آرامکو و معمای صادرات گاز؛ آیا عربستان سعودی به باشگاه صادرکنندگان الانجی میپیوندد؟
فایننشالتایمز گزارش داد شرکت آرامکو عربستان سعودی در حال بررسی راههای صادرات گاز، جذب منابع مالی و استفاده از ظرفیت تولید میدان عظیم «جافوره» است. این پروژه قرار بود عربستان سعودی را برای نخستین بار به صادرکننده گاز طبیعی تبدیل کند، اما در این رابطه تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.
فایننشالتایمز چهارشنبه ۱۵ مهر نوشت آرامکو توسعه جافوره را در سال ۲۰۲۰ آغاز کرد؛ زمانی که عربستان سعودی، با وجود جایگاه محوری در بازار نفت، گازی صادر نمیکرد و تقاضای داخلی نیز از عرضه پیشی گرفته بود.
پروژه ۱۰۰ میلیارد دلاری جافوره قرار بود هم کمبود داخلی را جبران کند و هم زمینه صادرات را فراهم آورد.
تولید این میدان سال گذشته آغاز شد و انتظار میرود فاز دوم آن تا سال ۲۰۳۰ به بهرهبرداری برسد.
آرامکو پیشبینی کرده است تولید گاز این شرکت از سال ۲۰۲۱ تا پایان دهه جاری حدود ۸۰ درصد افزایش یابد.
این گزارش در حالی منتشر شد که در ماههای گذشته، حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، به نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و ثبات بازار جهانی انرژی دامن زده است.
همزمان، با ورود حوثیهای یمن به درگیریها، دریای سرخ و تنگه بابالمندب نیز به نقاطی حساس برای امنیت کشتیرانی و انتقال انرژی تبدیل شدهاند.
در روزهای اخیر، درگیری میان حوثیها و نیروهای دولت قانونی یمن شدت گرفته است. این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین با حمله به شهرها و زیرساختهای انرژی عربستان سعودی، به تنشهای منطقهای دامن زده است.
مازاد گاز و گزینه صادرات
فایننشالتایمز در ادامه گزارش داد بخش بزرگی از گاز تولیدی جدید میتواند در بازار داخلی عربستان سعودی مصرف شود.
ریاض در حال جایگزین کردن دیگر سوختهای فسیلی با گاز در نیروگاههاست تا بتواند نفت بیشتری صادر کند و درآمد حاصل از آن را افزایش دهد.
با این حال، شرکت مشاوره «وود مکنزی» برآورد کرده اگر تولید سالانه گاز عربستان سعودی به ۱۸۰ میلیارد مترمکعب برسد، پس از تامین نیازهای داخلی ممکن است تا ۵۰ میلیارد مترمکعب گاز در سال مازاد بماند.
توسعه هوش مصنوعی و مراکز داده بخشی از این مازاد را جذب خواهد کرد، اما همچنان حجم قابل توجهی گاز برای عرضه باقی خواهد ماند.
نیوان بروجردی، مدیر تحقیقات شرکتی وود مکنزی در دبی، گفت اگر تقاضای کافی در داخل شکل نگیرد، آرامکو ناچار خواهد شد برای گاز مازاد خریداران خارجی پیدا کند.
یکی از گزینهها تبدیل عربستان سعودی به صادرکننده گاز طبیعی مایع (الانجی) و رقابت با امارات متحده عربی و عمان است؛ اقدامی که به ساخت تاسیسات مایعسازی نیاز دارد.
به گفته یکی از کارکنان آرامکو، طرح ساخت پایانه صادرات الانجی با گاز فاز دوم جافوره سال گذشته مطرح شد، اما فعلا کنار گذاشته شده است، زیرا ریاض میخواهد نخست نیازهای داخلی را تامین کند.
خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داد با وجود ادامه درگیریها در خاورمیانه، شمار محمولههای الانجی عبوری از تنگه هرمز در ماه سپتامبر به بالاترین سطح ماهانه از زمان آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ رسید.
پروژه گاما و بازآرایی بخش گاز
آرامکو همزمان به دنبال راههای تازهای برای تامین منابع مالی و کسب ارزش بیشتر از داراییهای خود است.
فایننشالتایمز به نقل از منابع آگاه نوشت آرامکو قصد دارد بخش گاز را از دیگر فعالیتهایش جدا و به شرکتی مستقل تبدیل کند؛ شرکتی که ممکن است در آینده وارد بورس شود.
