تحقیقات مشترک مجله اشپیگل و برنامه «ریپورت ماینتس» شبکه آلمانی ARD نشان می‌دهد افراد و شرکت‌های مرتبط با جمهوری اسلامی برای خرید سهام اکثریت یک بانک نزدیک مونیخ تلاش کرده‌اند. نهاد ناظر مالی آلمان تلاش نخست را متوقف کرده، اما اسناد از تلاش دوباره برای تصاحب بانک حکایت دارد.
بر اساس گزارش مشترک اشپیگل و ریپورت ماینتس که چهارشنبه ۲۹ مهر منتشر شد، اسناد داخلی نهاد ناظر مالی آلمان، موسوم به «بافین»، نشان می‌دهد افراد و شرکت‌های مرتبط با بانک شهر ایران برای خرید سهام اکثریت بانک TEN31 در نزدیکی مونیخ تلاش کرده‌اند.
در یکی از نامه‌های بافین تاکید شده است که این اقدام به نمایندگی از بانک شهر ایران برنامه‌ریزی و اجرا شده است.
بانک شهر یک موسسه مالی نیمه‌دولتی در ایران است که تحت تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار دارد. به گزارش رسانه‌های آلمانی، شرکت‌های پوششی این بانک بارها به هماهنگی معاملات غیرقانونی نفت مظنون بوده‌اند.
اسناد نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۳ قرار بوده هیاتی سه‌نفره از بانک شهر از دفتر مرکزی بانک TEN31 بازدید کند. افراد دخیل در مکاتبات خود درباره جلب توجه ناخواسته و احتمال آغاز تحقیقات نهادهای اطلاعاتی ابراز نگرانی کرده بودند.
بانک TEN31 اعلام کرد از چنین بازدیدی اطلاعی ندارد و بافین نیز از اظهارنظر درباره پرونده خودداری کرد.
بر اساس اسناد، نهادهای امنیت داخلی آلمان از تلاش برای خرید بانک مطلع شدند و بافین سرانجام مانع فروش سهام شد و حق رای افراد دخیل را سلب کرد.
ایران‌اینترنشنال پنجم شهریور گزارش داد که شعبه بانک ملی ایران در هامبورگ با وجود تحریم‌های اتحادیه اروپا همچنان فعال است. دولت آلمان نیز در پاسخ به ایران‌اینترنشنال تایید کرد که این تحریم‌ها شامل شعبه هامبورگ بانک ملی می‌شود.
تلاش دوباره برای خرید بانک از طریق سوئیس
تحقیقات اشپیگل و ریپورت ماینتس نشان می‌دهد پس از توقف معامله نخست، تلاش دیگری برای خرید سهام بانک از طریق یک شرکت کوچک مستقر در کانتون زوگ سوئیس آغاز شده است.
در تصویری از جلسه ثبت رسمی اسناد شرکت سوئیسی، مردی ایرانی‌تبار در کنار یکی از اعضای هیات‌مدیره دیده می‌شود که نامش در پرونده تلاش نخست برای خرید بانک نیز آمده است.
بر اساس اسناد، او در موضوعی دیگر به‌عنوان فرد مورد اعتماد بانک شهر یا شرکت‌های زیرمجموعه آن فعالیت کرده بود.
در پرسش‌نامه مربوط به قانون مبارزه با پول‌شویی، یکی از کارکنان این مرد به‌عنوان ذی‌نفع واقعی شرکت سوئیسی معرفی شده است.
شرکت سوئیسی از پاسخ به پرسش خبرنگاران خودداری کرد. مرد ایرانی‌تبار نیز تاکید کرد که یک بازرگان عادی است و هیچ ارتباطی با بانک TEN31 ندارد. با این حال، چند منبع مطلع به اشپیگل و ریپورت ماینتس تایید کردند که میان دو تلاش برای خرید بانک ارتباط مستقیمی وجود دارد.
نگرانی از پول‌شویی و دور زدن تحریم‌ها
بانک TEN31 پذیرفت که در گذشته در سازوکارهای پیشگیری از پول‌شویی نارسایی‌هایی داشته، اما اعلام کرد با همکاری نماینده ویژه منصوب‌شده از سوی بافین، این مشکلات برطرف شده و تمامی فعالیت‌های خارج از حوزه خدمات به انجمن‌های مالکان واحدهای مسکونی متوقف شده‌اند.
این بانک درباره احتمال واگذاری سهام نیز اعلام کرد به بررسی‌های بافین اعتماد دارد و با این نهاد در تماس نزدیک است.
