهوری دونالد ترامپ را تبریک گفت و ابراز اطمینان کرد که دوستی بین ایتالیا و ایالات متحده، همکاریهای استراتژیک این دو کشور را تقویت خواهد کرد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «من و ترامپ در آینده با هم تلاش خواهیم کرد تا چالشهای جهانی را مشترکا حل کنیم و آیندهای پر از رفاه و امنیت برای ملتهای خود بسازیم.»
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، نیز با اشاره به مراسم تحلیف دونالد به عنوان رییسجمهوری ایالات متحده، بر اهمیت ادامه همکاریهای سیاسی نزدیک و اتحادهای مشترک با ایالات متحده تاکید کرد.
او افزود روابط فرا آتلانتیک برای آلمان و اروپا اهمیت فوقالعادهای دارند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در ایکس پیام تبریکی برای دونالد ترامپ ارسال کرد.
او نوشت منتظر همکاری فعال و مفید با ترامپ است.
اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا و آنتونیو کوستا، رییس شورای اتحادیه اروپا از طریق شبکه اجتماعی ایکس آغاز به کار دونالد ترامپ را به عنوان رییس جمهوری جدید آمریکا تبریک گفتند.
مارک روته، دبیرکل ناتو، در شبکه ایکس اعلام کرد که با روی کار آمدن دونالد ترامپ، انتظار میرود ائتلاف ناتو بودجه دفاعی خود را افزایش دهد و تولید تسلیحات را تقویت کند.
معاون اجرایی رییس کمیسیون اروپا برای اقتصاد کارآمد تاکید کرد که اروپا و آمریکا متحدان استراتژیک هستند.
او افزود: «ما باید رابطه تجاری اتحادیه اروپا و ایالات متحده را حفظ کنیم.»
همزمان با ادامه نگرانیها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، گمانهزنیها پیرامون سیاست دونالد ترامپ در قبال تهران شدت یافته است. دولت جدید ایالات متحده آمریکا برای مقابله با تهدید هستهای حکومت ایران چه گزینههایی را پیش روی خود میبیند؟
وبسایت کانوِرسِیشِن دوشنبه اول بهمن گزارش داد دولت ترامپ برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به بمب اتمی، با گزینههای فراوانی روبهرو نیست و باید یکی از سه راهکار موجود را اتخاذ کند.
۱. مذاکره دوباره بر سر توافق هستهای
کانورسیشن نوشت در محافل سیاسی در واشینگتن، هنوز گروهی از مذاکره برای رسیدن به توافق هستهای با تهران حمایت میکنند اما نقش ترامپ در کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، امکان مذاکره میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده را کمرنگ میسازد.
این وبسایت با اشاره به سخنان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، درباره لزوم انتقامگیری از عوامل کشتن سلیمانی افزود تشدید احساسات ضد آمریکایی در ایران، احتمال بازگشت تهران به میز مذاکره را کاهش داده است.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها بهصورت علنی از قصد خود برای هدف قرار دادن مقامهای دولت نخست ترامپ به دلیل دست داشتن در کشتن سلیمانی خبر دادهاند.
خامنهای ۱۱ دی ۱۴۰۰ و همزمان با دومین سالگرد کشته شدن سلیمانی در دیدار با خانواده او گفت ترامپ و کسانی که در کشتن فرمانده پیشین سپاه قدس نقش داشتند، «تقاص» اقدام خود را پس خواهند داد و «در زبالهدان تاریخ گم و گور میشوند».
با این حال، در هفتههای اخیر و همزمان با نزدیک شدن به آغاز به کار رسمی دولت ترامپ، مقامهای حکومت ایران از تمایل خود برای از سرگیری مذاکرات هستهای خبر دادهاند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، ۲۵ دی در مصاحبه با شبکه خبری انبیسی آمریکا اعلام کرد تهران برای «مذاکره شرافتمندانه و برابر» آماده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، هم ۱۴ دی در مصاحبه با شبکه سیسیتیوی چین گفت تهران برای مذاکرات «سازنده و بدون تاخیر» بر سر برنامه هستهای خود آمادگی دارد. او در عین حال تاکید کرد مذاکرات آتی باید «با هدف رسیدن به یک توافق» انجام شود.
در سوی دیگر، روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده علی خامنهای، ۲۶ دی «التماس مذاکره» از سوی مقامهای جمهوری اسلامی را «دیوانگی» و رفتاری «غیرشرافتمندانه و غیراصولی» خواند.
کیهان اضافه کرد با وجود تاکید ترامپ بر فشار حداکثری و صدور دستور کشتن سلیمانی، «برخی محافل منسوب به دولت از لزوم مذاکره با ترامپ سخن میگویند».
۲. تشدید تحریمها علیه جمهوری اسلامی
کانورسیشن در ادامه مطلب خود، به سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه جمهوری اسلامی در دوره نخست ریاستجمهوری او پرداخت و نوشت ادامه این سیاست در دولت دوم ترامپ، میتواند تلاشها برای دستیابی به توافق هستهای با تهران را پیچیدهتر از قبل کند.