این برنامه «پروژه گاما» نام دارد.
این رویکرد با سیاست سالهای اخیر آرامکو که بیشتر بر فروش بخشی از داراییها به سرمایهگذاران خصوصی تکیه داشت، تفاوت دارد.
آرامکو در سال ۲۰۲۱ بخشی از سهام داراییهای خطوط لوله نفت خود را به سرمایهگذاران فروخت و یک سال بعد نیز معامله «اجاره و اجاره مجدد» خطوط لوله گاز را انجام داد.
این شرکت اکنون میکوشد از داراییهایی مانند املاک، برق، آب و ذخیرهسازی نفت نیز درآمد بیشتری به دست آورد.
این تلاشها با وجود جهش قیمت نفت در پی جنگ ایران ادامه یافته است؛ روندی که سودهای کلانی برای آرامکو به همراه داشته، هرچند عربستان سعودی از کشورهای بهشدت متاثر از درگیری بوده است.
مدیرعامل شرکت شل ۱۴ مهر اعلام کرد جریان نفت از خاورمیانه اکنون به حدود ۸۰ درصد سطح پیش از آغاز جنگ ایران رسیده است؛ آماری که از احیای تدریجی صادرات نفت منطقه حکایت دارد.
تردید درباره عرضه سهام
فایننشالتایمز نوشت برخی ناظران صنعت درباره امکان عرضه سهام بخش گاز آرامکو تردید دارند.
به گفته دو فرد آگاه، داراییهای بینالمللی آرامکو در حوزه الانجی در شرکت جدید احتمالی قرار نخواهد گرفت و بدون برنامه جدی برای ساخت تاسیسات الانجی، توجیه چندانی برای عرضه اولیه سهام وجود ندارد.
فعالیت داخلی آرامکو در بخش گاز که محصول خود را با قیمتهای ثابت دولتی میفروشد، بازدهی باثباتی دارد و ممکن است برای الگوی «اجاره و اجاره مجدد» مناسبتر باشد.
عرضه اولیه سهام در شرایطی که تاسیسات انرژی عربستان سعودی با خطر حملات بیشتر از سوی جمهوری اسلامی روبهرو هستند، دشوار خواهد بود.
به گفته یکی از کارکنان آرامکو، ظرفیت نهایی جافوره هنوز بهطور کامل مشخص نشده است.
آرامکو از اظهارنظر درباره برنامههای خود در بخش گاز خودداری کرده، اما فشار برای کسب درآمد بیشتر از این بخش باعث شده است ایده بازآرایی یا عرضه سهام آن همچنان مطرح بماند.
بروجردی گفت انتظار میرود آرامکو همزمان ظرفیت تولید نفت و توان صادرات خود را حفظ کند، تولید گاز را افزایش دهد، حضورش را در بازار جهانی الانجی گسترش دهد و به تحقق اهداف اقتصادی و انرژی ریاض کمک کند.
او افزود تحقق همه این اهداف، در کنار تامین منابع لازم برای پرداخت سود فزاینده سهام، در شرایط پرنوسان کنونی، دشوارتر میشود.
حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی با موشکهای بالستیک و پهپاد به فرودگاه عدن و اهدافی در عربستان سعودی حمله کردند. همزمان، نگرانی از اختلال در عرضه نفت بر اثر تنشهای منطقهای و طوفان در خلیج مکزیک، قیمت نفت را افزایش داد.
وزارت حملونقل یمن چهارشنبه ۱۵ مهر اعلام کرد حوثیها با دو موشک بالستیک و چند پهپاد، باند و ترمینال مسافری فرودگاه بینالمللی عدن را هدف قرار دادند.
این حمله بامداد چهارشنبه به وقت محلی انجام شده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از موشکها دقایقی پیش از فرود پرواز شماره ۶۰۳ خطوط هوایی یمن از قاهره در نزدیکی باند اصابت کرد.
مقامها هواپیما را به جده هدایت کردند و دو هواپیمای مستقر در فرودگاه نیز به دلیل نگرانی از حملات بیشتر، منتقل شدند.
حوثیها بلافاصله درباره حمله به فرودگاه عدن اظهارنظر نکردند.
این فرودگاه اصلیترین دروازه بینالمللی مناطق خارج از کنترل حوثیها در یمن است.
