نشریه تایمز اسرائیل در تحلیلی نوشت با گذشت بیش از پنج هفته از آغاز کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، هنوز هیچ مسیر روشنی برای پایان جنگ دیده نمیشود و محتملترین سناریو، حرکت بهسوی تشدید بیشتر درگیری است.
در این تحلیل آمده است اگرچه هفتهها حملات موشکی حکومت ایران برای اسرائیلیها بسیار فرساینده بوده، اما این بازه همچنان در چارچوب جدول زمانی ۴ تا ۶ هفتهای است که کاخ سفید در ابتدای جنگ مطرح کرده بود. در همین حال، بنیامین نتانیاهو بدون ارائه زمانبندی مشخص، گفته است بیش از نیمی از مسیر از پیش برنامهریزیشده برای این عملیات طی شده است.
به نوشته تایمز اسرائیل، تلاشهای دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ از طریق مذاکرات مستقیم با [حکومت] ایران به نتیجهای نرسیده و میانجیها گفتهاند گفتوگوها به «بنبست» رسیده است. ترامپ نیز با تمدید ضربالاجل، هشدار داده در صورت عدم دستیابی به توافق یا بازگشایی تنگه هرمز، ایران با حملات شدیدتری مواجه خواهد شد.
این تحلیل تاکید میکند که دو سناریوی خوشبینانه - سقوط قریبالوقوع حکومت ایران یا پایان سریع توان موشکی آن - واقعبینانه نیست. بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، ساختار قدرت در ایران احتمالاً حفظ خواهد شد و سپاه پاسداران حتی کنترل بیشتری به دست خواهد آورد.
همچنین، حکومت ایران همچنان ذخایر قابلتوجهی از موشکها و پهپادها در اختیار دارد. با وجود حملات گسترده، این کشور به گفته منابع اسرائیلی بیش از هزار موشک در اختیار دارد و میتواند به حملات ادامه دهد. گزارش نیویورکتایمز نیز نشان میدهد [حکومت] ایران توانایی بازسازی سریع پرتابگرهای آسیبدیده در پایگاههای زیرزمینی را دارد.
تایمز اسرائیل نتیجه میگیرد که جنگ بهسمت مرحلهای از تشدید پیش میرود. در این چارچوب، اگر ترامپ ضربالاجلهای خود را تمدید نکند، احتمالاً ناچار خواهد شد تهدیدهای خود برای حمله به زیرساختهای حیاتی ایران - از جمله نیروگاهها، تأسیسات نفتی و جزیره خارک - را عملی کند.
در این تحلیل آمده است اسرائیل نیز آماده اجرای چنین حملاتی است، اما همچنان در انتظار چراغ سبز واشینگتن قرار دارد. یکی از سناریوهای مطرح این است که آمریکا و اسرائیل پس از هدف قرار دادن زیرساختهای کلیدی، بهطور یکجانبه پایان جنگ را اعلام کرده و آن را بهعنوان یک پیروزی معرفی کنند.
با این حال، این تحلیل تاکید میکند چنین رویکردی با چالشهای جدی مواجه است. نخست آنکه تضمینی وجود ندارد [حکومت] ایران نیز جنگ را متوقف کند و ممکن است با ادامه حملات، روایت متفاوتی از نتیجه جنگ ارائه دهد.
مساله مهم دیگر، کنترل تنگه هرمز است. به نوشته تایمز اسرائیل، بعید است واشینگتن بپذیرد که [حکومت] ایران کنترل مؤثر این گذرگاه حیاتی را در اختیار داشته باشد؛ چرا که در این صورت تهران میتواند عبور کشتیها را مدیریت کرده و از آن بهعنوان ابزار فشار اقتصادی استفاده کند.
در همین راستا، این تحلیل اشاره میکند که ترامپ گزینههایی از جمله استفاده از نیروهای زمینی برای کنترل تنگه را در نظر دارد؛ اقدامی که میتواند شامل تصرف جزایر یا بخشهایی از سواحل ایران باشد، اما خطر تشدید گسترده درگیری را نیز به همراه دارد.
از دیگر چالشهای کلیدی، سرنوشت حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ایران است که گفته میشود در تاسیسات تخریبشده اصفهان و نطنز مدفون شده است. باقی ماندن این مواد میتواند در آینده به احیای برنامه هستهای ایران منجر شود.
