دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، پس از ناکامی دوباره در دریافت جایزه صلح نوبل، به‌شدت از کمیته نوبل انتقاد کرد و گفت به‌دلیل پایان دادن به هشت جنگ، شایسته دریافت هشت جایزه صلح نوبل بوده است. او همچنین این تصمیم را «شرم‌آور» خواند و آن را لکه‌ای پاک‌نشدنی بر اعتبار نروژ دانست.
ترامپ اندکی پیش از نیمه‌شب جمعه ۱۷ مهر، ساعاتی پس از اعلام برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶، در یک گردهمایی در شهر سیراکیوز ایالت نیویورک و سپس در پیامی نسبتا طولانی در شبکه اجتماعی خود تروث‌سوشیال، به‌تندی به انتخاب ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی، اعتراض کرد.
ترامپ در واکنش به انتخاب پیلای گفت: «من هیچ‌چیز درباره این زن نمی‌دانم و هیچ‌کس دیگری هم نمی‌داند. تا جایی که اطلاع دارم، هیچ‌کس نام او را نشنیده است، جز اینکه کاملا آشکار است از اسرائیل متنفر است.»
او افزود: «نمی‌دانم این زن چه کاری انجام داده است.»
ناوی پیلای، ۸۵ ساله، قاضی پیشین دیوان کیفری بین‌المللی، کمیسر عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل متحد و رییس پیشین کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق این سازمان درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین است.
این کمیسیون در گزارشی به این نتیجه رسیده بود که اسرائیل در نوار غزه مرتکب نسل‌کشی شده است.
کمیته نوبل اعلام کرد جایزه صلح امسال به‌دلیل «تلاش‌های پیلای برای پیشبرد صلح و حقوق بین‌الملل» به او اعطا شده است.
پیلای نیز پس از اعلام دریافت جایزه تاکید کرد که رهبران جهان «تعهد قانونی دارند از حقوق بشر محافظت کنند و از جنگ بپرهیزند».
ترامپ: در آستانه حل‌وفصل دو جنگ دیگر، از جمله ایران، هستم
ترامپ در پیام خود گفت که تاکنون به هشت جنگ پایان داده و رهبران کشورهای درگیر، برای تایید نقش او نامه‌هایی به کمیته نوبل نروژ ارسال کرده‌اند.
او نوشت: «من به هشت جنگ پایان داده‌ام و اکنون هم در آستانه حل‌وفصل یا پیروزی در دو مورد دیگر هستم؛ ایران و جنگ روسیه و اوکراین.»
رییس‌جمهوری آمریکا با اشاره به درگیری میان هند و پاکستان گفت که حتی پایان دادن به یکی از این جنگ‌ها برای دریافت جایزه صلح نوبل کافی بوده است.
او افزود: «در واقع، من باید هشت جایزه صلح نوبل می‌گرفتم، نه فقط یکی.»
ترامپ همچنین گفت که از وقوع جنگ میان کره شمالی و کره جنوبی، ژاپن و کره شمالی و چین و تایوان جلوگیری کرده است.
او در بخش دیگری از پیام خود، سازمان ملل متحد را نیز هدف انتقاد قرار داد و نوشت: «در تمام جنگ‌هایی که به آنها پایان داده‌ام، هرگز با سازمان ملل متحد صحبت نکردم؛ آنها هیچ کمکی نکردند.»
ترامپ تاکید کرد: «ایالات متحده آمریکا، با نمایندگی من به‌عنوان رییس‌جمهوری، باید جایزه صلح نوبل را دریافت می‌کرد، اما چنین نشد.»
حمله ترامپ به نروژ و کمیته نوبل
ترامپ در ادامه، تصمیم کمیته نوبل را «شرم‌آور و خجالت‌آور» توصیف کرد و گفت: «این تصمیم لکه‌ای پاک‌نشدنی بر اعتبار کشور نروژ و کسانی است که چنین تصمیمی گرفته‌اند.»
او افزود: «جایزه صلح نوبل برای همیشه به دست مشتی ایدئولوگ افراطی که ضد دموکراسی و دشمنان تمدن هستند، بی‌اعتبار شده است.»
رییس‌جمهوری آمریکا در پایان هشدار داد: «ما این موضوع را فراموش نخواهیم کرد، نروژ.»