از سوی دیگر، ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی اعلام کرد یک موشک بالستیک حوثیها را در شمال ریاض رهگیری و منهدم کرده است.
ائتلاف همچنین از رهگیری یک موشک بالستیک حوثیها به سوی خمیس مشیط خبر داد.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، نیز گفت این گروه فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض را با چند پهپاد هدف قرار داده است.
سریع در بیانیهای جداگانه گفت حوثیها فرودگاه بینالمللی ابها و یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط را با موشکهای بالستیک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی ۱۳ مهر اعلام کرد فرودگاههای جازان و نجران هدف حمله قرار گرفتند که سه زخمی و خسارتهای مادی بر جای گذاشت.
این حملات همزمان با تشدید نبردها در یمن صورت گرفت.
نیروهای دولتی با حمایت هوایی ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی این هفته عملیاتی برای بازپسگیری سواحل دریای سرخ در اطراف تنگه بابالمندب و شهر مخا آغاز کردند و حوثیها را از مناطقی که ماه گذشته تصرف کرده بودند، عقب راندند.
معمر الاریانی، وزیر اطلاعرسانی دولت یمن، ۱۳ مهر گفت نیروهای دولتی با پشتیبانی هوایی عربستان سعودی در امتداد ساحل پیشروی کرده و مواضع کلیدی منطقه ذباب در کنار بابالمندب را به دست گرفتهاند.
مسافران در سالن ورودی فرودگاه عدن در یمن، ۱۱ دی ۱۴۰۴
افزایش قیمت نفت با تشدید نگرانیها درباره روند عرضه
قیمت نفت ۱۵ مهر افزایش یافت.
بازار احتمال اختلال در عرضه بر اثر طوفان در مناطق نفتخیز آمریکا و حملات حوثیها به عربستان سعودی را در کنار افزایش عرضه نفت خام از خاورمیانه ارزیابی میکند.
بر اساس دادههای وبسایت تریدینگ اکونومیکس، بهای نفت برنت حدود ساعت ۱۰ صبح به وقت تهران با ۰.۹۱ درصد افزایش به ۱۰۱ دلار و ۴۹ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۰.۹۲ درصد افزایش، ۹۰ دلار و ۲۷ سنت معامله شد.
پیشبینیکنندگان هواشناسی آمریکا ۱۴ مهر اعلام کردند طوفان در حال شکلگیری در خلیج مکزیک ظرف دو روز به نخستین توفند اقیانوس اطلس در سال ۲۰۲۶ تبدیل خواهد شد و احتمالا تاسیسات تولید نفت و گاز را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
مناطق فراساحلی واقع در مسیر طوفان حدود ۱۵ درصد نفت خام و پنج درصد گاز طبیعی آمریکا را تولید میکنند.
این طوفان همچنین ممکن است بر فعالیت شش پالایشگاه تاثیر بگذارد.
برخی تحلیلگران گفتند نگرانی بازار از اختلال احتمالی در عرضه ادامه دارد و با تداوم حملات به کشتیها، خطر اختلال در عرضه از خاورمیانه همچنان جدی است.
با این حال، عرضه نفت منطقه در حال بهبود است. شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی، ۱۴ مهر اعلام کرد انتقال نفت از طریق خط لوله شرق به غرب این کشور به ۵.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است.
فایننشالتایمز هفتم مهر گزارش داد عربستان سعودی بخشی از فعالیت خط لوله شرق به غرب را از سر گرفته و مجموع صادرات نفت این کشور در سپتامبر بیش از دو برابر شده و به ۶.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است.
رییس شرکت ویتول نیز گفت طی هفت تا ۱۰ روز گذشته روزانه حدود ۱۲ میلیون بشکه نفت خام و دو میلیون بشکه فرآوردههای پالایششده با نفتکشها از خاورمیانه خارج شده است.
یک تحلیلگر ارشد نفت در موسسه ایکس آنالیستس در سیدنی، گفت حملات و اختلال در فعالیت پالایشگاهها احتمالا حاشیه سود پالایش را بالا نگه خواهد داشت و کمبود عرضه به بازار نفت خام منتقل خواهد شد.
او افزود در صورت رخ ندادن «تنشزدایی قابل توجه»، قیمت نفت خام احتمالا نزدیک ۱۰۰ دلار باقی خواهد ماند.