اگرچه ترامپ اعلام کرده این مواد تحت نظارت ماهوارهای قرار دارند، اما برخی طرحها شامل عملیات زمینی برای خارج کردن آنهاست - اقدامی که به گفته مقامهای پیشین دفاعی در گفتوگو با واشینگتنپست، بسیار پرخطر و پیچیده خواهد بود.
در مجموع، این تحلیل نتیجه میگیرد که جنگ در هفتههای آینده احتمالا به سمت تشدید بیشتر حرکت خواهد کرد؛ مسیری که اگرچه ممکن است فشار بیشتری بر حکومت ایران وارد کند، اما چشمانداز روشنی برای پایان سریع درگیری ارائه نمیدهد.
نیویورکتایمز در گزارشی که یکشنبه ۱۶ فروردین منتشر کرد، جزئیاتی از عملیات نجاتِ دومین سرنشین هواپیمای سرنگونشده اِف-۱۵ آمریکا در غرب ایران را منتشر کرد و نوشت که سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده، سیا، با طراحی یک عملیات فریب، ابتدا نیروهای جمهوری اسلامی را از محل احتمالی اختفای افسر سامانههای تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا دور کرد تا زمان لازم برای یافتن و بیرون آوردن او به دست آید.
به نوشته این روزنامه، افسر آمریکایی بیش از ۲۴ ساعت در منطقهای کوهستانی در غرب استان اصفهان از دست نیروهای جمهوری اسلامی گریخت و در نهایت در شکافی صخرهای در ارتفاع ۲,۱۳۰ متری پنهان شد.
هرچند در گزارش نیویورکتایمز محل دقیق پنهان شدن این افسر نیروی هوایی آمریکا روشن نیست، اما ایراناینترنشنال با بررسی تصاویری که مایکل وایس، سردبیر اینسایدر، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نتیجه گرفت که او جایی در ارتفاعات شاهکوه پنهان شده بود.
شاهکوه بخشی از رشتهکوه زاگرس است که در جنوب شهر اصفهان قرار دارد و ارتفاع قله اصلی آن ۲,۴۱۸ متر است.
عملیات نجات افسر سامانههای تسلیحاتی چگونه آغاز شد؟
بر اساس روایتهایی که رسانههای مختلف آمریکایی از جمله نیویورکتایمز، سیبیاس و آکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی منتشر کردند، ماجرا از روز جمعه آغاز شد؛ زمانی که نیروهای نظامی حکومت ایران یک فروند جنگنده «اِف-۱۵ ایی استرایک ایگل» آمریکا را سرنگون کردند.
همان زمان اعلام شد که این هواپیما دو سرنشین داشت؛ یک خلبان و یک افسر سامانههای تسلیحاتی، که هر دو پیش از سقوط هواپیما از آن بیرون پریدند. خلبان زودتر نجات یافت، اما عضو دیگر ناپدید شد و همین، به گفته نیویورکتایمز، به ایجاد یک «رقابت فوری» میان آمریکا و حکومت ایران برای یافتن او انجامید.
به گفته مقامهای آمریکایی، این افسر با وجود جراحت، با بهرهگیری از تکنیکهای «بقا، گریز، مقاومت و فرار» موسوم به SERE که آموزش آنها برای نیروهای هوایی آمریکا اجباری است، توانست بیش از ۲۴ ساعت از دستگیر شدن به دست نیروهای جمهوری اسلامی که میکوشیدند او را پیدا کنند، بگریزد.
سیبیاس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که این افسر در تمام مدت تنها یک اسلحه کمری برای دفاع از خود در اختیار داشت.
همزمان با اعلام خبر مفقود شدن این افسر، سپاه پاسداران از جستوجو در منطقه سقوط خبر داد. همچنین مقامهای جمهوری اسلامی از مردم محلی خواستند در یافتن خدمه آمریکایی مشارکت کنند و برای این کار جایزهای ۶۰ هزار دلاری تعیین شد.
نیویورکتایمز نوشت مقامهای آمریکایی در آغاز بطور دقیق نمیدانستند این افسر کجاست، تنها اطلاعاتی که در دست داشتند این بود که او از محل فرود خود جابهجا شده است. همچنین روشن بود که مجروح است و همین موضوع به فوریت عملیات جستوجو افزود.