ربکا شوننباخ، مشاور مستقل در زمینه مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم، هشدار داد مالکیت سهام اکثریت یک بانک آلمانی می‌تواند به جمهوری اسلامی امکان دهد منابع مالی خود را جابه‌جا کند و مسیر انتقال پول را پنهان نگه دارد.
بر اساس تحقیقات دو رسانه آلمانی، شبکه‌ای پیچیده از شرکت‌ها در آلمان و دیگر کشورهای اروپایی برای دور زدن تحریم‌ها و انتقال درآمدهای حاصل از فروش نفت و فرآورده‌های نفتی به ایران فعالیت می‌کند. افرادی که خود در گذشته به‌عنوان واسطه مالی جمهوری اسلامی فعالیت داشته‌اند، جزییات این شبکه را برای خبرنگاران تشریح کرده‌اند.
کنستانتین فون نوتس، معاون رییس کمیته نظارت پارلمانی بر نهادهای اطلاعاتی آلمان و از سیاستمداران حزب سبزها، گفت تلاش برای خرید بانک‌های آلمانی از طریق واسطه‌های ایرانی این ظن را تقویت می‌کند که هدف، ایجاد منابع مالی تازه برای حکومت تهران، دور زدن تحریم‌ها و پول‌شویی از طریق رمزارزها و دیگر ابزارهای مالی است.
وزارت دفاع ترکیه چهارشنبه ۲۹ مهر با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد این کشور به همراه قطر، پاکستان و اندونزی توافق‌نامه‌ای برای گسترش همکاری‌های دفاعی و تقویت توانمندی‌های دفاعی امضا کرده است.
این وزارتخانه در بیانیه خود گفت چهار کشور «تفاهم‌نامه بدر» را در دوحه امضا کردند؛ اقدامی که نشان‌دهنده تمایل آنها به تعمیق بیشتر همکاری‌ها و توسعه مشارکت‌های مشترک است.
وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد: «این توافق‌نامه از اهمیت اقتصادی قابل‌توجهی برخوردار است.»
آنکارا ۱۶ مرداد یک پیمان دفاع متقابل با پاکستان که دارای سلاح هسته‌ای است و عربستان سعودی امضا کرد که بر اساس آن، حمله به هر یک از طرف‌های توافق، حمله به همه آنها تلقی می‌شود.
خبرگزاری رویترز سه‌شنبه ۲۸ مهر به‌نقل از سه منبع پارلمانی گزارش داد که دولت ترکیه توافق دفاعی خود با پاکستان و عربستان سعودی، مشهور به توافق مکه، را برای تصویب به پارلمان این کشور ارائه کرده است؛ اقدامی که دومین ارتش بزرگ ناتو را به تعهد رسمی دفاع متقابل با ریاض، نزدیک‌تر می‌کند.
به‌گفته وزارت دفاع ترکیه هدف از توافق‌نامه بدر، تقویت همکاری در زمینه تولیدات نظامی، افزایش توانمندی‌های نظامی و تسهیل همکاری در حوزه آموزش‌های تخصصی نظامی، پژوهش و توسعه است.
در ادامه بیانیه آمده است: «این ابتکار با بهره‌گیری از توانمندی‌های منحصربه‌فرد هر کشور در زمینه تولیدات نظامی، همکاری و یکپارچگی را تسهیل می‌کند، ظرفیت‌های صنایع دفاعی را افزایش می‌دهد و امکان تأمین نیازهای کشورهای متحد و دوست را فراهم می‌سازد.»
ترکیه که صنایع دفاعی قدرتمندی دارد، در جریان جنگ ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله قطر که میزبان یک پایگاه نظامی ترکیه است، برای تقویت توان دفاعی آنها کمک کرده است.
ترکیه همچنین روابط نزدیکی با اندونزی، به‌ویژه در حوزه صنایع دفاعی، دارد.
وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد توافق‌نامه بدر روابط میان صنایع دفاعی چهار کشور را تقویت خواهد کرد و همکاری‌های آنها را برای ارتقای امنیت و دستیابی به اهداف مشترک گسترش خواهد داد.
هالوک گورگون، رییس سازمان صنایع دفاعی ترکیه، گفت این توافق‌نامه پایه و اساس یک «همکاری راهبردی» برای توسعه تولید مشترک و فناوری را تشکیل می‌دهد.