اگرچه کمیته نوبل صلح در نروژ مستقر است، دولت این کشور مسئول انتخاب برنده جایزه نیست.
ترامپ پیش‌تر نیز بارها از دریافت نکردن جایزه صلح نوبل ابراز نارضایتی کرده و نروژ را به‌دلیل تصمیم‌های کمیته نوبل هدف انتقاد قرار داده بود.
انتخاب ناوی پیلای در حالی صورت گرفت که دولت ترامپ همان روز تحریم‌های تازه‌ای علیه دیوان کیفری بین‌المللی اعلام کرد؛ نهادی که پیلای از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ در شعبه تجدیدنظر آن قاضی بوده است.
واشینگتن پیش‌تر نیز به‌دلیل صدور حکم بازداشت برای مقام‌های اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این دیوان را هدف انتقاد و تحریم قرار داده بود.
لای چینگ‌ته، رییس‌جمهوری تایوان، اعلام کرد این جزیره برای صلح ارزش قائل است، اما از آزادی خود چشم‌پوشی نخواهد کرد. او تاکید کرد تقویت توان دفاعی تایوان اقدامی تحریک‌آمیز نیست.
لای شنبه ۱۸ مهر در سخنرانی خود به مناسبت روز ملی تایوان گفت نمی‌توان برای حفظ صلح تنها به «آرزوها» تکیه کرد.
او افزود: «تایوان برای صلح ارزش قائل است، اما از آزادی خود دست نخواهد کشید. ما آماده تعامل هستیم، اما زیر بار سلطه نمی‌رویم.»
رییس‌جمهوری تایوان با تاکید بر عزم این جزیره برای ایستادگی در برابر «توسعه‌طلبی اقتدارگرایانه» گفت: «مساله این است که آیا جامعه جهانی همچنان به این اصل باور دارد که زور نباید بر قانون غلبه کند و قدرت‌های بزرگ حق ندارند مردم را از حق تعیین سرنوشت خود محروم کنند.»
لای خاطرنشان کرد حق مردم تایوان برای موجودیت باید محترم شمرده شود.
او افزایش سرمایه‌گذاری دولت در بخش دفاعی را اقدامی برای جلوگیری از آغاز جنگ دانست و گفت: «ما توان دفاعی خود را تقویت می‌کنیم، نه برای آنکه گفت‌وگو را کنار بگذاریم، بلکه برای آنکه اطمینان یابیم گفت‌وگوها بر پایه برابری و حفظ کرامت انجام می‌شوند.»
تایوان که حکومتی دموکراتیک دارد، در سال‌های اخیر با فشارهای نظامی و سیاسی فزاینده پکن مواجه بوده است. چین این جزیره را بخشی از قلمرو خود می‌داند.
خبرگزاری رویترز ۱۸ مهر گزارش داد ارتش چین که از نظر توان نظامی برتری چشمگیری بر تایوان دارد، در حال تجهیز خود به تسلیحات پیشرفته، از جمله جنگنده‌های رادارگریز، ناوهای هواپیمابر و طیف گسترده‌ای از موشک‌هاست.
تایوان نیز در پاسخ به فشارهای فزاینده پکن، بودجه دفاعی را افزایش داده و به نوسازی نیروهای مسلح خود روی آورده است.
واکنش پکن به سخنان رییس‌جمهوری تایوان
دولت چین ۱۸ مهر اظهارات رییس‌جمهوری تایوان را محکوم کرد و گفت او واقعیت‌ها را «تحریف» می‌کند.
دفتر امور تایوان در دولت چین در بیانیه‌ای اعلام کرد سخنرانی لای «واقعیت‌ها را نادیده می‌گیرد، حقیقت را تحریف می‌کند، افکار عمومی را گمراه می‌سازد و اهداف پنهان او را آشکار می‌کند».
این نهاد رییس‌جمهوری تایوان را متهم کرد که همچنان به دیدگاه‌های «جدایی‌طلبانه» مبتنی بر «استقلال تایوان» پایبند است و درباره «تهدید چین» اغراق می‌کند.
دفتر امور تایوان تاکید کرد: «در جهان تنها یک چین وجود دارد و تایوان بخشی از چین است.»
