با وجود سال‌ها تبلیغات و اجرای سیاست‌های تشویقی مقام‌های جمهوری اسلامی برای افزایش فرزندآوری، نرخ باروری در ایران به ۱.۳۴ فرزند به ازای هر زن کاهش یافته است. دبیر ستاد ملی جمعیت هشدار داد در صورت ادامه روند کنونی، جمعیت ایران طی ۷۵ سال آینده به ۳۱ میلیون نفر خواهد رسید.
مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، پنج‌شنبه ۲۱ آبان گفت برای حفظ جمعیت کنونی کشور در محدوده ۸۷ میلیون نفر، نرخ باروری باید به بیش از ۲.۱ فرزند به ازای هر زن در سن باروری برسد.
او در کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران گفت نرخ باروری در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ فرزند به ازای هر زن رسیده است، در حالی که در سال ۱۳۶۵ هر زن به‌طور میانگین شش تا هفت فرزند به دنیا می‌آورد.
وحید دستجردی با استناد به برآوردهای سازمان بهداشت جهانی هشدار داد در صورت تداوم روند کنونی، جمعیت ایران طی ۷۵ سال آینده به ۳۱ میلیون نفر کاهش خواهد یافت و کشور در میان همسایگانی با جمعیت صدها میلیونی قرار خواهد گرفت.
تداوم کاهش فرزندآوری با وجود سیاست‌های تشویقی حکومت
روند کاهش فرزندآوری در ایران در حالی ادامه دارد که مقام‌های جمهوری اسلامی و امامان جمعه در سال‌های گذشته بارها برای تشویق مردم به فرزندآوری تلاش کرده‌اند.
علیرضا آقایوسفی، رییس سازمان نظام روان‌شناسی، نیز سوم آبان در هشداری وضعیت ازدواج و فرزندآوری را نگران‌کننده خواند و گفت جامعه ایران فاصله زیادی تا رسیدن به «نقطه اضطرار» ندارد.
در نظرسنجی اینستاگرامی ایران‌اینترنشنال در ۲۴ شهریور، ۹۷ درصد از بیش از ۱۸ هزار شرکت‌کننده اعلام کردند شرایط ایران باعث شده تصمیم‌های مهم زندگی، از جمله ازدواج و فرزندآوری، را به تعویق بیندازند.
وحید دستجردی مهم‌ترین عامل کاهش فرزندآوری را که به گفته او بیش از ۷۵ درصد موارد را شامل می‌شود، ارتقای سطح سواد و توسعه اجتماعی بدون توسعه اقتصادی متناسب دانست.
او همچنین تورم، هزینه‌های سنگین مسکن، تحولات فرهنگی، فردگرایی، تاخیر در ازدواج و دشواری ایجاد تعادل میان اشتغال و فرزندآوری برای زنان شاغل را از مهم‌ترین موانع فرزندآوری برشمرد.
به‌گفته دبیر ستاد ملی جمعیت، حدود هفت میلیون و ۳۰۰ هزار مرد مجرد ۲۰ تا ۵۴ ساله و بین شش میلیون و ۵۰۰ هزار تا هفت میلیون زن مجرد ۱۵ تا ۴۹ ساله در ایران زندگی می‌کنند که مجموع آن‌ها حدود ۱۴ میلیون نفر است.
وحید دستجردی اعلام کرد میانگین سن مادران هنگام تولد نخستین فرزند در سراسر کشور ۲۷ سال و شش ماه و در تهران ۳۰ سال و هشت ماه است.
به‌گفته او، فاصله میان ازدواج تا تولد نخستین فرزند به‌طور میانگین چهار سال و شش ماه است که چالش‌های ناباروری را افزایش می‌دهد.
او همچنین از افزایش هفت‌برابری نرخ تجرد قطعی زنان از ۱.۱ درصد در سال ۱۳۷۵ به ۷.۷ درصد خبر داد و گفت تعداد ازدواج‌ها از ۹۰۰ هزار مورد در سال ۱۳۸۹ به ۴۳۱ هزار مورد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است.
دبیر ستاد ملی جمعیت هشدار داد سهم افراد بالای ۶۰ سال از جمعیت ایران، از ۱۳ درصد کنونی به ۳۲ درصد در سال ۱۴۳۰ خواهد رسید و این روند هزینه‌های مراقبت از سالمندان را افزایش می‌دهد و کشور را با کمبود نیروی جوان مراقبت‌کننده روبه‌رو می‌کند.
