خبرگزاری رویترز به نقل از رهبران اعتراضات بنگلادش نوشت دانشجویان معترضی که شیخ حسینه، نخستوزیر این کشور را برکنار کردند، درخواستهای دو حزب سیاسی اصلی را برای برگزاری سریع انتخابات رد کردند و در نظر دارند که حزب جدید خود را برای تثبیت اصلاحات موردنظرشان راهاندازی کنند.
امید دانشجویان این است که از تکرار ۱۵ سال گذشته جلوگیری کنند، وضعیتی که شیخ حسینه با مشت آهنین بر کشوری با جمعیت حدود ۱۷۰ میلیون نفر با اکثریت مسلمان حکومت میکرد.
آتش این دور از اعتراضات از سوی دانشجویان ۲۰ تا ۲۵ ساله با اختصاص سهمیه ۵۶ درصدی برای کسب مشاغل دولتی به خانوادههایی که در جنگ استقلال بنگلادش شرکت کرده بودند، روشن شد.
هر چند دیوان عالی بنگلادش روز ۳۱ تیر بخش عمده سهمیههای مشاغل دولتی را لغو کرد اما اعتراضات که با بیش از حدود ۳۰۰ نفر کشته، دهها مجروح و دستگیری صدها نفر همراه بود با محوریت دانشجویان و جوانان ادامه یافت.
عذرخواهی عمومی شیخ حسینه و بازگشایی دانشگاهها که با شروع خشونتها بسته شدند از جمله خواستههای معترضان بود.
اعتراضات اخیر در این کشور در پس بیکاری گسترده در میان فارغالتحصیلان دانشگاهها روی داد.
در عرض چند هفته، دولت حسینه به دلیل خشم عمومی از سرکوب شدید معترضان، برکنار شد و او روز ۱۵ مرداد پس از فرار از داکا، به شهر آگارتالا در شمال شرقی هند رفت.
بر اساس گزارش رویترز، این جنبش به عنوان یک «انقلاب نسل زِد» ناشی از خشم جوانان بنگلادشی از سالها رضد اقتصادی بدون اشتغال، اتهامات فساد مال و کاهش آزادیهای مدنی مورد تحسین قرار گرفت.
دولتی موقت به ریاست محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل و مشهور به «بانکدار فقیرترین افراد» اکنون همراه با دو رهبر اعتراضات دانشجویی بنگلادش را اداره میکند.
در بیشتر از سه دهه گذشته، بنگلادش تحت حاکمیت حزب «عوامی لیگ» به رهبری حسینه یا حزب «ملیگرای بنگلادش» به رهبری رقیب او، خالد ضیاء قرار داشته است.
حسینه و ضیاء، هر دو در حال حاضر در دهه ۷۰ عمر خود هستند.
رویترز به نقل از محفوج عالم، رییس کمیتهای که مسئول برقراری ارتباط بین دولت و گروههای اجتماعی مانند معلمان و فعالان است، نوشت: «رهبران دانشجویی در حال بحث درباره تشکیل یک حزب سیاسی جدید هستند تا به این دوگانگی قدرت پایان دهند.»
یک دانشجوی حقوق ۲۶ ساله به رویترز گفت حدود یک ماه دیگر در این زمینه تصمیمگیری خواهد شد.
به گفته او، رهبران اعتراضات میخواهند قبل از تصمیمگیری در مورد برنامههایشان، بهطور گسترده با رایدهندگان عادی مشورت کنند.
تاکنون اطلاعات خاصی درباره طرحها و برنامههای دانشجویان برای آینده سیاسی جنبششان، منتشر نشده است.
این دانشجوی حقوق افزود: «مردم واقعا از دو حزب سیاسی خسته شدهاند. آنها به ما اعتماد دارند.»
چاودری، یکی از هماهنگکنندگان دانشجویی که در برکناری حسینه نقش داشت، گفت که آنها هنوز در حال کار روی برنامههای تشکیل حزب سیاسی خود هستند، اما این برنامهها بر «اصول سکولاریسم و آزادی بیان» استوار خواهد بود.
رهبران دانشجویی دولت موقت هنوز مشخص نکردهاند که قصد دارند چه سیاستهایی را فراتر از تغییرات ساختاری گسترده مانند اصلاح کمیسیون انتخاباتی منصوب حسینه، برای جلوگیری از تکرار یک حکومت استبدادی دیگر دنبال کنند.