گورگون در بیانیه‌ای گفت: «اشتراک‌گذاری فناوری، توسعه مشترک و تقویت توانمندی‌های تولید داخلی، در کانون یک صنعت دفاعی پایدار قرار دارند. ما در ترکیه برای مشارکت‌هایی ارزش قائلیم که از الگوهای خرید تجهیزات آماده فراتر می‌روند و به توسعه سرمایه انسانی و زیرساخت‌های صنعتی خود کشورها کمک می‌کنند.»
او افزود: «ما معتقدیم تفاهم‌نامه بدر به تبدیل توانمندی‌های مکمل قطر، پاکستان، اندونزی و ترکیه به پروژه‌های عملی و مشخص کمک خواهد کرد.»
مقام‌های وزارت حمل‌ونقل اسرائیل اعلام کردند پروازهایی که سینا امجدیان، خلبان ایرانی‌تبار شرکت یونایتد ایرلاینز، در کادر آنها باشد، اجازه ورود به این کشور را ندارند. این تصمیم در پی انتشار گزارش‌هایی درباره حمایت او از جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران و حزب‌الله لبنان اتخاذ شده است.
پایگاه خبری وای‌نت چهارشنبه ۲۹ مهر نوشت این محدودیت پس از دریافت هشدار امنیتی از وزارت امور دیاسپورا و مبارزه با یهودستیزی اسرائیل وضع شده است.
تاکنون گزارشی از لغو یا ممانعت از ورود پروازی به‌دلیل حضور امجدیان منتشر نشده است.
بر اساس نامه‌ای به تاریخ ۲۷ مهر که وای‌نت به آن دست یافته، آوی کوهن اسکالی، مدیرکل وزارت امور دیاسپورا، اتهام‌های مطرح‌شده علیه امجدیان را به اطلاع داوید زینی، رییس سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین‌بت) و موشه بن زاکن، مدیرکل وزارت حمل‌ونقل، رسانده است.
رونوشت نامه همچنین برای شارون کادمی، مدیرکل سازمان فرودگاه‌های اسرائیل، و چند مقام دیگر ارسال شده است.
این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طی روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری رویارویی نظامی میان جمهوری اسلامی از یک سو و اسرائیل و آمریکا از سوی دیگر شدت گرفته است.
اتهام‌های مطرح‌شده علیه امجدیان
وای‌نت در ادامه گزارش داد نامه وزارت امور دیاسپورا درباره خلبان ایرانی‌تبار یونایتد ایرلاینز به دو پست در شبکه اجتماعی ایکس استناد کرده است.
بر اساس یکی از این پست‌ها، امجدیان مطالبی در حمایت از حکومت ایران منتشر کرده و در ویدیویی نشان جمهوری اسلامی را بوسیده و به آن ادای احترام نظامی کرده است.
در پست دوم، به حمایت این خلبان از سپاه پاسداران و حزب‌الله اشاره شده و از یونایتد ایرلاینز خواسته شده است رفتار او را مورد بررسی قرار دهد.
برخی گزارش‌ها از سابقه اشتغال امجدیان در فلای‌دبی حکایت دارند. بر اساس صفحه منتسب به او در لینکدین، این خلبان از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ برای فلای‌دبی کار کرده است.
وزارت امور دیاسپورا در نامه خود نوشت با توجه به مسئولیت حساس خلبانان خطوط هوایی بین‌المللی و اهمیت امنیت مسافران و خدمه، اطلاعات دریافتی باید به‌طور تخصصی بررسی شود.
افزایش تدابیر امنیتی پس از حادثه فلای‌دبی
هشدار درباره فعالیت‌های امجدیان پس از حادثه اخیر برای پرواز فلای‌دبی به مقصد تل‌آویو مطرح شده است؛ رویدادی که اسرائیل را به بازبینی تدابیر امنیتی مربوط به خدمه پروازهای خارجی واداشت.
هشتم مهر، هواپیمای فلای‌دبی هنگام عبور از حریم هوایی اردن تغییر مسیر داد و در فرودگاه تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
دادستان کل امارات ۱۱ مهر اعلام کرد کمک‌خلبان با تبر اضطراری کابین به خلبان حمله کرده و کوشیده بود کنترل هواپیما را به دست بگیرد.
به‌گفته دادستان، تحقیقات نشان داد این اقدام تلاشی برای انجام «حمله تروریستی» بوده است.
بر اساس گزارش‌ها، دخالت مسافران و خدمه مانع تسلط کمک‌خلبان عمانی بر هواپیما شد. این پرواز با ۱۸۲ سرنشین طی حدود ۳۰ ثانیه بیش از پنج هزار متر کاهش ارتفاع داشت.
