اما از نظر بدنی، حتی به زحمت عرق کرد.
به نوشته سایت اتلتیک، همانند تمام مسابقههایی که در این جام جهانی به میدان رفته، مسی، بیشتر زمان بازی با مصر را صرف راه رفتن کرد. در مجموع، ۶۳ درصد از حرکات او در این جام جهانی راه رفتن بوده؛ آماری که با اختلاف از همه بازیکنان غیر دروازهبان دیگر مسابقات بیشتر است.
حتی همین راه رفتنها نیز نسبت به سایر حرکات او پرتحرکتر محسوب میشوند، زیرا مسی ۲۵ درصد دیگر از زمان مسابقه را کاملا بیحرکت ایستاده است.
او فقط گاهی، دقیقتر بگوییم ۸.۶ درصد از زمان بازی، آهسته میدود؛ در حالی که میانگین این شاخص در کل مسابقات ۲۳ درصد است. دویدن با سرعت بالا نیز در بازی او بسیار به ندرت دیده میشود.
شاید سادهترین توجیه، نسبت دادن همه اینها به سن او باشد؛ فوتبالیستی ۳۹ ساله که بدنش را مدیریت میکند و انرژی خود را برای لحظههای سرنوشتساز نگه میدارد.
اما واقعیت این است که هرچند دیگر شتاب انفجاری گذشته را ندارد، اما راه رفتن همیشه بخشی از سبک بازی مسی بوده است.
او در سال ۲۰۲۴ گفت زمانی که در تیم نوجوانان نیولز اولد بویز از او میخواستند تمرینهای دویدن انجام دهد، «پشت یک درخت قایم میشدم.»
اما پشت این ظاهر کمتحرک، کارایی فوقالعادهای پنهان شده است.
مسی از نظر تعداد لمس توپ در یکسوم هجومی زمین، سومین بازیکن برتر این جام است.
او با خلق ۱۵ موقعیت مسلم گل، سومین بازیکن برتر این رقابتها محسوب میشود.
همچنین با هشت گل، در کنار کیلیان امباپه، صدرنشین جدول گلزنان جام جهانی است.
وقتی به محل راه رفتنهای مسی نگاه میکنید، دلیل این حجم از قدم زدن بهتر مشخص میشود.
اگرچه او در سراسر زمین حرکت میکند، اما نقشه حرارتی مبتنی بر دادههای ردیابی فیفا نشان میدهد بیشترین راه رفتنهای او در همان منطقه آشنای سمت راست میانه زمین، بین دایره مرکزی و محوطه جریمه حریف، انجام میشود.
دقیقا همان جایی که مسی خطرناکترین بازیکن جهان است.
او در آن منطقه توپ را دریافت میکند، میچرخد و مستقیم به قلب خط دفاعی حمله میکند.
پیش از مرحله یکچهارم نهایی، مسی ۹۷ بار بین خطوط هافبک و دفاع حریف صاحب توپ شده بود؛ ششمین آمار برتر این جام جهانی.
مسی برای اینکه توجه مدافعان را جلب نکند یا از منطقه محبوبش دور نشود، به جای استارتهای انفجاری، با تغییرات بسیار ظریف در جایگیری خود فضا ایجاد میکند.
او به جای اینکه خودش برای گرفتن توپ بدود، اجازه میدهد همتیمیهایش با جابهجاییهایشان، خط دفاعی حریف را حرکت دهند.
در دیدار مقابل کیپ ورد، آرژانتین از سمت راست حمله میکند و دوندگی سریع بازیکنان اطراف مسی، خط دفاعی حریف را به همان سمت میکشاند.
در همان لحظه که مدافعان به یک سمت متمایل میشوند، مسی فقط دو قدم در جهت مخالف برمیدارد.
ناگهان کاملا آزاد است؛ تقریبا در فاصلهای برابر از چهار بازیکن حریف، اما بدون اینکه هیچیک از آنها مسئول مستقیم مهار او باشد.
استاد پنهان شدن در مناطق خاکستری
رافائل واران، مدافع پیشین رئال مادرید، منچستریونایتد و تیم ملی فرانسه که ۲۱ بار، از جمله در فینال جام جهانی ۲۰۲۲، مقابل مسی بازی کرده است، پیشتر به اتلتیک گفته بود مسی استاد قرار گرفتن در همین «مناطق خاکستری» است.
