دادههای سازمان هواشناسی نشان میدهد وضعیت آلودگی هوا در چندین استان ایران بهویژه در اصفهان، البرز، خوزستان و سیستان و بلوچستان، به شدت بحرانی است و شرایط خطرناک و بسیار ناسالمی برای گروههای حساس ایجاد کرده است.
جمعیت هلالاحمر استان البرز سهشنبه ۱۳ آبان اعلام کرد در پی افزایش آلودگی هوا در کرج، نیروهای این نهاد در وضعیت آمادهباش کامل قرار دارند.
دادههای هواشناسی نشان میدهد در کرج به دلیل افزایش آلودگی هوا به ویژه در ساعات شب، شرایط برای گروههای حساس مانند کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی خطرناک شده است.
محمدباقر خلفی، مدیرعامل جمعیت هلالاحمر البرز، اعلام کرد امدادگران در محورهای ارتباطی این استان مستقر شدهاند تا به مسافران و شهروندان خدمات امدادی ارائه دهند.
به گفته او، ۲۰ پایگاه امداد جادهای به طور شبانهروزی فعال هستند و دو دستگاه آمبولانس مجهز نیز در آزادراه کرج-قزوین برای کمک به مسافران مستقر شدهاند.
همچنین، با توجه به کیفیت هوای کرج که با شاخص ۳۰۶ در وضعیت «خطرناک» قرار گرفته است، از شهروندان خواسته شده از خروج غیرضروری از منزل خودداری کنند و در صورت نیاز به خدمات امدادی، با شماره ۱۱۲ تماس بگیرند.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد صفر تا ۵۰، هوای پاک، از ۵۰ تا ۱۰۰، هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰، هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰، هوای ناسالم (برای همه)، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰، شرایط کیفی هوا خطرناک محسوب میشود.
تنفس در دشت آزادگان خطرناک شد
در خوزستان نیز وضعیت آلودگی هوا به شدت بحرانی است.
بر اساس گزارش مرکز پایش کیفی هوا، شاخص آلودگی در شهرستان دشت آزادگان با عدد ۳۱۰ در وضعیت قهوهای و «خطرناک» قرار دارد.
در سایر شهرهای بزرگ و صنعتی استان مانند اهواز، خرمشهر و بهبهان، وضعیت هوا در محدوده قرمز و «ناسالم برای تمام گروهها» گزارش شده است. به ویژه برای کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و ریوی، شرایط هوا به شدت آسیبزاست.
همچنین، پیشبینی میشود غبار صبحگاهی و شامگاهی در این استان ادامه یابد و کیفیت هوا را بدتر کند.
هوای اصفهان ناسالم برای گروههای حساس
در اصفهان نیز شاخص کیفیت هوا در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار دارد.
گزارشها نشان میدهند ایستگاههای مختلف این استان در وضعیت نارنجی و قرمز هستند که نشاندهنده آلودگی شدید است.
هوا در این استان به ویژه در مناطق مرکزی تحت تاثیر غبار صبحگاهی قرار دارد و پیشبینی میشود کیفیت هوا تا پایان هفته همچنان کاهش یابد.
بر اساس اطلاعات مرکز پایش کیفی هوا، شاخص کیفیت هوای اصفهان در برخی ایستگاهها به ۱۷۹ رسیده که برای عموم افراد جامعه ناسالم است.
طوفان در زابل
محسن حیدری، مدیرکل هواشناسی استان سیستان و بلوچستان اعلام کرد باد شدید با حداکثر سرعت ۱۱۲ کیلومتر بر ساعت بامداد سهشنبه زابل را درنوردید و گرد و خاک ناشی از آن موجب کاهش دید افقی به یکهزار و ۵۰۰ متر در این شهرستان شد.
حیدری افزود: «بر اساس پیشبینیهای انجام شده تا صبح پنجشنبه در شمال و نوار شرقی سیستان و بلوچستان وزش باد شدید همراه با گرد و خاک ادامه دارد و در برخی مناطق مستعد، احتمال وقوع طوفان وجود دارد.»
به گفته او، همچنین در زاهدان و نواحی مرکزی استان، وزش باد با شدت متوسط تا شدید همراه با افزایش غبار، پدیده غالب خواهد بود.
مدیرکل هواشناسی سیستان و بلوچستان از شهروندان بهویژه بیماران تنفسی، سالمندان و کودکان خواست از تردد غیرضروری خودداری و رانندگان ضمن رعایت نکات ایمنی، سفرهای غیرضروری در مسیرهای تحت تاثیر طوفان را لغو کنند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