در این مرحله، سیا وارد عمل شد. بنا بر این روایت، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا روز جمعه، بلافاصله پس مطلع شدن از خبر سقوط هواپیما یک کارزار فریب طراحی کرد. هدف این کارزار گمراه کردن نیروهای جمهوری اسلامی از طریق پخش این خبر بود که نیروی آمریکایی پیدا شده و در قالب یک کاروان زمینی در حال انتقال برای خروج از کشور است.
واشینگتن امید داشت که نیروهای ایرانی تمرکز خود را از ارتفاعات و محل احتمالی اختفای او بردارند و به جادهها و مسیرهای خروجی معطوف کنند.
باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، نیز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا روایت نیویورکتایمز را تایید کرد. این مقام مطلع عملیات نجات را اینطور توصیف کرد: «چیزی مثل پیدا کردن سوزن در انبار کاه بود، با این تفاوت که در این مورد، یک روح شجاع آمریکایی در شکافی در دل کوه پنهان شده بود که بدون تواناییهای سیا عملا نامرئی بود.»
به گفته او، سیا بلافاصله موقعیت دقیق او را با پنتاگون، ارتش آمریکا و کاخ سفید به اشتراک گذاشت. سپس رییسجمهوری آمریکا دستور اجرای فوری عملیات نجات را صادر کرد و پنتاگون آن را به اجرا گذاشت، در حالی که سیا نیز همچنان با ارائه اطلاعات لحظهای از ماموریت پشتیبانی میکرد.
در گزارش نیویورکتایمز آمده است که تمام خلبانان جنگنده و افسران سامانههای تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا به یک موقعیتیاب و دستگاه ارتباطی امن مجهزند، اما آموزش میبینند که به طور مداوم موقعیت خود را ارسال نکنند، چون نیروهای دشمن نیز ممکن است بتوانند محل آن را ردیابی کنند.
به گزارش این رسانه، همین موضوع باعث شده بود پیدا کردن او سختتر شود و بقایش بیش از هر چیز به مهارت فردیاش در پنهان شدن و حرکت در کوهستان وابسته باشد.
افسر آمریکایی دقیقا کجا پنهان شده بود؟
جزییات بیشتر از محل اختفا و عملیات نجات را مایکل وایس، سردبیر رسانه تحقیقی «اینسایدر»، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد.
او به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت این افسر پس از فرود، بیش از ۸ کیلومتر به سمت جنوبغربی حرکت کرد تا خود را به یکی از قلههای کوهستانهای جنوب پارک ملی کلاهقاضی، در حدود ۳۶ کیلومتری جنوبشرقی اصفهان، برساند و همانجا پنهان شود.
بر اساس این روایت، محل اختفای او یکی از قلههای شاهکوه بود و نیروهای نجات آمریکایی نیز در منطقهای در شرق روستای مهیار، از توابع شهرضا، فرود آمدند.
وایس نوشت در این عملیات، دو فروند هواپیمای سی-۱۳۰ در یک باند موقت در غرب روستای مهیار فرود آمدند و چهار فروند هلیکوپتر اِماِچ-۶ لیتل بِرد نیز مشارکت داشتند. او به نقل از مقام آمریکایی توضیح داد که یکی از بالگردها به منطقه کوهستانی پرواز کرد، افسر مجروح را سوار کرد و به باند فرود موقت انتقال داد.
اما عملیات به همینجا ختم نشد. به گفته او، چرخهای جلوی هر دو فروند سی-۱۳۰ در گِل فرو رفت و همین موضوع آمریکا را ناچار کرد چند ساعت بعد سه فروند هواپیمای «دَش-۸» متعلق به فرماندهی عملیات ویژه نیروی هوایی را برای تخلیه نهایی وارد عمل کند.
هواپیمای دَش-۸ از نوع هواپیماهای ملخی دو موتوره و مناسب برای طی کردن مسافتهای کوتاه است، کمصدا است و میتواند بهراحتی در باندهایی با طول کم یا باندهای موقت فرود بیاید و از آنها بلند شود. یکی از کارکردهای این مدل هواپیماها تخلیه سریع است.
وایس همچنین نوشت که این عملیات حدود ۳۰۰ میلیون دلار هزینه داشت، زیرا ارتش آمریکا ناچار شد دو فروند سی-۱۳۰ و چهار فروند هلیکوپتر را در همان منطقه رها کند و پس از خروج نیروها، آنها را در حملهای هوایی با چندین بمب منهدم کند تا به دست حکومت ایران نیفتند.