او گفت: «واقعا باید مدام با همتیمیهایت صحبت کنی تا مشخص شود مسئولیت هر بازیکن چیست. ویژگی خاص مسی این بود که در مناطقی راه میرفت که هیچکس نمیدانست چه کسی باید او را مهار کند؛ هافبک؟ مدافع کناری؟ یا مدافع میانی؟»
این درک فوقالعاده از زمان مناسب، یعنی تشخیص لحظهای که تمرکز مدافعان به سمت دیگری جلب شده، هنگام ضدحملههای سریع آرژانتین ارزش بیشتری پیدا میکند.
وقتی همتیمیهایش با سرعت به عمق دفاع حریف میزنند و مدافعان مجبور میشوند به عقب برگردند، مسی عقبتر میماند و منتظر باز شدن فضا در پشت محوطه جریمه میشود.
او نخستین گل خود مقابل اتریش در مرحله گروهی را دقیقا به همین شکل به ثمر رساند.
در حالی که مدافعان سرگرم مهار مهاجمان دیگر بودند، مسی آرام و بدون جلب توجه تا پشت قوس محوطه جریمه پیش رفت و سپس با همان ضربه همیشگیاش گلزنی کرد.
توانایی او در پنهان ماندن حتی هنگام راه رفتن، یک مزیت دیگر هم دارد؛ فرار از تله آفساید.
وقتی خط دفاعی حریف جلو میآید، مسی عجلهای برای بازگشت به موقعیت مجاز ندارد. او ترجیح میدهد کمی بیشتر در نقطه آفساید بماند و از دید مدافعان خارج شود.
وقتی مدافعان دیگر او را گم کردند، تنها با یک حرکت سریع به موقعیت مجاز برمیگردد و پشت خط دفاعی فرار میکند؛ درست مانند گلی که مقابل کیپ ورد به ثمر رساند.
در آن صحنه، او از نقطه کور مدافع میانی، دینی، حرکت کرد و خود را به پاس بلند لیساندرو مارتینس رساند.
همین صحنه یکی از مهمترین دلایل خطرناک بودن راه رفتنهای مسی را نشان میدهد.
او با این رفتار، مدافعان را دچار احساس امنیت کاذب میکند و درست زمانی که ناگهان شتاب میگیرد، آنها روی پاشنه پا غافلگیر میشوند.
دقیقا میداند هر بازیکن کجاست
پپ گواردیولا، پیش از دیدار منچسترسیتی و بارسلونا در سال ۲۰۱۶، همین موضوع را اینگونه توصیف کرده بود: «انگار فقط دارد آرام قدم میزند و شاید کمتر از هر بازیکن دیگری در لیگ اسپانیا بدود. اما وقتی توپ به او میرسد، تصویری کامل از زمان و فضا در ذهنش دارد؛ دقیقا میداند هر بازیکن کجاست... و بعد ناگهان ضربه میزند.»
مسی این استارتهای ناگهانی را فقط برای لحظههایی نگه میدارد که بیشترین آسیب را میتواند به حریف وارد کند.
دادهها نشان میدهد وقتی او شروع به دویدن میکند، تقریبا همیشه رو به جلو حرکت میکند.
از تمام دوندگیهای او در زمان مالکیت توپ آرژانتین، ۷۱ درصد در یکسوم هجومی زمین پایان یافته و ۲۱ درصد نیز داخل محوطه جریمه به پایان رسیده است.
رنه مولنستین، دستیار وقت تیم ملی استرالیا در جام جهانی ۲۰۲۲، این موضوع را از نزدیک تجربه کرده است.
او به اتلتیک گفت: «در بازی مقابل ما، ۸۰ درصد زمان فقط در زمین پرسه میزد و تازه در یکسوم هجومی زنده میشد؛ جایی که میدانست میتواند تفاوت ایجاد کند.»
یکی از همین انفجارهای ناگهانی مقابل کیپ ورد رخ داد.
مسی آرام خودش را به لبه محوطه جریمه رساند و سپس با یک شتاب ناگهانی، کوین پینا، هافبک حریف، را غافلگیر کرد و پیش از آنکه او بتواند واکنشی نشان دهد، داخل محوطه جریمه ضربهاش را زد.
با توجه به اینکه مسی حتی هنگام راه رفتن هم میتواند چنین خطرناک باشد، شاید وسوسه شوید فکر کنید بهترین راه، چسبیدن کامل به او و ندادن حتی یک سانتیمتر فضاست.
اما همانطور که ویلیام گالاس، مدافع پیشین آرسنال و تیم ملی فرانسه که در دوران جوانی مسی مقابل او بازی کرده، توضیح میدهد، موضوع به این سادگی نیست: «حتی وقتی فقط راه میرفت، آخرین چیزی که یک مدافع میخواست این بود که توپ به او برسد. بنابراین وسوسه میشدی به او نزدیک شوی.»
