ائتلاف به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد موشک شلیک شده حوثیها را رهگیری و منهدم کرده است
تصویری از جمعی از حامیان حوثیها در یمن. عکس آرشیو
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی صبح جمعه اعلام کرد پدافند این کشور یک موشک بالستیک حوثیها را که به سوی جنوب عربستان شلیک شده بود، رهگیری و منهدم کرد. همزمان، شبکه المسیره، وابسته به حوثیها، از حملات هوایی عربستان به صنعا خبر داد.
سازمان دفاع مدنی عربستان سعودی نیز از رهگیری چند پهپاد در جنوب این کشور خبر داد. این سازمان برای چند منطقه، از جمله جازان، ابها و خمیس مشیط، هشدار زودهنگام صادر کرد و سپس اعلام کرد که خطر برطرف شده است. به نوشته رویترز عربستان سعودی بلافاصله درباره گزارش المسیره از حملات هوایی به پایتخت یمن اظهارنظر نکرد.
این رخدادها کمتر از یک روز پس از آن گزارش شد که بلندترین آسمانخراش ریاض، محل دفتر مرکزی صندوق ثروت ملی عربستان، در حمله پنجشنبه ۲۸ آبان حوثیها هدف قرار گرفت. حملات پیشین زیرساختهای نظامی و نفتی را هدف گرفتهاند
تاسیسات نظامی، فرودگاهها و زیرساختهای انرژی در جنوب عربستان سعودی، در نزدیکی مرز یمن، بارها هدف حملات موشکی و پهپادی حوثیهای همسو با حکومت ایران قرار گرفتهاند.
حوثیها پیشتر بارها گفتهاند که پایگاه هوایی ملک خالد در خمیس مشیط را هدف گرفتهاند. جازان در ساحل دریای سرخ میزبان پالایشگاه آرامکو با ظرفیت روزانه ۴۰۰ هزار بشکه است.
حوثیها پیشتر مدعی حمله به خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی نیز شدهاند. این خط لوله نفت خام را از میدانهای شرق عربستان سعودی به پایانههای صادراتی دریای سرخ میرساند و امکان صادرات نفت را بدون عبور از تنگه هرمز فراهم میکند.
حملات فرامرزی از ژوئیه از سر گرفته شد حملات میان عربستان سعودی و حوثیها در ژوئیه، پس از دورهای از آرامش نسبی در پی آتشبس سال ۲۰۲۲، از سر گرفته شد. از آن زمان، حوثیها حملات موشکی و پهپادی به خاک عربستان سعودی را تشدید کردهاند و عربستان نیز مواضع حوثیها در یمن را هدف حملات هوایی قرار داده است.
عربستان سعودی در سال ۲۰۱۵ در حمایت از دولت بهرسمیتشناختهشده یمن در سطح بینالمللی، علیه حوثیها مداخله نظامی کرد. حوثیها در سال ۲۰۱۴ صنعا را تصرف کردند و همچنان بخش بزرگی از شمال یمن را در کنترل دارند.
همزمان با نشست رهبران آمریکا، چین و روسیه در شنژن، اختلال در سامانههای رایانهای و فعالیت پهپادهای ناشناس نگرانیها درباره امنیت زیرساختهای حیاتی را افزایش داد. کشورهای جنوبشرقی آسیا نیز برنامه ایجاد ذخایر مشترک نفتی برای مواقع بحران را پیش بردند.
پیتر اپس، ستوننویس رویترز، در یادداشتی نوشت نشست دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین به کاخ سفید فرصت داد تا پس از از دست دادن کنترل هر دو مجلس کنگره، نفوذ خود را به نمایش بگذارد. به ارزیابی او، برنامه کشورهای جنوبشرقی آسیا برای ذخیره و استفاده مشترک از نفت در مواقع بحران نشان میدهد که دولتهای دیگر خود را برای مدیریت خطرها با نقشآفرینی کمتر واشینگتن آماده میکنند.
