تلگراف در گزارشی نوشت که یوفا در پی لغو طرح جنجالی فیفا برای فروش بخشی از تجارت جام جهانی، به جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، اولتیماتوم داده است که یا از ریاست این نهاد استعفا دهد یا با رایگیری اضطراری برای برکناری روبهرو خواهد شد.
بر اساس این گزارش که شنبه ۱۰ مرداد منتشر شد، هر ۵۵ عضو یوفا در صورت کنارهگیری نکردن اینفانتینو، به برکناری او رای خواهند داد.
یوفا برای درخواست برگزاری چنین رایگیریای تنها به حمایت ۴۳ عضو فیفا نیاز دارد.
تلگراف ۱۰ مرداد در گزارش دیگری نوشت که یوفا در حال بررسی استفاده از طرح محرمانهای است که سالها پیش خود اینفانتینو برای جدایی از فیفا تهیه کرده بود: «با وجود عقبنشینی تحقیرآمیز اینفانتینو و تضعیف شدید موقعیتش، هنوز ضربه نهایی به مدیری که به مهارت در بقا مشهور است وارد نشده است.»
اگرچه اکنون تقریبا قطعی به نظر میرسد که پیش از انتخابات ریاست فیفا، رقبایی برای اینفانتینو وارد میدان شوند، اما خبرگزاری رویترز نوشت که اگر او همچنان تصمیم به نامزدی داشته باشد، هنوز شانس بالایی برای انتخاب دوباره دارد.
طرح فروش سهام، از ابتدا مستقیما ۲۱۱ فدراسیون ملی عضو فیفا را هدف گرفته بود؛ فدراسیونهایی که بسیاری از آنها برای تامین هزینههای خود به منابع مالی فیفا وابستهاند و در دوران ریاست اینفانتینو نیز از این حمایتها بهرهمند شدهاند.
اینفانتینو برای تمدید ریاست خود تا سال ۲۰۳۱، در دور نخست به دو-سوم آرا و در دورهای بعدی به اکثریت حداقلی نیاز دارد.
طرح جنجالی با سرمایهگذاران جنجالی
اینفانتینو پس از افشای برنامه خود برای فروش ۳۰ درصد از حقوق تجاری جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی، با موجی از انتقادها در سراسر فوتبال جهان روبهرو شد.
اجرای این طرح باعث میشد گروهی از سرمایهگذاران کنترل منافع تجاری مهمترین رقابتهای ملی مردان و زنان فیفا را در اختیار بگیرند.
یوفا، فیفا را متهم کرد که تلاش میکند روح فوتبال را به معامله بگذارد.
هشتم مرداد، ۵۵ فدراسیون عضو فیفا، از جمله اتحادیه فوتبال انگلستان، با رای ۵۵ بر ۰ به تحریم جام جهانی رای دادند.
با این حال، با وجود آن که کشورهای عضو کنکاکاف در آمریکای شمالی و مرکزی از موضع یوفا پیروی کردند، فیفا نهم مرداد با انتشار بیانیهای قاطع تاکید کرد این طرح اجرا خواهد شد و ادعا کرد «در حال فروش فوتبال نیست».
اما زمانی که کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز اعلام کرد در برابر این طرح مقاومت خواهد کرد و گفت «در همبستگی با یوفا و کنکاکاف برای حفاظت از جام جهانی فیفا» ایستاده است، اینفانتینو دیگر نتوانست حمایت بیش از ۵۰ درصد از ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا را برای اجرای طرح خود به دست آورد.
اعتراضها نهم مرداد ادامه یافت.
کارلوس کوردیرو، مشاور ارشد اینفانتینو، در اعتراض به این طرح استعفا داد و پس از او کوین لامور، مدیر ارشد عملیاتی فیفا، اعلام کرد کارکنان این سازمان از سوی اینفانتینو «فریب خوردهاند».
در ادامه، فشارهای سیاسی نیز افزایش یافت: اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، خواستار کنارهگیری اینفانتینو شد و شب گذشته، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و از متحدان نزدیک اینفانتینو، اعلام کرد درباره این طرح با او مشورتی انجام نشده بود.
اینفانتینو عقب کشید
اینفانتینو، بامداد ۱۰ مرداد اعلام کرد طرح جنجالی فروش سهام رقابتهای این نهاد به سرمایهگذاران خصوصی را پس از مخالفتهای گسترده کنار گذاشته است.
در ادامه، یوفا با انتشار بیانیهای اعلام کرد اعتماد خود را به اینفانتینو از دست داده و پس از عقبنشینی او از طرح ۱۵ میلیارد پوندی فروش بخشی از حقوق تجاری جام جهانی، خواستار تغییر در رهبری فیفا شد.
یوفا در بیانیه خود وعدههایی را که اینفانتینو هنگام انتخاب شدن به ریاست فیفا در سال ۲۰۱۶ داده بود، یادآوری کرد. وعدههایی مبنی بر اداره شفاف فیفا و اینکه پول این سازمان متعلق به فدراسیونهای ملی است.