این وبسایت افزود جمهوری اسلامی در سالهای اخیر بارها کوشیده است با دستآویز قرار دادن تحریمها، افکار عمومی در ایران را به مخالفت با غرب و پشتیبانی از سیاستهای تهران ترغیب کند.
بر اساس این گزارش، بازگشت سیاست فشار حداکثری و تشدید تحریمهای بینالمللی لزوما به معنای عقبنشینی جمهوری اسلامی نخواهد بود زیرا برنامه هستهای تهران طی این سالها از خود «مقاومت قابل توجهی» به نمایش گذاشته است.
در ماههای اخیر، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی از احتمال تغییر «دکترین هستهای» تهران خبر دادهاند.
کمال خرازی، رییس شورای راهبردی روابط خارجی و مشاور خامنهای، ۱۱ آبان گفت اگر جمهوری اسلامی در معرض «تهدیدی وجودی» قرار بگیرد، ممکن است دکترین هستهای خود را تغییر دهد.
او افزود جمهوری اسلامی از «توانایی لازم» برای ساخت سلاح اتمی برخوردار است و در این زمینه با «مشکلی» مواجه نیست.
احمد نادری، عضو هیئت رییسه مجلس هم ۲۶ آبان با تاکید بر ضرورت «تغییر دکترین هستهای» حکومت ایران، گفت که جمهوری اسلامی باید به سمت آزمایش بمب اتمی برود.
۳. حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی
کانورسیشن گزارش داد انجام حملات هوایی پیشگیرانه به تاسیسات هستهای حکومت ایران، آخرین گزینهای است که تیم ترامپ آن را مورد بررسی قرار داده.
این ویسایت نوشت: «حمله آمریکا به خاک ایران بهطور قطع از دایره گزینهها کنار نرفته است.»
چنین اقدامی میتواند نمایانگر انحراف از سیاست سنتی ایالات متحده در مهار تهران از طریق فشار اقتصادی باشد.
ترامپ ۲۲ آذر در مصاحبه با مجله تایم احتمال حمله نظامی به ایران را رد نکرد و گفت: «هر چیزی ممکن است رخ دهد.»
مقامهای نظامی اسرائیل در آذرماه اعلام کردند پس از تضعیف گروههای نیابتی تهران در خاورمیانه و سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، فرصتی برای حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی به وجود آمده است.
کانورسیشن در پایان نوشت تحریمها اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار دادهاند و باید منتظر ماند و دید جمهوری اسلامی میان چرخش به سوی روسیه و چین یا بازگشت به میز مذاکره برای دستیابی به توافق هستهای، کدام را برمیگزیند.
بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در پیامی خطاب به ترامپ گفت: «مطمئنم شکست محور تروریستی ایران را کامل میکنیم.»
او افزود: «من مطمئنم آقای رییسجمهور که تحت رهبری شما بهترین روزهای ما در راه است.»
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، نیز با انتشار پستی در شبکه ایکس ضمن تبریک به دونالد ترامپ تاکید کرد کشورش در انتظار تقویت اتحاد با آمریکا با هدف بازگرداندن تمامی گروگانهای حماس در غزه و جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاحهای هستهای است.
آرش آرامش، حقوقدان و کارشناس امنیت ملی به ایران اینترنشنال گفت: «من از طرفی نگرانم که دولت ترامپ مانند دولتهای جمهوریخواه دهه ۲۰ و ۳۰ میلادی بعد از جنگ جهانی اول، انزوا گرایانه باشد و در لاک خود فرو برود.»
او افزود: «البته از طرفی هم میبینم که برخی فعالیتهای ترامپ اصلا انزواگرایانه نیست.»
شاهزاده رضا پهلوی تصویر نامه تبریک خود را خطاب به دونالد ترامپ در شبکه ایکس منتشر کرد که در آن به رییسجمهور جدید آمریکا نوشته است: «در دوره اول، شما شجاعانه و با قاطعیت در کنار مردم ایران علیه رژیم غیرقانونی و جنابتکاری که ایران را اشغال کرده، ایستادید.»
شاهزاده رضا پهلوی خطاب به ترامپ افزود: «در این دوره، شما فرصت بزرگتری دارید، فرصتی برای حل چالشی که دههها از دسترس رهبران دور بوده است: تحقق وعده صلح و رفاه در خاورمیانه. کلید این میراث در ایران نهفته است.»
او نوشت: «برای حدود نیم قرن، جمهوری اسلامی مانع اصلی صلح در منطقه بوده است. دستور کار ایدئولوژیک و بدخواهانه آن بر هرج و مرج، ویرانی و جنگ پابرجا است. بهرغم تلاشهای مکرر رهبران خاورمیانه برای دستیابی به ثبات، این رژیم همواره با کارزار بیامان ترور خود مانعتراشی کرده است.»
