ایران‌اینترنشنال
پرسش ایران‌اینترنشنال در اینستاگرام درباره دلیل غیبت مجتبی خامنه‌ای، موجی از پاسخ‌های طنزآمیز، کنایه‌های سیاسی و شوخی با سرنوشت او به دنبال داشت. کاربران از «غیبت صغرا»، خیس شدن «مقوا» و «ارور ۴۰۴» گفتند.
ایران‌اینترنشنال در صفحه اینستاگرام خود از مخاطبان پرسید به نظرشان دلیل غیبت مجتبی خامنه‌ای چیست.
حدود ۱۴ هزار کامنت در بخش نظرات این پست ثبت شد، اما پاسخ‌ها بیشتر از آنکه تحلیل سیاسی یا طرح گمانه‌زنی جدی درباره دلیل غیبت سومین رهبر جمهوری اسلامی باشند، شوخی با زنده بودن و محل اختفایش بود.
مجتبی ایز دد!
پرتکرارترین واکنش‌ها به «مرگ» مجتبی خامنه‌ای اشاره داشت؛ آن هم با لحنی آشنا.
چند کاربر با ادبیاتی مشابه، عبارات «موشتبا ایز دد» و «مقوا ایز دد» را نوشتند.
این جمله‌ها یادآور عبارت معروف دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، است که نهم اسفند، وقتی خبر مرگ علی خامنه‌ای را اعلام می‌کرد، با تأنی گفت: «آیت‌الله … خامنه‌ای … ایز دد.»
به نظر می‌رسد مخاطبان فرمول را حفظ کرده‌اند و فقط اسم پدر را با پسر عوض کرده‌اند.
چندین نفر یک میم و کلیپ طنز معروف قدیمی را دستمایه شوخی خود قرار دادند که در آن فردی به زبان گیلکی می‌گوید: «خونسردی خود را حفظ کنید، … خلبان بمرده.»
این دسته از کاربران درباره این غیبت به شکل خلاصه نوشتند: «مجتبی بمرده ….»
پس از معرفی مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، غیبت او و منتشر نشدن تصویر یا صدای تازه از او، به گمانه‌زنی‌هایی درباره وضعیت جسمی‌اش دامن زد.
از همان زمان شوخی‌هایی حتی با موجودیت رهبر جدید شکل گرفت.
در پاسخ به پرسش ایران‌اینترنشنال برخی نیز کوتاه‌تر و بی‌تعارف‌تر نوشتند که «پودر شده …»، «چون وجود نداره» یا «مگه مجتبی وجود داره؟» ….
یک نفر با اشاره به ترانه داریوش اقبالی گفت «چون اون که رفته، دیگه هیچ‌وقت نمی‌آد» و دیگری با استفاده از ادبیاتی مذهبی برای اشاره به مرگ افراد نوشت: «انا لله و انا الیه راجعون …»
رهبر مقوایی
بخش بزرگی از پیام‌ها به ویدیوی وایرال‌شده‌ای برمی‌گردد که اسفند سال گذشته منتشر شد و در آن، ماکتی مقوایی از مجتبی خامنه‌ای دیده می‌شد.
از آن زمان، لقب «مقوا» برای او به‌کار می‌رود و حالا مخاطبان از همین لقب، دلیل غیبت ساخته‌اند.
یک کاربر نوشت: «موش‌تباه حالش خوب نیست، بارون اومده مقواش خیس شده.»
دیگری ساده‌تر درباره دلیل غیبت نوشت: «رطوبت شدید هوا.»
بن‌مایه هر دو شوخی، مرگ احتمالی مجتبی خامنه‌ای و تبلیغات دروغین جمهوری اسلامی درباره موجودیت اوست.
شهروند دیگری نوشت: «رهبرشون رو کشتن/ مقوا جاش گذاشتن.»
آب‌وهوا تنها تهدید مقوا نبوده و شوخی‌ها هم فقط به مرده بودن مجتبی خامنه‌ای محدود نشده است.
یک کاربر با اشاره به ماه‌ها فاصله بین مرگ و دفن علی خامنه‌ای و شوخی نگهداری او در جای سرد، نوشت «تو فریزره» و دیگری با اشاره به شوخی‌ها درباره تکه‌تکه شدن بدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، نوشت «کتلت شده».
موش‌تبار، موش‌تباه و رهبر هوش مصنوعی
نام‌هایی مثل «موش‌تباه» و «موش‌تبار» هم در پیام‌ها دیده می‌شود.
علی خامنه‌ای پیش از جنگ ۴۰ روزه و مرگش، به‌خاطر ماندن در پناهگاهی زیرزمینی از سوی منتقدان «موش» خوانده می‌شد.
مخاطبان حالا این لقب را به پسر او هم داده‌اند.