به گزارش تلویزیون دولتی چین، سی‌سی‌تی‌وی، سخنگوی این نهاد نیز گفت آینده تایوان «باید با تصمیم مشترک همه مردم چین، از جمله هم‌وطنان ما در تایوان، تعیین شود».
پکن تاکنون استفاده از نیروی نظامی برای به دست گرفتن کنترل تایوان را منتفی ندانسته است. مقام‌های چینی لای را «جدایی‌طلب» می‌خوانند و پیشنهادهای او برای مذاکره را رد کرده‌اند.
استقبال واشینگتن از مواضع لای
در مقابل، یک مقام ارشد دولت آمریکا از تعهد رییس‌جمهوری تایوان به حفظ صلح و ثبات در تنگه تایوان استقبال کرد.
این مقام با اشاره به موضع پکن گفت: «یک سخنرانی معمولی نمی‌تواند توجیهی برای اقدامات تهاجمی یا قهرآمیز باشد.»
ایالات متحده با وجود نداشتن روابط دیپلماتیک رسمی با تایوان، مهم‌ترین حامی بین‌المللی این جزیره به شمار می‌رود.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که اختلافات واشینگتن و پکن بر سر تایوان همچنان پابرجاست.
۱۳ مهر، سی‌بی‌اس نیوز به نقل از منابع امنیتی گزارش داد اف‌بی‌آی یک زن مظنون به همکاری با دولت چین را در فرودگاه بین‌المللی لس‌آنجلس بازداشت کرده است.
او متهم است پسر رییس‌جمهوری تایوان را که در آمریکا اقامت دارد، زیر نظر گرفته است.
دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، روسای جمهوری آمریکا و چین، دوم مهر در واشینگتن دیدار کردند. با این حال، به گزارش رسانه‌ها، این دیدار نتوانست به اختلافات دو کشور بر سر تایوان پایان دهد.
ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، از کشته شدن ۱۲ نفر، از جمله سه کودک، در حمله روسیه به ساختمان‌های مسکونی شهر زاپوریژیا خبر داد و با کنایه به آمریکا، این حمله را نشانه «قدردانی» مسکو از لغو تحریم‌های صادرات گازوئیل روسیه توصیف کرد.
زلنسکی شنبه ۱۸ مهر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «روسیه امروز با پرتاب پنج بمب هدایت‌شونده سرشی بر ساختمان‌های مسکونی در زاپوریژیا، از لغو تحریم‌های صادرات گازوئیل خود تشکر کرد.»
او افزود ۱۴ نفر نیز در این حمله زخمی شده‌اند که حال دو نفر از آنان وخیم است و پزشکان برای نجات جانشان تلاش می‌کنند.
به گفته رییس‌جمهوری اوکراین، وضعیت ۱۲ تن دیگر که احتمال می‌رود هنگام حمله در محل حضور داشته‌اند، هنوز مشخص نیست. نیروهای امدادی در محل مستقر شده‌اند و عملیات جست‌وجو و نجات ادامه دارد.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، شامگاه ۱۷ مهر از توافق با ولادیمیر پوتین، همتای روس خود، برای عرضه فوری گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان خبر داد.
هدف از این توافق، کاهش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا عنوان شده است.
بر اساس این توافق، روسیه قرار است بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل را فورا روانه بازارهای آمریکا و جهان کند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا هم با صدور مجوزی، واردات گازوئیل از روسیه را تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۶ مجاز اعلام کرد.
زلنسکی ۱۷ مهر این تصمیم را غافلگیرکننده خواند و گفت چنین اقدامی «نه منصفانه است و نه صادقانه».
پایگاه خبری اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد ترامپ پس از آنکه کی‌یف به شش درخواست واشینگتن برای توقف حملات به پالایشگاه‌های روسیه اعتنا نکرد، با پوتین بر سر عرضه گازوئیل به توافق رسید.
زلنسکی: کاهش فشار بر روسیه به ادامه بمباران شهرها می‌انجامد
زلنسکی در ادامه پیام خود اعلام کرد ۱۳ منطقه اوکراین در جریان حملات شبانه روسیه هدف قرار گرفتند و ساختمان‌های مسکونی، زیرساخت‌ها و تاسیسات راه‌آهن آسیب دیدند.
