سخنگوی سنتکام: به عبور ۱۶۰۰ کشتی تجاری و ۸۰۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز کمک کردیم
نیویورکتایمز در گزارشی نوشت با گذشت بیش از شش ماه از جنگ، حملات ایران به کشتیها همچنان ادامه دارد و با وجود تلاش ارتش آمریکا برای حفاظت از نفتکشها، میزان عبور نفت از تنگه هرمز همچنان بسیار کمتر از پیش از جنگ است.
بر اساس دادههای شرکت ردیابی نفتکشها، تانکرترکرز، در هفت روز منتهی به پنجشنبه، روزانه بهطور میانگین ۶.۷ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده است؛ رقمی نزدیک به ۶۰ درصد کمتر از میانگین روزانه در ماههای پیش از جنگ.
بررسی نیویورکتایمز نشان میدهد از ۱۰ تیر تا ۹ شهریور، دستکم ۲۳ کشتی در تنگه هرمز در حملات ایران مورد اصابت قرار گرفتهاند.
هفته گذشته دو خدمه یک نفتکش عربستان سعودی در حمله به این کشتی در نزدیکی سواحل عمان کشته شدند. دو دریانورد دیگر نیز در فاصله ۱۰ مرداد تا ۹ شهریور در حملات جان باختند.
تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، به این روزنامه گفت عملیات حفاظتی آمریکا که از اواخر اردیبهشت آغاز شده، به عبور حدود هزار و ۶۰۰ کشتی تجاری و حدود ۸۰۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز کمک کرده است.
به نوشته نیویورکتایمز، بسیاری از شرکتهای کشتیرانی بهدلیل خطر حملات و هزینه بالای بیمه هنوز به خلیج فارس بازنگشتهاند. هزینه بیمه خطر جنگ برای عبور هر نفتکش از تنگه هرمز میتواند از ۱۰ میلیون دلار فراتر برود.
بر اساس این گزارش که بامداد یکشنبه ۱۵ شهریور منتشر شد، همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی کاخ سفید بر جمهوری اسلامی، تلاشهای واشینگتن برای قطع دسترسی تهران به نظام مالی جهانی با مانعی غیرمنتظره روبهرو شده است: بانکهای آمریکایی.
مقامهای غربی و پژوهشگران میگویند با وجود تحریمهایی که تقریبا هرگونه مشارکت اشخاص و نهادهای مشمول قوانین آمریکا در فعالیتهای مالی مرتبط با تهران را ممنوع دانسته، سالانه میلیاردها دلار از منابع مالی جمهوری اسلامی از حسابهای تسویه در بانکهای آمریکایی عبور میکند.
هشدار واشینگتن به بانکهای خارجی و آمریکایی
دولت دونالد ترامپ بهتازگی به بانکهای خارجی هشدار داده است پردازش تراکنشهای دلاری مرتبط با ایران از طریق حسابهای کارگزاری در آمریکا میتواند برای آنها پیامدهایی به دنبال داشته باشد.
مقامهای کاخ سفید همچنین از بانکهای آمریکایی خواستهاند نظارت بر نقلوانتقالهای مرتبط با جمهوری اسلامی را تشدید کنند.
والاستریت ژورنال نوشت با این حال، شناسایی چنین تراکنشهایی ممکن است دشوار باشد، زیرا تهران برای پنهان کردن آنها از شبکهای پیچیده از شرکتهای پوششی و روشهای دیگر استفاده میکند.
ششم شهریور، وزارت خزانهداری آمریکا شعبه اماراتی بانک مصر را بهدلیل کمک به جمهوری اسلامی برای دسترسی به نظام بانکی ایالات متحده تحریم کرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، این شعبه به حسابهای کارگزاری در آمریکا دسترسی داشت و تا ۱.۸ میلیارد دلار را برای شرکتهایی منتقل کرده بود که احتمالا بخشی از شبکه «بانکداری سایه» حکومت ایران بودند.