یکی از کاربران ریشه غیبت را در همین توصیف دیده و فقط یک کلمه نوشته است: «ترس.»
گروه دیگری از پیام‌ها به متن‌های مکتوب منتسب به مجتبی خامنه‌ای پرداخته‌اند.
این متن‌ها پیش‌تر نیز مسخره شده‌اند و برخی با توجه به لحن و ادبیاتشان، گفته‌اند ساخته هوش مصنوعی هستند.
وقتی مدتی پیامی از او منتشر نشد، شوخی تازه‌ای شکل گرفت: «اشتراکش تموم شده.»
کاربران دیگری هم همین خط را ادامه داده‌اند: «داره نسخه جدیدش تولید می‌شه» یا «ارور ۴۰۴ داده».
ارور ۴۰۴ (Not Found) یعنی صفحه یا نشانی اینترنتی مورد نظر وجود ندارد یا حذف شده است.
ایران‌اینترنشنال پنجم شهریور نیز از فراگیر شدن همین شوخی خبر داده بود.
یکی از کاربران، آن زمان پرسیده بود: «یک زمانی مجتبی یک بیانیه‌ای می‌داد، الان همان هم نمی‌دهد. اشتراکش تمام شده؟»
اوایل مهر پیام تازه‌ای از سوی مجتبی خامنه‌ای منتشر شد که در آن گفت جمهوری اسلامی بر اساس «محاسبات الهی» قدرت اول جهان است.
همان زمان، شماری از شهروندان او را رهبر هوش مصنوعی و فردی ترسو خواندند که حتی جرات ندارد از زیرزمین و مخفیگاه خود بیرون بیاید.
در واکنش به تداوم این غیبت، کاربری برای ایران‌اینترنشنال نوشت: «خجالتیه.»
این دسته از پیام‌ها نشان می‌دهند اگر قرار باشد کسی غایب بماند، دست‌کم باید «دلیل فنی یا شخصی و شخصیتی» داشته باشد.
غیبت صغرا و رقابت با امام زمان
عده‌ای هم از ادبیات مذهبی حکومت استفاده کرده‌اند و غیبت «خامنه‌ای جونیور» را به باورهای مذهبی پیوند زده‌اند.
یک نفر نوشت «غیبت صغرا»؛ اشاره به دوره‌ای در باور شیعی که امام دوازدهم از دید عموم پنهان بود و از طریق نایبان خاص با مردم ارتباط داشت.
دیگری نوشت: «می‌خواد بعد سال‌ها برگرده اعلام کنه امام زمانم.»
کاربری هم همین مضمون را به این ترتیب توضیح داد: «دلیل غیبت رقابته؛ امام زمان رقیب اصلی‌شه.»
و دیگری گفت: «… به همون دلیلی که مهدی رو امام زمان اعلام کردن.»
جمع‌بندی شهروندان این بود که اگر قرار است کسی ناپدید شود، سابقه این کار در سنت خودشان هم هست.
مجتبی خامنه‌ای از زمان معرفی به رهبری در اسفند ۱۴۰۴، در انظار عمومی ظاهر نشده و پیام‌های او عمدتا به‌صورت مکتوب منتشر شده‌اند.
مقام‌های جمهوری اسلامی درباره ادامه فعالیت او سخن گفته‌اند، اما این توضیحات مانع ادامه شوخی‌ها درباره غیبتش نشده است.
گواهی پزشکی و غیبت موجه
شاید دوستانه‌ترین دسته پیام‌ها مربوط به آن‌هایی باشد که غیبت را با زبان اداری و مدرسه‌ای توصیف کرده‌اند.
کاربری نوشت: «گواهی پزشکی برا غیبتش داره.»
دیگری تاکید کرد: «غیبت غیرموجهه! باید گواهی پزشکی بیاره.»
یک کاربر هم در جایگاه والدی که از فرزند دانش‌آموزش هنگام مواجهه با بازخواست به دلیل غیبت دفاع می‌کند، گفت: «آقا بار آخرشه، قول می‌ده دیگه تکرار نشه.»
تا این لحظه هیچ مقام رسمی‌ای در ایران درباره دلیل غیبت مجتبی خامنه‌ای توضیحی ارائه نکرده است، اما حتی اگر غیبت رهبر سوم جمهوری اسلامی منطقی جلوه کند یا تصویری مستند از او منتشر شود، باز هم احتمالا نظرات کاربران همچنان همین‌قدر خلاق و همراه با طنازی خواهد بود.
نهاد نظارت مالی آلمان (بافین) مجوز فعالیت شعبه بانک صادرات ایران در هامبورگ را لغو و دستور انحلال آن را صادر کرده است. به گفته بافین، این بانک به‌دلیل نقض مقررات دیگر اجازه فعالیت در آلمان ندارد.
