خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که پیشنویس قطعنامه آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بهدلیل عدم پایبندی این کشور به تعهدات منع اشاعه هستهای آماده شده اما هنوز به آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه نشده است.
پیشنویس قطعنامهای که آسوشیتدپرس آن را مشاهده کرده و رویترز نیز پیشتر درباره آن گزارش داده بود، از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، میخواهد: «این قطعنامه و قطعنامههایی را که پیشتر تصویب شدهاند مطابق با مقررات مربوطه در اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به تمامی اعضای آژانس و همچنین شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارسال کند.»
این قطعنامه همچنین «بر حمایت خود از یک راهحل دیپلماتیک برای چالشهای ناشی از برنامه هستهای ایران و پیامدهای آن برای صلح و ثبات منطقهای تأکید میکند؛ راهحلی که به توافقی منجر شود که تمامی نگرانیهای بینالمللی مرتبط با فعالیتهای هستهای ایران را برطرف کند، و همه طرفها را تشویق میکند بهطور سازنده در دیپلماسی مشارکت کنند.»
ایران بر اساس تعهداتی که بخشی از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) است، از نظر حقوقی موظف است تمامی مواد و فعالیتهای هستهای خود را اعلام کند و به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه دهد تایید کنند که هیچیک از این فعالیتها از برنامههای صلحآمیز منحرف نشدهاند.
بهنوشته آسوشیتدپرس این اقدام دیپلماتیک از خرداد ۱۴۰۴ در دست بررسی بوده است. در آن زمان یک روز پیش از آنکه آمریکا و اسرائیل حملات خود علیه تاسیسات هستهای ایران را آغاز کنند، شورای حکام آژانس برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته رسما جمهوری اسلامی را ناقض تعهدات منع اشاعه خود دانست.
ارجاع احتمالی پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل، مسئولیت رسیدگی به موضوع را به مرجعی بالاتر منتقل میکند که قادر است اقدامات الزامآور حقوقی بیشتری، از جمله تحریم یا مسدود کردن داراییها، اعمال کند.
آسوشیتدپرس در گزارش خود با اشاره به احتمال وتو هر قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل از سوی روسیه و چین افزود حتی در صورتی که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی پرونده هستهای ایران را به شورای امنیت بفرستد، احتمال اندکی وجود دارد که این شورا برای اقدامات تنبیهی مشخصی تصمیم بگیرد.
این خبرگزاری بهنقل از دیپلماتها نوشت که پیشنویس قطعنامه آمریکا و سه کشور اروپایی هنوز بهطور رسمی به شورای حکام ارائه نشده است و مذاکره درباره آن همچنان ادامه دارد و ممکن است که متن آن تغییر کند.
پس از ارائه رسمی، این قطعنامه در نشست هفته آینده شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین به رأی گذاشته خواهد شد.
بهگفته یک دیپلمات ارشد غربی که به شرط ناشناس ماندن سخن گفت، ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل به تعویق افتاده بود تا فرصتی برای آخرین تلاش دیپلماتیک فراهم شود.
این مقام گفت اکنون شورای حکام آژانس باید مطابق ماموریت خود عمل کند، زیرا ایران نهتنها همکاری نکرده، بلکه دیگر حتی ارتباطی نیز بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تهران وجود ندارد.
از زمانی که اسرائیل و آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ تاسیسات هستهای ایران را هدف قرار دادند، جمهوری اسلامی به بازرسان آژانس اجازه دسترسی به سایتهای هستهای آسیبدیده در آن حملات را نداده است. این در حالی است که تهران طبق پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای از نظر قانونی موظف به همکاری با نهاد ناظر هستهای سازمان ملل است.
آژانس همچنین از زمان بمبارانهای خرداد سال گذشته نتوانسته وضعیت ذخیره اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی جمهوری اسلامی را راستیآزمایی کند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش محرمانه روز سهشنبه خود که آسوشیتدپرس آن را مشاهده کرده، هشدار داد که ادامه خودداری حکومت ایران از دادن اجازه دسترسی بازرسان آژانس به سایتهای هستهای و راستیآزمایی مواد هستهای، یک «خطر اشاعه» ایجاد میکند که باید «با نهایت فوریت مورد رسیدگی قرار گیرد.»