پس از این حادثه، مرکز ملی فرماندهی و کنترل مبارزه با یهودستیزی اسرائیل نظارت بر تهدیدهای احتمالی علیه امنیت هوانوردی را گسترش داد.
مقام‌های وزارت حمل‌ونقل اسرائیل به وای‌نت گفتند این وزارتخانه نهاد اطلاعاتی نیست، اما هشدارهای مربوط به امنیت پرواز را با دستگاه‌های مسئول در میان می‌گذارد.
به گفته آنان، هشدار دریافتی درباره امجدیان مبنای تصمیم اخیر بوده است.
هنوز روشن نیست امجدیان تاکنون پروازی به اسرائیل داشته یا قرار بوده به فرودگاه بن‌گوریون پرواز کند یا خیر.
همچنین مشخص نیست او صلاحیت هدایت هواپیماهایی را دارد که یونایتد ایرلاینز در مسیر اسرائیل از آنها استفاده می‌کند.
یونایتد ایرلاینز تا زمان انتشار گزارش وای‌نت به درخواست این رسانه برای اظهارنظر پاسخ نداده بود.
در دو ماه گذشته، دست‌کم ۳۸ زن و کودک، از جمله ۱۳ کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال، در ۲۸ پرونده زن‌کشی در ایران جان باختند. در بیشتر این پرونده‌ها، همسر، همسر سابق یا یکی از مردان خانواده، عامل قتل بوده است.
روزنامه شرق چهارشنبه ۲۹ مهر در گزارشی تحلیلی و آماری درباره خشونت خانگی نوشت از مجموع پرونده‌های بررسی‌شده، هشت مورد در شهریور ماه و ۲۰ مورد در مهر ماه رخ داده است.
این روزنامه تاکید کرد آمار منتشرشده تنها مواردی را شامل می‌شود که در رسانه‌ها بازتاب یافته‌اند و شمار واقعی قربانیان ممکن است بیشتر باشد.
این قتل‌ها در ۱۷ استان ایران شامل آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، البرز، اصفهان، ایلام، تهران، خراسان شمالی، خراسان رضوی، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، کردستان، کرمان، کرمانشاه، گیلان، مازندران و هرمزگان رخ داده‌اند.
درخواست طلاق یا جدایی، اختلافات خانوادگی، خشونت‌های مکرر، انگیزه‌های موسوم به «ناموسی» و رفتارهای کنترل‌گرانه، از جمله مخالفت با تصمیم زنان درباره زندگی شخصی و ازدواج، از عوامل مطرح‌شده در این پرونده‌ها بوده‌اند.
روزنامه جوان ۲۷ مهر گزارش داد در هشت پرونده قتل خانوادگی طی مهرماه، ۳۱ نفر کشته شدند و بر ضرورت بررسی عوامل اجتماعی و روانی این قتل‌ها و پیشگیری از خشونت تاکید کرد.
سایت رکنا نیز ۲۶ مهر از قتل دست‌کم ۱۵ زن و دختر از ابتدای این ماه در شهرهای مختلف ایران خبر داد و اختلافات خانوادگی، درخواست جدایی، سوءظن، اختلافات مالی و انگیزه‌های موسوم به «ناموسی» را از عوامل مطرح‌شده در شماری از پرونده‌ها عنوان کرد.
بر اساس بررسی روزنامه شرق، در شماری از پرونده‌ها، کودکان همراه مادرانشان یا در جریان خشونت علیه دیگر اعضای خانواده جان باختند. در مجموع، هشت کودک همراه مادرانشان یا در جریان همان حمله کشته شدند.
در چهار پرونده، قتل پس از درخواست طلاق یا جدایی زن رخ داده و در پنج پرونده نیز سابقه اختلاف خانوادگی یا خشونت خانگی مکرر گزارش شده است.
در حدود نیمی از پرونده‌ها، علت قتل اعلام نشده است.
در یکی از این موارد، پدری در کرمانشاه دختر ۱۶ ساله خود را که پس از کلاس چهارم دبستان به اجبار ترک تحصیل کرده و با ازدواج اجباری مخالفت کرده بود، هنگام خواب با شلیک گلوله کشت. در پرونده‌های دیگری نیز یک دختر دو ساله بر اثر ضرب‌وجرح پدر و یک دختر ۱۳ ساله با شلیک گلوله برادرش جان باخت.
هشدار درباره ضعف حمایت قانونی از زنان
لیلی ارشد، مددکار و فعال اجتماعی، با اشاره به شمار بالای زن‌کشی‌های گزارش‌شده در دو ماه گذشته، خواستار توجه جدی‌تر رسانه‌ها، قوه قضاییه و صداوسیما به این قتل‌ها شد.