سه اختلال در یک هفته و پرسشهایی درباره علت آنها قطعی ۲۴ ساعته خدمات اصلی مایکروسافت، از جمله سرویس ایمیل اوتلوک، با اختلال در سامانههای کنترل ترافیک هوایی آمریکا و افت کیفیت خدمات آژانس امنیت ملی این کشور در همان هفته همراه شد. مایکروسافت و مقامهای آمریکایی علت دو اختلال نخست را خرابیهای زنجیرهای دانستند و گفتند کدهای قدیمی و مشکلات تجهیزات در آنها نقش عمدهای داشتهاند. علت دقیق این اختلالها همچنان محل پرسش است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت شواهدی از دخالت هکرها، گروههای مجرم یا دولتهای خارجی در این رخدادها وجود ندارد. در نروژ، شرکت نفت و گاز اکوینور جداگانه اعلام کرد که هدف یک حمله سایبری قرار گرفته و این حمله همچنان ادامه دارد.
پهپادهای ناشناس و هوش مصنوعی نگرانیهای امنیتی را افزایش دادند فعالیت پهپادهای ناشناس در یکی از پایگاههای هوایی آمریکا در بریتانیا پس از آن گزارش شد که بمبافکنهای بهکاررفته در حملات به ایران از بریتانیا خارج شدند. خروج این هواپیماها در پی بازداشت پنج مرد در نزدیکی پایگاهی دیگر انجام شد. استرالیا نیز در ماه اوت از فعالیت پهپادهای ناشناس و بدون مجوز در نزدیکی پایگاههای مهم خود خبر داده بود.
گروه اطلاعات تهدید گوگل هشدار داد که هوش مصنوعی توان خودکارسازی حملات سایبری را افزایش داده است. اپس همچنین نوشت که با گسترش استفاده از سامانه فرماندهی و کنترل مبتنی بر هوش مصنوعی پنتاگون، برخی مقامهای کشورهای شریک آمریکا نگراناند که در شرایط بحرانی دسترسیشان به سامانههای هوش مصنوعی یا ماهوارههای آمریکا محدود شود.
کشورهای دیگر به همکاری منطقهای روی آوردهاند اپس حفاظت از کابلهای زیردریایی در دریای بالتیک را نمونهای از تاثیر همکاری منطقهای دانست. مقامها میگویند عملیات «نگهبان بالتیک» ناتو با استفاده از پهپادها و تجمیع اطلاعات منطقهای، شناسایی عاملان را سریعتر کرده و اختلال در کابلهای زیردریایی را بهطور محسوسی کاهش داده است.
در آستانه نشست شنژن، فعالیت نیروی دریایی چین در اطراف تایوان همچنان بالا بود و پکن ممنوعیت صادرات عناصر خاکی کمیاب را تا پایان ژانویه تمدید کرد. به ارزیابی اپس، این تحولات در کنار رقابت سه قدرت بزرگ، کشورهای موسوم به «قدرتهای میانی» را به همکاری بیشتر و تلاش برای حفظ استقلال عملشان سوق میدهد.
عرضه اولیه رکوردشکن آنتروپیک برتری «نزدک» را در رقابت با بورس نیویورک تقویت کرد. دادههای «دیلوجیک» نشان میدهد عرضههای اولیه امسال در نزدک حدود ۲۰۱.۸ میلیارد دلار و در بورس نیویورک ۲۰.۸ میلیارد دلار سرمایه جذب کردهاند؛ شکافی که از سال ۱۹۹۵ بیسابقه است.
به گزارش رویترز، آنتروپیک روز چهارشنبه ۱۸ نوامبر، ۲۷ آبان، معاملات سهام خود را در نزدک آغاز کرد و در نخستین روز، بیش از ۸۰۰ میلیون سهم این شرکت هوش مصنوعی معامله شد. نزدک روز پنجشنبه موفقیت خود در جذب آنتروپیک را روی نمایشگرهای بزرگ ساختمانش در میدان تایمز به نمایش گذاشت. آنتروپیک یکی دیگر از شرکتهای شاخصی است که امسال نزدک را برای عرضه سهام خود بر رقیب مستقر در جنوب منهتن ترجیح داد.