از سوی دیگر، روابط تهران و واشینگتن همچنان پرتنش است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۴ مهر گفت «بزرگترین مشکل» این است که «هیچکس نمیداند چه کسی ایران را اداره میکند».
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز گفت واشینگتن با مسعود پزشکیان و عباس عراقچی مذاکره میکند، اما مشخص نیست آنها تا چه اندازه اختیار تصمیمگیری دارند.
عکس یکی از قربانیان حمله هفتم اکتبر در محل برگزاری جشنواره موسیقی «نُوا»، ۱۵ مهر
در سومین سالگرد حمله هفتم اکتبر حماس، اسرائیلیها یاد قربانیان این واقعه مرگبار را گرامی میدارند؛ از جمله با برگزاری مراسم در محل جشنواره موسیقی «نُوا» در نزدیکی مرز غزه و «میدان گروگانها» در تلآویو.
در حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳، شبهنظامیان حماس ۱۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۱ نفر را گروگان گرفتند و به نوار غزه منتقل کردند.
این حمله مرگبارترین روز در تاریخ اسرائیل را رقم زد و به آغاز عملیات نظامی این کشور در غزه انجامید؛ عملیاتی که بخش بزرگی از این باریکه را ویران کرد.
به گفته مقامهای بهداشتی غزه، از آغاز عملیات نظامی اسرائیل بیش از ۷۴ هزار نفر در این منطقه کشته شدهاند.
خبرگزاری رویترز گزارش داد اسرائیلیها چهارشنبه ۱۵ مهر در محل برگزاری جشنواره موسیقی «نُوا» در نزدیکی مرز غزه مراسم یادبودی برگزار کردهاند؛ جایی که در جریان حمله هفتم اکتبر ۳۴۸ جوان به دست شبهنظامیان کشته شدند.
مراسم دیگری نیز به مناسبت سالگرد این واقعه در «میدان گروگانها» در تلآویو برگزار خواهد شد.
۲۰ روز تا انتخابات اسرائیل
رویترز نوشت این نخستین سالگرد حمله هفتم اکتبر است که دیگر هیچ گروگان اسرائیلی در غزه باقی نمانده است.
گروگانهای در قید حیات و همچنین پیکر گروگانهای کشتهشده در چارچوب مبادله با حماس و در ازای آزادی فلسطینیان زندانی در اسرائیل بازگردانده شدند. پیکر آخرین گروگان اسرائیلی نیز در ماه ژانویه پیدا شد.
این مراسم تنها ۲۰ روز پیش از نخستین انتخابات اسرائیل از زمان حمله هفتم اکتبر برگزار میشود؛ رویدادی که میتوان آن را نوعی همهپرسی درباره ادامه دوران طولانی نخستوزیری بنیامین نتانیاهو تلقی کرد.
به گزارش رویترز، نتانیاهو مسئولیت رخنه امنیتی منجر به حمله مرگبار حماس را نپذیرفته و با درخواستها برای انجام تحقیقات مستقل درباره این واقعه مخالفت کرده است.
این موضع بسیاری از اسرائیلیها، از جمله خانوادههای کشتهشدگان هفتم اکتبر، را ناخشنود کرده است. شماری از اعضای این خانوادهها نیز وارد رقابتهای انتخاباتی شدهاند.
بر اساس نظرسنجی «موسسه دموکراسی اسرائیل»، ۶۸ درصد از یهودیان اسرائیلی گفتهاند وقایع هفتم اکتبر نقشی «بسیار مهم» یا «نسبتا مهم» در تصمیم آنها برای انتخاب حزب مورد نظرشان دارد.
نظرسنجیها نشان میدهد اگر انتخابات اکنون برگزار شود، نه نتانیاهو و نه رقبای اصلی او به تعداد کرسیهای لازم در پارلمان برای تشکیل ائتلاف دست نخواهند یافت.
آتشبس یکساله و بنبست بر سر خلع سلاح حماس
این نخستین سالگرد هفتم اکتبر از زمان توافق آتشبس ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ (مهرماه ۱۴۰۴) است که با میانجیگری آمریکا حاصل شد.
این توافق درگیریهای گسترده را متوقف کرد، اما نتوانست به حملات اسرائیل در غزه پایان دهد یا زمینه خلع سلاح حماس و دیگر گروههای مسلح را فراهم کند.
