دبیرکل ناتو: حملات آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی کاملا ضروری بود
همزمان با تشدید دوباره تنشها در منطقه، مارک روته، دبیرکل ناتو، از حملات اخیر آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» خواند.
همزمان با تشدید دوباره تنشها در منطقه، مارک روته، دبیرکل ناتو، از حملات اخیر آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی حمایت کرد و آن را «کاملا ضروری» خواند.
روته چهارشنبه ۱۷ تیر در مصاحبه با خبرنگاران در حاشیه اجلاس سران ناتو در آنکارا گفت: «وقتی آتشبس برقرار است و ایران عملا آن را نقض میکند، کاملا ضروری است که آمریکا با قاطعیت واکنش نشان دهد.»
اظهارات او در حالی مطرح شد که بررسی وضعیت تنگه هرمز یکی از محورهای نشست سران ناتو در ترکیه است.
در پی حملات جمهوری اسلامی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز طی ۴۸ ساعت گذشته، تنشها در منطقه بار دیگر شدت گرفته است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بامداد ۱۷ تیر اعلام کرد در واکنش به این اقدامات، به بیش از ۸۰ هدف در ایران حمله کرده است.
در سوی دیگر، سپاه پاسداران خبر داد در پاسخ به حملات ایالات متحده، ۸۵ موضع نظامی این کشور، از جمله بندر سلمان، مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین و پایگاه هوایی علی السالم در کویت را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است.
شبکه سیانان به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد برخی متحدان منطقهای با ارسال پیامهایی به تهران و واشینگتن میکوشند مانع از گسترش دامنه درگیریها شوند و آتشبس را حفظ کنند.
هرچند تهران و واشینگتن ۲۵ خرداد برای پایان جنگ به تفاهم دست یافتند، اما تنشهای پراکنده در آبهای منطقه همچنان ادامه دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۶ تیر در واکنش به حملات اخیر جمهوری اسلامی در تنگه هرمز، مجوز موقت فروش نفت ایران را لغو کرد و برای خاتمه معاملات پیشین، مهلتی ۱۰ روزه در نظر گرفت.
ایالات متحده پیشتر با صدور یک معافیت ۶۰ روزه، صادرات نفت و فرآوردههای پتروشیمی ایران را تا ۳۰ مرداد از تحریمها مستثنا کرده بود.
روزنامه والاستریت ژورنال ۱۴ تیر نوشت بازگشت سریع بازار جهانی نفت به وضعیت پیش از جنگ، افزایش عرضه از سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس و احیای تدریجی ذخایر نفتی جهان، میتواند از توان جمهوری اسلامی برای استفاده از تنگه هرمز بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات با آمریکا بکاهد.
تلاش برای حفظ انسجام ناتو
کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان واشینگتن و متحدان اروپاییاش در ناتو تبدیل شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در ماههای اخیر بارها اعضای ناتو را به حمایت ناکافی از ایالات متحده در جنگ با جمهوری اسلامی متهم کرده است.
او حتی هشدار داده واشینگتن ممکن است از ناتو خارج شود یا دیگر به تعهدات دفاع جمعی این ائتلاف پایبند نماند.
ترامپ ۱۶ تیر در نخستین روز اجلاس سران ناتو در آنکارا، بار دیگر کشورهای اروپایی را هدف انتقاد قرار داد و درخواست خود را برای همراهی ناتو با آمریکا در جنگ ایران، «آزمونی برای سنجش میزان وفاداری متحدان» توصیف کرد.
خبرگزاری رویترز ۱۷ تیر گزارش داد رهبران اروپایی در نشست آنکارا میکوشند ترامپ را متقاعد کنند بار دیگر بر تعهد آمریکا به ناتو تاکید کند.
دبیرکل ناتو با اشاره به این اختلافها گفت هیچ تردیدی درباره «تعهد کامل» واشینگتن به این ائتلاف وجود ندارد و ناتو امنیت ایالات متحده را نیز تضمین میکند.