شاهزاده رضا پهلوی در بخش دیگری از نامه خود به دونالد ترامپ نوشت: «تاکنون هیچکدام از روسای جمهور آمریکا جرئت نکردهاند به این استبداد پایان دهند. شما میتوانید. نه از طریق جنگ، بلکه با حفظ فشار حداکثری بر رژیم و حمایت حداکثری از مردم شجاع ایران.»
شاهزاده رضا پهلوی در نامه خود به دونالد ترامپ نوشت که جمهوری اسلامی «اکنون که ضعیفتر از همیشه است، تلاش خواهد کرد تا خود را با فریب حفظ کند، وعدههای پوچ بدهد و با توسل به نیرنگ، توافقی جدید را پیش ببرد، همانگونه که در ۴۵ سال گذشته این کار را کرده است. اما این رژیم قابل اعتماد نیست. نه رژیم، بلکه ما—مردم ایران—شرکای واقعی شما برای صلح هستیم.»
شاهزاده رضا پهلوی خطاب به دونالد ترامپ افزود: «شما این فرصت را دارید که از توافقات تاریخی «ابراهیم» فراتر بروید. با کمک به تسهیل توافقات کوروش—اتحاد اسرائیل، کشورهای عربی و یک ایران آزاد—میتوانید خاورمیانه و جهان را متحول کنید.»
جمهوری اسلامی در دی ماه امسال دستکم ۱۰۷ نفر را در زندانهای سراسر ایران اعدام کرد. طبق این آمار، در ماه گذشته بهطور میانگین در هر روز حدود چهار نفر به دار آویخته شدند.
طبق این گزارش در دی ماه دستکم ۱۰۷ مورد اجرای حکم اعدام در زندانهای ایران صورت گرفته است. از میان این اعدامها تنها در ۱۲ دی، همزمان با نخستین روز سال جدید میلادی، دستکم ۱۸ زندانی با اتهامات «قتل» و «مواد مخدر» به دار آویخته شدند.
سایت حقوق بشری هرانا اول بهمن در تازهترین گزارش ماهانه خود از وضعیت نقض حقوق بشر در ایران نوشت که در دی امسال در بخش حق حیات (اعدام) ۹۲ گزارش را ثبت کرد.
ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در گزارش خود نوشت دستگاه قضایی جمهوری اسلامی دستکم ۱۰ زندانی را در دی ماه به اعدام محکوم کرد و حکم اعدام حداقل چهار تن دیگر را تایید کرد.
هرانا در گزارش خود از تایید احکام اعدام پخشان عزیزی، بهروز احسانی اسلاملو و مهدی حسنی، زندانیان سیاسی محبوس در زندان اوین، بهعنوان برخی از مهمترین رویدادهای این ماه در رابطه با تایید احکام اعدام از سوی دیوان عالی کشور نام برد.
پیش از این در ۲۲ دی ماه، ۶۸ زندانی سیاسی زن و مرد محبوس در زندانهای اوین، تهران بزرگ، قزلحصار کرج و لاکان رشت، در نامهای نسبت به خطر جدی اجرای احکام اعدام عزیزی، احسانی و حسنی هشدار دادند.
این زندانیان سیاسی از اقشار مختلف اجتماعی درخواست کردند از تمامی ظرفیتهای خود برای انجام اقدامات موثر در راستای نجات جان زندانیان محکوم به اعدام استفاده کنند.
هرانا در بخش دیگری از گزارش اول بهمن خود از محکومیت دوباره مجاهد کورکور، زندانی سیاسی محبوس در زندان شیبان اهواز به عنوان یکی دیگر از مهمترین رویدادهای این ماه در رابطه با مجازات اعدام نام برد.
طبق این گزارش، کورکور که در رابطه با خیزش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت شده است، در ابتدا با حکم دادگاه انقلاب اهواز به اعدام محکوم شد و پس از نقض این حکم در دیوان عالی کشور، پروندهاش برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع داده شده بود.
این سایت حقوق بشری با اشاره به اینکه نقض حق حیات میتواند پیامدهایی ویرانگر از جمله ایجاد حس ناامنی و بیثباتی برای جامعه در پی داشته باشد، در گزارش هشدار داد: «این نقضها میتوانند به فرهنگ خشونت دامن بزنند و اعتماد عمومی به دستگاههای حکومتی و قضایی را کاهش دهند.»
افزایش میزان اجرای احکام اعدام و صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، در هفتههای گذشته اعتراضات فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشت.
بر اساس گزارش هرانا، طی سال ۲۰۲۴ دستکم ۹۳۰ زندانی در زندانهای ایران اعدام شدند که این رقم به نسبت به سال پیش از آن حدود ۲۴ درصد افزایش داشته است.
سازمان حقوق بشر ایران نیز ۱۷ دی ماه اعلام کرد با اعدام دستکم ۳۱ زن در زندانهای ایران طی سال ۲۰۲۴، بالاترین رقم سالانه مجازات مرگ برای زنان در ۱۷ سال گذشته ثبت شد.
هرانا همان روز در گزارشی با استناد به بررسیهای خود نوشت در حال حاضر دستکم ۵۴ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