آدنا فریدمن، مدیرعامل نزدک، در مصاحبهای عرضه اولیه آنتروپیک را «مایه افتخار» خواند و گفت نزدک مدتها با تیم این شرکت در ارتباط بوده است. او افزود که نزدک، جدا از فرایند پذیرش سهام، مشتری آنتروپیک بوده و از این راه نیز با شرکت آشنا شده است. به گفته فریدمن، نزدک از خدمات دیگر شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی هم استفاده میکند.
شکاف دو بورس به بالاترین سطح از سال ۱۹۹۵ رسید بر اساس دادههای دیلوجیک، نزدک از ابتدای سال ۲۰۲۶ میزبان ۶۴ عرضه اولیه بوده که آنتروپیک و اسپیسایکس در صدر آنها قرار دارند. بورس نیویورک در همین مدت میزبان ۴۲ عرضه اولیه بوده است. فاصله دو بورس از نظر سرمایه جذبشده، از زمان آغاز ثبت این دادهها در سال ۱۹۹۵، به بالاترین سطح رسیده است.
در سال ۲۰۱۷، بورس نیویورک از ۶۹ عرضه سهام ۲۸.۸ میلیارد دلار جذب کرد و نزدک از ۸۶ عرضه ۹.۳ میلیارد دلار. در سالهای بعد، کفه رقابت به سود نزدک سنگین شد. دیلوجیک میگوید نزدک در شش سال از هشت سالِ دوره ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ از بورس نیویورک پیش افتاد و امسال نیز در مسیر تکرار این نتیجه است.
به گفته دو فرد مطلع، پس از آنکه چند عرضه بزرگ اخیر نصیب نزدک شد، فشار بر مدیران بورس نیویورک برای جذب عرضه بزرگ بعدی افزایش یافته است. بورس نیویورک به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
نزدک چگونه شرکتهای فناوری را جذب میکند؟ فریدمن، که یک دهه است نزدک را اداره میکند، سه مزیت رقابتی این بورس را برشمرد. او به توانایی نزدک در بازاریابی عرضههای اولیه، خدمات روابط با سرمایهگذاران و فعالیت در زمینه شاخصهای بورسی اشاره کرد. این خدمات به شرکتها کمک میکند با مدیران بزرگ دارایی و سرمایهگذاران نهادی ارتباط بگیرند. نزدک فعالیت خود در زمینه شاخصها را در سال ۱۹۸۵ آغاز کرد.
به گزارش رویترز، این فعالیتها به نزدک امکان داده است با بنیانگذاران شرکتها در قطبهای مهم عرضه اولیه، از جمله سیلیکونولی، رابطه برقرار کند و جایگاه خود را در پذیرش شرکتهای فناوری تقویت کند.
اوون لاو، تحلیلگر شرکت کلیر استریت، گفت جبران این فاصله برای بورس نیویورک دشوار است، زیرا نزدک فعالیتش در بازارهای خصوصی و زمینه شاخصها را سالها پیش آغاز کرده و از رقبایش پیش افتاده است. به گفته او، بورس نیویورک احتمالا باید اقداماتی را دنبال کند که نزدک طی ۱۰ سال گذشته انجام داده است.
لاو شاخصهای اختصاصی نزدک را احتمالا مهمترین دلیل برتری آن دانست. او گفت شاخصهای نزدک ۱۰۰ و نزدک کامپوزیت (.IXIC)، که مدیران دارایی نهادی برای استفاده از آنها مجوز میگیرند، برای شرکتهایی مانند اسپیسایکس و آنتروپیک جذابیت زیادی دارند. چند شرکت از ارزشمندترین شرکتهای جهان، از جمله اپل، انویدیا و آلفابت، در شاخص نزدک ۱۰۰ (.NDX) حضور دارند.
مقررات تازه ورود به نزدک ۱۰۰ را سریعتر کرد ورود به شاخصهای مرجعی مانند نزدک ۱۰۰ یا اساندپی ۵۰۰، دسترسی شرکتها را به نهادهای مالی بزرگی افزایش میدهد که صندوقهای شاخصی اداره میکنند. این دسترسی دامنه سهامداران شرکتها را گسترش میدهد و نقدشوندگی سهامشان را بهبود میبخشد. بورس نیویورک نیز سال گذشته شاخص مشابهی راهاندازی کرد که عملکرد سهام ۱۰۰ شرکت بزرگ آمریکایی پذیرفتهشده در این بورس را دنبال میکند. این شاخص در میان سرمایهگذاران کمتر دنبال میشود.