پس از اجرای توافق، حدود ۵۳ درصد از غزه تحت کنترل اسرائیل قرار داشت؛ محدودهای که نیروهای اسرائیلی بعدتر آن را گسترش دادند و اکنون نزدیک به دو سوم این باریکه را در بر میگیرد.
حماس کنترل یکسوم باقیمانده را در دست دارد؛ منطقهای که بخش عمده جمعیت حدود دو میلیونی غزه در چادرهای موقت یا ساختمانهای آسیبدیده از بمباران زندگی میکنند.
«هیات صلح» دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چند طرح برای بازسازی غزه ارائه کرده است.
با این حال، این طرحها که وضعیت حقوق مالکیت فلسطینیانی را که خانههایشان ویران شده روشن نمیکنند، نتوانستهاند موافقت اسرائیل یا حماس را به دست آورند و مذاکرات آتشبس میان دو طرف همچنان در بنبست است.
اردوگاه آوارگان فلسطینی در خانیونس، جنوب نوار غزه، ۱۵ مهر
اسرائیل و حماس هنوز بر سر شرایط توافقی که بر اساس آن حماس در ازای عقبنشینی نیروهای اسرائیلی سلاحهای خود را کنار بگذارد، به تفاهم نرسیدهاند.
اسرائیل میگوید نیروهایش تا زمانی که حماس بهطور کامل خلع سلاح نشود، عقبنشینی نخواهند کرد. حماس نیز اعلام کرده با روندی مرحلهای برای خلع سلاح موافق است، اما تا زمانی که حملات اسرائیل ادامه داشته باشد، سلاحهای خود را زمین نخواهد گذاشت.
اسرائیل در ماههای اخیر به بمباران غزه ادامه داده است. در این حملات برخی نیروهای حماس کشته شدهاند، اما به گفته مقامهای بهداشتی غزه، شماری از غیرنظامیان نیز جان باختهاند.
آمار منتشرشده از سوی مقامهای بهداشتی غزه میان غیرنظامیان و نیروهای مسلح تفکیک قائل نمیشود.
به گفته این مقامها، از زمان برقراری آتشبس در اکتبر ۲۰۲۵ بیش از ۱۴۰۰ فلسطینی در غزه جان باختهاند.
در سوی دیگر، طبق آمار ارتش اسرائیل، در همین مدت پنج سرباز این کشور در حملات شبهنظامیان یا در جریان درگیریها کشته شدهاند.
وبسایت پولیتیکو گزارش داد کشورهای اتحادیه اروپا در نشستهای محرمانه، نحوه واکنش به حملات ترکیبی با تلفات گسترده را بررسی میکنند. همزمان، برخی دولتها نگرانند که گسترش نقش امنیتی بروکسل، موازیکاری باشد، وظایف ناتو در آن تکرار شود و تصمیمگیری در بحران را به تاخیر بیندازد.
این رسانه چهارشنبه ۱۵ مهر به نقل از پنج دیپلمات و مقام اروپایی نوشت سفیران ۲۷ کشور عضو در هفتههای اخیر، «بدون حضور دستیاران و همراه داشتن تلفن»، درباره این سناریو گفتوگو کردهاند.
کشف پهپاد حامل مواد منفجره در فرودگاه لایپزیگ آلمان در مرداد ماه، به این رایزنیها شتاب داده است.
اتحادیه اروپا پیشتر نیز برای هماهنگی در برابر حملات سایبری، دخالت در انتخابات و خرابکاری، سازوکارهایی داشت، اما تمرکز تازه بر حملاتی است که میتوانند جان شهروندان را بگیرند.
بروکسل میگوید روسیه پس از تهاجم گسترده به اوکراین، عملیات پنهانی و خرابکاری در اروپا را تشدید کرده است.
در واکنش به حادثه لایپزیگ نیز مقامهای اروپایی بر ضرورت تحریمهای تازه علیه مسکو تاکید کرده بودند.
محور گفتوگوها، اعزام تیمهای واکنش اضطراری، اختصاص منابع مالی اتحادیه اروپا به کشور آسیبدیده و هماهنگی پیامهای رهبران نهادهای اروپایی است.
یک دیپلمات ارشد به پولیتیکو گفت حادثه لایپزیگ نشان داد وقوع رویدادی با چندین قربانی دور از انتظار نیست.
مقام دیگری نیز تلفات نداشتن چنین ماجراهایی تا امروز را نتیجه «شانس محض» توصیف کرد.