وزارت خزانهداری اعلام کرد این شعبه نزد سه بانک آمریکایی حساب دلاری داشت، اما نام آنها را فاش نکرد. بانک مصر در وبسایت خود از «جیپیمورگان چیس» و «سیتیگروپ» بهعنوان موسساتی نام برده است که نزد آنها حساب کارگزاری دارد.
وزارت خزانهداری پیشتر اعلام کرده بود حدود ۹ میلیارد دلار از منابع مالی حکومت ایران را شناسایی کرده است که در سال ۲۰۲۴ از بانکهای آمریکایی عبور کرده بودند.
برخی پژوهشگران حوزه ایران معتقدند نظارت فعالانهتر بانکها میتواند این رقم را کاهش دهد.
الین دزنسکی، مقام ارشد پیشین وزارت امنیت داخلی آمریکا و عضو «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، گفت: «شناسایی شبکههای بانکداری سایه بسیار دشوار است، اما ردیابی جریانهای مالی ایران به هیچ وجه غیرممکن نیست.»
جین لنگ، مقام ارشد وزارت خزانهداری که بر دفتر مقابله با تامین مالی تروریسم نظارت دارد، نیز تاکید کرد دولت ترامپ بهروشنی اعلام کرده رعایت تحریمها و دیگر الزامات قانونی آمریکا «اختیاری نیست» و سرپیچی از آنها پیامد خواهد داشت.
۱۳ شهریور، وزارت خزانهداری ایالات متحده از قطع شریانهای مالی حیاتی حکومت ایران در ترکیه خبر داد.
در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی»، یک بانک ترکیهای و دو موسسه مالی وابسته به آن به فهرست تحریمهای واشینگتن افزوده شدند.
با این حال، تحقیقات ایراناینترنشنال نشان میدهد شبکه بانکداری سایه ایران بسیار عمیقتر و گستردهتر از شبکهای است که پیشتر هدف کارزار طرد اقتصادی آمریکا قرار گرفت.
بر اساس یافتهها، تهران برای دسترسی به نظام مالی جهانی دستکم از ۱۵ بانک در چین و امارات متحده عربی استفاده کرده است.
بانکداری کارگزاری چگونه به تهران کمک میکند؟
والاستریت ژورنال در ادامه گزارش داد ریشه مشکل به بانکداری کارگزاری بازمیگردد. در این نظام، تراکنشهای دلاری جهان در نهایت از طریق یک بانک آمریکایی تسویه میشوند. این سازوکار به واشینگتن امکان نظارت و همچنین قطع دسترسی اشخاص و نهادها به دلار را میدهد.
جمهوری اسلامی برای دور ماندن از این نظارت، بهطور فزایندهای معاملات خود را با یوان چین یا رمزارز انجام میدهد، اما برای بخشی از تجارت خارجی، حمایت از متحدان منطقهای و خرید فناوریها و قطعات مورد نیاز صنایع نظامی خود به دلار نیاز دارد.
به گفته مقامهای آمریکایی و پژوهشگران، تهران بدین منظور، شبکهای گسترده از بانکداری سایه ایجاد کرده است که شرکتهای پوششی و صرافیهایی در هنگکنگ، دبی و دیگر مراکز تجاری را در بر میگیرد.
این نهادها بهطور مستقیم در بانکهای آمریکایی حساب باز نمیکنند. آنها به شرکایی در چین، امارات یا دیگر کشورها متکی هستند که با بانکهای آمریکایی رابطه کارگزاری دارند و بدون افشای ارتباط شرکتها با تهران، پول را جابهجا میکنند.
صورتحساب ۶۵۰ هزار دلاری برای قطعات الکترونیکی
والاستریت ژورنال در ادامه، نمونهای از این سازوکار را شرح داد. بر اساس صورتحسابی که این روزنامه مشاهده کرده است، یک شرکت مهندسی ایرانی از تامینکنندهای چینی ۱۵۰ هزار صفحه مدار الکترونیکی و حسگر سفارش داده بود.
این قطعات در صنعت خودروسازی کاربرد دارند، اما جمهوری اسلامی برای تولید جنگافزار و پهپاد نیز در پی تهیه آنهاست.