نزدک اوایل امسال مقرراتی وضع کرد تا شرکتهای تازهپذیرفتهشدهای که ارزش بازار بسیار بالایی دارند، سریعتر وارد شاخص نزدک ۱۰۰ شوند. کارشناسان میگویند این تغییر به نزدک در رقابت با بورس نیویورک مزیت دیگری میدهد. لین مارتین، رییس بورس نیویورک، در مصاحبهای با بلومبرگ در ماه مه این تغییرات را «محل تردید» خواند.
فریدمن روز پنجشنبه گفت تنها شمار اندکی از شرکتها در ابعاد آنتروپیک و اسپیسایکس میتوانند از مسیر سریع ورود به شاخص استفاده کنند. او افزود که نقدشوندگی بازار در این زمینه مشکلی ایجاد نمیکند.
رویترز در ماه مارس گزارش داده بود که اسپیسایکس ورود زودهنگام به شاخص نزدک ۱۰۰ را شرط پذیرش سهامش در نزدک قرار داده بود. نزدک این شرکت را ۱۵ روز پس از آغاز معاملات سهامش به شاخص اضافه کرد.
نمایی از ساختمان برج صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان، بلندترین آسمانخراش ریاض، پس از حمله موشکی حوثیها، ۲۸ آبان ۱۴۰۵
سازمان دفاع مدنی این کشور اعلام کرد حمله پنجشنبه ۲۸ آبان حوثیها به یک برج در مرکز مالی ریاض به چندین طبقه این ساختمان و ساختمانهای مجاور خسارت مادی وارد کرده، اما گزارشی از مجروح شدن افراد دریافت نشده است.
در این بیانیه نام برج ذکر نشده بود، اما عکسی که خبرگزاری دولتی عربستان (واس) همراه آن منتشر کرد، برج صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان (PIF) را نشان میداد.
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی اعلام کردند صبح و عصر پنجشنبه به وقت محلی دو بار مرکز مالی ریاض را هدف قرار دادهاند.
حوثیها همچنین گفتند فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، پایگاه هوایی خمیس مشیط در جنوب عربستان و شرکت پتروشیمی صدف در شهر جبیل، واقع در استان شرقی این کشور، را هدف حمله قرار دادهاند. مقامهای سعودی هنوز انجام این حملات را تایید نکردند.
وزارت امور خارجه عربستان اعلام کرد این کشور در پی حمله حوثیها، حق اتخاذ «تمامی اقدامات لازم» برای دفاع از حاکمیت خود و حفاظت از شهروندان و داراییهای ملیاش را محفوظ میداند.
منطقه مالی ملک عبدالله پس از این حمله به روی بازدیدکنندگان بسته شد.
سه منبع آگاه به رویترز گفتند ساختمان در اثر اصابت یک موشک شلیکشده از سوی حوثیها هدف قرار گرفته است. ائتلاف تحت رهبری عربستان که با حوثیها میجنگد، اعلام کرد با «یک تهدید موشکی» که به سوی ریاض شلیک شده بود، مقابله کرده و بقایای آن به زمین سقوط کرده است.
بهگزارش رویترز حمله پنجشنبه به بلندترین آسمانخراش پایتخت عبرستان، شیشههای هفت تا هشت طبقه برج صندوق سرمایهگذاری عمومی را خرد کرد و باعث خمیدگی بخشهایی از نمای فلزی آن شد. این دومین بار در کمتر از دو هفته است که حمله حوثیها به یکی از ساختمانهای شاخص منطقه مالی ریاض آسیب وارد میکند. پیشتر نیز ساختمان شرکت نفت دولتی آرامکو در حملهای در ۱۷ آبان هدف قرار گرفته بود.
حوثیها از ماه ژوئیه، زمانی که جنگ داخلی متوقفشده یمن در بحبوحه جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی بار دیگر شعلهور شد، فرودگاهها و زیرساختهای نفتی عربستان را هدف حملات خود قرار دادهاند. این گروه در میدان نبرد یمن نیز بخشهای گستردهای از مناطق تحت کنترل دولت مورد حمایت عربستان را تصرف و نیروهای دولتی را وادار به عقبنشینی گسترده در آخر هفته گذشته کرده است.