او نوشت: «حملات شب گذشته بار دیگر نشان داد روسیه هرگونه کاهش فشار را به معنای مجوزی برای ادامه جنگ و بمباران شهرها تلقی می‌کند.»
رییس‌جمهوری اوکراین تاکید کرد: «باید پیام‌های متفاوتی به روسیه فرستاده شود. روسیه باید درک کند که لازم است جنگ را متوقف کند و برای تحقق این هدف، باید متحمل خسارت شود.»
او افزود توانایی اوکراین برای انجام حملات دوربرد، در حال حاضر ابزار اصلی تحمیل چنین خسارت‌هایی به روسیه است و کی‌یف به حملات مسکو پاسخ خواهد داد.
حملات پهپادی مداوم اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه در ماه‌های اخیر، فعالیت پالایشگاه‌های این کشور را به‌شدت مختل کرده و به کمبود سوخت دامن زده است.
ترامپ ۲۳ شهریور از توافق مسکو و کی‌یف برای توقف حملات به زیرساخت‌های انرژی یکدیگر خبر داده بود. با وجود این، حملات دو طرف به این تاسیسات ادامه یافت.
افزایش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، جمهوری‌خواهان را تحت فشار قرار داده است. این انتخابات قرار است ۱۲ آبان برگزار شود.
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیری‌های مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت ترامپ پس از بی‌اعتنایی اوکراین به شش درخواست واشینگتن برای توقف حملات به پالایشگاه‌های روسیه، با پوتین بر سر عرضه گازوئیل توافق کرد. زلنسکی این تصمیم را غافلگیرکننده و «نه منصفانه و نه صادقانه» خواند.
به گزارش اکسیوس، این توافق بحران تازه‌ای در روابط واشینگتن و کی‌یف ایجاد کرده و ممکن است تلاش جدید دولت آمریکا برای دستیابی به توافق پایان جنگ اوکراین را مختل کند.
مقام آمریکایی که مستقیما از موضوع اطلاع داشت، گفت دونالد ترامپ خواهان توقف یک‌جانبه حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه بود، زیرا این حملات به افزایش قیمت بنزین در آمریکا دامن می‌زدند.
در مقابل، ولودیمیر زلنسکی به ترامپ و فرستادگانش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفته بود آماده است حملات به پالایشگاه‌ها را متوقف کند، مشروط بر آنکه روسیه نیز حملات به نیروگاه‌های اوکراین را متوقف کند. به گفته مقام آمریکایی، ترامپ این دو نوع حمله را هم‌ارز نمی‌دانست.
این مقام گفت: «زلنسکی برداشت درستی از فضا ندارد. او با ادامه حملات به پالایشگاه‌ها، حسن‌نیتی را که طی شش ماه گذشته نزد ترامپ ایجاد کرده است، از بین می‌برد.»
زلنسکی نیز در مصاحبه با اکسیوس پس از اعلام توافق، آن را هدیه‌ای بی‌دلیل به پوتین توصیف کرد.
دو طرف درباره تهدید به قطع همکاری اطلاعاتی روایت‌های متفاوتی دارند
به نوشته اکسیوس، ویتکاف و کوشنر در جریان هشت ساعت مذاکره روز جمعه ۱۷ مهر در میامی، به هیات اوکراینی اطلاع دادند که ترامپ قرار است با پوتین گفت‌وگو کند و تحریم‌های صادرات گازوئیل روسیه را بردارد.
آنها به مذاکره‌کنندگان اوکراینی گفتند این تصمیم پس از نادیده گرفته شدن درخواست‌های مکرر آمریکا برای توقف حملات به پالایشگاه‌ها گرفته شده است؛ حملاتی که به گفته طرف آمریکایی، مستقیما به مصرف‌کنندگان این کشور آسیب می‌زدند.
یک مقام اوکراینی مدعی شد ویتکاف و کوشنر در این مذاکرات تهدید کردند که ادامه بی‌اعتنایی به درخواست‌های ترامپ ممکن است به قطع دسترسی اوکراین به اطلاعات آمریکا منجر شود.