در صورتحساب، مشخصات حساب بانکی شرکت چینی درج شده و آمده بود پرداخت ۶۵۰ هزار دلاری باید از طریق یک شریک تسویه مستقر در نیویورک انجام شود.
شرکت مهندسی ایرانی پذیرفته بود مبلغ را از طریق بانک تجارت که تحت تحریم قرار دارد، پرداخت کند. با این حال، یک بانک ایرانی نمیتواند بهآسانی دلار را از مسیر نظام مالی آمریکا به حساب شرکتی در چین انتقال دهد.
در چنین شرایطی، احتمالا یک شرکت پوششی مبلغ را از طریق بانکی خارجی منتقل میکند که با یک بانک آمریکایی رابطه کارگزاری دارد.
۱۳ شهریور، واشینگتن اعلام کرد اتحادیه اروپا به «عملیات طرد اقتصادی» علیه حکومت ایران پیوسته است.
این دو پنتهاوس که علی انصاری، بنیانگذار بانک منحلشده آینده، آنها را در مجموع به بهای نزدیک به ۳۶ میلیون پوند خریده بود، پس از تحریم او برای فروش گذاشته شدند.
بر اساس این گزارش که شامگاه شنبه ۱۴ شهریور منتشر شد، هر دو آپارتمان در غرب لندن دارای محل اقامت جداگانه برای کارکنان و تراس خصوصی روی پشتبام هستند.
ساندیتایمز نوشت موقعیت این املاک در نزدیکی اقامتگاه رسمی شاهزاده ویلیام و همسرش، نمونهای از نفوذ پنهانی جمهوری اسلامی در محافل ارشد بریتانیا است.
۱۹ تیر، وزارت خزانهداری آمریکا انصاری را «تسهیلگر مالی» جمهوری اسلامی معرفی کرد و او را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
بنا بر اعلام این وزارتخانه، انصاری میلیاردها دلار از داراییهای مردم ایران را اختلاس کرده و بر شبکهای گسترده و جهانی از داراییها نظارت دارد که منافع مجتبی خامنهای و دیگر مقامهای ارشد حکومت را تامین میکند.
مجتبی خامنهای، ۵۶ ساله، پس از کشته شدن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، در آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴، بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی منصوب شد.
او از آن زمان، در هیچ مراسم یا مکان عمومی حاضر نشده و هیچ پیام صوتی یا تصویری منتشر نکرده است. پیامهای منتسب به او تنها بهصورت مکتوب منتشر میشوند.
به نوشته ساندیتایمز، گمان میرود مجتبی خامنهای در حملهای هوایی که به کشته شدن پدرش انجامید، بهشدت زخمی شده باشد.
پنتهاوسهای لوکس در همسایگی کاخ کنزینگتون
ساندیتایمز در ادامه گزارش داد یکی از املاک مرتبط با خامنهای در لندن، آپارتمانی به مساحت حدود ۳۶۶ مترمربع است که طبقات ششم و هفتم ساختمان شماره «۳ ای پالاس گرین» را در بر میگیرد.
این ملک از سوی شرکت نایت فرانک و بخش معاملات املاک حراجخانه ساتبیز برای فروش عرضه شده است.
نایت فرانک در آگهی فروش، این ملک را «پنتهاوسی دوبلکس و استثنایی با محل اقامت کارکنان و چشماندازی بیرقیب به باغهای کنزینگتون» توصیف کرده است.
انصاری این آپارتمان پنجخوابه را سال ۲۰۱۶ به بهای ۱۹ میلیون پوند خرید، اما اکنون قیمت آن اندکی کمتر از ۱۲ میلیون پوند تعیین شده است.
پنتهاوس دوم در طبقات هفتم و هشتم همین ساختمان قرار دارد. انصاری آن را سال ۲۰۱۴ به قیمت ۱۶ میلیون و ۷۵۰ هزار پوند خریداری کرد، اما هنوز آگهی عمومی و قیمت پیشنهادی آن منتشر نشده است.