تاکید رهبران جمهوری اسلامی بر افزایش جمعیت و مشوق‌های فرزندآوری
مجتبی خامنه‌ای، سومین رهبر جمهوری اسلامی، نیز ۲۹ اردیبهشت در پیامی بر «لزوم افزایش جمعیت» و «ترویج فرهنگ فرزندآوری» تاکید کرد و افزایش جمعیت را با دستیابی به اهداف راهبردی حکومت و «خلق تمدن نوین ایران اسلامی» مرتبط دانست.
او در این پیام، افزایش جمعیت را از «مهم‌ترین دغدغه‌های» علی خامنه‌ای، رهبر کشته‌شده جمهوری اسلامی، و از مهم‌ترین مسائل راهبردی نظام توصیف کرد.
جمهوری اسلامی با تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و ارائه مشوق‌های اقتصادی نیز تلاش کرده است روند کاهش تولدها را متوقف کند، اما آمارهای رسمی همچنان از کاهش فرزندآوری حکایت دارند.
وحید دستجردی در تشریح اقدامات حمایتی حکومت گفت طرح «کارت امید مادر» با اعتبار ۵۰ هزار میلیارد تومان از ابتدای سال جاری اجرا شده و بر اساس آن، ماهانه دو میلیون تومان اعتبار خرید به مدت ۲۴ ماه برای هزینه‌های کودک به مادرانی که از ابتدای سال صاحب فرزند شده‌اند، اختصاص می‌یابد.
او همچنین خواستار پوشش کامل هزینه‌های درمان ناباروری از سوی بیمه‌ها و ادغام غربالگری ناباروری در شبکه بهداشت و درمان شد و گفت اکنون ۷۹ مرکز ناباروری سطح دو و ۱۳۰ مرکز سطح سه در کشور فعال هستند.
هم‌زمان با تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای اعلام کرد گذرگاه سومار در مرز ایران و عراق «به‌صورت موقت» تعطیل خواهد شد.
جواد هدایتی، مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی این سازمان، در نامه‌ای به تاریخ چهارشنبه ۲۰ آبان، تعطیلی این گذرگاه از جمعه ۲۲ آبان را به مدیران کل راهداری استان‌های کشور ابلاغ کرد.
رسانه‌های ایران پنج‌شنبه ۲۱ آبان این نامه را منتشر کردند که در آن، با استناد به مکاتبه سفیر جمهوری اسلامی در بغداد، از مدیران استانی خواسته شده است موضوع را به تشکل‌های صنفی و شرکت‌های حمل‌ونقل اطلاع دهند.
این گذرگاه در سمت ایران «سومار» و در سمت عراق «مندلی» نام دارد. در نامه سازمان راهداری زمان بازگشایی این مرز مشخص نشده است.
پیش‌تر، خبرگزاری دولتی عراق ۱۸ آبان گزارش داده بود بغداد از ۲۲ آبان گذرگاه مندلی را «برای تکمیل الزامات فنی» به‌طور موقت می‌بندد.
افزایش فشار بر مسیرهای تجارت جمهوری اسلامی
گذرگاه سومار در شرایطی تعطیل می‌شود که واشینگتن برای محدود کردن مبادلات مرزی جمهوری اسلامی، فشار بر بغداد را شدت بخشیده است.
فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق، ۱۶ آبان گفت آمریکا به‌طور رسمی از عراق خواسته است تنها دو گذرگاه مرزی با ایران را باز نگه دارد و بقیه را ببندد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) ۱۶ آبان اعلام کرد برد کوپر، فرمانده این نهاد، دستور تشکیل کارگروه ویژه «دروازه آهنین» را صادر کرده است.
ماموریت این کارگروه جلوگیری از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوری‌های دارای کاربرد دوگانه و کالاهای تحریم‌شده به ایران از طریق مرزهای زمینی و دریای خزر است.
وزارت خزانه‌داری ایالات متحده نیز هشتم آبان در گزارشی تاکید کرد واشینگتن قطع دسترسی جمهوری اسلامی به مسیرهای تجارت بین‌المللی، حمل‌ونقل هوایی تجاری، شبکه‌های بانکی و گزینه‌های جایگزین، از جمله ارزهای دیجیتال، را در دستور کار قرار داده است.