حملات ترکیبی اصطلاحی برای اقداماتی مخرب است که پایینتر از آستانه جنگ مستقیم قرار میگیرند.
پولیتیکو از آتشسوزی مشکوک در ایستگاه ارتباطات زمینی استارلینک در لهستان، طرح کارگذاری وسایل آتشزا در مراکز حملونقل و نقض مکرر حریم هوایی کشورها در اروپا، بهعنوان نمونههای تهدیدهای اخیر نام برد.
نگرانی از موازیکاری و درز اطلاعات
برخی دولتها نگرانند که ورود گستردهتر اتحادیه اروپا به مسائل امنیتی، وظایف ناتو را تکرار کند.
اوانا لونگسکو، سخنگوی پیشین ناتو، هشدار داد ابهام درباره مسئولیتها میتواند باعث کندی واکنش در شرایطی که زمان حیاتی است، بشود.
نگرانی دیگر، امنیت ارتباطات و احتمال درز اطلاعات حساس است.
به نوشته پولیتیکو، گزارشها درباره انتقال محتوای نشستهای رهبران اروپا از سوی وزیر خارجه پیشین مجارستان به همتای روسیاش، بیاعتمادی را تشدید کرده است.
این اختلافها در حالی مطرح است که اورسولا فوندرلاین، رییس کمیسیون اروپا، پیشنهاد «پروتکل امنیتی اضطراری» و تشکیل «شورای امنیت اروپا» را ارائه کرده است.
انتظار میرود این پیشنهادها در راهبرد امنیتی تازه اتحادیه، در اوایل آبان، مطرح شوند.
منتقدان میگویند اتحادیه از پیش سازوکار هماهنگی سیاسی در بحران، موسوم به «آیپیسیآر»، را دارد که در دوران همهگیری کرونا نیز به کار گرفته شد.
لونگسکو برای جلوگیری از سردرگمی، تقسیم وظایف را پیشنهاد میکند: ناتو مسئول تبادل اطلاعات و بازدارندگی نظامی باشد و اتحادیه بر واکنش غیرنظامی تمرکز کند. تصمیم درباره مسیر واکنش همچنان بر عهده کشور هدف حمله خواهد بود.
ماموران پلیس مسلح در جادهای بیرون از پیرامون پایگاه هوایی RAF فرفورد در فرفورد، گلاسترشر، بریتانیا، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ کار میکنند؛ این اقدام پس از اعلام «حادثه عمده» و بازداشت چند مرد به ظن تخلفات تحت قانون مواد منفجره صورت گرفت.
پلیس بریتانیا در بیانیهای اعلام کرد هفتمین مظنون پرونده حمله احتمالی به پایگاه هوایی فرفورد، محل استقرار بمبافکنهای آمریکایی، را بازداشت کرد. مقامهای بریتانیایی پیشتر از نشانههایی قوی درباره نقش جمهوری اسلامی در این پرونده سخن گفتهاند.
پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا در بیانیهای اعلام کرد در پرونده حمله احتمالی به این پایگاه یک مرد ۲۲ ساله، شهروند بریتانیا، سهشنبه ۱۴ مهر به ظن تدارک اقدامات تروریستی در منطقه وستمینستر، در مرکز لندن بازداشت شد. ماموران یک مِلک در همین منطقه را نیز بازرسی کردند.
این بازداشت پس از خروج بمبافکنهای آمریکایی از فرفورد، در پی صورت گرفت.
پرونده فرفورد به تحقیقات درباره طرح احتمالی حمله به این پایگاه هوایی بریتانیا مربوط است؛ پایگاهی که محل استقرار بمبافکنهای آمریکایی بود و نیروهای آمریکا از آن برای حملات هوایی به ایران استفاده کردهاند. این تحقیقات پنج مهر با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه آغاز شد و مقامهای بریتانیایی در حال بررسی احتمال نقش جمهوری اسلامی در این طرح هستند.
واشینگتنپست در گزارشی درباره بازداشت هفتمین مظنون، به نقل از دو فرد مطلع از تصمیم پنتاگون و یک مقام بریتانیایی گزارش داد فرماندهان پنتاگون در روزهای ۱۱ و ۱۲ مهر، پس از دریافت هشدارهایی از چند منبع اطلاعاتی درباره احتمال حمله، حدود ۱۲ فروند بمبافکن دوربرد بیوان را بهطور ناگهانی از این پایگاه خارج کردند.