این ساختمان در نزدیکی سفارت اسرائیل قرار دارد که افسران مسلح پلیس متروپولیتن لندن از آن محافظت میکنند.
بر اساس گزارش ساندیتایمز، خریداران احتمالی استقبال چشمگیری از این املاک نشان دادهاند و تاکنون چندین بار از آنها بازدید شده است.
گمان میرود دولت بریتانیا بهتازگی و پس از ناتوانی انصاری در بازپرداخت وامهای مسکن، مجوز فروش این دو آپارتمان را صادر کرده باشد.
انصاری که در دبی زندگی میکند، آبان ۱۴۰۴ بهدلیل تامین مالی سپاه پاسداران در فهرست تحریمهای بریتانیا قرار گرفت. از این رو، ورود او به بریتانیا ممنوع و همه داراییهایش در این کشور مسدود شده است.
انتظار میرود هر مبلغی که پس از پرداخت بدهیها از فروش آپارتمانها باقی بماند، تا زمانی که انصاری تحت تحریم است، از سوی دولت بریتانیا مسدود شود.
۲۲ مرداد، رسانه «هسنشاو» گزارش داد هتل هیلتون گراونبروخ آلمان در پی تحریمهای اتحادیه اروپا علیه انصاری، پذیرش مهمان را متوقف کرده است.
در سالهای گذشته، فساد مالی سازمانیافته در میان مقامهای جمهوری اسلامی و اعضای خانواده آنان، خشم و اعتراض گسترده افکار عمومی را برانگیخته است.
امپراتوری ملکی ۱۴۰ میلیون پوندی انصاری در لندن
ساندیتایمز در ادامه نوشت انصاری مجموعهای از املاک به ارزش بیش از ۱۴۰ میلیون پوند در گرانترین محلههای لندن گرد آورده است.
این داراییها شامل ۱۲ ملک در خیابان «بیشاپس» و اطراف آن در منطقه همپستد در شمال لندن است که ارزش مجموع آنها حدود ۷۳ میلیون پوند برآورد میشود. این خیابان بهدلیل عمارتهای گرانقیمتش به «خیابان میلیاردرها» شهرت دارد.
انصاری همچنین در همین خیابان، عمارتی به ارزش ۳۳ میلیون و ۷۰۰ هزار پوند دارد که در اداره ثبت املاک بریتانیا به نام او ثبت شده است. به نظر نمیرسد این عمارتها برای فروش عرضه شده باشند.
به گزارش ساندیتایمز، انصاری در منطقهای حفاظتشده در دبی زندگی میکند که از آن با عنوان «بورلی هیلز امارات» یاد میشود. او گذرنامههای ایران، قبرس و سنت کیتس و نویس را در اختیار دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر اعلام کرده بود انصاری با استفاده از منابع عمومی ایران، املاکی در بریتانیا، اسپانیا، آلمان، لوکزامبورگ، قبرس و امارات متحده عربی خریداری کرده است.
در گزارش مفصلی که نشریه واینت در مورد این یگان منتشر کرده، «یگان فرود پیشرو» نیروی هوایی اسرائیل که با نام یگان ۵۷۰۰ شناخته میشود، وظیفه شناسایی، بررسی و آمادهسازی زمین برای فرود و برخاستن هواپیماهای ترابری را بر عهده دارد. ماموریتهای این یگان میتواند در فاصلهای دور از مرزهای اسرائیل و در داخل خاک دشمن انجام شود.
سرگرد «گ»، فرمانده یگان، در گفتوگو با این نشریه گفت نیروهایش از نظر برد عملیاتی محدودیتی ندارند و میتوانند تقریبا در هر نقطهای باند موقت ایجاد کنند. او ویژگیهای زمین را تنها محدودیت اصلی یگان دانست.
به گفته او، ماموریت یگان برقراری ارتباط عملیاتی میان زمین و هواست تا هواپیماهای ترابری بتوانند نیرو و تجهیزات را در مناطقی فرود آورند که فرودگاه یا باند آمادهای در آنها وجود ندارد.