مقام آمریکایی این ادعا را رد کرد. به گفته او، فرستادگان ترامپ صرفا تاکید کرده‌اند که آمریکا با تامین مهمات و اطلاعات، شریکی قدرتمند برای اوکراین است و کی‌یف نباید اقداماتی انجام دهد که به مصرف‌کنندگان آمریکایی آسیب بزند.
او گفت: «حملات به پالایشگاه‌ها به روسیه آسیب می‌زند، اما به آمریکا هم آسیب می‌رساند.»
حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه در ماه‌های اخیر، به گزارش اکسیوس، بسیار موثر بوده و در این کشور بحران انرژی ایجاد کرده است. روسیه در واکنش صادرات گازوئیل را ممنوع کرد؛ تصمیمی که فشار بر بازار جهانی این سوخت را، هم‌زمان با اختلال‌های ناشی از جنگ در ایران، افزایش داد.
اختلاف تازه بر مذاکرات تضمین‌های امنیتی سایه انداخت
به گفته مقام آمریکایی، بحران بر سر توافق گازوئیل پس از گفت‌وگوهای سازنده میان میانجی‌های آمریکایی و دیپلمات‌های اوکراینی و اروپایی در میامی شکل گرفت.
محور اصلی مذاکرات، نهایی کردن تضمین‌های امنیتی بود که آمریکا، اروپا و ناتو در چارچوب توافق پایان جنگ به اوکراین ارائه خواهند کرد. پیشنهادهای تازه‌ای برای حل مسائل سرزمینی نیز مطرح شد.
ویتکاف و کوشنر همچنین بسته‌ای برای دوران پس از جنگ ارائه کردند که شامل تامین مالی بازسازی اوکراین، احیای ارتش این کشور و راه‌هایی برای جبران کسری بودجه ناشی از جنگ بود.
نقشه راه پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا، نوع رابطه این کشور با ناتو پس از جنگ و امکان ایجاد چارچوب امنیتی میان اروپا و روسیه نیز در مذاکرات بررسی شد.
به گفته مقام آمریکایی، فرستادگان ترامپ حاضران را در جریان توافق‌های احتمالی انرژی با روسیه قرار دادند؛ توافق‌هایی که واشینگتن امیدوار است هم قیمت انرژی را کاهش دهند و هم مسکو را به امتیاز دادن در مذاکرات صلح ترغیب کنند.
پوتین به ازسرگیری مذاکرات متعهد نشد
ویتکاف و کوشنر در حال بررسی سفر به مسکو و کی‌یف در هفته آینده برای گفت‌وگو درباره پیشنهادهای صلح هستند، اما به گفته مقام آمریکایی، تاثیر تنش روز جمعه بر این برنامه هنوز روشن نیست.
این مقام گفت واشینگتن معتقد است پوتین، با وجود ادامه حملات سنگین به اوکراین، آمادگی گفت‌وگو درباره پایان جنگ را دارد و آمریکا در پی تهیه پیشنهادی است که او را به توقف جنگ ترغیب کند.
با این حال، یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، گفت رییس‌جمهوری روسیه در تماس تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای با ترامپ، به ازسرگیری مذاکرات صلح متعهد نشده است.
اوشاکوف مدعی شد حملات اوکراین به مسکو و دیگر شهرها در جریان انتخابات پارلمانی روسیه، امکان ازسرگیری فوری مذاکرات را از بین برده است. او افزود پوتین گفته است مسکو بررسی خواهد کرد که چه زمانی می‌توان گفت‌وگوها را از سر گرفت.
بلومبرگ به نقل از مقام‌های غربی گزارش داد جمهوری اسلامی با وجود ماه‌ها حملات آمریکا و اسرائیل، توان تولید موشک و پهپاد و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود را حفظ کرده است. کاخ سفید این ارزیابی را رد کرد و گفت زیرساخت‌های تولید تسلیحات حکومت ایران نابود شده‌اند.
بر اساس این گزارش مقام‌های غربی معتقدند تهران همچنان از توان آتش کافی برای تلافی در صورت ازسرگیری حملات هوایی آمریکا برخوردار است. این مقام‌ها به دلیل محرمانه بودن ارزیابی‌ها نخواستند نامشان فاش شود.