بافین پنج‌شنبه ۳۰ مهر در بیانیه‌ای اعلام کرد بانک صادرات ایران از سال ۱۹۶۲ مجوز داشت از طریق شعبه‌های خود در هامبورگ و فرانکفورت فعالیت بانکی انجام دهد.
این نهاد ۱۴ آبان ۱۴۰۴ مجوز بانک را لغو کرد، زیرا بانک صادرات به‌طور مستمر مقررات قانونی را نقض کرده بود و توانایی رفع نواقص شناسایی‌شده را نداشت.
در جریان یک بازرسی ویژه در سال ۲۰۲۳، نارسایی‌های متعدد و جدی در ساختار سازمانی و مدیریت فعالیت‌های این بانک شناسایی شده بود. علاوه بر این، بانک صادرات برای بیش از شش ماه هیچ فعالیت بانکی انجام نداده بود.
بافین همچنین توضیح داد بر اساس قوانین آلمان، مدیران موسسات مالی مشمول تحریم‌ها، صرف‌نظر از اینکه شخصا مرتکب تخلفی شده باشند یا نه، از نظر قانونی فاقد صلاحیت لازم برای اداره این موسسات تلقی می‌شوند.
پیش‌تر در ششم مهر، بانک مرکزی ایتالیا اعلام کرد شعبه بانک سپه در رم از حدود یک سال پیش تحت اداره «ارکان فوق‌العاده» قرار دارد.
بر اساس این سازوکار، مدیران منصوب بانک سپه در ایران از اداره شعبه کنار گذاشته شده‌اند و مسئولیت آن به یک مدیر ویژه و کمیته نظارتی سپرده شده که بانک مرکزی ایتالیا تعیین کرده است.
جزییات دستور انحلال بانک صادرات در آلمان
بافین ۲۱ خرداد دستور انحلال شعبه بانک صادرات ایران در هامبورگ را صادر کرد. این بانک ابتدا به تصمیم نهاد نظارتی اعتراض کرد، اما اول مهر اعتراض حقوقی خود را پس گرفت.
در پی این اقدام، دادگاه محلی هامبورگ هشتم مهر شرکتی مستقر در برلین را مسئول رسیدگی به امور انحلال بانک کرد.
بر اساس بیانیه بافین، مجموع دارایی‌های بانک صادرات در آلمان در پایان سال ۲۰۲۵ به ۶۲ میلیون و ۴۰۰ هزار یورو می‌رسید و این موسسه در آخرین دوره فعالیت خود ۱۳ کارمند داشت.
بافین تاکید کرد لغو مجوز تاثیری مستقیم بر سپرده‌های مشتریان، به ارزش مجموعا حدود ۲۰۰ هزار یورو، ندارد و تسویه این وجوه در چارچوب فرایند انحلال انجام خواهد شد.
با این حال، به‌دلیل قرار داشتن بانک صادرات در فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا، برداشت از حساب‌ها با محدودیت همراه است و شرکت مسئول انحلال تنها در صورت دریافت مجوز از مرکز خدمات تحریم‌های مالی بانک مرکزی آلمان می‌تواند وجوه را به صاحبان حساب‌ها پرداخت کند.
پیش‌تر رسانه‌های آلمان از تیراندازی به ساختمان بانک صادرات در هامبورگ خبر داده بودند. بامداد ۱۳ مهر، افراد ناشناس چندین گلوله به در ورودی ساختمان این بانک در مرکز شهر شلیک کردند.
تشدید فشار بر شبکه بانکی مرتبط با جمهوری اسلامی
بیانیه اخیر نهاد نظارت مالی آلمان در حالی منتشر می‌شود که هم‌زمان با ادامه کارزار «طرد اقتصادی» دولت دونالد ترامپ، فشارهای بین‌المللی بر شبکه بانکی مرتبط با جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
۲۳ مهر، کریم سعید، رییس بانک مرکزی لبنان، اعلام کرد مجوز فعالیت بانک صادرات ایران در این کشور لغو شده است.
او گفت این اقدام در ادامه تصمیم‌های بانک‌های مرکزی دیگر کشورهای منطقه، از جمله امارات متحده عربی و ترکیه، برای تشدید محدودیت‌ها علیه نظام مالی ایران صورت گرفته است.
دولت ترامپ از زمان آغاز کارزار «طرد اقتصادی»، بسته‌های تحریمی متعددی علیه جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته است.
هدف از این اقدامات محدود کردن منابع مالی حکومت ایران، مختل کردن مسیرهای جابه‌جایی درآمدهای نفتی و جلوگیری از تامین مالی گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه اعلام شده است.
وزارت خزانه‌داری آمریکا ۲۹ مهر در بسته‌ای تازه، پنج فرد، چهار شرکت و ۹ شناور را در ارتباط با شبکه کشتیرانی سایه و دور زدن تحریم‌های جمهوری اسلامی هدف قرار داد.