او همچنین نوشت نیروهای ایرانی نیز دو فروند پهپاد اِمکیو-۹ را در همان منطقه سرنگون کردند.
واشینگتن: سرباز را نجات دادیم؛ تهران: عملیات نجات شکست خورد
در حالیکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، عصر یکشنبه ۱۶ اسفند [به وقت ایران] با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروثسوشال از نجات «سرهنگ مورد احترام و حقیقتا شجاع، از اعماق کوههای ایران» خبر داد و عملیات نیروهای آمریکایی را موفقیتآمیز توصیف کرد، مقامهای جمهوری اسلامی و رسانههای ایران روایت دیگری ارائه کردند.
در نخستین موضعگیری، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از روابط عمومی سپاه نوشت یک «پرنده دشمن آمریکایی» که در جستوجوی خلبان ساقطشده بود، در جنوب اصفهان منهدم شده است.
اندکی بعد سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا در بیانیهای از «شکست عملیات نجات خلبان جنگنده ساقط شده آمریکا» خبر داد. او همچنین گفت که «دو هلیکوپتر بلکهاوک و یک فروند هواپیمای ترابری نظامی سی-۱۳۰» هدف قرار گرفتند و در «آتش خشم رزمندگان قهرمان اسلام» در حال سوختناند.
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران نیز در گزارشی به نقل از ساکنان مناطق جنوبی اصفهان نوشت حدود ساعت ۲ بامداد یکشنبه صدای پرواز هواپیما در مناطق اطراف شنیده شد و همزمان صدای پهپاد و بالگرد در بخشهایی از کهگیلویه و بویراحمد به گوش رسید. در این گزارش به نقل از منابع محلی آمده است که تا حوالی ۵ صبح صدای چندین انفجار در جنوب اصفهان شنیده شد و برخی منابع محلی نیز از «تلاش دشمن برای نابود کردن بقایای پرندههای سقوط کرده و حتی جنازههای کشتهشده آمریکایی خبر دادند.»
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، هواپیماهای آمریکایی حین عملیات نجات، کاروانهایی از نیروهای ایران را که به محل پنهان شدن افسر آمریکایی نزدیک میشدند، بمباران کردند.
یک مقام ارشد دولتی به این رسانه گفت که هرچند به نظر میرسد عملیات سیا باعث سردرگمی و عدم قطعیت در میان نیروهای ایرانی شد، اما گروهی از نیروها، همزمان با حرکت کماندوهای آمریکایی به سمت ارتفاعات محل اختفای افسر آمریکایی، به همان سمت حرکت میکردند.
این مقام تاکید کرده است که هرچند کماندوها همزمان با بمبباران کاروان نیروهای نظامی ایران مجبور به تیراندازی به آنها شدند، اما به درگیری مستقیم و گسترده با نیروهای ایرانی نیاز نشد و وارد درگیری مستقیم با آنها نشدند؛ امری که به گفته او میتواند نشانهای باشد از اینکه کارزار فریب دستکم بخشی از نیروهای ایرانی را از محل دور کرده است.
پس از انتقال افسر آمریکایی به باند فرود موقت، هواپیماهای نجات، این نظامی مجروح را برای دریافت خدمات درمانی به کویت منتقل کردند.
یکی از ویدیوهای مردمی که در کانال وحیدآنلاین منتشر شده است، نشان میدهد که گروهی از افراد محلی حوالی صبح به مکان درگیری رسیده و با اجسادی مواجه شدهاند که طبق صحبتهای ویدیو به نظر میرسد متعلق به نیروهای نظامی لباس شخصی هستند.
در همین رابطه ایراناینترنشنال به نقل از یک منبع اسرائیلی گزارش داد دو واحد کماندویی این کشور، موسوم به «شلدگ» و «متکال»، در عملیات نجات خلبان آمریکایی در ایران نقش داشتند.
این منبع یکشنبه ۱۶ فروردین به ایراناینترنشنال گفت این عملیات حدود ۳۶ ساعت به طول انجامید و در جریان آن، یک هلیکوپتر آمریکایی هدف تیراندازی نیروهای جمهوری اسلامی قرار گرفت، اما در نهایت موفق شد سالم به پایگاه بازگردد.