بر اساس این گزارش، تلاش تهران برای دور زدن محاصره دریایی از طریق انتقال تجارت به مسیرهای زمینی در مرزهای پاکستان، ترکیه، افغانستان و ترکمنستان با موانع عمده روبه‌رو شده است.
در همین حال، احمدرضا فرشچیان، رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، از معطلی دست‌کم ۱۵ روزه کامیون‌ها در گذرگاه‌های مرزی ایران خبر داد.
به‌گفته او، هزینه حمل کالا از چین به ایران پنج تا هفت برابر شده و بازرگانان به‌دلیل افزایش هزینه‌ها و طولانی‌تر شدن زمان تحویل محموله‌ها، تمایل کمتری به ثبت سفارش‌های تازه دارند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۸ آبان پس از دیدار با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، اعلام کرد کشورهای خلیج فارس خواهان حفظ وضع موجود و ادامه محاصره جمهوری اسلامی هستند.
در ماه‌های گذشته، سیاست خارجی تنش‌آفرین حکومت، ناکارآمدی مقام‌های جمهوری اسلامی و فساد گسترده به وخامت اوضاع اقتصادی ایران دامن زده و تامین هزینه‌های روزمره را به‌ویژه برای کارگران و بازنشستگان دشوارتر کرده است.
شماری از شهروندان با ارسال پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال، از ناتوانی در تامین نیازهای اولیه، از جمله خوراک، لوازم‌التحریر و پوشاک فرزندانشان خبر دادند و برخی دیگر از کاهش شدید فروش کسب‌وکارها، حقوق‌های معوق و دشواری پرداخت اجاره‌خانه گفتند.
تغییر ضوابط تاسیس داروخانه‌ها و ابلاغ نشدن مقررات جدید باعث شده است شماری از داروسازان تا ۱۷ ماه از فعالیت حرفه‌ای باز‌بمانند و همچنان بیکار باشند.
روزنامه شرق پنج‌شنبه ۲۱ آبان گزارش داد گروهی از داروسازان که بر اساس مقررات پیشین، پروانه داروخانه‌های خود را واگذار کرده بودند، پس از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری در اردیبهشت ۱۴۰۴ و ابطال برخی ضوابط تاسیس داروخانه، در انتظار ابلاغ مقررات جدید برای دریافت مجوز فعالیت مانده‌اند.
یکی از این داروسازان به نام ربیعی، گفت دی ۱۴۰۳ و پس از حدود ۲۰ سال داروخانه‌داری در خارج از تهران، با تایید کمیسیون ماده ۲۰، پروانه داروخانه خود را واگذار کرده است تا در تهران داروخانه جدیدی تاسیس کند، اما تغییر مقررات مانع ادامه فعالیت او شده است.
ربیعی که نزدیک به ۳۰ سال سابقه فعالیت در حرفه داروسازی دارد، گفت از اردیبهشت ۱۴۰۴ بیکار است و با وجود مکاتبات و مراجعات متعدد، سازمان غذا و دارو و دیگر نهادهای مسئول پاسخ روشنی درباره زمان ابلاغ ضوابط جدید نداده‌اند.
شیرانی، داروساز دیگری که ۱۳ سال سابقه داروخانه‌داری دارد، به شرق گفت حدود یک سال و نیم است بیکار مانده و برای تامین هزینه‌های زندگی ناچار شده خودروی شخصی‌اش را بفروشد.
او با انتقاد از تاخیر در ابلاغ ضوابط جدید گفت انجمن‌های داروسازان در تدوین این مقررات مشارکت داشته‌اند و متن نهایی آماده شده، اما همچنان ابلاغ نشده است.
مشکلات فعالان حوزه داروسازی به بلاتکلیفی در صدور مجوزها محدود نیست و داروخانه‌های فعال نیز با فشارهای مالی روبه‌رو هستند.
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، خردادماه از مشکلات مالی داروخانه‌ها خبر داده و گفته بود برخی داروخانه‌داران برای پرداخت بدهی‌های خود ناچار به فروش خانه و طلا شده‌اند.
مرضیه بذرافشان، معاون حقوقی انجمن داروسازان ایران، نیز گفته بود ۱۷ هزار داروخانه خصوصی در سراسر کشور برای تداوم عرضه دارو از منابع شخصی خود هزینه کرده‌اند.