این اقدام یک شرکت حقوقی، شرکت‌های خدمات دریایی و شناورهای باری و پشتیبانی را در بر می‌گیرد.
این وزارتخانه ۲۳ مهر نیز ۱۶ شهروند ایرانی و ۱۰ نهاد مرتبط با جمهوری اسلامی، از جمله سه بانک، چند صرافی و شرکت تجاری را تحریم کرد. این شبکه‌ها در تامین دلار، انتقال درآمدهای نفتی و دور زدن تحریم‌ها، نقش داشته‌اند.
نیویورک‌تایمز گزارش داد ارتش‌های آمریکا و اسرائیل طرح‌هایی برای حملات تازه به ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا آماده کرده‌اند. با این حال، تصمیم نهایی دونالد ترامپ هنوز مشخص نیست و درباره اثربخشی این حملات تردید وجود دارد.
این روزنامه در گزارش ۲۹ مهر خود، به نقل از مقام‌های آمریکایی و افراد مطلع از رایزنی‌ها، نوشت برنامه‌ریزی برای عملیاتی کوتاه اما شدید در جریان است و دو ارتش با افزایش رزمایش‌ها و پرواز بر فراز عراق، مانورهای حمله را تمرین می‌کنند.
به گفته مقام‌های آمریکایی، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز در سفر این هفته خود به اسرائیل، درباره حملات تازه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، گفت‌وگو کرده است. منابع این گزارش به دلیل حساسیت برنامه‌ریزی‌های نظامی نخواسته‌اند نامشان فاش شود.
هدف احتمالی، فشار برای گرفتن امتیاز است
بر اساس این گزارش، زیرساخت‌های انرژی، تاسیسات هسته‌ای و زرادخانه موشکی و پهپادی حکومت ایران از اهداف احتمالی عملیات خواهند بود. با این حال، برخی مقام‌ها گفته‌اند برای جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت بنزین، پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های نفتی هدف قرار نخواهند گرفت.
برخی برنامه‌ریزان آمریکایی معتقدند یک عملیات شدید سه‌روزه می‌تواند خسارت اقتصادی کافی برای تغییر موضع تهران و وادار کردن آن به دادن امتیازهای دیپلماتیک ایجاد کند.
این ارزیابی با تردیدهایی روبه‌روست. نیویورک‌تایمز یادآور شده که حملات پیشین، از اسفند تا اردیبهشت، به افزایش قیمت انرژی و تورم جهانی، کاهش امنیت منطقه و فشار شدید بر ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا انجامید، اما حکومت ایران در برابر فشارهای اقتصادی دوام آورد.
دانا استرول، مقام پیشین پنتاگون در امور خاورمیانه، گفته است نه ترامپ و نه نتانیاهو توضیح قانع‌کننده‌ای ارائه نکرده‌اند که جنگ بیشتر چگونه می‌تواند بن‌بست راهبردی موجود را تغییر دهد.
ترامپ پیش‌تر حمله را در آخرین لحظه به تعویق انداخته است
به نوشته نیویورک‌تایمز، ترامپ امسال چند بار با بازگشت به عملیات عمده رزمی مخالفت کرده است. اوایل ماه جاری میلادی نیز، پس از تدارکات گسترده ارتش‌های آمریکا و اسرائیل و قرار گرفتن نیروهای هوایی آن‌ها در بالاترین سطح آماده‌باش، او اندکی پیش از آغاز عملیات تصمیم به تعویق حمله گرفت.
مقام‌های آمریکایی گفته‌اند احتمال آغاز عملیات در ماه جاری میلادی اندک است و ملاحظات سیاسی، از جمله وعده ترامپ برای حمله نکردن پیش از رای‌گیری، انتظار تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را محتمل‌تر می‌کند.
بر اساس این گزارش، استقرار کامل نیروها و تجهیزات مورد نظر آمریکا، شامل سه ناو هواپیمابر، هزاران تفنگدار دریایی، جنگنده‌ها و نیروهای عملیات ویژه، تا اوایل نوامبر تکمیل خواهد شد.
یک مقام کاخ سفید از اظهارنظر درباره وجود یا نبود این طرح‌ها خودداری کرده و گفته است ترامپ برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای، همه گزینه‌ها را روی میز نگه داشته است.
انتخابات اسرائیل نیز بر تصمیم‌گیری اثر می‌گذارد
انتخابات ۲۷ اکتبر، برابر با ۵ آبان، اسرائیل می‌تواند اجرای طرح‌ها را پیچیده کند. کارشناسان به نیویورک‌تایمز گفته‌اند در صورت شکست نتانیاهو و ادامه کار او در مقام نخست‌وزیر دولت موقت، آغاز جنگ برایش دشوارتر خواهد شد.