باندهای جایگزین هنگام حملات موشکی حکومت ایران
در گزارش واینت آمده است که یگان ۵۷۰۰ در جریان جنگ با [حکومت] ایران، باندهای موقتی را دور از پایگاههای نیروی هوایی اسرائیل ایجاد کرد؛ زیرا پایگاههای اصلی زیر حملات موشکی قرار داشتند.
این باندها امکان ادامه فعالیت هواپیماهای ترابری را از نقاط جایگزین فراهم میکردند. گزارش جزئیاتی درباره شمار باندها، محل آنها یا عملیاتهایی که از طریق آنها انجام شد، ارائه نکرده است.
هواپیماهای ترابری هرکولس میتوانند نیرو، خودرو و تجهیزات را حمل کنند. نیروهای یگان ۵۷۰۰ پیش از فرود، استحکام زمین، طول و عرض باند، جهت و سرعت باد و وجود موانع احتمالی را بررسی میکنند و سپس هدایت هواپیما برای فرود یا برخاستن را بر عهده میگیرند.
باندها در روز با صفحات رنگی و پرچمهای کوچک و در شب با چراغهای دومنظوره علامتگذاری میشوند. این چراغها میتوانند نور مرئی یا نور فروسرخ منتشر کنند؛ نور فروسرخ تنها با تجهیزات ویژه قابل مشاهده است و به همین دلیل برای عملیات در خاک دشمن اهمیت دارد.
گزارشهایی از ایجاد پایگاههای مخفی در عراق
والاستریت ژورنال در ماه مه و همزمان با عملیات موسوم به «شیر غران» گزارش داده بود که اسرائیل برای پشتیبانی از کارزار هوایی خود علیه حکومت ایران، یک پایگاه نظامی محرمانه در قلب صحرای عراق ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، نیروهای ویژه در این پایگاه مستقر بودند و از آن بهعنوان مرکز پشتیبانی لجستیکی نیروی هوایی استفاده میشد. تیمهای جستوجو و نجات نیز در محل حضور داشتند تا در صورت سرنگونی هواپیماهای اسرائیلی و خروج اضطراری خلبانان بر فراز خاک دشمن، برای نجات آنان اقدام کنند.
نیویورکتایمز نیز گزارش داده بود که دو پایگاه از این نوع وجود داشته و برنامهریزی برای ایجاد آنها از سال ۲۰۲۴ آغاز شده بود. این روزنامه به نقل از ساکنان محلی نوشت یک چوپان عراقی یکی از پایگاهها را کشف کرد و سپس یک بالگرد، خودروی او را تعقیب کرد و او را از هوا کشت.
این ادعاها در گزارش واینت بهطور مستقل تایید نشدهاند. همچنین هیچ مقام اسرائیلی در مصاحبههای منتشرشده، ایجاد این پایگاهها یا نقش یگان ۵۷۰۰ در ساخت و اداره آنها را تایید نکرده است.
نویسنده گزارش احتمال داده است که اگر چنین پایگاههایی در عراق ایجاد شده باشند، یگان فرود پیشرو نیز ممکن است در راهاندازی یا بهرهبرداری از آنها نقش داشته باشد.
فرمانده یگان نیز در پاسخ به پرسشی درباره گزارشهای مربوط به ایجاد دو باند در خاک عراق، از اظهارنظر خودداری کرد.
یک افسر از عملیات محرمانه خارج از مرزها گفت
ستوان «الف»، یکی از افسران یگان، بدون نام بردن از کشور محل ماموریت، گفت همراه با چند نیروی ذخیره و دیگر یگانهای بال ۷، در عملیاتی خارج از مرزهای اسرائیل شرکت کرده است.
به گفته او، ماموریت نیروها شناسایی، آمادهسازی و علامتگذاری یک باند در منطقهای دورافتاده بود؛ زمینی بیابانی که پیش از آن هیچ هواپیمایی روی آن فرود نیامده بود.
او گفت آمادهسازی این عملیات حدود دو هفته طول کشید و شامل برنامهریزی دقیق و تمرین شرایط میدانی بود. عملیات در محرمانگی کامل، با فرصتی بسیار محدود برای فرود و در شبی بدون روشنایی طبیعی انجام شد.