روته اضافه کرد: «در عین حال، انتظار میرود کشورهای اروپایی و کانادا سطح هزینههای دفاعی خود را با ایالات متحده همتراز کنند و به نظر من این کاملا منصفانه است.»
روته همچنین افزایش بودجه دفاعی اعضای ناتو را «پیروزی» برای ترامپ و «شکست» برای کاخ کرملین توصیف کرد.
ترامپ ۱۶ تیر از گفتوگوهای جداگانه خود با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی، روسای جمهوری روسیه و اوکراین، خبر داد و ابراز امیدواری کرد جنگ اوکراین بهزودی پایان یابد.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت که این حملات بدون تردید بر پیچیدگی مذاکراتی خواهد افزود که با هدف بازگشایی کامل تنگه هرمز، محدود کردن برنامه هستهای مورد مناقشه ایران و دستیابی به پایان دائمی جنگی که از ۹ اسفند فوریه آغاز شد، در جریان است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، در بیانیهای که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، اعلام کرد نیروهای آمریکایی این حملات را «برای تحمیل هزینههای سنگین بابت هدف قرار دادن و حمله به کشتیهای تجاری با خدمه غیرنظامی بیگناه در یک آبراه بینالمللی» انجام دادهاند.
در این بیانیه آمده است: «رفتار تهاجمی ایران کاملا غیرقابل توجیه، خطرناک و نقض آشکار آتشبس بود.»
شبکه سیانان بهنقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که حملات تازه این کشور به جمهوری اسلامی نه یک عملیات متناسب با حمله سپاه به سه کشتی بلکه اقدامی تنبیهی است که بهسرعت تمام نخواهد شد.
اکسیوس بهنقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد حملات آمریکا به ایران در بامداد چهارشنبه، از نظر گستره و قدرت، چهار تا پنج برابر بزرگتر از حملات ۱۰ روز پیش بوده است.
رویترز نیز بهنقل از یک مقام آمریکایی نوشت حملات آمریکا به جمهوری اسلامی، سامانههای پدافند هوایی، سامانههای پایش ساحلی، موشکهای زمینبههوا، موشکهای کروز ضدکشتی، محلهای پرتاب پهپاد و تاسیسات بندری ایران را هدف قرار داده است.
آمریکا ۱۰ روز پیش و پس از حمله جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری به مواضعی در خاک ایران حمله کرده و هشدار داده بود که به هر حمله تهران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز پاسخی محکم خواهد داد.
با این حال گزارش شده بود که دو طرف توافق کردهاند در جریان تشییع جنازه و خاکسپاری علی خامنهای، دیکتاتور پیشین جمهوری اسلامی، حملات خود را متوقف خواهند کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، شنبه ۱۳ تیر با اشاره به مراسم دفن علی خامنهای گفت ایالات متحده میتوانست همه مقامهای جمهوری اسلامی حاضر در این مراسم را با یک حمله از بین ببرد، اما چنین کاری را انجام نداد، زیرا در آن صورت دیگر کسی برای مذاکره باقی نمیماند.
او افزود دو طرف تصمیم گرفتهاند مذاکرات را تا پایان مراسم دفن علی خامنهای به مدت یک هفته متوقف کنند و در این مدت هیچیک از دو طرف به روی دیگری آتش نخواهد گشود.
با این حال، پس از آنکه عبور کشتیها از یک مسیر در جنوب تنگه هرمز و در آبهای عمان افزایش یافت، در حالی که مراسم دفن علی خامنهای همچنان جریان داشت و در آستانه انتقال باقیمانده جنازه او به نجف و کربلا در عراق، سپاه پاسداران دو نفتکش عربستان سعودی و یک تانکر حمل گاز طبیعی مایع قطر را هدف قرار دادند.
