در یک تحول کمسابقه، کشورهای عربی از جمله قطر، عربستان سعودی و مصر به همراه اتحادیه اروپا و اتحادیه عرب، با انتشار بیانیهای مشترک در سازمان ملل متحد خواستار خلع سلاح گروه حماس و پایان دادن به حاکمیت این گروه بر نوار غزه شدند.
این بیانیه در چارچوب کنفرانسی با هدف احیای راهحل دو کشوری برای مناقشه اسرائیل و فلسطین منتشر شد.
در مجموع ۱۷ کشور، به همراه نهادهای بینالمللی، از متن هفتصفحهای این بیانیه حمایت کردهاند. در این سند تصریح شده است: «در چارچوب پایان دادن به جنگ در غزه، حماس باید به حاکمیت خود در غزه پایان دهد و سلاحهای خود را به تشکیلات خودگردان فلسطین تحویل دهد، با مشارکت و حمایت بینالمللی، و در راستای هدف تأسیس کشور فلسطینی مستقل و دارای حاکمیت.»
بیانیه همچنین حملات مرگبار حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ علیه اسرائیل را که به آغاز جنگ اخیر انجامید، محکوم میکند.
واکنش فرانسه: بیانیهای بیسابقه
ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه که کشورش به همراه عربستان ریاست این کنفرانس را بر عهده داشت، این بیانیه را «تاریخی و بیسابقه» توصیف کرد و گفت: «برای نخستین بار، کشورهای عربی نه تنها حماس و وقایع ۷ اکتبر را محکوم کردهاند، بلکه خواستار خلع سلاح و کنار گذاشتن آن از ساختار حکومتی فلسطینی شدهاند و تمایل خود را برای عادیسازی روابط با اسرائیل ابراز کردهاند.»
این متن توسط کشورهای غربی از جمله فرانسه، بریتانیا و کانادا نیز امضا شده و در آن پیشنهاد استقرار یک نیروی بینالمللی برای ایجاد ثبات در غزه پس از پایان درگیریها مطرح شده است.
عدم حضور آمریکا و اسرائیل
در این نشست، اسرائیل و متحد اصلیاش یعنی ایالات متحده شرکت نکردند. با این حال بیانیه تاکید میکند که ماموریت بینالمللی پیشنهادی باید «با دعوت تشکیلات خودگردان فلسطین و تحت نظارت سازمان ملل متحد، در چارچوب اصول این نهاد و با مجوز شورای امنیت، با حمایت مناسب منطقهای و بینالمللی» انجام گیرد.
به نوشته خبرگزاریها این بیانیه نقطه عطفی در مواضع کشورهای عربی نسبت به حماس و روند صلح خاورمیانه تلقی میشود، و میتواند مسیر تازهای را برای مذاکرات سیاسی و امنیتی آینده در منطقه هموار کند.