بر اساس اعلام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران ذخیرهای شامل ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که تنها یک گام فنی کوتاه با غنای ۹۰ درصدی مورد نیاز برای سطح تسلیحاتی فاصله دارد.
گروسی سال گذشته در مصاحبهای با آسوشیتدپرس هشدار داد که اگر حکومت ایران تصمیم بگیرد برنامه خود را تسلیحاتی کند، این ذخیره میتواند امکان ساخت تا ۱۰ بمب هستهای را برای این کشور فراهم کند. او در عین حال تأکید کرد که این به معنای آن نیست که حکومت ایران چنین سلاحی در اختیار دارد.
آژانس همچنین در گزارش محرمانه روز سهشنبه خود اعلام کرد در تحقیقات طولانیمدتش درباره آثار اورانیوم کشفشده از سوی بازرسان در چندین سایت اعلامنشده در ایران هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.
مقامهای غربی گمان میکنند این آثار اورانیوم ممکن است شواهد بیشتری ارائه دهد مبنی بر اینکه ایران تا سال ۲۰۰۳ یک برنامه مخفی تسلیحات هستهای داشته است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در بیانیهای اعلام کرد که نیروهای آمریکایی سهشنبه ۱۷ شهریور پنج نفتکش حامل نفت خام ایران را منهدم کردند. بهگفته سنتکام این اقدام پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران طی دو روز گذشته، دو بار یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا را با موشکهای بالستیک هدف قرار داد.
سنتکام در بیانیه خود تاکید کرد در حملات موشکی جمهوری اسلامی آسیبی به ناو جنگی آمریکا و سرنشینان آن وارد نشده است و این ناو به گشتزنی در آبهای منطقه ادامه میدهد.
بر اساس این بیانیه، نیروهای سنتکام در واکنش به جدیدترین حملات ناموفق جمهوری اسلامی، «کاویز»، «چارمینار»، «هورایزن ۱» و «ریسکو» نفتکشهای حامل نفت خام متعلق به سپاه پاسداران را در دریای عمان و همچنین نفتکش «دریا» را در نزدیکی جزیره خارک منهدم کردند.
سنتکام اضافه کرد نیروهای آمریکایی پیش از هدف قرار دادن این شناورها، به خدمه آنها دستور ترک کشتیها را دادند و سپس این شناورها را از کار انداختند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، شنبه ۱۴ شهریور نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرده بود که پس از هدف قرار گرفتن دو ناو جنگی آمریکا از سوی جمهوری اسلامی، سه نفتکش سپاه پاسداران را منهدم کرده است.
براساس این بیانیه پس از آنکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز شنبه موشکهای بالستیک به سوی دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا که در آبهای منطقه گشتزنی میکردند شلیک کرد، نیروهای سنتکام سه نفتکش حامل نفت خام ایران را هدف قرار دادند.
بهگفته سنتکام یک ناو هواپیمابر آمریکایی و یک ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده با موفقیت از چندین حمله بدون تحریک قبلی سپاه گریختند و هیچیک از نیروهای آمریکایی آسیب ندیدند.
سنتکام در بیانیه خود افزود پس از حملات ناموفق جمهوری اسلامی، سنتکام نفتکشهای استارک ۱ (M/T Stark 1) را در نزدیکی جاسک، نفتکش داونی (M/T Downy) را در نزدیکی سواحل جزیره خارک را بهطور دائمی از کار انداخت.
بهگفته سنتکام، نیروهای آمریکایی همچنین پس از آنکه به خدمه دستور دادند نفتکش خالی کایلو (M/T Kylo) ، که با نام نوکسن (Noxen) نیز شناخته میشود را ترک کنند، چندین نقطه حیاتی این شناور را در دریای عمان هدف قرار دادند و آن را بهطور کامل منهدم کردند.