او تاکید کرد مقابله با خشونت خانگی به برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت، تقویت قوانین بازدارنده، تامین امنیت زنان و کودکان و شناسایی زودهنگام نشانه‌های خشونت از سوی معلمان، مسئولان بهزیستی و پلیس نیاز دارد.
این فعال اجتماعی همچنین هشدار داد محدودیت‌های قانونی در مجازات پدر یا جد پدری در پرونده‌های فرزندکشی می‌تواند اثر بازدارندگی مجازات را تضعیف کند.
ارشد بر ضرورت آموزش مهارت‌های اجتماعی از دوران کودکی، حضور مددکاران اجتماعی در مدارس، دسترسی به خدمات سلامت روان با پوشش بیمه‌ای و افزایش خانه‌های امن برای افراد در معرض خشونت و فرزندانشان تاکید کرد.
فاطمه باباخانی، وکیل و فعال حقوق زنان، نیز تهدیدهای مکرر به قتل یا آسیب رساندن، حبس خانگی، قطع ارتباط با خانواده و شبکه‌های حمایتی و نشانه‌های خشونت با محتوای «ناموسی» را از هشدارهای تشدید خشونت خانگی دانست.
او پیشنهاد کرد افراد در معرض خشونت با نزدیکان مورد اعتماد خود بر سر کلمه یا علامتی مشخص توافق کنند تا در شرایط خطر، اطرافیان از نیاز فوری آنان به کمک آگاه شوند.
باباخانی همچنین گفت سکوت اطرافیان در برابر خشونت خانگی می‌تواند فرصت پیشگیری از آسیب را از بین ببرد و تاکید کرد در صورت مشاهده نشانه‌های خطر جدی، موضوع باید به پلیس یا اورژانس اجتماعی گزارش شود.
بیش از ۳۶۰ هزار امضا در کارزارهای مرتبط با خشونت
حامد بیدی، مدیرعامل پلتفرم «کارزار»، اعلام کرد تاکنون ۲۶ کارزار با موضوع زن‌کشی در این پلتفرم میزبانی شده و با احتساب موضوعاتی مانند خشونت خانگی، قتل فرزندان، اسیدپاشی و نابرابری در برخورداری از حق حیات، مجموع آنها به ۶۳ کارزار با بیش از ۳۶۰ هزار امضا رسیده است.
او تاکید کرد کارزارهای مردمی علاوه بر مطالبه اصلاح قوانین، می‌توانند به آگاهی‌بخشی عمومی و تغییر باورهایی کمک کنند که خشونت علیه زنان را با مفاهیمی مانند «ناموس» و «آبرو» توجیه می‌کنند.
با وجود تداوم زن‌کشی در ایران، لایحه حمایت از زنان در برابر خشونت پس از بیش از ۱۵ سال کشمکش میان دولت، مجلس و نهادهای حکومتی، همچنان به تصویب نهایی نرسیده است.
امیرحسین جلالی، سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، تاکید کرد زن‌کشی را نمی‌توان صرفا به اختلالات روانی تقلیل داد و بیشتر افراد مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی مرتکب قتل نمی‌شوند.
او توضیح داد خشونت شدید معمولا حاصل برهم‌کنش عوامل فردی، خانوادگی و ساختارهای اجتماعی و حقوقی است و سابقه کنترل‌گری، تهدید، تعقیب و تشدید خشونت هنگام جدایی باید در بررسی این قتل‌ها مورد توجه قرار گیرد.
جلالی با اشاره به نقش وابستگی اقتصادی زنان، دشواری خروج از روابط خشونت‌آمیز، توجیه خشونت با مفاهیمی مانند «ناموس» و «آبرو»، دسترسی ناکافی به خانه‌های امن و ضعف قوانین حمایتی، هشدار داد نسبت دادن زن‌کشی به بیماری روانی می‌تواند مساله اصلی، یعنی خشونت مبتنی بر کنترل و ناکامی سازوکارهای حمایتی در متوقف کردن آن را پنهان کند.
تلویزیون دولتی روسیه گزارش داد ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری این کشور، در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، در سن‌پترزبورگ پیشنهاد برگزاری نشستی با دونالد ترامپ در چین را مطرح کرد.
بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۹ مهر منتشر شد، پوتین همچنین آمادگی خود را برای گفت‌وگو درباره ازسرگیری همکاری‌های اقتصادی میان مسکو و واشینگتن اعلام کرد.
