آژیرهای هشدار حمله موشکی در شهرهای شمالی نزدیک مرز لبنان

نیویورک‌پست در گزارشی با اشاره به این اسناد نوشت که نکته جالب توجه داستان، آغاز این اتحاد در خاک ایالات متحده است.

نقش کلیدی موسی ابومرزوق

موسی ابومرزوق که در حال حاضر معاون دفتر سیاسی حماس است، نقشی کلیدی در شکل‌گیری اتحاد استراتژیک حماس و جمهوری اسلامی داشته ‌است.

او که در سال ۱۹۵۱ در رفح متولد شد، پس از تحصیل در مصر، در دهه ۱۹۸۰ با ویزای دانشجویی به آمریکا رفت. تحصیلات او در دانشگاه ایالتی کلرادو آغاز شد و در دانشگاه فنی لوئیزیانا ادامه یافت.

ابومرزوق در سال ۱۹۹۰ موفق به دریافت گرین‌کارت شد و با تشکیل خانواده، در ویرجینیا اقامت گزید.

در دوران اقامت در آمریکا، ابومرزوق شبکه‌ای از سازمان‌های به ظاهر خیریه را پایه‌گذاری کرد که بنیاد سرزمین مقدس (HLF)، انجمن اسلامی برای فلسطین (IAP) و انجمن متحد برای مطالعات و تحقیقات (UASR) از جمله آن‌ها بودند.

هم‌زمان با تاسیس این نهادها، قدرت ابومرزوق در حماس به‌ویژه در دوران انتفاضه اول (۱۹۸۷ تا ۱۹۹۳) نیز رو به افزایش بود.

شکل‌گیری حماس

منشور حماس از همان دسامبر ۱۹۸۷ که به‌عنوان شاخه نظامی اخوان‌المسلمین در فلسطین تاسیس شد، در قبال اسرائیل روشن و شامل نابودی کامل اسرائیل و رد هر گونه مذاکره و سازش بود.

شعار اصلی حماس این بود: «مساله فلسطین راه‌حلی جز جهاد ندارد.»

استراتژی حماس ترکیبی هوشمندانه از خدمات اجتماعی و فعالیت‌های نظامی بود.

حماس با کمک مالی به سازمان‌های خیریه تحت نظر ابومرزوق، ضمن ارائه خدمات اجتماعی، به جذب حمایت مردمی می‌پرداخت اما بر اساس گزارش نیویورک‌پست، «تروریست‌ها در ازای این خدمات، انتظار وفاداری و همکاری داشتند».

حماس از طریق شبکه گسترده خدمات اجتماعی خود مانند مدارس و مراکز مذهبی، به «تندروسازی جوانان فلسطینی» می‌پرداخت.

این سیستم به گونه‌ای طراحی شده بود که مردم عادی را به همکاری با حماس وادار می‌کرد، به‌طوری که شهروندان خانه‌ها و مدارس را برای مخفی کردن سلاح و ایجاد تونل در اختیار این گروه قرار می‌دادند.

استاد استراتژیست

آمریکا در سال ۱۹۹۷ سازمان حماس را در فهرست «گروه‌های تروریستی ویژه خود» قرار داد.

دو سال پیش از آن نیز موسی ابومرزوق، «به عنوان تروریست شناخته شد» و در نهایت در سال ۱۹۹۷ از خاک آمریکا اخراج شد.

ابومرزوق پیش از اخراج، به‌عنوان یک استراتژیست زبردست، از موقعیت و منابع خود در آمریکا به خوبی بهره برده ‌بود.

او دریافته بود که: «برای رسیدن به هدف نابودی اسرائیل، باید از منابع موجود در آمریکا و متحدانی چون ایران استفاده کند.»

شاهد این استراتژی زیرکانه، سندی محرمانه است که اِف‌بی‌آی در سال ۱۹۹۴ طی یک جست‌وجوی مخفیانه در می‌سی‌سی‌پی کشف کرد.

این سند که بعدها در دادگاه فدرال سال ۲۰۰۸ علیه بنیاد خیریه «سرزمین مقدس» به آن استناد شد، نشان‌دهنده نخستین دیدارهای ابومرزوق با مقام‌های جمهوری اسلامی و تلاش او برای جلب حمایت‌های مالی، رسانه‌ای و نظامی تهران بود.