تغییر رژیم در بنگلادش موجب برکناری مقامات ارشد مانند رییس دیوان عدالت، رییس بانک مرکزی و رییس پلیس شده است که بر سرکوب دانشجویان نظارت داشتند.
توحید حسین، دیپلمات حرفهای که به عنوان وزیر امور خارجه غیررسمی محمد یونس خدمت میکند، گفت که دانشجویان درباره برنامههای سیاسی خود با تکنوکراتها صحبتی نکردهاند.
او در عینحال اشاره کرد که سناریوی سیاسی در حال تغییر است زیرا نسل جوان اساسا از سیاستها کنار گذاشته شدهاند.
یونس، اقتصاددان ۸۴ ساله که برنامههای اعتبارات خرد او به میلیونها نفر در سطح جهان کمک کرده، دارای قدرت اخلاقی است اما در مورد تواناییهای دولتش تردیدهایی وجود دارد.
شاهدین مالک، کارشناس قانون اساسی گفت که دولت موقت هم از نظر حقوقی و هم سیاسی، در «آبهای ناشناخته» قرار دارد زیرا اختیارات آنها به طور مشخص در قانون اساسی تعریف نشده است.
رویترز با بیش از ۳۰ نفر از جمله رهبران کلیدی اعتراضات دانشجویی، سجیب وازد (پسر و مشاور حسینه)، سیاستمداران اپوزیسیون و افسران ارتش مصاحبه کرد تا اختلافات باقیمانده پس از اعتراضات و چشماندازهای دولت جدید را ارزیابی کند.
وازد به این خبرگزاری گفت که «احزاب سیاسی از بین نمیروند» و یکی از این دو حزب، دوباره به زودی به قدرت برمیگردند؛ چراکه بدون کمک آنها، «ثبات در بنگلادش برقرار نخواهد شد».
پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دولتی هند گزارش داده بود نخستوزیر مستعفی بنگلادش که از کشورش فرار کرده است، در هند باقی خواهد ماند.
این گزارشها پس از آن منتشر شد که سازمان بهداشت جهانی، روز چهارشنبه ۲۴ مرداد درباره شیوع امپاکس بالاترین سطح هشدار یعنی وضعیت اضطراری در مقیاس جهانی اعلام کرد.
روز جمعه ۲۶ مرداد پاکستان پس از مثبت شدن تست ویروس یک مرد ۳۴ ساله که اخیرا از سفر به عربستان سعودی بازگشته بود، اولین مورد امپاکس در این کشور را طی سال جاری میلادی تایید کرد.
مقامهای بهداشتی پاکستان شروع به شناسایی افرادی از جمله همسفران پرواز او از عربستان سعودی کردهاند که با این مرد در تماس نزدیک بودهاند.
از ماه آوریل ۲۰۲۳ تاکنون ۱۱ مورد از ابتلا به این ویروس که از آن با نام اِمپاکس نیز یاد میشود، در پاکستان گزارش و یک مورد منجر به مرگ شده است.
پیش از آن و در روز پنجشنبه ۲۵ مرداد سوئد از شناسایی فردی مبتلا در استکهلم خبر داد که اولین مورد از ابتلا به سویه کشنده امپاکس در خارج از قاره آفریقا و در سال ۲۰۲۴ میلادی بود.
سازمان بهداشت عمومی سوئد گفت این فرد در بخشی از آفریقا به ویروس مبتلا شده است که امپاکس در آن شیوعی گسترده دارد.
مقامهای بهداشتی انتظار دارند که در روزهای آینده، موارد بیشتری از ابتلا به این بیماری در اروپا گزارش شود.
شیوع اولیه سویه جدید این ویروس در ژانویه ۲۰۲۳ از جمهوری کنگو آغاز شد و به مناطق مرکزی و شرقی آفریقا گسترش یافت.
بنا بر گزارش رویترز، از زمان آغاز این شیوع تاکنون ۲۷ هزار مورد ابتلا و بیش از هزار و ۱۰۰ مرگ ناشی از آن در کنگو گزارش شده است که عمده قربانیان را کودکان تشکیل میدهند.
اِمپاکس یک بیماری عفونی است که از طریق تماس نزدیک بین انسانها میتواند منتقل میشود.
تب، لرز، سردرد شدید، خستگی مفرط و دردهای ماهیچهای و عضلانی از جمله علائم ابتلا به این ویروس است.