کرملین پیش‌تر از احتمال برگزاری نشستی سه‌جانبه با حضور پوتین، ترامپ و شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، در حاشیه اجلاس سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در ماه آینده میلادی خبر داده بود.
وال‌استریت ژورنال ۲۶ مهر گزارش داد پوتین قصد دارد با برگزاری نشستی با حضور ترامپ و شی و بدون مشارکت اوکراین، زمینه را برای دستیابی به توافقی به سود مسکو فراهم کند.
آزادی یک زندانی آمریکایی در روسیه
پوتین در کاخی مجلل متعلق به دوران امپراتوری روسیه در سن‌پترزبورگ با ویتکاف دیدار کرد تا پیشنهادهای تازه برای پایان دادن به جنگ اوکراین را بررسی کنند.
این مذاکرات که نهمین دیدار حضوری دو طرف بود، با آزادی یک معلم بازنشسته آمریکایی از زندان روسیه همراه شد.
استیون هابارد، معلم بازنشسته ۷۴ ساله آمریکایی، آوریل ۲۰۲۲ در شهر ایزیوم در شرق اوکراین به دست نیروهای روسیه بازداشت شد. اکتبر ۲۰۲۴ دادگاهی در مسکو او را به اتهام فعالیت برای ارتش اوکراین به‌عنوان «مزدور»، به شش سال و ۱۰ ماه زندان محکوم کرد.
مقام‌های روسیه گفته بودند هابارد در یک ایست بازرسی نظامی اوکراین فعالیت می‌کرد، اما وکیل او در گفت‌وگو با رویترز تاکید کرد موکلش در هیچ واحد نظامی یا عملیات رزمی مشارکت نداشته است.
وزارت خارجه آمریکا ژانویه ۲۰۲۵ بازداشت او را «ناعادلانه» اعلام کرد. ترامپ ۲۸ مهر خبر داد شخصا از پوتین خواسته است هابارد را آزاد کند.
رایزنی‌های ویتکاف از اسلو تا سن‌پترزبورگ
واشینگتن در روزهای اخیر تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای پایان دادن به جنگ اوکراین که خونین‌ترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار می‌رود، افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، پوتین تاکنون نشانه چندانی از آمادگی برای عقب‌نشینی از خواسته‌های اصلی خود نشان نداده است؛ از جمله تسلط کامل روسیه بر منطقه دونتسک در شرق اوکراین و جلوگیری از عضویت کی‌یف در ناتو.
یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، اعلام کرد کریل دمیتریف، فرستاده ویژه پوتین در امور سرمایه‌گذاری، نیز در دیدار با ویتکاف حاضر بود.
دمیتریف مسئول پیگیری توافق‌های احتمالی اقتصادی و مالی میان مسکو و واشینگتن است.
ویتکاف یک روز پیش از سفر به روسیه، در اسلو با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، رهبران فنلاند و نروژ و نمایندگان اروپا و ناتو دیدار کرد.
یک مقام آمریکایی این گفت‌وگوها را «سازنده» خواند و از ارائه پیشنهادهای تازه کی‌یف خبر داد.
به گفته این مقام، مذاکرات اسلو به «پیشرفتی معنادار» برای دستیابی به رویکردی هماهنگ در مذاکره با روسیه انجامید.
تضمین‌های امنیتی برای اوکراین، برنامه اقتصادی پس از جنگ و ساختار امنیتی اروپا، از محورهای گفت‌وگوها بود.
او افزود ویتکاف قصد دارد زمینه را برای مذاکرات مستقیم سه‌جانبه و نشست‌های چندجانبه گسترده‌تر فراهم کند.
فشار واشینگتن بر کی‌یف
این تحرکات دیپلماتیک در شرایطی صورت می‌گیرد که نگرانی‌ها درباره کاهش حمایت آمریکا از اوکراین افزایش یافته است.
ترامپ هشدار داده است کی‌یف باید برای پایان دادن به جنگ اقدام کند، وگرنه با «اتفاقی بسیار بد» مواجه خواهد شد.
تنش میان کی‌یف و واشینگتن پس از آن شدت گرفت که ترامپ حدود دو هفته پیش در چارچوب توافقی با مسکو برای کاهش قیمت سوخت در آمریکا، تحریم‌های مربوط به گازوئیل روسیه را لغو کرد.
افزایش بهای سوخت در پی جنگ ایران، جمهوری‌خواهان را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره تحت فشار قرار داده است.