یکی از آنها گفت [حکومت] ایران ذخایر قابل‌توجهی از موشک‌های بالستیک و برخی تسلیحات ضدکشتی دارد و می‌تواند به‌سرعت بر آنها بیفزاید. به گفته همین مقام، روسیه نیز به جمهوری اسلامی موشک می‌دهد؛ ادعایی همسو با ارزیابی جداگانه‌ای که در ماه ژوئن مطرح شده بود. وزارت دفاع روسیه به درخواست بلومبرگ برای اظهارنظر پاسخ نداد.
کاخ سفید ارزیابی مقام‌های غربی را رد کرد
این ارزیابی با اظهارات دونالد ترامپ و اعضای دولتش درباره میزان تخریب توان نظامی [حکومت] ایران در تضاد است. ترامپ اوایل سال جاری میلادی گفته بود نیروهای نظامی حکومت ایران «کاملا نابود شده» است. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز ۳۰ سپتامبر، برابر با هشتم مهر، اعلام کرد آمریکا «ظرفیت صنعتی نظامی» و «کل زیرساخت دفاعی» [حکومت] ایران را از بین برده است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به بلومبرگ گفت آمریکا ابتدا در عملیات «چکش نیمه‌شب» تاسیسات هسته‌ای ایران را نابود کرد و سپس در عملیات «خشم حماسی»، سپر تسلیحات متعارف این کشور، از جمله موشک‌های بالستیک، تاسیسات تولیدی و نیروی دریایی آن را از بین برد.
با این حال، گزارش بلومبرگ به ارزیابی جیم لمسون، تحلیلگر پیشین سیا و پژوهشگر مهمان کینگز کالج لندن، نیز اشاره می‌کند که بر اساس آن، حملات آمریکا و اسرائیل به احتمال زیاد بخش بزرگی از ظرفیت تولید موشک ایران در پیش از جنگ را برای مدتی طولانی به‌شدت تضعیف کرده است.
وقفه در حملات فرصتی برای بازسازی فراهم می‌کند
ترامپ پنج‌شنبه ۱۶ مهر در شبکه‌های اجتماعی وعده داد تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر [در ۱۲ آبان] به ایران حمله نکند. او پیش‌تر احتمال تشدید حملات پس از انتخابات را مطرح کرده بود؛ زمان‌بندی‌ای که به نوشته بلومبرگ، می‌تواند مانع از دامن زدن بیشتر به افزایش قیمت نفت درست پیش از رای‌گیری شود.
بکا واسر، مسئول حوزه دفاعی بلومبرگ اکونومیکس، گفت وقفه در حملات عمده آمریکا به ایران فرصت داده است توان خود را بازیابد و برای دور بعدی نبرد آماده شود. به ارزیابی او، این چرخه ممکن است به درگیری طولانی‌مدتی منجر شود که در آن هیچ‌یک از طرفین برتری روشنی ندارد.
اسرائیل برآورد کرده بود [حکومت] ایران پیش از جنگ حدود دو هزار و ۵۰۰ موشک بالستیک داشت، اما شمار دقیق موشک‌های باقی‌مانده مشخص نیست. ارزیابی‌های اطلاعاتی غربی در ماه ژوئن حاکی از آن بود که [حکومت] ایران همچنان حدود سه‌چهارم مجموع مهمات پیش از جنگ خود را در اختیار دارد.
بر اساس تحلیل بلومبرگ اکونومیکس از داده‌های عمومی، [حکومت] ایران از آغاز درگیری در ۹ اسفند سال گذشته، بیش از چهار هزار موشک کروز و دست‌کم دو هزار موشک بالستیک شلیک کرده است.
توان ضدکشتی جمهوری اسلامی همچنان تهدیدی برای کشتیرانی است
هم‌زمان با توقف حملات عمده آمریکا، تهران حملات به کشتیرانی در اطراف تنگه هرمز را تشدید کرده است. به گفته نیروی دریایی بریتانیا، در هفته گذشته دست‌کم ۱۰ شناور هدف اصابت قرار گرفته‌اند.
بلومبرگ می‌نویسد در شرایطی که محاصره صادرات نفتی از سوی نیروی دریایی آمریکا به اقتصاد ایران فشار می‌آورد و جنگ در وضعیت بلاتکلیف باقی مانده است، تهران ممکن است برای تحمیل هزینه بیشتر به آمریکا، بیش‌ازپیش به جنگ نامتقارن متوسل شود.