در پی این حملات، ابتدا وزارت خزانهداری آمریکا مجوز عمومی فروش نفت و فرآوردههای نفتی و پتروشیمی با منشاء ایران را لغو کرد. آمریکا کمتر از سه هفته پیش درچارچوب یادداشت تفاهم با تهران، تحریمهای نفتی جمهوری اسلامی را برای ۶۰ روز به حالت تعلیق درآورده بود.
پس از آن، فرماندهی مرکزی ایالات متحده از انجام عملیاتی سنگین در واکنش به حملات سپاه به کشتیهای تجاری خبر داد.
همزمان رسانههای ایران از شنیده شدن صداهای متعدد انفجار در نوار ساحلی ایران در خلیج فارس از جمله در بندرعباس، قشم و سیریک خبر دادند.
براساس این گزارشها، تاسیسات بندری و نیز پایگاه هوایی بندرعباس از جمله نقاطی بودهاند که مورد حمله قرار گرفتهاند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بازگشت تحریمهای نفتی و حملات نظامی آمریکا را نقض یادداشت تفاهم با واشینگتن خوانده و از اتخاذ تصمیمات لازم خبر داده است.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اقدام آمریکا در لغو تعلیق تحریم فروش نفت ایران، مصداق نقض فاحش بند ۱۰ یادداشت تفاهم اسلامآباد است و عملیات نظامی آمریکا نیز نقض بندهای ۱ و ۲ این تفاهمنامه به شمار میرود.
او نوشت آمریکا در سه هفته گذشته با حمایت از اقدامهای اسرائیل در لبنان و اظهارات تهدیدآمیز علیه تهران، بندهای ۱ و ۲ یادداشت تفاهم اسلامآباد را بارها نقض کرده است.
غریبآبادی افزود جمهوری اسلامی اقدامهای لازم را برای صیانت از منافع و امنیت ملی خود اتخاذ خواهد کرد.
دور جدید حملات آمریکا در حالی صورت گرفته که دونالد ترامپ برای شرکت در نشست رهبران کشورهای عضو ناتو در ترکیه به سر میبرد.
ترامپ در روز اول این نشست انتقادهای تند خود از ناتو بهدلیل عملکرد این کشور در جنگ ایران را تکرار کرد. حملات تازه سپاه نیز باعث شد که موضوع تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی در این آبراه در دستور کار نشست ناتو قرار گیرد.
حملات تازه سپاه و بازگشت تحریمهای نفتی باعث شد که قیمت نفت تا عصر سهشنبه ۱۶ تیر، پنج درصد افزایش یابد.
وزارت خزانهداری آمریکا سهشنبه ۱۶ تیر با انتشار بیانیهای اعلام کرد مجوز قبلی درباره تولید، فروش و انتقال نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآوردههای نفتی با منشاء ایرانی را لغو کرده و یک دوره ۱۰ روزه برای پایاندادن به معاملات قبلیِ مجازشده در نظر گرفته است.
تصمیم جدید اجازه انجام معاملات تازه را نمیدهد و فقط برای تسویه یا خاتمه فعالیتهایی است که پیشتر مجاز شده بودند.
در پی حمله جمهوری اسلامی به سه نفتکش و بازگشت تحریمهای نفتی، قیمت نفت بیش از پنج درصد افزایش یافت. قیمت نفت خام برنت سهشنبه با ۵.۲۸ درصد افزایش به ۷۵.۷۹ دلار به ازای هر بشکه رسید. قیمت نفت خام وستتگزاس اینترمدیت نیز با ۵.۱۶ درصد رشد، تا ۷۲.۰۳ دلار افزایش یافت.
مجوز فروش نفت ایران کمتر از سه هفته پیش و پس از امضای یادداشت تفاهمی بین واشینگتن و تهران صادر شده بود و به جمهوری اسلامی اجازه میداد تا در مهلت ۶۰ روزهای که برای رسیدن به توافقی بر سر برنامه هستهای ایران در نظر گرفته شده بود، نفت ایران را آزادانه بفروشد و پول آن را دریافت کند.