برخی تحلیلگران نیز احتمال داده‌اند که نتانیاهو از چشم‌انداز حمله مشترک با آمریکا برای ترغیب رقبایش به تشکیل دولت وحدت یا دولت اضطراری استفاده کند؛ اقدامی که می‌تواند حضور او در قدرت را طولانی‌تر کند.
کوه کلنگ در میان اهداف احتمالی قرار دارد
نیویورک‌تایمز گزارش داده که طرح‌های مربوط به حمله به برنامه هسته‌ای حکومت ایران ممکن است تاسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ» را نیز در بر بگیرد.
ترامپ گفته است استفاده از بمب «موآب»، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، علیه این تاسیسات را بررسی می‌کند. با این حال، متخصصان تسلیحاتی گفته‌اند این بمب بالای سطح زمین منفجر می‌شود و احتمالا توان نابودی تاسیساتی مدفون در عمق سنگ گرانیت را ندارد.
مقام‌های نظامی همچنین هشدار داده‌اند هواپیمای ترابری مورد نیاز برای حمل و رهاسازی این بمب، در برابر پدافند هوایی ایران آسیب‌پذیر خواهد بود.
جمهوری اسلامی از پاسخ گسترده‌تر سخن می‌گوید
به گزارش نیویورک‌تایمز، مقام‌های ایرانی گفته‌اند در صورت حملات تازه، دامنه پاسخ خود را علاوه بر کشتی‌های تجاری و زیرساخت‌های انرژی منطقه، به مراکز داده و کابل‌های اینترنت زیردریایی گسترش خواهند داد.
مهدی محمدی، مشاور ارشد محمدباقر قالیباف، تصور پایان یافتن دور تازه حملات ظرف ۷۲ ساعت را «خیال‌پردازی» خوانده و گفته است [حکومت] ایران زمان پایان جنگ را تعیین خواهد کرد.
در همین حال، تلاش‌های دیپلماتیک ادامه دارد. به نوشته این روزنامه، مذاکره‌کنندگان آمریکایی از احتمال ازسرگیری جنگ برای پیشبرد خواسته‌های خود درباره برنامه هسته‌ای ایران و کنترل تنگه هرمز استفاده می‌کنند، اما تهران تاکنون حاضر به دادن امتیاز هسته‌ای نشده و خواستار موکول شدن این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات است.
هم‌زمان با نگرانی از گسترش درگیری‌ها، وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه به کارکنان غیرضروری دولت این کشور و خانواده‌هایشان دستور داد عربستان سعودی را ترک کنند؛ تصمیمی که در بحبوحه ادامه حملات حوثی‌های مورد حمایت حکومت ایران به اهدافی در عربستان سعودی اعلام شد.
اکسیوس و فاکس‌نیوز گزارش دادند ده‌ها جنگنده اسرائیلی تا نزدیکی مرز ایران پرواز کردند و بازگشتند. اسرائیل این اقدام را رزمایش بازدارنده خوانده، اما برخی منابع آمریکایی احتمال می‌دهند هدف، تحریک جمهوری اسلامی به شلیک بوده باشد.
به گزارش اکسیوس، به نقل از مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی که نامشان فاش نشده، ده‌ها جنگنده و هواپیمای سوخت‌رسان اسرائیلی روز دوشنبه ۲۷ مهر با عبور از آسمان سوریه و عراق، مسیری مشابه مسیر یک حمله احتمالی به ایران را طی کردند. این هواپیماها پیش از ورود به حریم هوایی ایران تغییر مسیر دادند و به اسرائیل بازگشتند.
این عملیات یک هفته پیش از انتخابات اسرائیل و هم‌زمان با دیدار پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در پایگاه هوایی عووْدا انجام شد.اکسیوس گزارش داد این پرواز ارتباطی با سفر هگست نداشت.
رزمایش بازدارنده یا تلاش برای تحریک تهران؟
منابع اکسیوس گفتند اسرائیل پیشاپیش واشینگتن را از این عملیات مطلع کرده و آن را رزمایشی برای «نمایش قدرت» و بازداشتن حکومت ایران از حمله در آستانه انتخابات توصیف کرده بود.
با این حال، برخی منابع آمریکایی گفتند برداشتشان این بوده که اسرائیل امیدوار بوده نیروهای ایرانی به‌سوی هواپیماها شلیک کنند تا توجیهی برای حمله به ایران فراهم شود. به گفته مقام‌های آمریکایی، اسرائیلی‌ها می‌دانستند سامانه‌های پدافند هوایی ایران این پرواز را شناسایی خواهند کرد.
برخی مقام‌های اسرائیلی و آمریکایی نیز پرواز را غیرمعمول ندانسته و هدف آن را بازدارندگی توصیف کرده‌اند.