پس از این توافق و تصمیم ترامپ برای تعلیق بسته تحریمی مصوب کنگره علیه روسیه، اوکراین از اختلال در تبادل اطلاعات با ایالات متحده و بروز مشکلاتی در استفاده از سامانه ماهواره‌ای نظامی استارشیلد خبر داد.
با این حال، زلنسکی اعلام کرد در نشست اسلو توافقی برای برطرف کردن این مشکلات حاصل شده است.
ابهام درباره کاهش سرعت استارلینک
وال‌استریت ژورنال ۲۹ مهر به نقل از منابع آگاه گزارش داد ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس، هفته گذشته دستور کاهش سرعت استارشیلد، نسخه نظامی استارلینک، را صادر کرده است.
اوکراین برای ردیابی حملات موشک‌های بالستیک روسیه به این فناوری وابسته است.
ماسک پیش‌تر گفته بود هرگونه تصمیم در این زمینه از سوی ارتش ایالات متحده یا رییس‌جمهوری این کشور گرفته می‌شود. ترامپ اما مسئولیت آن را نپذیرفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ۲۸ مهر اعلام کرد مشکل به شرایط و ضوابط استفاده از این سرویس مربوط می‌شود که کی‌یف ملزم به رعایت آن‌هاست.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، ۲۹ مهر دیدار اخیر ویتکاف و زلنسکی را مثبت ارزیابی کرد و گفت فرستاده ویژه آمریکا نتایج این گفت‌وگوها را با طرف روس در میان خواهد گذاشت.
او همچنین بار دیگر تاکید کرد واشینگتن دسترسی کی‌یف به استارلینک را محدود نکرده است.
به گفته روبیو، تصمیم درباره نحوه استفاده از این سرویس و سرعت اتصال به آن، بر اساس قراردادی تجاری، در اختیار اسپیس‌ایکس و ماسک قرار دارد.
یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس برجسته ایرانی، ۲۷ مهر در ۹۰ سالگی در فرانسه درگذشت. مردی که کاوش‌هایش در جیرفت، ازبکی و تپه قبرستان، به کشف شواهد مهمی از تمدن‌ها و استقرارهای کهن در فلات ایران انجامید، اما همواره هدف فشارها و اتهام‌های سیاسی و عقیدتی بود.
مجیدزاده متولد سال ۱۳۱۵ در تبریز و استاد پیشین دانشگاه تهران بود و دکترای باستان‌شناسی خود را با تمرکز بر پیش از تاریخ، از دانشگاه شیکاگو دریافت کرده بود.
او پیش از انقلاب ۵۷ استاد دانشگاه تهران شد اما سال ۱۳۶۵ اعضای انجمن اسلامی دانشجویان برای اخراجش تلاش کردند، چرا که مجیدزاده و صادق ملک‌شهمیرزادی از امضای طرحی خودداری کردند که دانشجویان دختر را از آموزش میدانی باستان‌شناسی کنار می‌گذاشت و به‌جای آن به موزه می‌فرستاد.
مجیدزاده نیز پس از آنکه او را کنار گذاشتند، به فرانسه رفت و در آنجا به تدریس پرداخت.
از مهم‌ترین فعالیت‌های علمی او، سرپرستی کاوش‌های حوزه هلیل‌رود و محوطه کُنارصندل در نزدیکی جیرفت در دهه ۱۳۸۰ بود.
پس از غارت گسترده گورستان‌های باستانی منطقه، مسئولان وقت میراث فرهنگی از او دعوت کردند از فرانسه به ایران بازگردد و هدایت پژوهش‌های باستان‌شناسی این حوزه را بر عهده بگیرد.
کاوش‌های جیرفت، فرضیه تمدن کهن و سنگ‌اندازی‌ها
کاوش‌های مجیدزاده و همکارانش، شواهد مهمی از یک تمدن کهن را در جنوب‌شرق ایران آشکار کرد و توجه پژوهشگران جهان را به جایگاه این منطقه در ارتباط میان تمدن‌های باستانی جلب کرد.
از یافته‌های شاخص این پژوهش‌ها، بقایای حدود چهار هزار ساله از بنای عظیم خشتی و پلکانی کُنارصندل شمالی بود که مجیدزاده آن را زیگوراتی قدیمی‌تر از زیگورات‌های بین‌النهرین معرفی می‌کرد.
همچنین الواحی با قدمت حدود چهار هزار و ۵۰۰ سال با نشانه‌های نوشتاری در کُنارصندل جیرفت به دست آمد که بررسی آنها به طرح فرضیه وجود یک نظام نوشتاری دیگر در این منطقه انجامید.