این افسر گفت نیروهای یگان با استفاده از تجهیزات دید در شب و ارتباطات رمزگذاریشده، اجازه فرود نخستین هواپیما را صادر کردند. پس از آن، چند هواپیمای دیگر نیز روی باند نشستند و نیرو و تجهیزات منتقل کردند.
محل این عملیات و ارتباط احتمالی آن با کارزار نظامی علیه حکومت ایران اعلام نشده است. بنابراین نمیتوان با اتکا به اطلاعات منتشرشده نتیجه گرفت که این ماموریت در عراق یا در ارتباط مستقیم با عملیات علیه حکومت ایران انجام شده است.
اسرائیل برای نجات خلبانان مهاجم به ایران آمادگی داشتند
یگان ۵۷۰۰ بخشی از بال ۷ نیروی هوایی اسرائیل است. یگان کماندویی شلدگ و یگان جستوجو و نجات ۶۶۹ نیز در همین ساختار فعالیت میکنند.
فرمانده یگان ۵۷۰۰ گفت نجات خلبانانی که ناچار به خروج اضطراری از هواپیما میشوند، یکی از ماموریتهای بال ۷ است. او افزود: «هر خلبان جنگندهای که برای بمباران ایران اعزام میشود، میداند کسی برای نجات او خواهد آمد.»
او همچنین تایید کرد که یگانش در صورت دریافت دستور، توانایی آمادهسازی یک باند پیشرو برای استقرار یا فعالیت نیروهای آماده نجات خلبانان را دارد.
فرمانده یگان حاضر نشد درباره سناریویی توضیح دهد که در آن نیروهای شلدگ پیش از ورود یگان ۵۷۰۰، محل احداث باند را در خاک دشمن تصرف و ایمن کنند.
عملیات به اطلاعات و ارزیابی دقیق زمین وابسته است
شناسایی محل مناسب برای احداث باند، به اطلاعات دقیق و همکاری چند یگان نیاز دارد. نیروهای یگان ۵۷۰۰ اجازه ندارند جزئیات شیوه انتخاب این مناطق را منتشر کنند.
نیروی هوایی اسرائیل در طول سالها فهرستی محرمانه از زمینهای بالقوه مناسب برای فرود، همراه با مختصات دقیق آنها، تهیه کرده است. فرمانده یگان گفت نیروهایش در صورت نیاز میتوانند خارج از این فهرست نیز محلی را شناسایی و برای فرود آماده کنند.
ارزیابان خاک تصمیم میگیرند که آیا زمین تحمل وزن هواپیماهای سنگین هرکولس را دارد یا خیر. اشتباه در این ارزیابی میتواند باعث فرورفتن هواپیما در خاک، آسیب دیدن لاستیکها یا در بدترین حالت سقوط شود؛ خطری که در خاک دشمن پیامدهای عملیاتی جدیتری دارد.
نیروهای یگان همچنین با پهپاد، تجهیزات دید در شب و دوربینهای حرارتی، باند را پیش از فرود بررسی میکنند تا انسان، حیوان یا مانعی وارد مسیر هواپیما نشده باشد.
اطلاعات منتشرشده نشان میدهد که یگان ۵۷۰۰ در برنامهریزی اسرائیل برای حفظ توان حملونقل هوایی هنگام حملات موشکی و پشتیبانی از عملیاتهای دوربرد نقش دارد. با این حال، جزئیات حضور احتمالی این یگان در عراق و ارتباط آن با حملات اسرائیل به ایران همچنان محرمانه مانده و گزارشهای موجود از سوی مقامهای اسرائیلی تایید نشدهاند.
به نوشته این نشریه امارتی، گلف نیوز، دور تازه تنشها پس از آن آغاز شد که [حکومت] ایران موشکهای بالستیک به سوی یک ناو هواپیمابر و یک ناوشکن موشکانداز آمریکا شلیک کرد. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد هر دو ناو از این حملات گریختند و نیروهای آمریکایی سپس سه نفتکش حامل نفت خام ایران را هدف قرار دادند.