سنتکام در بیانیه خود گفت: «حکومت ایران از این نفتکشها بهعنوان بخشی از یک شبکه چند میلیارد دلاری پنهان برای تامین مالی سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی آن در منطقه استفاده کرده است.»
در این بیانیه تاکید شده است: «ایران هیچ امکانی برای دفاع از این شناورها ندارد.»
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز شامگاه سهشنبه ۱۷ شهریور اعلام کرد: «هر بار که حکومت ایران تلاش کند به کشتیهای نیروی دریایی ایالات متحده حمله کند، ما نفتکشهای آنها را هدف قرار خواهیم داد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، روبیو در جریان سفر به کلمبیا به خبرنگاران گفت: «حکومت ایران همچنان تلاش میکند تا به کشتیهای نیروی دریایی ایالات متحده حمله کند و هر بار که این کار را انجام میدهند یا سعی میکنند این کار را انجام دهند، نفتکشها را از دست خواهند داد.»
شلیک موشکهای خوشهای به سوی اردن
در همین و در پی حملات آمریکا به نفتکشها، رسانهها در ایران خبر دادند که سپاه پاسداران با موشکهای خوشهای خیبرشکن، اردن را هدف قرار داده است.
کانال تلگرامی موسوم به «سپاه سایبری سپاه پاسداران» بهنقل از یک مقام جمهوری اسلامی نوشت: «سپاه پاسداران دقایقی پیش از موشکهای خیبرشکن استفاده کرد.»
پس از این حملات، روابط عمومی سپاه پاسداران با انتشار بیانیهای اعلام کرد آشیانه تعمیر و نگهداری، آمادهسازی و محل استقرار جنگندههای اف-۱۵، اف-۱۶ و اف-۳۵ را در پایگاه آمریکایی الازرق اردن هدف قرار داده است.
در سوی مقابل، ارتش اردن اعلام کرد که ۲۰ موشک بالستیک بهسوی این کشور شلیک شده است و پدافند هوایی اردن ۱۸ موشک را رهگیری و منهدم کرده و دو موشک نیز در مناطقی خالی از جمعیت فرود آمده است.
ارتش اردن تاکید کرد که حملات موشکی شامگاه سهشنبه جمهوری اسلامی هیچ تلفات جانی بر جای نگذاشته است.
رسانههای منطقه نیز از رهگیری موشکهای شلیکشده از خاک ایران به سوی اردن خبر دادند اما گزارشی از خسارات احتمالی این حملات منتشر نکردند.
شبکه خبری الحدث گزارش داد که پدافند هوایی اردن با موجی از موشکهای پرتاب شده از سوی جمهوری اسلامی مقابله کرد.
الحدث همچنین گفت مواردی از رهگیری شمار زیادی از موشکهای جمهوری اسلامی را در جنوب سوریه ثبت کرده است.
این شبکه خبری بهنقل از خبرنگار خود نوشت تاکنون گزارشی از تلفات جانی یا خسارتهای مادی این حملات منتشر نشده است.
شبکه اسکاینیوز عربی نیز گزارش داد که پدافند هوایی اردن موشکهایی را در آسمان برخی مناطق این کشور رهگیری کرد.
تلویزیون دولتی سوریه گزارش داد که پدافند هوایی این کشور موشکهایی را که از سوی ایران شلیک شده بودند، بر فراز شهر مرزی اربد در اردن رهگیری کرده است.
ساعتی پیش از این حملات، نیروی دریایی سپاه در هشداری فوری تهدید کرد که تمامی نفتکشها در محدود اسکلههای کویت و بحرین را مورد حمله قرار خواهد داد. سپاه از خدمه این نفتکشها هم در لنگرگاهها و هم در اسکلهها خواسته است که این شناورها را هرچه زودتر تخلیه کنند.
در بیانیه سپاه که با عنوان هشدار فوری در رسانههای حکومتی منتشر شده، با اشاره به هدف قرار دادن چند فروند از نفتکشهای ایران از سوی ارتش آمریکا، به تمامی خدمه نفتکشها در محدود اسکله های کویت و بحرین اخطار داده شده است که شناور خود را چه در لنگر گاه و چه در اسکلهها سریعا ترک کنند چرا که مورد هدف قرار خواهند گرفت.