این سه منبع به دلیل حساسیت موضوعات نظامی، به شرط فاش نشدن نامشان صحبت کردند. پایگاه فرفورد، متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، در حدود ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب لندن قرار دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۳ مهر خروج بمبافکنها را به تهدیدهای امنیتی مرتبط دانست و گفت این جابهجایی اتفاقی نبوده است. او افزود آمریکا میداند چه کسی پشت این تهدید بوده است.
پنتاگون ۱۲ مهر بازگشت همه بمبافکنهای مستقر در فرفورد به آمریکا را تایید کرده بود، اما در آن زمان علت این تصمیم را اعلام نکرد.
ادامه تحقیقات و آزادی شش مظنون قبلی با وثیقه
پرونده فرفورد از بامداد پنجم مهر و با بازداشت پنج مرد بریتانیایی در نزدیکی پایگاه آغاز شد. این افراد به ظن جرایم مرتبط با مواد منفجره و تدارک اقدامی تروریستی بازداشت و ششم مهر با شرایط سختگیرانه و با وثیقه آزاد شدند. پلیس تاکید کرد آزادی این افراد به معنای پایان تحقیقات نیست.
پلیس در سه ون مورد استفاده مظنونان بنزین پیدا کرد، اما هیچ وسیله انفجاری دستسازی نیافت. روزنامه تایمز نیز هفت مهر گزارش داد یکی از مظنونان پیش از بازداشت با پلیس تماس گرفته بود. انگیزه این تماس روشن نیست.
ماموران ۹ مهر یک شهروند دوتابعیتی ایرانیـبریتانیایی را نیز در ارتباط با این پرونده بازداشت کردند. طبق بیانیه تازه پلیس، هر شش مظنون قبلی اکنون با وثیقه آزادند و تحقیقات درباره پرونده ادامه دارد.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، هشتم مهر در مصاحبه با بیبیسی از وجود «نشانههایی قوی» درباره نقش حکومت ایران در حادثه فرفورد سخن گفت، اما تاکید کرد تحقیقات پلیس همچنان ادامه دارد و پرونده پیچیده است.
جمهوری اسلامی هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است. وزارت امور خارجه ایران نیز ۹ مهر در اعتراض به اظهارات مقامهای بریتانیایی، سفیر این کشور در تهران را احضار کرد.
همزمان با ادامه محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران از سوی ارتش آمریکا، خبرگزاری رویترز گزارش داد پالایشگاههای مستقل چین برای جبران کاهش عرضه نفت ایران، خرید نفت خام از عراق و قطر را برای تحویل در ماههای اکتبر و نوامبر افزایش دادهاند.
رویترز سهشنبه ۱۴ مهر به نقل از سه منبع آگاه نوشت پالایشگاههای چینی دستکم ۱۲ میلیون بشکه نفت خام عراق و قطر را از شرکتهای بازرگانی مرکوریا، توتسا و ترافیگورا خریداری کردهاند. یکی از منابع حجم کل خریدها را بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون بشکه برآورد کرد.
این محمولهها با قیمتی بین ۱۲ تا حدود ۲۰ دلار در هر بشکه بالاتر از شاخص نفت برنت و بر مبنای تحویل در مقصد فروخته شدهاند.
بخش عمده خریدها شامل نفت خام سنگین و متوسط بصره عراق است که از ارزانترین گریدهای نفتی خاورمیانه به شمار میروند.
پایگاه خبری بلومبرگ ۱۴ مهر گزارش داد کاهش عرضه برخی پالایشگاههای چینی را به خرید نفت بصره با گوگرد بالا سوق داده است؛ نفتی که معمولا در مقایسه با نفت ارزانتر ایران و نفت اسپو روسیه که بازده بیشتری در تولید گازوئیل دارد، کمتر مورد توجه آنها قرار میگرفت.
پیش از جنگ، نفت ایران مهمترین منبع تامین پالایشگاههای مستقل چین، از جمله پالایشگاههای کوچک موسوم به «قوری» یا «تیپات» در استان شاندونگ، به شمار میرفت، اما محاصره دریایی آمریکا دسترسی آنها به این منبع را محدود کرده است.
به گزارش بلومبرگ، دستکم ۵۰ نفتکش که عمدتا حامل نفت خام ایران هستند، در امتداد سواحل این کشور متوقف ماندهاند.