این سند مربوط به نخستین دیدار رسمی میان نمایندگان حماس و مقام‌های جمهوری اسلامی است که در ۳۰ سپتامبر ۱۹۹۰ (هشت مهر ۱۳۶۹) انجام شد.

در این دیدار، ابومرزوق به نمایندگی از حماس با علی محمدی، مدیر امور جنبش‌های مذهبی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دیدار و گفت‌وگو کرد.

هدف حماس از این نشست، تشریح اهداف سازمان برای مقام‌های جمهوری اسلامی و درک انتظارات ایران از این روابط بود.

یک سال بعد، ابومرزوق که در آن زمان در ایالات متحده اقامت داشت، در راس هیاتی از ۱۳ تا ۲۵ اکتبر ۱۹۹۱ (برابر با ۲۱ مهر تا سوم آبان سال ۱۳۷۰) به تهران سفر کرد.

محور مقاومت

در نشست اکتبر ۱۹۹۱، وزیر وقت امور خارجه جمهوری اسلامی با گشایش دفتر نمایندگی حماس در تهران موافقت کرد.

در جریان این سفر، نمایندگان حماس با مقام‌های حزب‌الله لبنان، جبهه مردمی برای آزادی فلسطین و جنبش جهاد اسلامی فلسطین نیز دیدار کردند. گروه‌هایی که همگی در محور مقاومت و در مخالفت با اسرائیل و آمریکا با ایران هم‌پیمان بودند.

این اتحاد برای هر دو طرف منافعی داشت.

در این اسناد آمده است که از نگاه حماس، تهران نیز از این روابط بهره می‌برد چرا که در پی «شکستن انزوای منطقه‌ای و بین‌المللی تحمیل شده پس از جنگ با عراق» بود.

همچنین اشاره شده که جمهوری اسلامی با حضور و نفوذ آمریکا در منطقه مخالف بوده و کوشیده است «انزوای منطقه‌ای و بین‌المللی خود را کاهش دهد».

این سند همچنین به مجموعه دیدارهای حماس و مقام‌های جمهوری اسلامی در سال ۱۹۹۲ اشاره می‌کند که در نهایت به تعهد تهران برای حمایت مالی از حماس انجامید.

در این اسناد آمده است که حماس به دلیل برخورداری ایران از «منابع گسترده مالی و انسانی»، روابط با این کشور را برای خود راهبردی می‌دانست.

بر اساس این اسناد، حماس در تابستان ۱۹۹۲ با ارسال پیام‌هایی به ابومرزوق، درخواست کمک مالی برای خرید سلاح کرد.

این کمک‌ها از طریق سازمان‌های خیریه ابومرزوق در آمریکا، به سازمان خیریه‌ای در غزه با نام «انجمن امداد اسلامی» منتقل شد.

این تسلیحات نه برای مقابله با اسرائیل، بلکه برای «رویارویی با خائنان جنبش فتح» درخواست شده‌ بود.

مخالفت با صلح و به راه انداختن کمپین وحشت

در سال ۱۹۹۳، پیمان اسلو میان اسرائیل و یاسر عرفات، رییس سازمان آزادی‌بخش فلسطین به امضا رسید؛ توافقی که نویدبخش صلح در منطقه و خودگردانی فلسطینیان در نوار غزه و کرانه باختری بود.

بسیاری از فلسطینیان به امید آینده‌ای بهتر، این رویداد را جشن گرفتند اما حماس در این شادمانی سهیم نشد.

آن‌ها عزم خود را جزم کردند تا توافق اسلو را ناکام گذاشته و جایگاه عرفات را تضعیف کنند.

جمهوری اسلامی به پشتیبانی از حماس ادامه داد و در پی آن، موج بمب‌گذاری‌های مرگبار حماس در اسرائیل آغاز شد.

این اقدامات در نهایت به انتفاضه دوم بین سال ‌۲۰۰۰ تا ۲۰۰۵ انجامید و سپس حماس در سال ۲۰۰۷ کنترل نوار غزه را در دست گرفت.

این‌بار نیز حماس در آستانه پیمان صلحی دیگر میان عربستان سعودی و اسرائیل، دست به حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ زد.