اِمپاکس همچنین باعث ایجاد علائمی شبیه آنفولانزا و ضایعات و تاولهای پر از چرک و عفونت روی پوست میشود.
این بیماری معمولا خفیف است اما میتواند در مواردی، کشنده باشد.
سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۲ نیز به دلیل شیوع این بیماری که منجر به ابتلای بیش ار ۹۵ هزار نفر در دهها کشور غیر بومی شد، وضعیت اضطراری جهانی اعلام کرده بود.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها در اتحادیه آفریقا هفته گذشته گزارش داده بود که موارد ابتلا به این بیماری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته میلادی ۱۶۰ درصد و مرگ ناشی از آن ۱۹ درصد افزایش یافته است.
بایدن در پاسخ به پرسشی درباره درخواست رهبران برخی کشورهای آمریکای لاتین برای برگزاری مجدد انتخابات ونزوئلا گفت با این موضع موافق است.
مقامهای آمریکایی پیش از این گفته بودند بر اساس دادههای موجود، ادموندو گونزالس، نامزد مورد حمایت اپوزیسیون در انتخابات ریاستجموری ونزوئلا به پیروزی رسیده است.
این در حالی است که تعدادی از کشورهای منطقه، از جمله آرژانتین، گونزالس را به عنوان «رییسجمهور منتخب» ونزوئلا به رسمیت شناختهاند. ایالات متحده تاکنون از این موضع حمایت نکرده است.
شهروندان ونزوئلا روز هفتم مرداد برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری به پای صندوقهای رای رفتند.
هرچند برخی نظرسنجیها از پیروزی گونزالس حکایت داشتند، اما در نهایت نهاد انتخاباتی ونزوئلا اعلام کرد نیکولاس مادورو با کسب ۵۱ درصد آرا برای بار سوم به عنوان رییسجمهوری این کشور انتخاب شده است.
در مقابل، اپوزیسیون ونزوئلا تاکید کرد بر اساس نتایج ۷۳ درصد از آرای شمارش شده که اپوزیسیون به آن دسترسی دارد، گونزالس دو برابر مادورو رای آورده است.
پس از اعلام نتایج انتخابات، معترضان با برپایی تجمعات گسترده خیابانی از مادورو خواستند از قدرت کنارهگیری کند. در سوی مقابل، نیروهای امنیتی وفادار به دولت سوسیالیست ونزوئلا به سرکوب معترضان پرداختند.
هرچند آمریکا نتایج رسمی انتخابات ونزوئلا مبنی بر پیروزی مادورو را به رسمیت نشناخته، اما همزمان از به کار بردن عنوان «رییسجمهوری منتخب» برای نامزد اپوزیسیون خودداری کرده است.
وبسایت خبری پولیتیکو روز ۲۵ مرداد نوشت در روزهای اخیر، بایدن و آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده در تلاش بودهاند تا در تماس با رهبران مکزیک، پاناما، برزیل و کلمبیا به موضعی «هماهنگ» در قبال تحولات ونزوئلا دست یابند.
این در حالی است که برخی کشورهای امریکای لاتین و همچنین جمهوریخواهان در آمریکا از رویکرد دولت بایدن در برابر رویدادهای اخیر ونزوئلا خشنود نیستند.
۲۰ مقام پیشین ایالات متحده روز پنجشنبه در نامهای از بلینکن خواستند موضع شدیدتری در قبال بنبست سیاسی در ونزوئلا اتخاذ کند.
مادورو روز ۲۳ مرداد بر لزوم استفاده از «مشت آهنین» در برابر معترضان به نتایج انتخابات ریاستجمهوری ونزوئلا تاکید کرد.
شبکه خبری سیانان روز ۲۵ مرداد به نقل از ساکنان کاراکاس گزارش داد شبهنظامیان طرفدار دولت سوسیالیست ونزوئلا در برخی محلههای پایتخت، منازل معترضان به نتایج انتخابات را با حرف X علامتگذاری میکنند.
به گفته شاهدان عینی، شبهنظامیان حامی مادورو به معترضان هشدار دادهاند در صورت شرکت مجدد در تجمعات، «با اسلحه» به سراغ آنان خواهند رفت.
ماریا کورینا ماچادو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا روز ۲۱ مرداد مادورو را متهم کرد که با برپایی «کارزار وحشت» به دنبال باقی ماندن در مسند قدرت است. ماچادو از جامعه جهانی خواست در برابر اقدامات سرکوبگرانه مادورو ایستادگی کند.