یک مقام آمریکایی که نامش اعلام نشد، به به شبکه سیانبیسی گفت تصمیم لغو این مجوز پس از حمله به چند نفتکش در تنگه هرمز اتخاذ شده است.
این مقام افزود دولت دونالد ترامپ بارها تاکید کرده که اجرای یادداشت تفاهم با جمهوری اسلامی کاملا به عملکرد تهران بستگی دارد.
به گفته او، جمهوری اسلامی تنها در صورت پایبندی به تعهدات خود از مزایای این تفاهمنامه بهرهمند خواهد شد و اقدامات اخیر تهران در تنگه هرمز از نظر آمریکا کاملا غیرقابل قبول است و با پیامدهایی همراه خواهد شد.
اکسیوس نیز بهنقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد تفاهمنامه میان آمریکا و جمهوری اسلامی کاملا بر پایه «اقدام در برابر اقدام» تنظیم شده و تهران تنها در صورتی از مزایای آن بهرهمند خواهد شد که به تعهدات خود عمل کند و رفتار مورد انتظار واشینگتن را نشان دهد.
او افزود اقدامات جمهوری اسلامی در تنگه هرمز از نظر آمریکا «کاملا غیرقابل قبول» است و بدون پاسخ نخواهد ماند.
با این حال، به گفته این مقام، مذاکرهکنندگان آمریکایی همچنان با حسن نیت برای رسیدن به یک توافق نهایی به گفتوگوها ادامه میدهند.
اقدام آمریکا پس از آن انجام شد که سه نفتکش در روزهای اخیر گزارش دادند در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن هدف پرتابههایی ناشناس قرار گرفتهاند. تهران تاکنون هیچ واکنش رسمی نشان نداده و هیچ گروهی نیز مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.
پیشتر یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، گفته بود ارزیابیهای اولیه نشان میدهد جمهوری اسلامی به سوی سه کشتی تجاری شلیک کرده است.
حمله به دو نفتکش سعودی و یک تانکر حمل گاز طبیعی مایع قطر، واکنش تند این دو کشور و دیگر کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس را بهدنبال داشته است. این کشورها حملات به نفتکشها را «تروریستی» خواندهاند و قطر نیز معاون سفیر جمهوری اسلامی در این کشور را احضار کرده است.
با این حال اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش گفت: «اتهامات قطر درباره حادثه ادعایی یک شناور در تنگه هرمز غیرقابل قبول و مغایر با اصل حسن همجواری است.»
او افزود خاموش کردن ردیاب (AIS) و تردد غیرهماهنگ کشتیها ناقض تفاهمنامه اخیر است و امنیت دریانوردی منطقه را مختل میکند.
لغو مجوز فروش نفت ایران نیز واکنش تند مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی را بهدنبال داشته است.
محسن رضایی، که پس از انتصاب بهعنوان مشاور نظامی مجتبی خامنهای، فرزند و جانشین علی خامنهای، نقشی پررنگتر در جمهوری اسلامی یافته، در واکنش به بازگشت تحریمهای نفتی گفت کاملا مشخص است که آمریکا مذاکرات را با شکست مواجه خواهد کرد.
او گفت راهاندازی مسیری جدید در جنوب تنگه هرمز و در آبهای عمان، اکنون با ظاهری تجاری انجام گرفته اما آمریکا قصد دارد بعدا از این مسیر برای استقرار ناوهای جنگی خود در خلیج فارس استفاده کند.
تشدید دوباره تنشها در حالی رخ میدهد که دو طرف در حال تلاش برای دستیابی به توافقی بودند که شامل محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران و کاهش بخشی از تحریمها، از جمله محدودیتهای مربوط به صادرات نفت، میشد.
تنگه هرمز، آبراه باریکی میان ایران و عمان، یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به شمار میرود و حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت و حجم عظیمی از محمولههای گاز طبیعی مایع هر روز از آن عبور میکند.