نگرانی از تاثیر جنگ بر انتخابات اسرائیل
این گزارش‌ها در حالی منتشر شده که به نوشته اکسیوس، نتانیاهو و دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اوایل اکتبر درباره احتمال آغاز عملیات گسترده دیگری علیه حکومت ایران، پیش از انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، گفت‌وگو کرده بودند.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو با استناد به اطلاعات دستگاه‌های اطلاعاتی اسرائیل، درباره تلاش حکومت ایران برای احیای برنامه هسته‌ای خود ابراز نگرانی کرده بود. ترامپ که ابتدا ظاهراً به ازسرگیری حملات تمایل داشت، در نهایت با پیشنهاد نتانیاهو مخالفت کرد.
منابع اکسیوس همچنین گفتند ایال زامیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، به دن کین، رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، هشدار داده بود که ازسرگیری جنگ و واکنش احتمالی حکومت ایران می‌تواند انتخابات اسرائیل را به تعویق بیندازد.
شبکه ۱۲ اسرائیل نیز گزارش داد برخی مقام‌های نهادهای دفاعی از زامیر خواسته‌اند مانع حمله به ایران پیش از رای‌گیری شود؛ اقدامی که به باور آنان انگیزه سیاسی دارد و بر ضرورت نظامی استوار نیست.
یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفت زامیر اجازه اقدام نظامی ناموجهی را که برگزاری انتخابات ۲۷ اکتبر را مختل کند، نخواهد داد.
نتانیاهو از دستور برای سرنگونی حکومت ایران گفت
هم‌زمان، نتانیاهو روز چهارشنبه ۲۹ مهر در مراسم دانش‌آموختگی افسران ارتش، حکومت ایران را به تلاش برای پیشبرد ساخت سلاح هسته‌ای متهم کرد و گفت مجتبی خامنه‌ای راه پدرش را ادامه می‌دهد.
او سرنگونی حکومت ایران را تنها راه از میان بردن دائمی این تهدید خواند و گفت چنین دستوری به ارتش، موساد و نهادهای امنیتی داده است.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل نیز در همان مراسم گفت حکومت ایران و نیروهای نیابتی‌اش برای انجام حملاتی با هدف تاثیرگذاری بر نتیجه انتخابات اسرائیل تلاش می‌کنند. او هشدار داد: «اگر ایران به اسرائیل حمله کند، ایران خواهد سوخت!»
در مقابل، به گزارش شبکه ۱۲، سران نهادهای دفاعی اسرائیل نگران‌اند که تداوم تهدیدهای نظامی، حکومت ایران را به حمله پیش‌دستانه برای جلوگیری از عملیات احتمالی آمریکا و اسرائیل سوق دهد.
آمریکا برای خروج کارکنان سفارتخانه‌ها آماده می‌شود
در میانه این تنش‌ها، سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند وزارت خارجه آمریکا در حال آماده‌سازی دستور خروج برخی کارکنان و خانواده‌های آنان از سفارتخانه‌های این کشور در منطقه خلیج فارس است.
دو تن از این مقام‌ها، احتمال ازسرگیری درگیری‌ها، به‌ویژه با حوثی‌های یمن، را دلیل این اقدام عنوان کردند. سفارت آمریکا در ریاض نیز پس از حملات مرگبار اخیر، از جمله حمله به فرودگاه این شهر، درباره احتمال حملات بیشتر حوثی‌ها به عربستان سعودی هشدار داد.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مذاکرات آمریکا و حکومت ایران در ماه‌های اخیر تقریبا متوقف شده و اختلاف بر سر آینده برنامه هسته‌ای ایران ادامه دارد. واشینگتن خواهان برچیدن این برنامه است، در حالی که تهران بر صلح‌آمیز بودن آن تاکید دارد و خواسته‌های آمریکا را رد کرده است.
هیات مهاجرت و پناهندگی کانادا حکم اخراج امین یوسفی‌جم، افسر پیشین نیروی انتظامی جمهوری اسلامی را به‌دلیل نقش داشتن در یک شبکه مجرمانه که به حکومت ایران برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی کمک می‌کرد، صادر کرده است.
گلوبال نیوز چهارشنبه ۲۹ مهر با استناد به یک رأی ۳۶ صفحه‌ای این خبر را گزارش داد.
بر اساس این گزارش، هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا تشخیص داده است که امین یوسفی‌جم، ستوان پیشین پلیس تهران که از سال ۲۰۱۶ در کانادا زندگی می‌کند و ساکن تورنتو بوده، در هماهنگی انتقال تجهیزات مشمول محدودیت‌های صادراتی از آمریکا به ایران از طریق امارات متحده عربی نقش داشته است.
این محموله‌ها شامل تجهیزات الکترونیکی، موتورها و سایر کالاهای دومنظوره با کاربردهای غیرنظامی و نظامی بوده‌اند. گلوبال نیوز گزارش داد که برخی از این تجهیزات به‌طور بالقوه می‌توانستند در ساخت سلاح‌های کشتار جمعی مورد استفاده قرار گیرند.