با گذشت ۳۰ سال از آن دیدارهای اولیه و با مرگ یحیی سنوار، احتمال می‌رود ابومرزوق که اکنون در قطر اقامت دارد، رهبری حماس را به دست گیرد.

حماس و جمهوری اسلامی همواره به اهمیت راهبردی اتحادشان واقف بوده‌اند و از توانمندی‌های یکدیگر بهره می‌برند.

این دو، با بهره‌گیری از توان مشترک خود به ایجاد تنش در خاورمیانه، خنثی کردن تلاش‌های صلح و کارشکنی در روند سازش می‌پردازند.

هدف نهایی جمهوری اسلامی و حماس بر اساس آن‌چه خود می‌گویند، نابودی اسرائیل و پایان دادن به آن چیزی است که نفوذ آمریکا در منطقه می‌خوانند.

منشه امیر، تحلیل‌گر مسائل خاورمیانه، در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال با اشاره به درز برخی مدارک در خصوص حمله تلافی‌جویانه اسرائیل علیه جمهوری اسلامی گفت مطلب جدیدی در این اطلاعات وجود ندارد و نمی‌توان تعویق حمله اسرائیل را به این موضوع نسبت داد.

او افزود در چنین شرایطی «هر روز که بگذرد، به نفع اسرائیل است و هر روز جنگ روانی علیه رژیم ایران تشدید خواهد شد».

به گفته امیر، این احتمال وجود دارد که جمهوری اسلامی پس از حمله اسرائیل، بار دیگر این کشور را با موشک هدف قرار دهد.

در این گزارش گفته شده است که روسیه به گروه نیابتی جمهوری اسلامی در یمن کمک کرد تا به یک شریان اصلی تجارت جهانی حمله و منطقه را بی‌ثبات‌تر کند.

وال‌استریت‌ ژورنال، به نقل از یک فرد آشنا با این موضوع و دو مقام دفاعی اروپایی نوشت حوثی‌ها که حملات خود را در اواخر سال گذشته میلادی بر سر جنگ غزه آغاز کردند، سرانجام با گسترش حملات خود، شروع به استفاده از داده‌های ماهواره‌ای روسیه کردند.

به گفته یکی از افراد، این داده‌ها از طریق اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که برای همکاری با حوثی‌ها در یمن مستقر بودند، منتقل شده است.

این اولین بار است که یک رسانه آمریکایی گزارش می‌دهد که روسیه در هدف‌گیری کشتی‌های تجاری و غربی از طریق سپاه پاسداران و حوثی‌ها نقش داشته است.

وال‌استریت‌ ژورنال در گزارش خود نوشته است: «این کمک‌های مخفیانه نشان می‌دهد که ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، تا چه حد مایل است برای تضعیف نظم اقتصادی و سیاسی غرب به رهبری ایالات متحده پیش برود.»

به نوشته این روزنامه، علت اینکه روسیه از حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی که آمریکا آنها را گروهی تروریستی خوانده حمایت می‌کند این است که آنها با انجام یک سری حملات در یکی از پرترددترین مسیرهای کشتی‌رانی جهان به بی‌نظمی و بی‌ثباتی در منطقه دامن می‌زنند.

وال‌استریت‌ ژورنال، به نقل از تحلیلگران افزوده است که روسیه به‌طور گسترده‌تر، به دنبال دامن زدن به بی‌ثباتی از خاورمیانه تا آسیا بوده است تا برای ایالات متحده مشکل ایجاد کند. درگیری فزاینده در خاورمیانه، که با حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر سال گذشته آغاز شد، در زمانی که واشنگتن به دنبال تمرکز بر تهدیدات روسیه و چین بود، باعث شد تا آمریکا و غرب توجه و منابع بیشتری را به خاورمیانه اختصاص دهند.

الکساندر گابوف، مدیر مرکز اوراسیا کارنگی روسیه، یک اندیشکده مستقر در برلین، به وال‌استریت‌ ژورنال گفت: «برای روسیه، هرگونه شعله‌ور شدن جنگ در هر جایی خبر خوبی است، زیرا توجه جهان را بیشتر از اوکراین دور می‌کند و ایالات متحده باید بخش قابل توجهی از منابع خود از سیستم‌های پاتریوت گرفته تا گلوله‌های توپخانه را به آنها اختصاص دهد. با توجه به اهمیت خاورمیانه، مشخص است که ایالات متحده کجا را انتخاب خواهد کرد.»