هرگونه اختلال طولانیمدت در این مسیر میتواند موجب افزایش قیمت انرژی و فشار بیشتر بر مصرفکنندگان و دولتهایی شود که هماکنون نیز با افزایش هزینههای سوخت روبهرو هستند.
دور تازه حملات جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز همزمان با نشست رهبران کشورهای عضو ناتو در ترکیه صورت گرفت و باعث شد که موضوع آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز در دستور کار این نشست قرار گیرد.
صادرات نفت ایران همچنان یکی از مهمترین منابع درآمد جمهوری اسلامی محسوب میشود و میلیاردها دلار ارز خارجی برای آن فراهم میکند که عمدتا صرف برنامههای نظامی جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن میشود.
با وجود این محدودیتها، تهران در سالهای اخیر توانسته است صادرات نفت خود را، عمدتا به چین، افزایش دهد و فروش نفت را به یکی از مهمترین شریانهای حیاتی اقتصاد خود تبدیل کند.
رویترز در گزارشی نوشته است که هرگونه تلاش دوباره برای محدود کردن صادرات نفت ایران میتواند فشار بیشتری بر منابع مالی جمهوری اسلامی وارد کند و توانایی آن برای تامین هزینههای داخلی و فعالیتهای منطقهای را کاهش دهد.
ترامپ صبح سهشنبه ۱۶ تیر به وقت محلی وارد آنکارا شد و در نشستهایی که در این روز با رسانهها داشت، به انتقاد از کشورهای اروپایی به دلیل سیاستهایشان در طول جنگ ایران ادامه داد. او گفت از واکنش آنها به این جنگ «بسیار» ناامید شده است.
او در حاشیه دیدار با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، گفت: «ما به هیچ کمکی نیاز نداشتیم. در واقع میخواستم متحدانمان را محک بزنم و ببینم آیا در کنار ما میایستند یا نه؛ چون مدتهاست میگویم ما از آنها حمایت کردهایم، اما مطمئن نیستم آنها هم در وقت نیاز کنار ما باشند.»
ترامپ افزود: «بابت کاری که در ایران انجام دادیم با ما خوب برخورد نشد. من حتی کمک آنها [اعضای ناتو] را نمیخواستم. حتی پیش از آنکه درخواست کنم، گفتند حاضر به کمک و همکاری نخواهند بود.»
ترامپ در صحبتهایش بهروشنی از بریتانیا، ایتالیا، فرانسه و آلمان نام برد، همچنین تصمیم کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، برای دور ماندن از جنگ علیه ایران را هدف انتقاد قرار داد و مدعی شد این موضع به تضعیف موقعیت او کمک کرده است.
رییسجمهوری آمریکا هنگام ورود به آنکارا گفت اگر این اجلاس به میزبانی «دوستش» اردوغان برگزار نمیشد، شاید در آن شرکت نمیکرد. او همزمان بهطور تلویحی گفت تعهدش به دفاع از اروپا تحت تاثیر تصمیمهای سیاسی رهبران اروپایی در زمینه مهاجرت و انرژی قرار گرفته است.
کشورهای اروپایی حین جنگ ایران بارها گفتند نمیخواهند به جنگی کشیده شوند که بدون مشورت با آنها آغاز شده است. با این حال، آنها در نیمه جنگ اعلام کردند آمادهاند پس از جنگ به تامین امنیت تنگه هرمز کمک کنند.
تنگه هرمز در مرکز رایزنیهای ناتو
فرانسه و بریتانیا در حاشیه اجلاس ناتو در آنکارا در تلاشاند حمایت متحدان خود و کشورهای عربی خلیج فارس را برای ایجاد یک ماموریت دریایی چندملیتی جلب کنند. هدف این ماموریت کمک به تامین امنیت عبور کشتیها در اطراف تنگه هرمز اعلام شده است.
این دو کشور در هفتههای گذشته برای تشکیل ائتلافی متشکل از حدود ۱۲ کشور تلاش کردهاند. با این حال، اعلام کردهاند هر سازوکار بلندمدتی در نهایت به موافقت جمهوری اسلامی نیاز خواهد داشت.