حکم اخراج یوسفی‌جم در ماه ژوئیه صادر شده بود، اما متن آن نخستین بار در هفته جاری در اختیار گلوبال نیوز قرار گرفت.
هیات مهاجرت و پناهندگی کانادا تشخیص داد که یوسفی‌جم نقشی اساسی در عملیاتی داشته که تحریم‌های کانادا و آمریکا را نقض کرده است، هرچند میزان مشارکت او در مقایسه با برادرش، آرش یوسفی‌جم، که هدایت این شبکه را بر عهده داشت، محدودتر بوده است.
بر اساس این گزارش، یوسفی‌جم در سال ۲۰۲۱ در تورنتو بازداشت و به آمریکا مسترد شد. او در آمریکا اتهامات مربوط به نقض تحریم‌ها را پذیرفت. امین یوسفی‌جم پس از بازگشت به کانادا، نام خود را به‌طور قانونی به «امین کوهن» تغییر داد.
هیات مهاجرت و پناهندگی کانادا تشخیص داد که او هنگام درخواست تغییر نام، عمدا محکومیت خود در آمریکا را اعلام نکرده است. این هیات توضیح یوسفی‌جم مبنی بر اینکه به او توصیه شده بود محکومیت‌های کیفری خارج از کانادا را گزارش نکند، نپذیرفت.
آژانس خدمات مرزی کانادا استدلال کرده بود که یوسفی‌جم تهدیدی علیه امنیت ملی محسوب می‌شود. با این حال، هیات مهاجرت و پناهندگی تشخیص داد که شواهد کافی برای اثبات اینکه او همچنان تهدیدی امنیتی است وجود ندارد و در عوض، حکم اخراج او را به‌دلیل عضویت در یک سازمان مجرمانه صادر کرد.
گلوبال نیوز به‌نقل از یوسفی‌جم گزارش داد که او همچنان در کانادا به سر می‌برد و در حال بررسی گزینه‌های حقوقی خود است. او از پاسخ به این پرسش که آیا به حکم اخراج اعتراض کرده است یا نه، خودداری کرد.
این پرونده در حالی مطرح می‌شود که کانادا تلاش‌های گسترده‌تری را برای اخراج افراد دارای ارتباط با جمهوری اسلامی دنبال می‌کند، هرچند روند اخراج یوسفی‌جم مستقل از پرونده‌هایی است که مقام‌های ارشد حکومت ایران را هدف قرار داده‌اند.
بر اساس آمار آژانس خدمات مرزی کانادا، مقام‌های این کشور تا اول اکتبر ۴۰ مقام ارشد ایرانی ساکن کانادا را شناسایی کرده بودند.
از این تعداد، دو نفر اخراج شده‌اند، هشت نفر داوطلبانه کانادا را ترک کرده‌اند و دو نفر دیگر در انتظار اجرای حکم اخراج خود هستند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا در بسته‌ای تازه، ۵ فرد، ۴ شرکت و ۹ شناور، را در ارتباط با شبکه کشتیرانی سایه و دور زدن تحریم‌های جمهوری اسلامی هدف قرار داد. این اقدام یک شرکت حقوقی، شرکت‌های خدمات دریایی و شناورهای باری و پشتیبانی را در بر می‌گیرد.
این وزارتخانه چهارشنبه ۲۹ مهر اعلام کرد تحریم‌های تازه، شرکت حقوقی «کارناکیس اند کارناکیس» مستقر در پاناما و یونان، پنج مالک و کارمند آن، شرکت کشتیرانی «روکست» و دو کارگزار دریایی در سنگاپور و امارات متحده عربی را شامل می‌شود. ۹ شناور مرتبط با این شرکت‌ها نیز به‌عنوان اموال مسدودشده اعلام شدند.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در بیانیه‌ای که برای اعلام این تحریم‌ها منتشر شد، خطاب به افراد و شرکت‌هایی که با جمهوری اسلامی همکاری می‌کنند، گفت: «چه در دریا مشغول انتقال غیرقانونی نفت باشید و چه در دفتر مدیریتی یک شرکت حقوقی نشسته باشید، اگر از حکومت ایران حمایت کنید، شما را پیدا و تحریم خواهیم کرد.»
این اقدام در ادامه تشدید تلاش‌های آمریکا برای افزایش فشار ناشی از تحریم‌ها بر جمهوری اسلامی در چارچوب کارزار «طرد اقتصادی» انجام شد.
این کارزار دوم شهریور با هدف اعلام‌شده قطع شریان‌های درآمدی حکومت ایران آغاز شد و شبکه‌های فروش نفت، انتقال پول، تامین تجهیزات نظامی و خدمات پشتیبان تجارت ایران را هدف گرفته است.