کنار هم قرار دادن گزارشهای پراکنده از این ماموریت، تصویری کمسابقه از یک عملیات نجات پیچیده در عمق حدود ۴۵۰ کیلومتری خاک ایران ارائه میدهد؛ تصویری که اگرچه همچنان زوایای پنهان زیادی دارد، اما نشان میدهد بیش از ۱۰۰ کماندوی آمریکایی و اسرائیلی با پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی وارد ایران شدند، نیروهای سپاه پاسداران را عقب نگه داشتند، خود را به محل اختفای افسر آمریکایی در ارتفاعات رساندند، او را در شکافی در دل صخرهها یافتند و در ادامه با وجود مشکلات لجستیکی از جمله زمینگیر شدن برخی هواپیماها، روند تخلیه را با استفاده از تجهیزات جایگزین که بیمزاحمت بر فراز ایران حاضر شدند، پیش بردند و هیچ نیرویی را پشت سر رها نکردند.
او در پاسخ به این پرسش که آیا چنین گزینهای را کنار میگذارد، گفت: «نه.» ترامپ با تاکید بر لزوم توافق افزود: «آدمهای عادی توافق میکنند. آدمهای باهوش توافق میکنند. اگر باهوش باشند، توافق میکنند.»
این اظهارات در حالی مطرح شده که ترامپ پیشتر هشدار داده بود در صورت عدم دستیابی به توافق و باز نشدن تنگه هرمز، ایالات متحده تاسیسات حیاتی ایران را هدف قرار خواهد داد. او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «سهشنبه، روز نیروگاهها و روز پلها خواهد بود… چیزی شبیه آن وجود نخواهد داشت.» او همچنین تاکید کرد که در صورت شکست دیپلماسی، هیچ هدف زیرساختی از دایره حملات خارج نخواهد بود.
ترامپ همزمان با این تهدیدها، پیامهای متناقضی درباره روند مذاکرات ارسال کرده است. او در گفتوگویی با فاکسنیوز ابراز امیدواری کرد [حکومت] ایران تا دوشنبه با آمریکا به توافق برسد، اما در مصاحبهای دیگر با اکسیوس گفت توافق ممکن است تا سهشنبه حاصل شود و در عین حال هشدار داد: «اگر توافق نکنند، همه چیز را آنجا منفجر میکنم.»
به نوشته هیل، اعزام نیروهای زمینی به ایران اقدامی پرریسک برای ترامپ محسوب میشود؛ بهویژه آنکه او پیشتر تاکید کرده بود عملیات نظامی به یک درگیری طولانیمدت تبدیل نخواهد شد. با این حال، برخی از جمهوریخواهان نیز نسبت به احتمال ورود نیروهای آمریکایی به خاک ایران ابراز نگرانی کردهاند.
در داخل آمریکا، فشارهای سیاسی و اقتصادی نیز در حال افزایش است. افزایش قیمت انرژی و نارضایتی عمومی از جنگ، به چالشی برای دولت ترامپ تبدیل شده است. بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس، ۶۶ درصد از آمریکاییها خواستار پایان این درگیری هستند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تنشهای نظامی نیز شدت گرفته است. روز جمعه یک جنگنده اف-۱۵ آمریکا در آسمان ایران سرنگون شد. یکی از خدمه آن همان روز نجات یافت و خدمه دوم نیز روز یکشنبه نجات یافت.
همزمان، انتقادهای حقوقی از عملکرد آمریکا در این جنگ افزایش یافته است. بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بینالملل در نامهای سرگشاده هشدار دادهاند که برخی تهدیدها و حملات آمریکا ممکن است مصداق «جنایت جنگی» باشد. از جمله، حمله به مدرسه دخترانه «شجره طیبه» که به کشته شدن دستکم ۱۷۵ نفر، عمدتاً کودکان، منجر شد و تحقیقات نظامی درباره آن همچنان ادامه دارد.
به نوشته هیل، مجموعه این تحولات نشان میدهد دولت ترامپ در حالی به دنبال توافق است که همزمان گزینههای نظامی گستردهتری - از جمله ورود نیروهای زمینی - را نیز در نظر دارد.
رییسجمهوری آمریکا دوم فروردین اعلام کرده بود که در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار خواهد داد. او یک روز بعد، از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد. سپس اولتیماتوم خود را در ششمین روز فروردین به مدت ۱۰ روز دیگر تمدید کرد.