نمایی عمومی از منطقه مالی ریاض، پایتخت عربستان سعودی
ساکنان پایتخت عربستان در ساعات اولیه بامداد پنجشنبه با صدای انفجاری مهیب از خواب بیدار شدند. سازمان دفاع مدنی عربستان در طول روز پنجشنبه چندین بار، از جمله پس از حمله، درباره خطر احتمالی در ریاض هشدار صادر و سپس اعلام کرد که تهدید برطرف شده است.
خبرگزاری سبا، تحت کنترل حوثیها، گزارش داد که هواپیماهای عربستان سعودی بامداد پنجشنبه حملاتی هوایی به صنعا، پایتخت یمن تحت کنترل حوثیها انجام دادهاند، اما جزییات بیشتری ارائه نکرد.
عملیات نظامی ماهها ادامه خواهد داشت
بهنوشته رویترز این درگیری به برنامههای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای توسعه و تنوعبخشی به اقتصاد این کشور، که بزرگترین صادرکننده نفت جهان و از متحدان آمریکاست، ضربه وارد کرده است.
ولیعهد عربستان چهارشنبه در ریاض با دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، دیدار کرد. این سومین سفر کوپر به عربستان از زمان ازسرگیری درگیریهای یمن بود که خبر آن بهطور عمومی منتشر شده است.
رویترز چهارشنبه بهنقل از دو مقام غربی که از سوی عربستان در جریان برنامههای این کشور قرار گرفتهاند، گزارش داد مقامهای سعودی اکنون پیشبینی میکنند عملیات نظامی تا شش ماه دیگر ادامه یابد. منبع سومی که از برنامههای عربستان اطلاع دارد نیز این گزارشها را تایید کرد.
این منابع گفتند مقامهای سعودی که در هفته جاری فرمانده ائتلاف خود در جنگ یمن را تغییر دادهاند، میخواهند پیش از ورود به هرگونه مذاکره با حوثیها، متحدانشان در میدان نبرد به دستاوردهایی برسند.
در همین حال، به نظر میرسد تحولات میدانی در یمن به سود حوثیها پیش رفته است. این گروه سراسر سواحل یمن در دریای سرخ، از جمله تنگه راهبردی و حیاتی بابالمندب در دهانه این دریا، را تصرف کرده و شهر تعز را در ارتفاعات مشرف به عدن، پایتخت موقت دولت یمن، به محاصره درآورده است.
در جنگ گستردهتر منطقهای که در اسفند ماه سال گذشته با حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی آغاز شد، هیچ نشانهای از پیشرفت تعیینکننده در مذاکرات با میانجیگری قطر مشاهده نشده است.
در همین حال، در روزهای اخیر درگیریها در منطقه خلیج فارس شدت گرفته است. جمهوری اسلامی به بحرین و کویت، دو متحد آمریکا، حمله کرده و حملات هوایی آمریکا نیز سهشنبه جزیره قشم ایران در تنگه هرمز را هدف قرار دادهاند.
عربستان سعودی نخستین بار در سال ۲۰۱۵ در رأس ائتلافی عربی وارد جنگ یمن شد تا پس از تصرف صنعا، پایتخت یمن، و بخش بزرگی از این کشور به دست حوثیها، دولت یمن را به قدرت بازگرداند. درگیریها پس از نبردهای خونین به بنبست رسید و طرفها در سال ۲۰۲۲ به آتشبسی دست یافتند که تا تابستان امسال دوام آورده بود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به وبسایت اکسیوس گفت برای تصمیمگیری درباره ایران عجله ندارد و پس از آغاز سال جدید میلادی وضعیت را بررسی میکند. اکسیوس همچنین از نگرانی کاخ سفید درباره پاسخ تهران به حملات احتمالی خبر داده است.
در همین حال، کانال ۱۲ اسرائیل نیز از تردید در واشینگتن درباره انگیزه ارائه اطلاعات تازه از سوی اسرائیل خبر داد.