شرکت حقوقی و شبکه پنهان‌سازی مالکان کشتی‌ها
به‌گفته وزارت خزانه‌داری، «کارناکیس اند کارناکیس» با ثبت شرکت‌های پوششی و صوری به پنهان‌سازی مالکان واقعی کشتی‌های ناوگان سایه کمک کرده است و کشتی‌های آن صدها میلیون دلار نفت، محصولات پتروشیمی، فولاد و دیگر کالاهای ایرانی حمل کرده‌اند.
این وزارتخانه همچنین نقش این شرکت را در ایجاد ساختار شرکتی شبکه کشتیرانی سید اسدالله امام‌جمعه، از فعالان تجارت گاز مایع ایران، برجسته دانست. وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش‌تر در دوم اردیبهشت ۱۴۰۴، امام‌جمعه و شبکه‌ای از شرکت‌های وابسته به او را به اتهام دور زدن تحریم‌ها و کمک به تامین مالی برنامه‌های هسته‌ای و تسلیحاتی جمهوری اسلامی تحریم کرده بود.
به‌گفته این وزارتخانه، شبکه امام‌جمعه با استفاده از شرکت‌هایی در ایران و امارات متحده عربی، صدها میلیون دلار گاز مایع و نفت خام ایران را به بازارهای خارجی منتقل کرده است.
پنج فرد تحریم‌شده عبارت‌اند از سوفیانوس کارناکیس کوسماس و کنستانتینوس کارناکیس کوسماس، بنیان‌گذاران و مالکان شرکت، و یوانیس کارناکیس کوسماس، پدرو اورتگا جونز و روبرتو اورتگا جونز، از کارکنان آن.
شرکت «روکست مریتایم شیپینگ اند تریدینگ» نیز که این موسسه حقوقی نمایندگی شرکتی آن را بر عهده دارد، تحریم شد. هفت کشتی باری تحت مدیریت روکست شامل «آنموس»، «گلوریس»، «پراید»، «دستینی»، «فلامینگو-۱»، «هارمونی» و «پرینس» مشمول مسدودسازی شدند. به‌گفته خزانه‌داری، سه کشتی نخست طی یک سال گذشته کالاهای ایرانی، از جمله محصولات پتروشیمی و فولادی، حمل کرده‌اند.
کارگزاران دریایی در سنگاپور و دبی
دیگر شرکت تحریم شده، «آمیگوز سنگاپور» است که به‌دلیل فعالیت در بخش نفت ایران در فهرست تحریمی تازه قرار گرفته است.
وزارت خزانه‌داری گفت این شرکت کارگزاری محموله نفتی تحت نظارت «سپهر انرژی جهان‌نما پارس» را بر عهده داشته و با شرکت‌هایی وابسته به شبکه کشتیرانی محمدحسین شمخانی مرتبط است.
شرکت «ویلز شیپینگ لاین» مستقر در دبی نیز به‌دلیل حمایت از آمیگوز تحریم شد. بر اساس بیانیه، ویلز برای یک شرکت پوششی فعال در خرید محصولات پتروشیمی ایران خدمات کارگزاری ارائه کرده است. دو شناور پشتیبانی این شرکت، «ویلز دایموند» و «ویلز پرل»، نیز در فهرست اموال مسدودشده قرار گرفتند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین از تحقیق شبکه مقابله با جرایم مالی آمریکا درباره ارتباطات احتمالی یک بانک یونانی با جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن خبر داد. نام این بانک در این بیانیه اعلام نشده است.
واشینگتن ۲۳ مهر ۱۶ ایرانی و ۱۰ نهاد، از جمله بانک‌ها و صرافی‌های مرتبط با انتقال درآمدهای نفتی و تامین دلار، را تحریم کرد. همچنین ۱۶ مهر، ۶ فرد، ۲۷ شرکت و ۲۲ شناور مرتبط با شبکه‌های کشتیرانی و ناوگان سایه هدف تحریم‌های آمریکا قرار گرفتند.
دامنه این فشارها نهم مهر به ایران‌خودرو، سایپا، راه‌آهن و تامین‌کنندگان خارجی گسترش یافت. پیش از آن، آمریکا هفت مهر پنج فرد و پنج شرکت مرتبط با تامین تسلیحات و قطعات نظامی را تحریم کرد و در اقدامی جداگانه، هواپیمایی ساها و دو شرکت روسی مرتبط با انتقال تجهیزات نظامی را نیز هدف گرفت.
در بخش مالی، خزانه‌داری ۲۶ شهریور صرافی بیت‌بانک و شرکت و مدیران مرتبط با شبکه بابک زنجانی را به‌دلیل نقش اعلام‌شده در انتقال صدها میلیون دلار بیت‌کوین به سپاه تحریم کرد.