خبرگزاری رویترز به نقل از چند دیپلمات نوشت پاریس و لندن امیدوارند در گام نخست، این ماموریت در دریای عمان آغاز شود؛ آبراهی مجاور تنگه هرمز که دریای عرب را به این تنگه متصل میکند و با ایران، عمان و امارات متحده عربی هممرز است.
چندین متحد ناتو نیز همزمان مینروبها، ناوهای جنگی و شناورهای پشتیبانی را در منطقه مستقر کردهاند، اما این طرح قرار نیست در قالب یک عملیات رسمی ناتو اجرا شود، بلکه تاکید شده است که تصمیم کشورها به انتقال ادوات نظامیشان به منطقه خارج از چارچوب ناتو و بهطور مجزا گرفته شده است.
یک دیپلمات اروپایی به خبرگزاری رویترز گفت مکرون، که قرار بود پس از تبدیل شدن به نخستین رییس کشور اروپایی که از سوریه دیدار میکند وارد آنکارا شود، در حال قدرتنمایی بود تا اروپا در جریان اجلاس در برابر ترامپ همچون متحدی وفادار به نظر برسد.
این دیپلمات گفت: «اما در نهایت، تا زمانی که ایران چراغ سبز ندهد، همه بیش از حد میترسند.»
دو دیپلمات دیگر نیز پیش از برگزاری نشست حاشیهای فرانسه و بریتانیا به رویترز گفتند نشست روز سهشنبه درباره این ابتکار مشترک جنبه نمادین خواهد داشت.
نشست ناتو در آنکارا سهشنبه ۱۶ تیر آغاز شد و تا پایان روز چهارشنبه ۱۷ تیر ادامه دارد.
ارمنیوز، رسانه اماراتی، صبح سهشنبه به نقل از یک منبع آمریکایی در دفتر امور اروپا و اوراسیا در وزارت خارجه آمریکا گزارش داد که موضوع امنیت تنگه هرمز در روزهای اخیر و پس از رایزنیهای واشینگتن با شماری از کشورهای اروپایی، به دستور کار نشست ناتو در آنکارا افزوده شده است.
این منبع افزود طرح پیشنهادی شامل استقرار دائمی نیروهای ناتو در خلیج فارس نیست و واشینگتن ترجیح میدهد ماموریتهای دریایی کشورهای اروپایی با پشتیبانی ناتو در حوزه فرماندهی، نظارت و تبادل اطلاعات انجام شود تا احتمال رویارویی مستقیم با سپاه پاسداران در تنگه هرمز کاهش یابد.
واحد پژوهشی شرکت چکپوینت، مستقر در تلآویو، در گزارشی که دوشنبه ۱۵ تیر منتشر کرد،این گروه را با نام «کَوِرن مانتیکور» شناسایی و دنبال میکند. به گفته این شرکت، روشهای فنی این گروه با دو گروه هکری دیگر به نامهای «مادیواتر» و «لیسیوم» شباهت دارد. پیشتر فاش شده بود که این گروههابه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی مرتبطاند.
پژوهشگران چکپوینت همچنین میگویند این گروه از یک زیرساخت ماژولار برای فرماندهی و کنترل حملات سایبری استفاده کرده است به گفته آنها این زیرساخت پیش از این شناسایی و مستند نشده بود.
بر اساس این گزارش، تمرکز اصلی عملیات این گروهی هکری بر سازمانهای اسرائیلی، بهویژه ارائهدهندگان خدمات فناوری اطلاعات و نهادهای دولتی است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: توانایی این گروه در نفوذ به سازمانهای دفاعی و دولتی اسرائیل، همزمان با کارزار نظامی آمریکا در ایران، نشان میدهد این گروه با سرعت بالا عمل و اهداف خود را با دقت انتخاب میکند.»