همزمان و در ادامه تهدیدهای مقامهای جمهوری اسلامی، علی عظمایی، فرمانده نیروی دریایی سپاه با بازنشر پستی از مجید موسوی، فرمانده هوافضای سپاه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دریا را برای دشمن به جهنم تبدیل میکنیم.»
فرمانده هوافضای سپاه نیز در شبکه ایکس نوشت: «با تعرض دشمن به نفتکش های ایران، دومینویی از پیامدهای زنجیره ای شروع خواهد شد که کسی جز ایران نمیتواند متوقفش کند.»
در بیانیه سپاه که با عنوان هشدار فوری در رسانههای حکومتی منتشر شده، با اشاره به هدف قرار دادن چند فروند از نفتکشهای ایران از سوی ارتش آمریکا، به تمامی خدمه نفتکشها در محدود اسکله های کویت و بحرین اخطار داده شده است که شناور خود را چه در لنگر گاه و چه در اسکلهها سریعا ترک کنند چرا که مورد هدف قرار خواهند گرفت.
این هشدار پس از آن داده شد که گزارشهایی از دور جدید حملات آمریکا به نفتکشهای ایران در سواحل جنوبی ایران منتشر شد.
شبکه خبری سیانان بهنقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد ایالات متحده چندین نفتکش ایرانی را در نزدیکی جزیره خارک در تنگه هرمز هدف قرار داد.
یکی از این مقامها گفت نیروهای آمریکایی در واکنش به تلاشها برای انجام حملات موشکی علیه یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا، نفتکشهای ایرانی مرتبط با سپاه پاسداران را هدف قرار دادند.
سیانان نوشت: «این حملات در شرایطی انجام شده که آمریکا در چارچوب راهبرد خود در جنگ، تمرکز بیشتری بر هدف قرار دادن یا از کار انداختن اهداف در اطراف تنگه هرمز گذاشته است، عملیات اسکورت کشتیهای تجاری را در این آبراه مهم انجام میدهد و محاصره دریایی بنادر ایران را حفظ کرده است؛ اقداماتی که بخشی از فشار همهجانبه برای افزایش فشار اقتصادی بر رهبران جمهوری اسلامی محسوب میشود.»
رسانههای ایران نیز شامگاه سهشنبه ۱۷ شهریور گزارش دادند صدای انفجارهایی در محدوده جزیره خارک و شهرستان جاسک به گوش رسیده است.
استانداری هرمزگان اعلام کرده است که اصابتی در محدوده شهرستان جاسک رخ نداده و صداهای شنیدهشده مرتبط با درگیریها در دریا بوده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از خبرنگار خود در جزیره خارک نوشت صدای انفجارها از محدوده خلیج فارس به گوش رسیده است، اما نشانهای از دود و آتش مشاهده نمیشود.
به گزارش این رسانه حکومتی، حدود ساعت ۲۱:۴۵ سهشنبه صدای انفجار در شهرستان جاسک شنیده شد.
بهگفته منابع محلی، صدا از سمت دریا و نزدیکی منطقه سنگ سیاه به گوش رسیده و انفجار در دو مرحله و با فاصله کوتاه رخ داده است.
خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، نیز گزارش داد صدای چند انفجار در نقاطی از جزیره خارک شنیده شد.
مهر بر اساس بررسیهای میدانی خبرنگار خود نوشت صداها از محدوده لنگرگاه خارک به گوش رسیده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، دیگر رسانه وابسته به سپاه، یک نفتکش کوچک ایرانی در چهار مایلی جزیره خارک هدف حمله موشکی ارتش ایالات متحده قرار گرفت.
تسنیم افزود این نفتکش در محدوده لنگرگاه خارک مورد اصابت «پرتابه» نیروهای آمریکایی قرار گرفت.
منابع محلی به تسنیم گفتند این حمله تلفات جانی نداشته و کارکنان نفتکش در حال تخلیه آن هستند.
در سوی دیگر، شبکه آی۲۴نیوز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد ایالات متحده در حال حمله به نفتکشهای ایرانی است.