سنتکام گفت نفتکشهای «داونی» در نزدیکی جزیره خارک و «استارک ۱» در حوالی جاسک «برای همیشه از کار افتادند» و نفتکش بدون محموله «کایلو» نیز در خارج از خلیج فارس «بهطور کامل منهدم شد».
برد کوپر، فرمانده سنتکام، حملات به نفتکشهای ایرانی را پاسخی به حمله به ناوهای آمریکا توصیف کرد و گفت: «اگر به دو کشتی ما شلیک کنید، هزینه اقتصادی حتی سنگینتری بر شما تحمیل خواهیم کرد؛ سه کشتی شما را از بین خواهیم برد.»
چند ساعت پس از حملات آمریکا، سپاه پاسداران اعلام کرد شش شناور را هدف قرار داده است. به گفته سپاه، سه فروند از آنها نفتکشهایی بودند که از «مسیری غیرمجاز» در تنگه هرمز عبور میکردند و سه شناور دیگر نیز در نقاطی دیگر با آمریکا ارتباط داشتند.
این اعلامیه بلافاصله بهطور مستقل تایید نشد. سپاه همچنین به دیگر کشتیها هشدار داد از مسیرهایی که تهران تایید نکرده است استفاده نکنند.
ارتش جمهوری اسلامی نیز هشدار داد اگر آمریکا آنچه تهران آزار کشتیهای ایرانی و محاصره دریایی میخواند ادامه دهد، حملات به شناورهای نیروی دریایی آمریکا ممکن است «شدیدتر» و گستردهتر شود.
رقابت بر سر کنترل عبور کشتیها ادامه دارد
در مرکز این رویارویی، اختلاف بر سر این قرار دارد که کدام طرف میتواند شرایط عبور کشتیها از تنگه هرمز را تعیین کند. حکومت ایران میکوشد مانع استفاده شناورها از مسیرهای «تاییدنشده» خود شود و آمریکا نیز با اسکورت کشتیهای تجاری در پی حفظ رفتوآمد در این آبراه است.
انتقال نفت از تنگه هرمز پس از اختلال شدید در ماههای نخست جنگ ششماهه بهبود یافته و اکنون حدود دوسوم سطح پیش از جنگ برآورد میشود. واشینگتن در برخی روزها از ثبت حجم بالاتری خبر داده است.
با این حال، این روند همچنان شکننده است. ادامه حملات پهپادی یا موشکی میتواند خطر فعالیت کشتیهای تجاری را افزایش دهد، مالکان کشتیها و شرکتهای بیمه را نگران کند و انتقال نفت را بار دیگر کاهش دهد؛ حتی اگر حکومت ایران موفق به اصابت مستقیم به یک ناو آمریکایی نشود.
به نوشته گلفنیوز، از این منظر، مناقشه هرمز تنها بر سر باز یا بسته بودن فیزیکی تنگه نیست. موفقیت راهبرد آمریکا به این بستگی دارد که آیا واشینگتن میتواند اعتماد شرکتهای کشتیرانی را برای ادامه استفاده از این مسیر حفظ کند یا خیر.
تهدید آمریکا ناوگان نفتی ایران را هدف گرفت
تنگه هرمز در جریان جنگ یکی از مهمترین اهرمهای فشار تهران بوده است. افزایش عبور کشتیها تحت حفاظت آمریکا میتواند این اهرم را تضعیف کند، اما حمله به ناوهای آمریکایی نیز ممکن است هزینه سنگینی برای ناوگان نفتی ایران داشته باشد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، هشدار داده است که اگر [حکومت] ایران به سوی شناورهای نیروی دریایی آمریکا شلیک کند، واشینگتن نفتکشهای این کشور را «منهدم و غرق» خواهد کرد.