بر اساس آنچه او در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرده است، مهلت او ساعت هشت شب دوشنبه شنبه ۱۷ فروردین به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران)، به پایان خواهد رسید. با این حال او در پیام کوتاهی که در طول روز یکشنبه در تروثسوشال منتشر کرد نوشت «ساعت ۸ شب سهشنبه به وقت شرق آمریکا». نکتهای که اکسیوس از آن به عنوان تمدید ۲۴ ساعته ضربالاجل ترامپ یاد کرد.
بر اساس این گزارش، این توافق پس از مجموعهای از رایزنیهای فشرده در سطوح عالی میان دو طرف حاصل شده و هدف آن هماهنگسازی واکنشهای واشینگتن و تلآویو به آنچه «ادامه سرپیچی [حکومت] ایران» عنوان شده، بوده است. به گفته منابع، علاوه بر نهایی شدن فهرست اهداف، هماهنگی عملیاتی میان ارتش آمریکا و ارتش اسرائیل نیز تکمیل شده است.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در آخرین موضعگیری، به جمهوری اسلامی تا ساعت ۸ شب سهشنبه (به وقت شرق آمریکا) فرصت داده تا با توافقی که خواستههای مطرح شده ایالات متحده و اسرائیل را بپذیرد موافقت کند. ترامپ تاکید کرده که در صورت موافقت نکردن، پلها و نیروگاههای برق در ایران هدف قرار خواهند گرفت.
اورشلیمپست مینویسد جزئیات نهایی این طرح مشترک در نشست پنجشنبه گذشته میان ایال زامیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، و فرماندهان سنتکام نهایی شده است. در این نشست، تقسیم ماموریتها و نقشها برای اجرای احتمالی عملیات در صورت پایان مهلت تعیینشده از سوی ترامپ مشخص شد.
ترامپ نیز در گفتوگویی با شبکه ایبیسینیوز هشدار داده است: «بدون توافق، کار برای کشور ایران تمام است.»
در ادامه این گزارش آمده است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در پی این تحولات، نشست کابینه امنیتی را برای ارائه توضیحات به وزیران برگزار کرده است. به نوشته اورشلیمپست، نتانیاهو و مقامهای دفاعی اسرائیل در حال رایزنی با دولت آمریکا هستند تا در هرگونه حمله احتمالی، بخش انرژی و زیرساختهای حیاتی ایران در اولویت قرار گیرد.
این رسانه همچنین گزارش داده است که با وجود افزایش ارزیابیها در اسرائیل مبنی بر احتمال موافقت نهایی واشینگتن با چنین حملاتی، تلآویو همچنان در انتظار مجوز رسمی کاخ سفید برای آغاز عملیات است.
یک مقام اسرائیلی در توضیح این راهبرد به اورشلیمپست گفته است: «هدف قرار دادن بخش انرژی به فروپاشی کامل اقتصادی ایران منجر خواهد شد و بهطور قابلتوجهی توان رژیم برای حفظ قدرت را تضعیف میکند.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که تنشها میان حکومت ایران و آمریکا و اسرائیل همچنان ادامه دارد و آینده تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش در هالهای از ابهام قرار دارد.
تری یینگست، خبرنگار فاکسنیوز که عصر یکشنبه ۱۶ فروردین با ترامپ مصاحبه کرده، گزارش داد رییسجمهوری آمریکا در این گفتوگو تاکید کرده که مذاکرات با ایران همچنان «بهصورت فعال» در جریان است و به گفته او، مذاکرهکنندگان ایرانی بهطور موقت از هدف قرار گرفتن مصون ماندهاند.
ترامپ این وضعیت را نوعی «عفو محدود» توصیف کرده که بنا به درخواست طرف ایرانی و با موافقت او اعمال شده است.
رییسجمهور آمریکا همچنین گفته است که نسبت به دستیابی به توافق در کوتاهمدت خوشبین است. با این حال، او همزمان هشدار داده که در صورت عدم دستیابی به توافق، گزینههای سختتری از جمله «به دست گرفتن کنترل نفت ایران» را در نظر دارد.
ترامپ گفت: «اگر مذاکرات شکست بخورد، ترجیح میدهم کنترل نفت ایران را به دست بگیرم.»
یینگست به نقل از ترامپ افزود که این موضوع میتواند تحول مهمی در روند این درگیری باشد.