همزمان، پالایشگاههای دولتی چین بخش عمده نفت روسیه موجود در بازار را خریداری کردهاند و هزینه تامین آن را برای پالایشگاههای مستقل بالا بردهاند.
آمریکا در هفتههای اخیر بهدنبال محدود کردن شریانهای مالی حکومت ایران بوده است.
محاصره دریایی، جلوگیری از صادرات نفت ایران و مسدود کردن مسیرهای جابهجایی درآمدهای نفتی، از جمله محورهای این کارزار است.
نفت عراق، جایگزین در دسترس برای پالایشگاههای چینی
رویترز در ادامه گزارش داد عرضه فراوان و امکان تحویل سریع باعث شده نفت عراق به معیار تازه قیمتگذاری برای پالایشگاههای مستقل چین تبدیل شود.
منابع آگاه همچنین گفتند شرکتهای هونگرون و شنچی سه میلیون بشکه نفت خام «الشاهین» قطر را برای تحویل در اوایل نوامبر خریداری کردهاند.
پالایشگاههای مستقل چین از اواخر اوت تا اوایل سپتامبر نیز بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت خام از غرب آفریقا، کانادا و کلمبیا خریدند؛ اقدامی که پس از کاهش عرضه نفت ایران و ازسرگیری محاصره دریایی آمریکا صورت گرفت.
این پالایشگاهها در سالهای اخیر به نفت ارزانتر تولیدکنندگان تحت تحریم، بهویژه ایران، وابستگی زیادی داشتهاند.
دادههای شرکت کپلر نشان میدهد واردات نفت ایران به چین در سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته تقریبا نصف شد و به ۵۹۰ هزار بشکه در روز رسید که پایینترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳ به شمار میرود.
کپلر همچنین اعلام کرد حجم نفت خام ایران ذخیرهشده روی نفتکشها در خارج از محدوده محاصره از ۱۰۰ میلیون بشکه در اواخر ژوئیه به ۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، ایران در سپتامبر برای نخستین بار از زمان آغاز رصد صادرات نفت این کشور از سوی کپلر در سال ۲۰۱۳، هیچ نفت خامی صادر نکرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۱۱ مهر اعلام کرد حکومت ایران این هفته هیچ محموله نفتی روی آب نخواهد داشت و از این مسیر درآمدی کسب نخواهد کرد.
او کارزار نظامی، محاصره دریایی و انزوای اقتصادی جمهوری اسلامی را اجزای بههمپیوسته راهبرد واشینگتن در قبال تهران توصیف کرد.
این در حالی است که علی نیکزاد، نایبرییس مجلس شورای اسلامی، پیشتر گفته بود آمریکا «هرگز» نخواهد توانست صادرات نفت ایران را به صفر برساند.
همزمان با بهبود روند صادرات نفت از مسیر تنگه هرمز، یک منبع آگاه به رویترز گفت شرکتهای بازرگانی برای جذب پالایشگاههای مستقل چین، قیمتهای پیشنهادی خود را کاهش دادهاند.
افزایش عبور نفت تولیدکنندگان خلیج فارس از تنگه هرمز، دسترسی به نفت خام عراق را آسانتر کرده است.
تولیدکنندگان منطقه نیز پس از آنکه شرکت آرامکوی عربستان سعودی قیمت شاخصترین نفت خام خود را برای خریداران آسیایی کاهش داد، برای حفظ سهم بازار تخفیفهای بیشتری ارائه کردهاند.
در مقابل، نفت روسیه همچنان گران است. بلومبرگ به نقل از معاملهگران گزارش داد نفت اسپو روسیه با قیمتی نزدیک به ۳۰ دلار در هر بشکه بالاتر از برنت معامله میشود.
مویو شو، تحلیلگر ارشد نفت خام در کپلر، گفت پالایشگاههای قوری به قیمت بسیار حساس هستند و نفت بصره اکنون بهدلیل ارزانتر بودن نسبت به اسپو روسیه، برای پالایشگاههای خصوصی چین جذابتر شده است.
پیش از اعمال محاصره، واردات نفت ایران به چین از یک میلیون بشکه در روز فراتر میرفت و پالایشگاههای خصوصی خریداران اصلی آن بودند.
تخفیف چشمگیر نفت تحریمشده ایران به این پالایشگاهها امکان میداد حاشیه سود خود را افزایش دهند.