رییسجمهوری آمریکا پنجشنبه ۲۸ آبان، در گفتوگویی تلفنی از هواپیمای ریاستجمهوری در مسیر بازگشت از چین، به اکسیوس گفت: «من برای گرفتن هیچ تصمیمی [درباره ایران] عجله ندارم. ببینیم پس از آغاز سال جدید چه اتفاقی میافتد.»
اکسیوس این سخنان را به معنای موکول شدن تصمیم درباره گام بعدی جنگ به سال جدید میلادی دانست. باراک راوید، نویسنده این گزارش، در گزارش پیشین خود برای کانال ۱۲ اسرائیل نوشته بود موضوع ایران در روزهای آینده دوباره در دستور کار ترامپ قرار میگیرد و تصمیم او ممکن است پیش یا پس از اول ژانویه، برابر با ۱۱ دی، گرفته شود.
کانال ۱۲ همچنین به نقل از یک مقام آمریکایی نزدیک به ترامپ گزارش داد زمان ارائه اطلاعات تازه اسرائیل درباره ایران در دولت آمریکا تردیدهایی ایجاد کرده و به نظر این مقام، طرح این اطلاعات در مقطع کنونی ظاهرا انگیزه سیاسی دارد.
در بخش دیگری از همین گزارش، یک منبع آگاه گفت رومن گوفمن، رییس موساد، هشدار داده است که تاخیر در اقدام نظامی ممکن است آمریکا و اسرائیل را ناچار کند در آینده در شرایط دشوارتری وارد عمل شوند.
کانال ۱۲ همچنین بهنقل از مقامهای آمریکایی نوشت اطلاعات ارائهشده در سفر گوفمن، علاوه بر موضوع توسعه سلاحهای شیمیایی و آزمایش در این زمینه، فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی را نیز در بر میگرفت.
اکسیوس بهنقل از دو منبع آگاه نوشت کاخ سفید از پنتاگون و کارشناسان اطلاعاتی پرسیده است آیا هیچیک از گزینههای حمله میتواند از پاسخ ویرانگر جمهوری اسلامی علیه تاسیسات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس جلوگیری کند.
این رسانه از «کوه کلنگ» در میان تاسیسات مشکوک به فعالیت هستهای نام برد که ممکن است هدف قرار گیرند. اکسیوس همچنین مقامهای غیرنظامی جمهوری اسلامی را، در کنار رهبران نظامی، پلها و نیروگاهها، در فهرست اهداف احتمالی گنجاند.
دو برداشت اکسیوس از زمانبندی ترامپ
اکسیوس در تحلیل سخنان ترامپ نوشت این زمانبندی ممکن است فرصتی بیشتر برای اثرگذاری محاصره دریایی و فشار اقتصادی باشد؛ رویکردی که بسیاری از مشاوران او و رهبران کشورهای خلیج فارس خواستار آن هستند.
برداشت دیگر این رسانه این است که اگر تهران تا پایان سال میلادی امتیاز ندهد، ترامپ میخواهد پیش از آنکه کنگره جدید تحت کنترل دموکراتها کار خود را آغاز و تثبیت کند، فرصت اقدام نظامی داشته باشد.
اکسیوس در عین حال تاکید کرد ترامپ ممکن است هر لحظه نظرش را تغییر دهد و حتی در صورت برنامهریزی برای حمله قریبالوقوع، آن را از پیش اعلام نکند.
این رسانه یادآوری کرد او یک روز پیش از آغاز جنگ در اسفندماه سال گذشته گفته بود تصمیمی نگرفته، در حالی که دستور حملات را صادر کرده بود.
بهنوشته اکسیوس، ترامپ با وجود آنکه هفته پیش دور تازه حملات گسترده را «بسیار بعید» خوانده بود، همچنان حمله مشترک با اسرائیل را بررسی میکند و انتظار میرود بررسیها پس از بازگشت او از آسیا شدت بگیرد.
فشار نتانیاهو و سفر رییس موساد
هر دو گزارش از فشار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای ازسرگیری حملات و درخواست کاخ سفید برای ارزیابی پاسخ احتمالی جمهوری اسلامی به سناریوهای مختلف نظامی خبر دادند.