ویلیام آلبرک، پژوهشگر ارشد اندیشکده پاسیفیک فوروم، گفت ممکن است [حکومت] ایران تسلیحات پیشرفته کمتری در اختیار داشته باشد، اما سال‌هاست برای خود و حوثی‌ها موشک کروز ذخیره و پنهان کرده است. او احتمال داد آنچه تاکنون از حملات ضدکشتی دیده شده، تنها بخش کوچکی از ظرفیت موجود باشد.
سیدارت کاوشال، پژوهشگر ارشد موسسه سلطنتی خدمات متحد، نیز گفت بزرگ‌ترین مانع حمله به کشتی‌های تجاری احتمالا دستیابی به اطلاعات لازم برای هدف‌گیری است.
به گفته او، ذخایر موشک‌های ضدکشتی ایران احتمالا همچنان قابل‌توجه است؛ زیرا ساخت این تسلیحات نسبتا آسان است، [حکومت] ایران بخش عمده تولید مدل‌های قدیمی‌تر موشک‌های کروز ضدکشتی چینی را در داخل انجام می‌دهد و کوه‌های جنوب کشور پناهگاه‌هایی طبیعی در برابر حملات هوایی فراهم می‌کنند.
هزینه حمل نفت افزایش یافته است
با وجود افزایش تردد از تنگه هرمز، هزینه اجاره نفتکش به حدود ۱.۲ میلیون دلار در روز رسیده است؛ در حالی که پیش از جنگ کمتر از ۵۰ هزار دلار بود. نفت نیز بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شود و بازار همچنان به چشم‌انداز عرضه حساس است.
درگیری عربستان سعودی و حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی نیز نگرانی درباره امکان اتکای ریاض به مسیر جایگزین صادرات نفت از دریای سرخ را افزایش داده است. به گزارش بلومبرگ، پنج‌شنبه‌شب موشک‌های بالستیک حوثی‌ها به دو فرودگاه عربستان سعودی اصابت کردند و دست‌کم سه کشته و ده‌ها زخمی بر جا گذاشتند.
دونالد ترامپ از توافق با روسیه برای عرضه فوری گازوئیل به بازارهای آمریکا و جهان با هدف کاهش قیمت سوخت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای خبر داد. تحلیلگران می‌گویند این توافق احتمالا به کاهش چشمگیر و پایدار قیمت‌ها منجر نخواهد شد.
به گزارش رویترز، رییس‌جمهوری آمریکا جمعه ۱۷ مهر ماه اعلام کرد در گفت‌وگویی «بسیار موفق» با ولادیمیر پوتین توافق کرده است که روسیه فورا بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به بازارهای آمریکا و جهان عرضه کند.
به گفته ترامپ، روسیه در ماه نوامبر ۵۰۰ هزار تن دیگر و بلافاصله پس از آن یک میلیون تن گازوئیل عرضه خواهد کرد. محموله‌های بیشتر نیز بسته به وضعیت پالایشگاه‌های روسیه، که در حملات اوکراین آسیب دیده‌اند، در راه خواهد بود.
وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز جمعه مجوزی عمومی صادر کرد که واردات گازوئیل روسیه را تا هفتم آوریل [۱۸ فروردین ۱۴۰۶] مجاز می‌کند. کریل دمیتریف، فرستاده پوتین، نیز پس از تماس دو رییس‌جمهوری، همکاری مسکو و واشینگتن در زمینه گازوئیل و انرژی را ستود.
این توافق در حالی صورت می‌گیرد که آمریکا پیش‌تر شرکت‌های انرژی روسیه را به دلیل جنگ تمام‌عیار این کشور علیه اوکراین، که از سال ۲۰۲۲ آغاز شد، تحریم کرده بود.
افزایش قیمت سوخت بر فضای انتخابات سایه انداخته است
قیمت گازوئیل، سوخت مورد استفاده در کشاورزی، گرمایش خانه‌ها و حمل‌ونقل جاده‌ای، در آمریکا به نزدیکی بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است. بر اساس آمار انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت این سوخت روز پنج‌شنبه به ۶.۲۸ دلار در هر گالن رسید.