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفت‌وگو با شرق تایید کرد آیین‌نامه جدید تاسیس و اداره داروخانه‌ها تدوین شده و برای ابلاغ نهایی در انتظار امضای وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.
هاشمی گفت در این آیین‌نامه برای داروسازانی که پیش‌تر داروخانه‌های خود را واگذار کرده‌اند و واجد شرایط لازم هستند، تمهیداتی برای دریافت مجوز و آغاز دوباره فعالیت در نظر گرفته شده است.
با این حال، او زمان مشخصی برای ابلاغ آیین‌نامه اعلام نکرد و گفت جزییات این تمهیدات پس از ابلاغ رسمی مقررات، روشن خواهد شد.
دادگاهی در بریتانیا، مصطفی سپهوند و فرهاد جوادی‌منش را به اتهام کمک به دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی در پرونده جاسوسی از مجتبا پورمحسن و کامبیز حسینی، روزنامه‌نگاران ایران‌اینترنشنال، مجرم شناخت.
دادگاه کیفری وولیچ بریتانیا، پنج‌شنبه ۲۱ آبان، سپهوند را به اتفاق آرا در دو اتهام کمک به یک سرویس اطلاعاتی خارجی و قصد اجرای حمله خشونت‌آمیز مجرم شناخت.
هیات منصفه دادگاه همچنین جوادی‌منش را به اتفاق آرا در اتهام کمک به سرویس اطلاعاتی خارجی مجرم شناخت، اما او را از اتهام «مشارکت در برنامه‌ریزی برای حمله خشونت‌آمیز» تبرئه کرد.
شاپور قلعه‌علی‌خانی نوری، سومین متهم این پرونده، از هر دو اتهام مطرح‌شده علیه او تبرئه و آزاد شد.
قرار است حکم مجازات سپهوند و جوادی‌منش ۲۶ آذر، ساعت ۱۴، در دادگاه اولد بیلی لندن اعلام شود.
دادستانی بریتانیا ۱۱ آبان در جمع‌بندی شواهد پرونده اعلام کرده بود متهمان با مراجعه به نشانی‌های افراد هدف و تهیه عکس و فیلم، آگاهانه به سپاه پاسداران برای تدارک حمله کمک کرده‌اند.
ویلیام املین جونز، نماینده دادستانی، گفت سپاه پاسداران برای فعالیت در بریتانیا، سپهوند را انتخاب کرده و او نیز جوادی‌منش و نوری را برای کمک به خود به کار گرفته است.
به گفته او، وظیفه آنان رفتن به نشانی‌های ارائه‌شده، تهیه تصاویر و تلاش برای یافتن افرادی بوده که سپاه پاسداران به عنوان هدف انتخاب کرده بود.
در جلسات دادگاه، پیام‌هایی درباره پرداخت ۱۵۰ هزار پوند و حل پرونده قضایی سپهوند در ایران در برابر انجام ماموریت مطرح شد.
دادستانی این وعده‌ها را انگیزه همکاری او دانست و سپهوند گفت که قصد انجام حمله را نداشته و با درخواست پول و بهانه آوردن درباره نشانی‌ها، طرف مقابل را معطل می‌کرده است.
سپهوند در جلسه ۳۰ مهر گفت از او خواسته شده بود دست و پای کامبیز حسینی را بشکند و مجتبا پورمحسن را بزند تا از نوشتن علیه حکومت دست بکشد.
او در عین حال تاکید کرد قصد آسیب رساندن به این افراد را نداشته و همراهی ظاهری‌اش ناشی از تهدید خود و خانواده‌اش بوده است.
نوری نیز در جلسه پنجم آبان پذیرفت به درخواست سپهوند برخی عکس‌ها و فیلم‌ها را تهیه کرده، برای او فرستاده و سپس حذف کرده است، اما گفت از هدف این کار خبر نداشته و تصور می‌کرده به فعالیت شغلی دوستش مربوط است.
جوادی‌منش هم اطلاع از همکاری با دستگاه اطلاعاتی ایران را رد کرد، اما در جایگاه شاهد شهادت نداد.
با پایان ارائه شهادت‌ها در پنجم آبان، محاکمه وارد مرحله دستورهای حقوقی قاضی و جمع‌بندی نهایی دادستانی و وکلای مدافع شد.
هیات منصفه پس از پایان این مرحله درباره اتهام‌های هر یک از متهمان تصمیم گرفت.