گوفمن هفته پیش با جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، دیدار کرد. اکسیوس محل گفتوگوها را واشینگتن و میامی اعلام کرد و بهنقل از یک منبع اسرائیلی نوشت نتانیاهو این چهره نزدیک به خود را برای پیشبرد ازسرگیری جنگ فرستاده بود.
بهگزارش اکسیوس، منابع آمریکایی و اسرائیلی گفتند گوفمن نگرانی اسرائیل درباره فعالیتهای مرتبط با توسعه سلاح شیمیایی را منتقل کرده است. اسرائیل میگوید اطلاعاتی از افزایش تحقیق و توسعه و انجام آزمایش در این زمینه دارد. یک مقام آمریکایی نیز به اکسیوس گفت ترامپ در جریان اطلاعات تازه قرار گرفته است.
ترامپ در فاکسنیوز: توافقی پایدار میخواهم
ترامپ در ساعات آغازین روز پنجشنبه ۲۹ آبان در گفتوگو با فاکسنیوز در شنژن چین، نیز به آغاز سال جدید برای تصمیمگیری درباره ایران اشاره کرده بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک گفت تهران بهدلیل دشوارتر شدن دستیابی به سلاح هستهای، به این تسلیحات روی آورده است.
او افزود: «سال جدید در پیش است و خواهیم دید پس از اول ژانویه چه اتفاقی میافتد.»
ترامپ در واکنش به پرسشی درباره گزارشهای مربوط به طرح احتمالی جمهوری اسلامی برای بمبگذاری در واشینگتن، تهدید کرد در صورت وقوع چنین حملهای حکومت ایران را نابود خواهد کرد و در پاسخ به پرسش درباره قطعی بودن این تهدید گفت: «قول میدهم. کاملا.»
رییسجمهوری آمریکا در عین حال ادامه گفتوگو با تهران را تایید کرد و گفت: «من میخواهم توافق کنم، اما باید توافقی پایدار داشته باشیم.»
او تاکید کرد توافق باید فراتر از دوره ریاستجمهوری یک فرد اعتبار داشته باشد و با تغییر دولت آمریکا از بین نرود.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره ادامه حضور نیروهای آمریکایی تا دستیابی به چنین توافقی، پاسخ مثبت داد و گفت: «بله، کار را تمام میکنم. بهزودی. به هر شکلی که باشد، کار را تمام میکنیم.»
بلومبرگ ۲۸ آبان بهنقل از مقامهای غربی از افزایش احتمال حملات گسترده آمریکا با تشدید درگیریها و توقف مذاکرات صلح خبر داد.
بهگفته یکی از این مقامها، ترامپ هنوز دستور حمله نداده، اما این گزینه را بررسی میکند.
بر اساس این گزارش، دولتهای اروپایی و کشورهای عرب خلیج فارس میکوشند واشینگتن را از تکرار حملات گسترده منصرف کنند. نگرانی اصلی، پاسخ متقابل تهران علیه متحدان عرب آمریکا و گسترش جنگ در منطقه است.
در بخش دیگری از فشارهای دیپلماتیک، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۲۸ آبان از جمهوری اسلامی خواستند اطلاعات مواد و تاسیسات هستهای خود را ارائه کند و امکان بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی را فراهم کند.
این چهار کشور در بیانیهای که فرانسه در نشست شورای حکام قرائت کرد، تاکید کردند آژانس بدون اطلاعات و دسترسی کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اطمینان بدهد.
ناو هواپیمابر جورج بوش، بهار ۱۴۰۵، هنگام عزیمت از سواحل آمریکا به سوی دریای عرب. عکس از وبسایت نیروی دریایی ایالات متحده
بلومبرگ بهنقل از مقامهای غربی گزارش داد با تشدید درگیریهای نظامی و توقف مذاکرات صلح، احتمال دور تازهای از حملات گسترده آمریکا به ایران افزایش یافته است. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هنوز درباره صدور دستور حمله تصمیم نگرفته، اما این گزینه را بررسی میکند.
این رسانه پنجشنبه ۲۸ آبان بهنقل از یکی از این مقامها که نخواست نامش فاش شود، نوشت رییسجمهوری آمریکا حمله دوباره را در دست بررسی دارد.