وال‌استریت‌ ژورنال در عین حال تاکید کرده است که سخنگویان دولت روسیه و حوثی‌های یمن به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر در این زمینه پاسخ نداده‌اند.

این روزنامه در ادامه گزارش خود نوشته است: «مسکو به‌دنبال همکاری‌های نظامی قوی‌تر با حکومت‌های خودکامه بوده است و کوشیده تا جمهوری اسلامی و کره شمالی را عمیق‌تر در جنگ خود در اوکراین درگیر کند. به گفته مقامات آمریکایی و کره جنوبی، این کشورها مهمات، پهپاد و موشک برای استفاده علیه اوکراین در اختیار روسیه قرار داده‌‌اند. کره شمالی در هفته‌های اخیر سه هزار سرباز را برای آموزش به روسیه اعزام کرده است که گمان می‌رود درگیر جنگ اوکراین شوند.

به نوشته وال‌استریت‌ ژورنال، این همکاری و همراهی نه تنها به روسیه کمک می‌کند تا کمبود نیروی انسانی و تجهیزاتی خود را جبران کند، بلکه با بی‌ثبات کردن دو منطقه خاورمیانه و شبه‌جزیره کره، که متحدان آمریکا در آنجا هستند، به یاری اهداف استراتژیک کرملین می‌آید.

وال‌استریت‌ ژونال، افزوده است: «کره جنوبی، متحد مهم ایالات متحده در شرق آسیا، به‌طور فزاینده‌ای نگران است که کره شمالی بتواند از طریق قرار گرفتن در معرض جنگ اوکراین تجربه میدان نبرد را به دست آورد. کره جنوبی یکی از سریع‌ترین تولیدکنندگان تسلیحات در جهان است. سئول هشدار داده است که در پاسخ، از جمله سلاح‌های مرگبار به اوکراین خواهد فرستاد. کره جنوبی به کشورهای حامی اوکراین سلاح ارسال کرده است، اما تا کنون از ارسال مستقیم سلاح به این کشور خودداری کرده است.»

به نوشته این روزنامه، «در خاورمیانه، کمک روسیه نشان‌دهنده تغییر در استراتژی این کشور است. پوتین روابط خود را با جمهوری اسلامی تقویت کرده است، در حالی که روابط دیرینه خود با اسرائیل و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این کشور را کاهش داده است. اسرائیل درگیر جنگی در حال گسترش با جمهوری اسلامی و شبه‌نظامیانی است که از آنها در منطقه حمایت می‌کند. پوتین از ایالات متحده و اسرائیل به دلیل جنگ غزه انتقاد کرده است. او روز پنجشنبه، سوم آبان، گفت که منطقه در آستانه یک جنگ تمام عیار قرار دارد.

روزنامه وال‌استریت‌ ژونال، در ادامه گزارش خود به نحوه همکاری روسیه و حوثی‌ها پرداخته و نوشته است که این گروه مورد تحت حمایت جمهوری اسلامی اواخر سال گذشته میلادی حملات خود را در دریای سرخ، جایی که کشتی‌ها با عبور از آن به کانال سوئز می‌رسیدند، آغاز کرد. آنها می‌گویند که در اعتراض به تهاجم زمینی اسرائیل به غزه این حملات را انجام می‌دهند. نیروهای حوثی در مجموع، از نوامبر ۲۰۲۳ تا کنون به بیش از ۱۰۰ کشتی حمله برده‌اند، دو کشتی را غرق کرده و یک کشتی دیگر را ربوده‌اند.