شماری از شهروندان با ارسال پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال، از تشدید مشکلات تامین آرد و نان در مناطق مختلف ایران خبر دادند. بر اساس روایت مخاطبان، نان‌ها تغییر طعم و رنگ داده و کوچک‌تر و نازک‌تر شده‌اند و به نظر می‌رسد آرد با مواد دیگری از جمله خوراک دام مخلوط شده است.
شهروندان در این پیام‌ها از کاهش و حتی قطع سهمیه آرد روستاییان، تعطیلی نانوایی‌ها، افزایش قیمت و افت شدید کیفیت نان سخن گفتند.
نانی که حتی تازه آن هم قابل خوردن نیست
بخش قابل توجهی از پیام‌های شهروندان به بیات شدن سریع نان و تغییر بافت آن اختصاص دارد.
یکی از مخاطبان نوشت «نان را می‌خری، سه دقیقه بعد خشک می‌شود» و دیگری گفت یک ساعت بماند، دیگر قابل استفاده نیست.
مخاطبی نیز تاکید کرد کیفیت نان چنان پایین آمده که «حتی وقتی تازه است، خوردنی نیست».
این مشکل تنها به نانوایی‌های دولتی محدود نمی‌شود و آزادپزها هم با مشکل مشابهی مواجه هستند.
شهروندی از فاز چهار پرند درباره کیفیت سنگک آزادپز گفت: «انگار داری شن می‌خوری. آردها بی‌کیفیت شده‌اند و معلوم نیست چه چیزی داخلشان می‌ریزند.»
شهروند دیگری از فیروزکوه خبر داد کیفیت نان در این شهرستان طی حدود دو هفته به‌شدت کاهش یافته و رنگ و مزه آن تغییر کرده است.
در روزهای گذشته، تصاویری از وجود کرم در نان لواش نانوایی‌های بهارستان استان تهران منتشر شده بود.
امیر اسماعیلی، رییس اتاق اصناف این شهرستان، این موضوع را به‌طور قطعی رد نکرد، اما گفت احتمالا این‌ها خرده‌های نان سوخته‌ای هستند که از سوراخ‌های نوار نقاله تنور جدا می‌شوند.
مشکل مشابهی نیز در دیگر شهرستان‌های استان تهران مانند رباط‌کریم گزارش شده است.
برخی رسانه‌های محلی به نقل از نانوایان شهر پرند نوشتند کرم در آردی بوده که به دست آن‌ها رسیده است.
این مشکل اما به یک شهر و یک منطقه محدود نمی‌شود.
مخاطبی از بندر ماهشهر برای ایران‌اینترنشنال نوشت: «نان تیره و بی‌کیفیت تحویل می‌دهند، با قیمت خیلی گران. نانوا می‌گوید معلوم نیست چه چیزی داخل این آرد می‌ریزند.»
شهروندانی از گرگان و دیگر شهرهای استان گلستان نیز از عرضه نان تیره و بی‌کیفیت خبر دادند.
برخی پیام‌ها حاوی ادعاهایی درباره ترکیبات آرد بودند. یکی از شهروندان گفت نان خریداری‌شده لکه‌های نزدیک به سیاه داشت. به گفته او، نانوا معتقد است در کیسه آرد «خاک» قاطی شده است.
شهروندی نیز نوشت مدتی دچار معده‌درد شدید بوده و پس از دو روز نخوردن نان، حالش بهتر شده است.
شماری از مخاطبان حتی احتمال وجود خاک‌اره و خوراک دام در آرد را مطرح کردند.
کاهش سهمیه آرد و دشواری تامین نان در روستاها
در کنار افت کیفیت، پیام‌هایی از شهرهای مختلف درباره کمبود آرد و دشواری تهیه نان به ایران‌اینترنشنال رسیده است.
شهروندی ساکن روستا به ایران‌اینترنشنال گفت: «توان مالی مردم فقط به خرید نان لواش می‌رسید که سهمیه آرد آن را هم خیلی کم کرده‌اند. هر روز در نانوایی درگیری و بحث است. بیچاره شاطر دیگر نمی‌داند چه جوابی به مردم بدهد.»
شهروند دیگری از روستای کرج‌آباد مراغه خبر داد هر دو نانوایی این روستا سهمیه نان را کاهش داده‌اند و نانوایان می‌گویند آرد کافی ندارند.