این شبکه جزییات بیشتری درباره تعداد نفتکشها، محل حملات یا خسارتهای احتمالی منتشر نکرد.
سابقه حملات اخیر آمریکا به اهدافی در ایران
در روزهای اخیر تنشها میان جمهوری اسلامی و آمریکا شدت گرفته است. سنتکام ۱۴ شهریور اعلام کرد پس از شلیک موشکهای بالستیک سپاه پاسداران به سوی دو ناو جنگی آمریکا، ارتش ایالات متحده سه نفتکش ایران را هدف قرار داد.
شامگاه ۱۰ شهریور نیز نیروهای آمریکا موجی از حملات را علیه مواضع سپاه پاسداران در ایران انجام دادند.
بنا بر اعلام سنتکام، در این حملات مواضع پدافند هوایی، سامانههای راداری، تجهیزات و تاسیسات دریایی، قابلیتهای مینگذاری و مراکز ارتباطی سپاه هدف قرار گرفتند.
تهدید مقامهای جمهوری اسلامی به حملات تلافیجویانه
علی عبداللهی، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، شامگاه ۱۷ شهریور در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ارتش آمریکا به نفتکشهای ایران اخطار تخلیه داده است تا آنها را هدف قرار دهد.
او تهدید کرد: «هرگونه تعرض به نفتکشهای ایران موجب هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در منطقه توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران خواهد شد.»
در موضعی جداگانه، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا گفت: «در صورت هرگونه تعرض به کشتیهای ایرانی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه را بهشدت هدف قرار خواهند داد.»
۱۶ شهریور نیز محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، شرکتهای انرژی ایالات متحده در منطقه را به حمله تهدید کرده بود.
بر اساس بیانیه دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک، که سهشنبه ۱۷ شهریور منتشر شد، نام شرکتهای هواپیمایی آتا، آسمان، ایرانایرتور، چابهار، زاگرس، سپهران، قشمایر، کیشایر، کارون، تابان و وارش در بسته تحریمی جدید دیده میشود.
شرکتهای آوا، آسا جت، ایر شیراز، اطلس اوییشن گروپ، اروان، فلای کیش، فلای پرشیا، جیاسکای، لاد ایرویز، مهر ایرویز، نسیم ایر، پارس ایر، رایمون، ساها، سروش و طوس نیز در این فهرست قرار گرفتهاند.
تحریمهای جدید ایالات متحده در ادامه کارزار «طرد اقتصادی» جمهوری اسلامی وضع شدهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۳ شهریور در چارچوب این کارزار، یک بانک ترکیهای و دو موسسه مالی وابسته به آن را بهدلیل تسهیل تراکنشهای نیروی قدس سپاه پاسداران تحریم کرد.
این وزارتخانه ششم شهریور نیز شعبه اماراتی بانک مصر را بهدلیل کمک به حکومت ایران برای دسترسی به نظام بانکی ایالات متحده تحریم کرد.
شرکتهای خارج از ایران
اوفک همچنین هشت شرکت مستقر در امارات متحده عربی، بریتانیا، ترکیه، مالزی و قزاقستان را به فهرست تحریمها افزود.
این شرکتها شامل «ایسیتی اوییشن ساپورت» و «ایروبراوو» در امارات، «ایسیتی اوییشن ساپورت» در بریتانیا، «آیکارگو» در مالزی، «امایاس کارگو»، «اس سیستم لجستیک» و «اسکای فونیکس» در ترکیه و «تور اینوست» در قزاقستان هستند.
در اطلاعیه اوفک، به ارتباط شماری از این شرکتها با ماهانایر اشاره شده است.
فرد تحریمشده نیز ابراهیم علی محمد محمد مهران، شهروند مصری در امارات متحده عربی، است که نام او در ارتباط با شرکت ایسیتی اوییشن ساپورت آمده است.
پیشتر در هشتم مرداد، واشینگتن یک فرد و چهار شرکت در چین، روسیه و هند را بهدلیل همکاری با ماهانایر تحریم کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا گفت این شرکتها بهعنوان نمایندگان فروش عمومی ماهانایر فعالیت میکردند.