مجیدزاده بر اهمیت تمدن جیرفت تاکید داشت و آن را گهواره تمدن شرق و قدیمی‌تر از سومر می‌دانست.
متاسفانه در اواخر دهه ۸۰، سازمان وقت میراث‌فرهنگی با قطع بودجه، کاوش‌های او را نیمه تمام گذاشت و او نتوانست زیگورات را به طور کامل از دل خاک بیرون بیاورد.
مجیدزاده هر بار که به ایران باز‌می‌گشت، با مشکلات بزرگی روبه‌رو می‌شد.
سال ۱۳۷۰، جهاد دانشگاهی و انجمن اسلامی دانشگاه تهران نامه‌ای خطاب به علی خامنه‌ای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، نوشتند و از بازگشت استادان کنارگذاشته‌شده به دانشگاه شکایت کرده و مشخصا مجیدزاده را با اتهام‌های سیاسی و عقیدتی هدف گرفتند.
دیگر فعالیت‌های مجیدزاده
او علاوه بر جیرفت، سرپرستی کاوش در محوطه‌های مهم دیگری، از جمله محوطه ازبکی در استان البرز و تپه قبرستان دشت قزوین را هم بر عهده داشت.
کاوش‌های ازبکی در فاصله سال‌های ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۴، اطلاعات مهمی درباره استقرارهای پیش از تاریخ و دوره‌های تاریخی این بخش از فلات ایران به دست داد.
در یان‌تپه، از تپه‌های مجموعه ازبکی، بقایای معماری خشتی با قدمتی حدود ۹ هزار سال شناسایی شد؛ یعنی آثار یکی از کهن‌ترین استقرارهای روستایی شناخته‌شده در فلات مرکزی ایران.
بقایای دژهایی که مجیدزاده آخرین مرحله آنها را به دوره ماد نسبت می‌داد، از دیگر یافته‌های مهم این محوطه بود.
مجیدزاده در کاوش‌های دهه ۱۳۵۰ در تپه قبرستان، نزدیک سگزآباد، شواهد مهمی از کارگاه‌های فلزکاری و تولید مس به دست آورد.
کشف بوته‌های ذوب، قالب‌های ریخته‌گری و بقایای کارگاهی، به شناخت تخصص‌های تولیدی و فناوری فلزکاری در فلات مرکزی ایران کمک کرد.
تاریخ‌گذاری این کارگاه‌ها در پژوهش‌های بعدی به اوایل هزاره چهارم پیش از میلاد، یعنی حدود شش هزار سال پیش نسبت داده شد.
مجیدزاده علاوه بر کاوش‌های باستان‌شناسی، با تالیف کتاب‌هایی درباره تمدن‌های باستانی، به گسترش منابع پژوهشی فارسی در این حوزه کمک کرد.
«تاریخ و تمدن بین‌النهرین»، «تاریخ و تمدن ایلام» و «جیرفت، کهن‌ترین تمدن شرق»، از آثار شناخته‌شده او هستند.
کتاب «تاریخ و تمدن بین‌النهرین» مجموعه‌ای سه‌جلدی است که تمدن‌های باستانی سرزمین میان دجله و فرات، عمدتا در عراق امروزی، را معرفی می‌کند.
جلد تاریخ سیاسی آن از دوران آغاز نگارش و شکل‌گیری دولت‌شهرهای سومری شروع می‌شود و با بررسی حکومت‌های اکد، بابل و آشور، تا دوره بابل جدید و پایان فرمانروایی کلدانیان ادامه می‌یابد.
دو جلد دیگر به زندگی اجتماعی و فرهنگی، باورهای مذهبی، اقتصاد، هنر و معماری این تمدن‌ها اختصاص دارند.
او در «تاریخ و تمدن عیلام» به یکی از تمدن‌های مهم ایران پیش از هخامنشیان می‌پردازد.
تاریخ سیاسی و سلسله‌های فرمانروا، باورهای مذهبی، آثار هنری و افول قدرت عیلام، محورهای اصلی این کتاب‌اند.
کتاب «جیرفت، کهن‌ترین تمدن شرق» او هم در سال ۱۳۸۲ منتشر شد و به معرفی آثار منتسب به حوزه هلیل‌رود پرداخت؛ از جمله ظروف سنگی نقش‌دار و اشیایی که پس از غارت گورستان‌های منطقه توقیف شده بودند.
کتاب با انتشار تصاویر این آثار، به شناخته شدن هنر و فرهنگ باستانی منطقه کمک کرد.