کاهش سهمیه آرد روستاییان پیش‌تر نیز اعتراض‌هایی به دنبال داشت.
مصطفی نخعی، نماینده نهبندان و سربیشه در مجلس، ۱۲ آبان اعلام کرد سهمیه آرد در برخی مناطق روستایی و عشایری از ۱۰ به هشت کیلوگرم برای هر نفر کاهش یافته و سهمیه برخی خانوارها به‌دلیل خرید نان از نانوایی شهر قطع شده است.
یکی دیگر از روستاییان با اشاره به قطع سهمیه آرد گفت: «تنها سهمیه‌ای که به روستاییان و عشایر می‌دادند، آرد بود. اگر کسی نتواند خودش نان بپزد، باید چه کار کند؟ نمی‌توانیم هر روز برای خرید نان به شهر برویم. ما یک ساعت با شهر فاصله داریم.»
شهروند دیگری نوشت سهمیه ماهانه هر نفر به هشت کیلوگرم رسیده و آرد پنج ماه را در یک کیسه تحویل می‌دهند.
شرکت بازرگانی دولتی ایران ۱۹ آبان اعلام کرد سهمیه آرد استان‌ها بر اساس اطلاعات سامانه «سیما» محاسبه می‌شود و ثبت نشدن اطلاعات مصرف‌کنندگان می‌تواند به کاهش سهمیه بینجامد.
کمبود آرد و تعطیلی نانوایی‌ها
مشکلات تامین آرد در شهرها نیز بر فعالیت نانوایی‌ها تاثیر گذاشته است.
شهروندی از فاز پنج پرند گفت نانوایی‌ها روزانه تنها سه تا چهار ساعت نان می‌پزند و کمبود آرد را دلیل آن اعلام می‌کنند.
ایران‌اینترنشنال چهارم آبان در گزارشی از تعطیلی شماری از نانوایی‌ها بر اثر کمبود آرد خبر داده بود.
در آن گزارش، یک مقام جهاد کشاورزی خراسان رضوی کاهش سهمیه برخی نانوایی‌های آزادپز را تایید کرد، اما گفت کمبودهای توزیع آرد جبران شده است.
شهروندی از ممسنی گفت برای خرید پنج نان باگت به تمام نانوایی‌های فانتزی شهر مراجعه کرده، اما همه تعطیل بوده‌اند.
مخاطبی از همدان از تعطیلی شماری از نانوایی‌های فانتزی و ساندویچی‌ها به‌دلیل گرانی و کمبود آرد خبر داد.
صاحب یک سوپرمارکت در کرمان گفت دو نانوایی که نان فروشگاهش را تامین می‌کردند، اعلام کرده‌اند دیگر آردی برای پخت ندارند.
شهروندی از امیدیه گفت پس از دو ساعت جست‌وجو برای خرید باگت، تنها دو نان پیدا کرده است.
ایران‌اینترنشنال ۲۱ مهر به نقل از نایب‌رییس بنیاد ملی گندم گزارش داد بین ۱۰ تا ۳۰ درصد مطالبات گندم‌کاران در استان‌های مختلف پرداخت نشده و کشاورزان برای تامین هزینه‌های کشت جدید با مشکل مواجه‌اند.
یکی از مخاطبان در توصیف وضعیت موجود نوشت: «کیفیت نان، آب، هوا و زندگی کاهش یافته است.»
اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال حاکی از آن است که نهادهای امنیتی در آستانه نخستین سالگرد کشتار معترضان دی‌ماه، فشار بر خانواده‌های جان‌باختگان را افزایش داده‌اند.
منابع نزدیک به این خانواده‌ها می‌گویند ماموران با احضار و تهدید، از آنان خواسته‌اند عزیزانشان را «شهید» معرفی کنند و از برگزاری مراسم سالگرد خودداری کنند.
به گفته منابع مطلع، نهادهای امنیتی به برخی خانواده‌ها هشدار داده‌اند در صورت نپذیرفتن عنوان «شهید» و استفاده از عنوان «جاویدنام»، نام آنان در فهرست «تروریست‌ها» قرار خواهد گرفت.
به خانواده‌هایی که با تغییر عنوان جان‌باختگان موافقت کنند نیز وعده برخورداری از برخی مزایا داده شده است.