به نوشته رویترز، قیمت گازوئیل از ۲۸ فوریه، برابر با ۹ اسفند ۱۴۰۴، زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران، ۷۰ درصد افزایش یافته است. جنگ‌های ایران و اوکراین عرضه جهانی سوخت را با کمبود شدید روبه‌رو کرده‌اند و افزایش قیمت گازوئیل می‌تواند به تورم دامن بزند.
این وضعیت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر [۱۲ آبان] رخ داده است؛ انتخاباتی که ترکیب حزبی و کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد. ترامپ گفت کاهش قیمت‌ها برای آمریکایی‌ها، به‌ویژه کشاورزان، دامداران و رانندگان کامیون، بالاترین اولویت اوست.
قیمت‌ها با وجود دو اقدام اخیر دولت برای افزایش عرضه بالا رفته‌اند: فشار بر متحدان برای آزادسازی ذخایر اضطراری و گسترش دسترسی به گازوئیل قرمزرنگ معاف از مالیات که معمولا در ماشین‌آلات کشاورزی استفاده می‌شود.
بازار واکنش نشان داد، اما تحلیلگران محتاط مانده‌اند
پس از انتشار خبر توافق، قیمت قراردادهای آتی گازوئیل آمریکا بیش از ۴.۸ درصد کاهش یافت و به ۴.۶۴ دلار در هر گالن رسید. با این حال، تحلیلگران درباره تاثیر پایدار این توافق بر قیمت سوخت تردید دارند.
محموله فوری ۳۰۰ هزار تنی معادل حدود ۲.۲۵ میلیون بشکه گازوئیل است. برای مقایسه، آمریکا روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه گازوئیل صادر می‌کند.
روری جانستون، پژوهشگر بازار نفت و بنیان‌گذار «کامودیتی کانتکست»، اهمیت توافق را ناچیز توصیف کرد و گفت روسیه در شرایطی که پالایشگاه‌هایش هدف حمله نباشند، معمولا گازوئیل بسیار بیشتری صادر می‌کند.
جیم میچل، تحلیلگر شرکت مشاوره وود مکنزی، نیز گفت این توافق راه‌حل مشکل نیست، اما منبع عرضه دیگری به بازاری اضافه می‌کند که با کمبود شدید روبه‌روست.
زلنسکی از توافق انتقاد کرد
ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، در واکنش به تصمیم ترامپ گفت: «هدیه دادن به پوتین نه صلح به همراه خواهد آورد و نه منفعتی برای جهان متمدن.»
او در شبکه ایکس نوشت روسیه این گازوئیل را با «وحشت‌آفرینی و پیمان‌شکنی بیشتر» جبران خواهد کرد.
کاخ سفید افزایش تولید داخلی را بررسی می‌کند
هم‌زمان، سه منبع در صنعت انرژی به رویترز گفتند ترامپ قرار است در روزهای آینده به شماری از روسای دستگاه‌های دولتی دستور دهد راه‌هایی برای مهار قیمت گازوئیل پیدا کنند.
به گفته این منابع، دستور احتمالی که ممکن است در قالب یادداشت ریاست‌جمهوری صادر شود، مقام‌ها را به بررسی راه‌های عبور از مقررات محلی و ایالتیِ مانع تولید انرژی و استفاده از «قانون تولید دفاعی» برای افزایش تولید نفت و سوخت ملزم خواهد کرد.
این قانون، مصوب دوران جنگ سرد، به رییس‌جمهوری اجازه می‌دهد برای توسعه تولید داخلی مواد حیاتی، وام یا تضمین وام با پشتوانه دولت فراهم کند و شرکت‌ها را به اولویت دادن به قراردادهای دولتی برای تامین کالاهای ضروری وادارد.
کاخ سفید در حال بررسی استفاده از این قانون برای افزایش ظرفیت پالایش است. مدیران پالایشگاه‌ها ماه گذشته میلادی به مقام‌های دولت گفته‌اند بهتر است منابع فدرال صرف افزایش بهره‌وری و توسعه تاسیسات موجود شود؛ زیرا ساخت پالایشگاه جدید هزینه بیشتری دارد و تکمیل آن سال‌ها زمان می‌برد.