پینگپنگ تهدیدها
ترامپ ساعتی پیش از انتشار این مصاحبه از سوی فاکسنیوز، در شبکه اجتماعی تروث سوشال بار دیگر تهدید خود برای هدف قرار دادن نیروگاهها و پلها در ایران در صورت باز نشدن تنگه هرمز را تکرار کرد و نوشت: «سهشنبه در ایران، «روز نیروگاهها» و «روز پلها» خواهد بود—همه در یک روز جمع شدهاند. چیزی شبیه آن هرگز نخواهید دید!!!»
ترامپ در گفتوگوی دیگری با رسانه آکسیوس، مذاکرات میان واشینگتن و تهران را «مذاکراتی عمیق» خواند و افزود: «شانس خوبی وجود دارد که پیش از پایان مهلت به توافق برسیم، اما اگر توافق نکنند، همهچیز را آنجا منفجر میکنم.»
منظور او از «پایان مهلت»، اشاره به آخرین اولتیماتومی است که ششم فروردین اعلام کرد و در آن هشدار داد اگر ظرف ۱۰ روز تنگه هرمز باز نشود، نیروگاههای برق ایران هدف حمله قرار خواهند گرفت.
ترامپ در پاسخ به آکسیوس درباره نگرانی از آسیب به غیرنظامیان ایرانی گفت تصور میکند غیرنظامیانی که با حکومت خود مخالفاند، از چنین حملاتی برای تضعیف حکومت حمایت خواهند کرد. او گفت: «آنها در ترس زندگی میکنند، میترسند ما وسط جنگ آنها را رها کنیم، اما ما قرار نیست برویم.»
همزمان با تهدیدهای پیدرپی ترامپ از کانالهای مختلف، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، در شبکه ایکس خطاب به او نوشت: «اقدامات بیپروای شما ایالات متحده را به جهنمی زنده برای تکتک خانوادهها میکشاند و کل منطقه را به آتش خواهد کشید، فقط به این دلیل که اصرار دارید از دستورات نتانیاهو پیروی کنید. هیچ تردیدی نداشته باشید: از طریق جنایات جنگی هیچ دستاوردی نخواهید داشت.»
نارضایتی از کُندی مذاکرات
یینگست در بخشی از گزارش خود به نارضایتی ترامپ از نحوه پیشبرد مذاکرات از سوی ایران اشاره کرد و به نقل از رییسجمهوری آمریکا گفت که تهران تلاش دارد روند گفتوگوها را به تعویق بیندازد. ترامپ تاکید کرده که با چنین رویکردی مخالف است و میخواهد هرچه سریعتر به نتیجه برسند
ترامپ در پاسخ به پرسش فاکسنیوز درباره احتمال ناامیدی از روند مذاکرات گفت که ناامید نیست، اما در عین حال تاکید کرد تغییری اساسی در رفتار طرف ایرانی مشاهده نمیشود، هرچند سطح فشارها افزایش یافته است.
در همین حال، ترامپ گفت که در صورت شکست مذاکرات، مسئولیت پیامدهای آن بر عهده حکومت ایران خواهد بود. او تاکید کرد که ایالات متحده در کنار مسیر دیپلماتیک، آماده اعمال فشارهای بیشتر نیز هست.
یینگست گفت: «برداشت من از صحبتهای رییسجمهور این بود که او درباره تهدیدهایش علیه حکومت ایران کاملا جدی است.»
این خبرنگار افزود: «رییسجمهور همچنین درباره شیوه مذاکره ایرانیها صحبت کرد. برداشتی که من از این گفتوگو داشتم این است که ایرانیها تمایل دارند در روند مذاکرات وقتکشی کنند. او به من گفت که ایرانیها تلاش میکردند مذاکرات را یک هفته یا چند روز دیگر به تعویق بیندازند. اما رییسجمهور پاسخ داده: نه، همین الان مذاکره میکنید.»
رییسجمهوری آمریکا دوم فروردین اعلام کرده بود که در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاههای برق» ایران را هدف قرار خواهد داد. او یک روز بعد، از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد. سپس اولتیماتوم خود را در ششمین روز فروردین به مدت ۱۰ روز دیگر تمدید کرد.
بر اساس آنچه او در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرده است، مهلت او ساعت هشت شب دوشنبه شنبه ششم آوریل به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سهشنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران)، به پایان خواهد رسید.