احضار و تهدید خانواده‌ای با چند عضو بیمار
یکی از اعضای خانواده‌های دادخواه که ایران‌اینترنشنال برای حفظ امنیت او و خانواده‌اش از انتشار هویتش خودداری می‌کند، از ادامه احضارها و تهدیدهای امنیتی در هفته‌های اخیر با وجود وخامت وضعیت جسمی چند عضو خانواده خبر داد.
او گفت مادرش پس از کشته‌شدن یکی از اعضای خانواده، هنگام جست‌وجو برای یافتن پیکر او در کهریزک تحت فشار شدید روانی قرار گرفت و از آن زمان ادامه دچار مشکلات قلبی شد.
این منبع افزود پدر خانواده نیز در مهرماه سکته کرد و خودش هم به بیماری خودایمنی مبتلا شده است.
او در ادامه گفت در ماه‌های گذشته چندین بار بازداشت شده و در آبان ماه هم به یکی از نهادهای امنیتی احضار شده است.
به گفته این فرد، ماموران در آخرین احضار هشدار داده‌اند که خانواده باید جان‌باخته خود را «شهید» معرفی و از هرگونه برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم سالگرد خودداری کند.
ایران‌اینترنشنال پیش‌تر از تشکیل پرونده برای ساناز بنی‌سعید، همسر محسن رشیدی‌خانی‌آبادی، از جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه، و مسدود شدن صفحه اینستاگرام او خبر داده بود.
همچنین بر اساس اطلاعات دریافت شده، خانواده ایمان اسدی، از دیگر جان‌باختگان اعتراضات، بارها احضار شده‌اند و به آنان هشدار داده شده از فعالیت در شبکه‌های اجتماعی خودداری کنند.
ادامه فشار بر خانواده بهبود حسن‌زاده پس از درگذشت مادرش
یک منبع نزدیک به خانواده بهبود حسن‌زاده نیز به ایران‌اینترنشنال گفت فشارهای امنیتی بر این خانواده حتی پس از درگذشت افروز اسلام‌پناه، مادر بهبود، ادامه یافته است.
به گفته این منبع، نهادهای امنیتی سیم‌کارت‌های برادر بهبود را مسدود کرده‌اند و او در هفته‌های اخیر چندین بار احضار شده است.
این منبع افزود ماموران به برادر بهبود هشدار داده‌اند از برگزاری مراسم یادبود و سالگرد خودداری کند و از خانواده خواسته‌اند بهبود را «شهید» معرفی کنند.
افروز اسلام‌پناه هشتم آبان ۱۴۰۵ درگذشت. بهبود حسن‌زاده، ۳۷ ساله و پدر دو دختر، در اعتراضات ۱۸ دی‌ماه در کوهچنار استان فارس، هنگام کمک به یکی از مجروحان هدف گلوله قرار گرفت و دو روز بعد کشته شد.
فشار برای پذیرش عنوان «شهید» از زمان تحویل پیکرها
فشار برای تغییر عنوان جان‌باختگان پیشینه‌ای چندماهه دارد. ایران‌اینترنشنال پیش‌تر گزارش داد در مواردی، تحویل پیکر کشته‌شدگان به امضای تعهدنامه برای پذیرش روایت رسمی حکومت از نحوه کشته‌شدن آنان مشروط شده بود.
در یکی از این موارد، یک منبع نزدیک به خانواده بهار شاه‌مهری، دانش‌آموز ۱۷ ساله کشته‌شده در اعتراضات نیشابور، گفت نمایندگان سپاه پاسداران، فرمانداری و آموزش‌وپرورش به منزل این خانواده مراجعه کردند و پذیرش عنوان «شهید» را به نفع آنان دانستند.
خانواده شاه‌مهری این درخواست را نپذیرفته‌اند.
پیش‌تر گزارش‌هایی نیز از تخریب و آسیب‌رساندن به سنگ مزار شماری از جان‌باختگان منتشر شد. اقداماتی که خانواده‌های دادخواه آن را تلاشی برای جلوگیری از زنده نگه داشتن یاد عزیزانشان می‌دانند.
منابع نزدیک به خانواده‌های جان‌باختگان گفتند با وجود ادامه احضارها و تهدیدهای امنیتی، این خانواده‌ها همچنان بر دادخواهی و روشن شدن حقیقت درباره کشته شدن عزیزانشان تاکید دارند.