به نوشته این روزنامه، این حملات باعث اختلالات عمده‌ای در تجارت جهانی شد. سپس ایالات متحده متعهد شد که از خطوط کشتی‌رانی بین‌المللی محافظت کند. در دسامبر سال گذشته یک ائتلاف دریایی چند ملیتی برای اسکورت کشتی‌هایی که از تنگه باب‌المندب عبور می‌کنند راه اندازی شد. تا ماه آوریل، ایالات متحده حدود یک میلیارد دلار برای مهمات هزینه کرده بود تا پهپادها و موشک‌های حوثی‌ها را از بین ببرد و از کشتی‌رانی در دریای سرخ محافظت کند. ایالات متحده از آن زمان فراتر رفته و در اوایل ماه جاری بمب افکن های بی-۲ اسپیریت را برای حمله به زرادخانه‌های حوثی‌ها به کار گرفت.

وال‌استریت‌ژورنال افزوده است که ایالات متحده نگران آن بوده است که روسیه بتواند با ارائه موشک‌های ضد کشتی یا ضد هوایی روسی به حوثی‌ها اوضاع را بدتر کند زیرا چنین اقدامی می‌تواند تلاش‌های ارتش آمریکا برای محافظت از کشتی‌ها در منطقه را تهدید کند. با این همه، تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر انجام این کار از سوی روسیه به‌دست نیامده است.

در اوایل ماه جاری، وال‌استریت ژورنال گزارش داد که ویکتور بوت، دلال اسلحه روسی، در تلاش بوده است که حدود ۱۰ میلیون دلار سلاح کوچک و خودکار به حوثی‌ها بوده است. هنوز مشخص نیست که آیا این کار با تایید کرملین صورت گرفته است یا خیر. ویکتو بوت یکی از زندانیانی بود که در مبادله اخیر زندانیان روسی و زندانیان چند کشور غربی از زندانی در ایالات متحده آزاد شده و به روسیه بازگشته‌اند..

وال‌استریت ژورنال در پایان گزارش خود نوشته است: «از زمانی که حوثی‌ها تقریبا از یک سال پیش حمله به کشتی‌های مرتبط با اسرائیل و متحدانش را آغاز کردند، اکثر کشتی‌هایی که از نزدیکی یمن عبور می‌کردند شروع به خاموش کردن سیگنال‌های رادیویی خود کردند و کار ردیابی خود را سخت کردند. هنگامی که یک کشتی سیگنال‌های رادیویی خود را می‌بندد و تاریک می‌شود، حرکت آن فقط از طریق تصویربرداری ماهواره‌ای با کیفیت بالا قابل ردیابی است است. خدمات ماهواره‌ای تجاری موجود معمولا با تاخیر ارائه می‌شوند.

این روزنامه نوشته است: «نفت‌کش‌های حامل محموله‌های نفتی صادراتی روسیه، از جمله روس‌نفت که با کرملین مرتبط است، بارها مورد حمله حوثی‌ها قرار گرفته‌اند. اما این محموله‌ها از طریق به اصطلاح «ناوگان ارواح» متعلق به شرکت‌های صوری جابه‌جا می‌شود تا تحریم‌ها این‌گونه دور زده شود.

ارتش اسرائیل از کشته شدن یک سرباز دیگر این کشور در جریان درگیری‌های روز پنج‌شنبه در جنوب لبنان خبر داد.

این سرباز ذخیره ارتش اسرائیل گای بِن‌-هاروش نام داشت و ۲۳ ساله بود.

چهار نظامی اسرائیلی نیز روز چهارشنبه دوم آبان در جنوب لبنان جان خود را از دست دادند.

ایتامار بن‌گویر، سیاستمدار راست‌گرا و وزیر امنیت ملی اسرائیل، با انتقاد از تصمیم بنیامین نتانیاهو برای اعزام هیاتی بلندپایه به مذاکرات آتش‌بس در دوحه گفت چنین تصمیمی به تصویب کابینه اسرائیل نرسیده است.

او افزود «امن‌ترین راه» برای پیروزی و بازگشت گروگان‌ها «قطع کردن اکسیژن حماس» است و مذاکره تنها به این گروه امکان سازماندهی مجدد نیروهایش را خواهد داد.

بزالل اسموتریچ، دیگر چهره راست‌گرا و وزیر دارایی اسرائیل، نیز از نقش قطر در مذاکرات آتش‌بس انتقاد کرد.

اسموتریچ قطر را «دشمن» خواند و گفت این کشور از حماس و مواضع این گروه در جریان مذاکرات حمایت می‌کند.