هشدار بسنت و جزییات تازه تحریمهای هوانوردی
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۱۷ شهریور در ایکس نوشت: «در چارچوب عملیات طرد اقتصادی، ما وعده داده بودیم برای کسانی که شریانهای مالی حکومت ایران را تامین میکنند، پیامدهای سنگینی در نظر خواهیم گرفت.»
بسنت افزود: «امروز به این وعده عمل کردیم و شرکتهایی را که همچنان از ماهانایر حمایت میکنند، تحریم کردیم.»
او ادامه داد: «این هشداری است به هر کسی که با شرکتهای هواپیمایی باقیمانده ایران، که امروز همگی را تحریم کردیم، تجارت میکند: شما در معرض خطر قطع دسترسی به نظام مالی جهانی قرار دارید.»
همزمان، شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانهداری آمریکا، فینسن، هشداری برای موسسات مالی صادر کرد و از آنها خواست فعالیتهای مشکوک مرتبط با شبکههای تامین هواپیما و قطعات هواپیما برای جمهوری اسلامی را شناسایی و گزارش کنند.
این هشدار بهویژه بر شناسایی معاملات و شبکههایی تمرکز دارد که نقش تهران در آنها بهطور مستقیم مشخص نیست.
تغییر مجوزهای مرتبط با هوانوردی ایران
وزارت خزانهداری آمریکا در ادامه اعلام کرد مجوز عمومی J-1، مربوط به انتقال برخی هواپیماهای غیرنظامی به ایران برای حضور موقت و معاملات مرتبط، از ۱۷ شهریور تعلیق شده است.
اوفک همچنین مجوز عمومی DD را برای پایان دادن به برخی معاملات مرتبط با هوانوردی غیرنظامی و دیگر معاملاتی که پیشتر مجاز بودند، صادر کرد.
اوفک اعلام کرد «اطلاعیه تعلیق برخی مجوزهای عمومی مقررات معاملات و تحریمهای ایران» را منتشر کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در روزهای اخیر فشارهای اقتصادی و نظامی بر جمهوری اسلامی را تشدید کرده است؛ رویکردی که مقامهای آمریکایی آن را بخشی از تلاشها برای محدود کردن منابع مالی و قدرت مانور تهران میدانند.
خبرگزاری یونهاپ سهشنبه ۱۷ شهریور به نقل از وزارت دفاع کره جنوبی گزارش داد این تیم در ابتدای هفته جاری راهی امارات متحده عربی شد و احتمالا تا پایان هفته بازخواهد گشت.
بر اساس این گزارش، نتایج بررسیها قرار است به شورای امنیت ملی کره جنوبی ارائه شود.
یکی از مقامهای این وزارتخانه گفت: «هدف، ارزیابی شرایط و وضعیت امنیتی تنگه هرمز است» و اعزام این تیم «با فرض اعزام نیروهای نظامی» صورت نگرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در هفتههای اخیر فشار بر سئول را برای مشارکت نظامی در تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز افزایش داده است.
ترامپ ۲۵ مرداد دستور کاهش رزمایشهای مشترک آمریکا و کره جنوبی را صادر کرد. او یک روز بعد گفت خودداری سئول از کمک به واشینگتن برای بازگشایی تنگه هرمز در این تصمیم نقش داشته است.
دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی ۱۳ شهریور اعلام کرد سئول گزینههای مختلف، از جمله اقدام نظامی، را برای کمک به حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز بررسی میکند.
این نهاد تاکید کرد هنوز تصمیمی درباره اعزام نیرو به منطقه اتخاذ نشده است.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در این آبراه طی هفتههای اخیر، به تنشهای منطقهای دامن زده است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۵ شهریور از ایجاد «منطقه ممنوعه تحریمی» در اطراف تنگه هرمز خبر داد و اعلام کرد حکومت ایران محدودیتها بر عبور شناورها از این گذرگاه راهبردی را تشدید خواهد کرد.
تهدید کره جنوبی از سوی حکومت ایران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۶ شهریور با انتشار پیامی به زبان کرهای در شبکه اجتماعی ایکس، سئول را تهدید کرد.