به گزارش سیانان به نقل از دادههای خدمات ردیابی کشتی، بیش از ۵۰ نفتکش ایرانی در خلیج فارس و دریای عمان حضور دارند که نزدیک به ۲۰ فروند از آنها در حوالی جزیره خارک لنگر انداختهاند. گمان میرود بسیاری از نفتکشهای مستقر در آن منطقه حامل نفت خام باشند، اما بر اثر فشار آمریکا امکان خروج از خلیج فارس را نداشته باشند.
این وضعیت یکی از شریانهای باقیمانده درآمدی ایران را در معرض خطر قرار میدهد. تهران از یک سو میخواهد توان خود را برای ایجاد اختلال در تنگه هرمز حفظ کند و از سوی دیگر باید از واکنشی جلوگیری کند که زیرساختها و ناوگان نفتی آن را بیش از پیش هدف قرار دهد.
حمله آمریکا به قلب صادرات نفت ایران نزدیک شد
حمله به نفتکش «داونی» اهمیت ویژهای داشت، زیرا عملیات نظامی آمریکا را به جزیره خارک، مرکز اصلی صادرات نفت ایران، نزدیک کرد.
جزیره خارک در شمال خلیج فارس و حدود ۱۶ مایلی ساحل ایران قرار دارد و پیش از جنگ نزدیک به ۹۰ درصد صادرات نفت خام این کشور از طریق آن انجام میشد.
نیروهای آمریکایی پیشتر اهداف نظامی جزیره را هدف قرار داده بودند، اما تاسیسات اصلی نفتی آن، از جمله پایانهها، مخازن ذخیره و خطوط لوله، دستنخورده باقی مانده بود. حمله تازه نیز یک نفتکش را هدف قرار داد، نه زیرساختهای نفتی خارک.
با این حال، این حمله نشان داد که ادامه اقدامات تلافیجویانه ممکن است عملیات نظامی آمریکا را به زیرساختهایی نزدیکتر کند که برای درآمد نفتی ایران حیاتیاند.
آمریکا پیش از حمله به خدمه هشدار داد
یک فایل صوتی که ایراناینترنشنال اصالت آن را تایید کرده است، نشان میدهد یک هواپیمای نظامی آمریکا پیش از حمله به نفتکش «استارک ۱» به خدمه آن هشدار داده بود.
در این فایل، صدایی با لهجه آمریکایی اعلام میکند: «در حال آماده شدن برای شلیک به قسمت عقب کشتی شما هستم.» سپس ۱۰ دقیقه به خدمه فرصت داده میشود آن بخش از کشتی را ترک کنند. در هشدار بعدی نیز از آنان خواسته میشود وارد قایقهای نجات شوند و کشتی را تخلیه کنند.
رسانههای ایران اعلام کردند در حمله نزدیک جزیره خارک کسی کشته یا زخمی نشده است.
خطر رویارویی گستردهتر افزایش یافت
به نوشته گلفنیوز، حکومت ایران برای مختل کردن راهبرد آمریکا در تنگه هرمز لزوما نیازی به غرق کردن یک ناو هواپیمابر ندارد. حملات مستمر به نیروهای اسکورتکننده میتواند ناوهای آمریکایی را وارد عملیات دفاعی پیدرپی کند و شرکتهای تجاری را از استفاده از این مسیر بترساند.
با این حال، اصابت موفقیتآمیز به یک ناو آمریکایی، بهویژه حملهای که به کشته شدن نیروهای این کشور منجر شود، ممکن است واکنشی بسیار گستردهتر در پی داشته باشد و داراییهای نظامی و نفتی بیشتری را در ایران در معرض حمله قرار دهد.
به نوشته گلفنیوز، آمریکا نیز با این چالش روبهرو است که بدون کشیده شدن به چرخهای فزاینده از حملات تلافیجویانه، امنیت عبور کشتیها را تامین کند.
جریان انتقال نفت از تنگه هرمز از سر گرفته شده است، اما هدف قرار گرفتن ناوگان نفتی ایران از سوی آمریکا و تهدید تهران علیه کشتیهایی که از مسیرهای «تایید نشده» عبور میکنند، نشان میدهد هر حمله تازه میتواند این بهبود شکننده را معکوس کند و دامنه درگیری را گسترش دهد.