جمهوری اسلامی در هفته منتهی به ۲۸ آبان چند بار تاسیسات نظامی آمریکا در بحرین و کویت را هدف گرفت و حملات به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را افزایش داد. آمریکا نیز سهشنبه ۲۶ آبان به جزیره قشم حمله کرد.
آمریکا دو گروه رزمی ناو هواپیمابر در منطقه دارد و محاصره دریایی ایران را ادامه میدهد. عربستان سعودی نیز با حملات روزانه موشکی و پهپادی حوثیهای مورد حمایت تهران روبهرو است. یک شاهد به بلومبرگ گفت ساختمان محل استقرار دفتر مرکزی صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان در ریاض، ۲۸ آبان آسیب دید.
ترامپ پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره، برای یافتن راهحلی دیپلماتیک زیر فشار قرار گرفت. به ارزیابی بلومبرگ، جنگ و ناتوانی در یافتن راهی برای پایان آن، سهم مهمی در این شکست داشت.
ساعاتی پیش از انتشار گزارش تازه بلومبرگ، نیویورک تایمز نیز بهنقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی، از تلاش بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای جلب موافقت آمریکا با حملات هوایی مشترک چهار تا هفتروزه خبر داد.
بر اساس این گزارش، مقامهای دولت ترامپ درباره اعتبار اطلاعات تازه از بازسازی زرادخانه موشکی و پهپادی و پیشرفت برنامههای تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک ایران، و نیز مصلحت حمله دوباره، اختلافنظر دارند. یک مقام ارشد اسرائیلی روایت منابع این روزنامه درباره فشار نتانیاهو بر ترامپ را رد کرد.
بهنوشته بلومبرگ، تشدید جنگ میتواند به نتانیاهو در جلوگیری از تلاش گادی آیزنکوت، رقیب انتخاباتی او، برای تشکیل دولت جدید کمک کند.
ترامپ در گفتوگوی ۲۸ آبان با فاکسنیوز، تفاهمنامهای را که خرداد با جمهوری اسلامی امضا کرد، «اتلاف وقت» خواند، محاصره را موثرترین اقدام آمریکا توصیف کرد و بر ضرورت دستیابی به توافقی پایدار تاکید کرد.
نگرانی از گسترش جنگ در منطقه
مقامهای غربی به بلومبرگ گفتند هیچیک از گزینههای ترامپ مطلوب نیست. حمله تازه میتواند حملات متقابل علیه متحدان عرب آمریکا را در پی داشته باشد و خروج بدون آتشبس یا توافق صلح نیز ممکن است کنترل عملی تنگه هرمز را به تهران واگذار کند.
بهگفته یکی از این مقامها، دولتهای اروپایی و کشورهای عرب خلیج فارس همچنان میکوشند آمریکا را از تکرار حملات گسترده مرحله نخست جنگ منصرف کنند. حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی در آن دوره، از اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵، کشورهای منطقه را دچار آشفتگی کرد و قیمت انرژی را بالا برد.
بکا واسر و دینا اسفندیاری، تحلیلگران بلومبرگ اکونومیکس، ارزیابی کردند تهران و واشینگتن برای دور بعدی نبرد آماده میشوند و تلاش برای تقویت موقعیت خود، بهویژه در تنگه هرمز، خطر گسترش جنگ را افزایش میدهد.
بنبست مذاکره و پرونده هستهای
در حال حاضر، قطر میانجی اصلی دو طرف است و مقامهای قطری در هفته جاری با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در عمان دیدار کردند، اما نشانهای از گشایش دیده نشد.
تهران آغاز مذاکرات صلح را به پایان محاصره دریایی مشروط کرده و خواهان رفع بخشی از تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده است. آمریکا در مقابل، امتیازهایی در برنامه هستهای ایران میخواهد.
در ادامه فشارهای دیپلماتیک، آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ۲۸ آبان خواستار ارائه اطلاعات درباره مواد و تاسیسات هستهای ایران و بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی شدند. این کشورها تاکید کردند آژانس بدون دسترسی و اطلاعات کافی نمیتواند درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران اطمینان بدهد.