او نوشت هرگونه مشارکت عملیاتی یا حضور نظامی کشورهای دیگر در خلیج فارس و تنگه هرمز، از نظر تهران «حمایت مستقیم از طرف متجاوز» محسوب میشود و «پیامدهای جدی» به دنبال خواهد داشت.
بقایی همچنین در یک نشست خبری به کره جنوبی هشدار داد به «ابزار آمریکا در جنگ» تبدیل نشود.
این اظهارات در حالی مطرح شد که فشارهای ایالات متحده در چارچوب کارزار «طرد اقتصادی» جمهوری اسلامی ادامه دارد و اتحادیه اروپا و کانادا نیز از این کارزار حمایت کردهاند.
کریستیان ویگاند، سخنگوی ارشد سرویس سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا، ۱۴ شهریور به ایراناینترنشنال گفت این اتحادیه آماده است اقدامات بیشتری برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز انجام دهد.
او افزود اتحادیه اروپا درباره فعالیتهای بیثباتکننده جمهوری اسلامی در منطقه و برنامه هستهای تهران با آمریکا همنظر است.
یک شهروند که در بیمارستان کار میکند، در پیامی گفت بسیاری از بیماران بهخاطر قیمتها، داروهایشان را نصفهنیمه مصرف یا شرکت دارویی را عوض میکنند. برخی نیز از درمان منصرف میشوند و دچار عارضههای بدی میشوند.
به گفته او، تعداد این افراد بهطرز چشمگیری بیشتر از قبل شده است.
ایرج خسرونیا، رییس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، ۱۶ شهریور در مصاحبهای تایید کرد بهدلیل بالا بودن هزینه ویزیت، دارو و آزمایش، برخی حتی هنگام بیماری نیز مراجعه به پزشک را به تعویق میاندازند و خوددرمانی میکنند.
ایراناینترنشنال ۱۸ اردیبهشت گزارش داده بود افزایش قیمت و کمبود داروهای اعصاب، برخی بیماران را ناچار کرده مصرف دارو را کاهش دهند یا درمان را متوقف کنند.
گزارشهای جدید نیز حاکی از تداوم بحران دارو و اقلام بهداشتی و مکملهاست.
شهروندی از شیراز گفت: «برای خرید یک قرص چرکخشککن به داروخانه رفتم؛ قیمتش شده ۱۳۰ هزار تومان. همین چند وقت پیش آن را ۲۰ هزار تومان میخریدیم.»
شهروند دیگری از تهران گفت برای خرید شیرخشک آپتامیل ساده به هفت داروخانه سر زده و در نهایت دست خالی برگشته است.
از سه برابر شدن قیمت دارو تا افزایش چندباره هزینه درمان
شماری از مخاطبان در پیامهای خود، نمونههایی از جهش قیمت دارو در فاصله چند ماه را شرح دادند.
یک شهروند گفت: «همان دارویی که ۲۰۰ عدد آن خردادماه هشت میلیون تومان بود، در شهریور ۲۴ میلیون تومان خریدیم.»
مخاطبی دیگر نوشت داروهایش قبلا سه میلیون تومان بود و الان شده ۱۲ میلیون تومان.
او افزود: «در عرض چند ماه هزینههای درمانم چهار برابر شده است.»
شهروند دیگری نیز گفت یک بسته ۶۰ عددی مکمل ال-آرژنین۱۰۰۰ را به قیمت یک میلیون تومان خریده، در حالی که به گفته او قیمت همان بسته دو ماه پیش ۶۰۰ هزار تومان بوده است.
ایراناینترنشنال اردیبهشت گزارش داده بود قیمت برخی داروها، از جمله داروهای سرطان، انسولین و مکملها، تا ۳۸۰ درصد افزایش یافته است.
کمبود داروی سرطان و تجهیزات پزشکی
محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۱۱ شهریور گفت داروهای حیاتی، اساسی و بیمارستانی کمبودشان نسبت به قبل از جنگ کمتر است، اما هزینه تهیه دارو به دلایلی از جمله حملونقل، تورم و مواد جانبی، افزایش یافته است.