کَوِرن مانتیکور چطور عمل میکند؟
منظور از «زیرساخت ماژولار یا چندبخشی» این است که ابزار هکری این گروه از چند بخش جداگانه ساخته شده و هر بخش کار مشخصی انجام میدهد. این ساختار به مهاجمان امکان میدهد حمله را برای هر هدف تغییر دهند و اگر یک بخش شناسایی شد، بخشهای دیگر همچنان پنهان بمانند.
به گفته چکپوینت، گروه کَوِرن مانتیکور معمولا برای ورود به شبکههای هدف، از نرمافزارهای مدیریت و نظارت از راه دور، موسوم به آراِماِم سوءاستفاده میکند. این نرمافزاره معمولا برای کنترل و پشتیبانی سیستمها از راه دور به کار میروند.
این گروه با استفاده از همین ابزارها میتواند در شبکه قربانی جابهجا شود و بدافزارهای خود را در قالب بهروزرسانیهای عادی و معتبر نصب کند.
یکی دیگر از روشهای این گروه برای دسترسی اولیه، سوءاستفاده از ابزارهای دسکتاپ از راه دورِ مبتنی بر مرورگر است؛ از جمله قابلیتهایی مانند چاپ از راه دور. این روش به مهاجمان کمک میکند در شرایطی که کُپی و پِیْست یا انتقال فایل محدود شده است، همچنان دادهها را از شبکه هدف خارج کنند.
پس از ورود اولیه، این گروه بهروزرسانی نرمافزار SysAid را فعال میکند؛ اقدامی که در نهایت به نصب فایلها و اجزای مخرب در محیط هدف منجر میشود.
ارتباط با دیگر گروههای هکری ایرانی
گزارش واحد پژوهشی شرکت چکپوینت در بخش مربوط به قربانیان، نوشته است که تمرکز اصلی کَوِرن مانتیکور بر اهداف اسرائیلی است و این گروه بهطور خاص به سازمانهای دولتی و شرکتهای فعال در بخش فناوری اطلاعات توجه دارد. چکپوینت میگوید شواهد نشان میدهد این گروه شناخت خوبی از زنجیره پیچیده تأمینکنندگان فناوری اطلاعات در اکوسیستم سایبری اسرائیل دارد.
در بخش دیگری آمده است که چکپوینت هنگام بررسی ابزارهای قدیمیتر کَوِرن مانتیکور، یک ماژول ارتباطی به نام CAV3RN_Http_Module شناسایی کرده است. به گفته این شرکت، برخی روشهای ارتباطی این ابزار با روشهایی همخوانی دارد که پیشتر در عملیاتهای منتسب به زیرگروه «لیسیوم» دیده شده بود.
چکپوینت همچنین میگوید چند همپوشانی دیگر نیز احتمال ارتباط این فعالیت با ایران را تقویت میکند. از جمله اینکه هدف قرار دادن سرورهای SysAid پیشتر در فعالیتهایی دیده شده بود که به عاملان همسو با وزارت اطلاعات ایران، از جمله گروه «مادیواتر»، نسبت داده شدهاند.
گزارش اضافه میکند که این کارزار نیز مانند برخی فعالیتهای قبلی، بر ارائهدهندگان بزرگ خدمات فناوری اطلاعات در اسرائیل متمرکز بوده است.
در نهایت، چکپوینت میگوید دامنه اصلی مشاهدهشده در این کارزار، یعنی hospitalinstallation[.]com، نشان داده که این دامنه از طریق «فارس دِیتا»، یک ارائهدهنده ایرانی خدمات میزبانی، ثبت شده است.
در نتیجهگیری گزارش نیز آمده است که کَوِرن مانتیکور نشانهای از ادامه تکامل توانمندیهای سایبری مرتبط با جمهوری اسلامی است.
چکپوینت همچنین میگوید توانایی این مهاجم در دسترسی به سازمانهای دفاعی و دولتی، همزمان با کارزار نظامی آمریکا با نام «عملیات اپیک فیوری»، نشاندهنده سرعت عملیاتی بالا و دقت در انتخاب اهداف است.