او گفت: «اما اگر بیش از حد به او نزدیک میشدی، او همان لحظه برنده شده بود؛ چون حتی اگر توپ را دریافت نمیکرد، فضای پشت سرت باز میشد و دقیقا همان چیزی بود که میخواست.»
نمونهای از این دوراهی خطرناک در دیدار مقابل کیپ ورد دیده شد.
دینی، مدافع میانی کیپ ورد، برای مهار مسی با جسارت از خط دفاع جدا شد و به سمت او آمد.
اما مسی بلافاصله از فضای خالی پشت سر او استفاده کرد، خودش را به پاس لائوتارو مارتینس رساند و در موقعیت تکبهتک با ووزینیا، دروازهبان حریف، قرار گرفت.
هوش فوتبالی خارقالعاده
بیش از هر چیز، سکون و آرامش ظاهری مسی با هوش فوتبالی خارقالعاده او گره خورده است.
این آرامش به او اجازه میدهد آشوب اطرافش را بهتر تحلیل کند و نقطهضعفهایی را پیدا کند که میتواند به آنها ضربه بزند.
پپ گواردیولا پیشتر گفته بود مسی معمولا ۱۰ دقیقه ابتدایی مسابقه را صرف قدم زدن میکند تا تصویری ذهنی از روند بازی و آرایش حریف در ذهنش بسازد.
با این حال، پیروزی ۳ بر ۲ آرژانتین مقابل مصر نشان داد که او این نقشه ذهنی را در طول مسابقه نیز مدام بهروزرسانی میکند.
وقتی آرژانتین ۱۵ دقیقه مانده به پایان بازی دو گل عقب بود، مسی از همان جایگاه همیشگیاش، که با فاصله از شلوغی جریان بازی قرار داشت، مسیر تازهای برای نفوذ به دفاع مصر پیدا کرد؛ مسیری که یادآور سالهای نخست حضورش در بارسلونا بود.
نقشههای حرارتی نشان میدهد مسی در سالهای ابتدایی حضورش در بارسلونا، بیشتر به عنوان وینگری بازی میکرد که کنار خط میماند و با دریبلهای پیاپی پیش میرفت؛ اما به مرور به مناطق مرکزی زمین منتقل شد.
در دیدار مقابل مصر، او دوباره به کناره زمین برگشت و با وجود اینکه دیگر شتاب سالهای جوانی را ندارد، توانایی دریبلزنیاش همچنان در بالاترین سطح است؛ بهگونهای که مدافعان سمت چپ مصر نتوانستند او را مهار کنند.
این هم نمونه دیگری از توانایی مسی در تطبیق دادن حرکاتش با روند مسابقه بود.
هر زمان آرژانتین در ساختن حملات دچار مشکل میشود، او عقبتر میآید تا کیفیت بازی تیمش را افزایش دهد.
شاید حرکاتش کند به نظر برسد، اما هرگز قابل پیشبینی نیست.
فداکاری برای مسی
البته راه رفتنهای مسی زمانی که تیمش مالک توپ نیست، هزینههایی هم دارد.
فوتبال مدرن معمولا از همه بازیکنان میخواهد به صورت گروهی و با شدت زیاد پرس کنند؛ کاری که مسی انجام نمیدهد و در بازگشت به دفاع نیز چندان فعال نیست.
در نتیجه، بار دفاعی بیشتری بر دوش همتیمیهایش قرار میگیرد.
اما پابلو زابالتا، همتیمی سابق مسی در تیم ملی آرژانتین و عضو کنونی گروه مطالعات فنی فیفا، میگوید همه آنها با میل و رغبت این مسئولیت اضافه را میپذیرند.
زابالتا که سالها کنار مسی بازی کرده به اتلتیک گفت: «اگر مهاجمان لازم باشد دو برابر بیشتر بدوند، این کار را انجام میدهند. او همان لحظههای جادویی را به تیم میآورد.»
به همین دلیل، حفظ انرژی مسی برای آن لحظههای تعیینکننده هجومی، بسیار ارزشمندتر از مشارکت بیشتر او در کارهای دفاعی است.
برای یک تماشاگر عادی، قدم زدنهای مسی شاید شبیه بیتفاوتی یا خارج بودن از جریان بازی به نظر برسد.
اما دقیقا همین چیزی است که خودش میخواهد حریف باور کند.
پشت آن دقایق طولانی سکون و بیتحرکی، ذهنی قرار دارد که همچنان با همان سرعت گذشته کار میکند؛ ذهنی که همیشه آماده است تا در لحظه مناسب، ضربه نهایی را وارد کند.