با وجود این گفته ظفرقندی، شهروندان همچنان از گرانی و کمبود داروهای اساسی و داروی بیماران خاص خبر میدهند.
یک شهروند گفت: «قیمت پمپ شیمیدرمانی از تیرماه تا الان سه بار عوض شده؛ از ۸۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان. داروی وکتیبیکس مخصوص بیماران سرطانی هم دیگر در بازار نیست. گفتند شاید مهرماه گیر بیاید.»
مخاطب دیگری از مشکل ژنتیکی گوش و صدای شدید در گوش خود گفت و خبر داد پزشکان استفاده از سمعک مخصوص کاهش صدا را توصیه کردهاند اما این وسیله «اصلا در بازار نیست» و در صورت موجود بودن نیز «بیش از ۱۰۰ میلیون تومان» قیمت دارد.
کمبود دارو در ماههای اخیر بارها از سوی فعالان حوزه دارو نیز مطرح شده است.
شهرام کلانتری خاندانی، رییس انجمن داروسازان ایران، چهارم شهریور گفت کمبودهای دارویی به جنگ ارتباطی ندارد و ناشی از مشکلات اقتصادی و حلنشدن مشکلات زنجیره تامین دارو است.
او همچنین گفت مشکل پرداخت نشدن مطالبات داروخانهها از پیش از جنگ وجود داشته و اکنون تشدید شده است.
کلانتری یک سال پیش نیز هشدار داده بود در صورت ادامه پرداخت نشدن مطالبات و کمبود نقدینگی، چرخه تولید و توزیع دارو با اختلال جدی مواجه خواهد شد و دسترسی بیماران به داروهای اساسی آسیب خواهد دید.
شهروندان: پول درمان دردهایمان را نداریم
شماری از مخاطبان گفتند افزایش هزینهها دیگر تنها به قیمت دارو محدود نیست و مراجعه به پزشک، دندانپزشکی و درمان بیماریهای مزمن نیز از توان مالی آنها خارج شده است.
یک شهروند ۳۰ ساله از کرج گفت: «مجبور شدم چند دندانم را بکشم. تا آخر عمرم بهخاطر گرانی باید بدون دندان بمانم. یک دست دندان پروتز متحرک ایرانی ۴۰ میلیون تومان است که من ندارم.»
یک مخاطب ۳۵ ساله نیز نوشت: «هم دیسک کمر دارم، هم میگرن و هم دنداندرد. پول ندارم هیچکدام را درمان کنم، چون کلی خرج دیگر در زندگی هست و آدم نمیتواند به دکترش برسد.»
ایراناینترنشنال پیشتر نیز گزارش داده بود شهروندان بهدلیل ناتوانی مالی، پیگیری درمان را متوقف کردهاند.
مخاطبی از اصفهان در پیامی جدید گفت پس از مراجعه به پزشک بهدلیل سردرد، برای دو پماد، یک مسکن و یک قطره چشم یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان پرداخت کرده است.
به گفته او، پزشک علت سردرد را آلودگی شدید هوا اعلام کرده.
فشار هزینهها بر بیماران دارای بیماریهای مزمن، در بخش دیگری از پیامها نمود یافته است.
یک شهروند گفت هفت سال است به درماتیت آتوپیک مبتلاست و تازه توانسته کرمی پیدا کند که جوابگوی پوست او باشد. با افزایش قیمت دلار، او مجبور شده برای این درمان هفت میلیون تومان هزینه کند، اما نمیداند در ماههای آینده هم وارد میشود یا نه و نرخ دلار تا آن موقع تا کجا میرود.
در ماههای اخیر، کمبود نقدینگی در زنجیره دارو و بدهی بیمهها نیز از عوامل موثر بر توان داروخانهها برای تامین دارو عنوان شده است.
هادی احمدی، عضو هیاتمدیره انجمن داروسازان ایران، ۱۸ تیر هشدار داده بود پرداخت نشدن مطالبات، داروخانهها را از خرید دارو بازمیدارد و میتواند در بازار، کمبود ایجاد کند.