یوفا اعلام کرد: «او در عمل به هر دو وعده خود ناکام مانده است. توافق آشفته، پشت پرده و غیرشفافی که طراحی کرد و تلاش داشت آن را به اجرا بگذارد، هیچ نشانی از شفافیت نداشت. همچنین با وجود آن که ذخایر مالی فیفا اکنون بیش از پنج میلیارد دلار است، او نتوانسته از پول فدراسیونها به سود فوتبال استفاده کند.»
این بیانیه پس از موج گسترده مخالفتها و اعتراضهای داخلی در فیفا منتشر شد؛ اعتراضهایی که به نوشته رویترز، برخی کارکنان این نهاد از آن با عنوان «کشتن هیولا» یاد کردهاند.
اتحادیه فوتبال انگلستان (FA) با حمایت از موضع یوفا اعلام کرد: «ما به طور کامل از موضع یوفا حمایت میکنیم. زمان آن فرا رسیده است که بازنگری کامل و محکمی در رهبری و حکمرانی فیفا صورت گیرد تا اطمینان حاصل شود که بازی جهانی بهصورت شفاف، به نفع همه ۲۱۱ کشور عضو و با محوریت سرپرستی بلندمدت فوتبال اداره میشود.»
نارضایتی از شیوه رهبری
از سوی دیگر، رویترز به نقل از منابعی نوشت که اینفانتینو بارها اطرافیانش در فیفا را با شیوه رهبری مستقل خود به ستوه آورده است. او در سال ۲۰۱۶ پس از پایان دوران ۱۷ ساله سپ بلاتر در پی رسوایی فساد، ریاست فیفا را بر عهده گرفت.
با این حال، اقتدار اینفانتینو و تواناییاش در پر نگه داشتن خزانه فیفا، تاکنون به اندازهای بود که بتواند از اشتباهات خود عبور کند.
او در سال ۲۰۱۸ نیز پس از مخالفت شدید یوفا، از طرح جذب ۲۵ میلیارد دلار سرمایه خصوصی برای جام جهانی باشگاهها عقبنشینی کرد.
همچنین از موج خشم نسبت به دفاعش از میزبانی قطر در جام جهانی ۲۰۲۲ و سخنرانی عجیب پیش از آغاز آن مسابقات که در آن گفته بود «امروز احساس میکنم همجنسگرا هستم. امروز احساس میکنم معلول هستم. امروز احساس میکنم کارگر مهاجر هستم»، جان سالم به در برد.
اما قمار این هفته، به شکلی چشمگیر علیه او نتیجه داد.
اینفانتینو نتوانست هیچ اجماعی ایجاد کند و بسیاری از ذینفعان اصلی تا زمان اعلام شتابزده فیفا در روز سهشنبه ششم مرداد، که جزییات آن پیشتر به رسانهها درز کرده بود، از این طرح هیچ اطلاعی نداشتند.
آنها در حالی از جزییات بیخبر نگه داشته شدند که اینفانتینو با سرمایهگذاران دیدار میکرد و شرکت «تروای اترنال»، که بهوسیله جاشوا کوشنر تاسیس شده و ارتباط خانوادگی نزدیکی با ترامپ دارد، به عنوان رهبر گروه سرمایهگذاران پیشنهادی انتخاب شده بود.
تا بامداد امروز که طرح ۱۵ میلیارد پوندی جیانی اینفانتینو برای واگذاری بخشی از جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی شکست خورد، فشارها هر ساعت بیشتر میشد. از ساعت ۱۰ صبح جمعه، متحدانش یکی پس از دیگری از او فاصله گرفتند و تا ظهر، نخستوزیر بریتانیا نیز به جمع کسانی پیوست که خواستار استعفای او از ریاست فیفا شدند.
سرانجام، شامگاه جمعه، اینفانتینو عقبنشینی کرد و طرح جنجالی فروش را کنار گذاشت و پذیرفت که این طرح «باعث ایجاد اختلاف» شده است.
هرچند که یکی از مخالفان اصلی جیانی اینفانتینو روز جمعه و پیش از این عقبنشینی به تلگراف گفته بود: «حتما دیگر کارش تمام شده است.»
با وجود عقبنشینی تحقیرآمیز اینفانتینو و تضعیف شدید موقعیتش، هنوز ضربه نهایی به مدیری که به مهارت در بقا مشهور است وارد نشده است. تا زمانی که او در قدرت باقی بماند، لابی گستردهای پشت صحنه برای کنار زدنش ادامه خواهد داشت.
یوفا از طرح قدیمی اینفانتینو علیه خودش استفاده میکند
یوفا، جایی که اینفانتینو مسیر مدیریتی خود را طی کرد و به سمت دبیرکل رسید، اکنون اصلیترین بازیگر در تلاش برای برکناری اوست. این سازمان به ریاست الکساندر چفرین اداره میشود؛ فردی که در اعتراض به دخالت اینفانتینو در پرونده فولارین بالوگان، فینال جام جهانی را تحریم کرد.
تلگراف اسپورت در گزارشی که شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ منتشر شد، خبر داده است که یوفا اکنون نقشهای برای کنار زدن اینفانتینو در اختیار دارد؛ نقشهای که نویسنده آن خود اینفانتینو است.
آخرین بحران بزرگ سیاسی فوتبال بیش از یک دهه پیش و همزمان با سقوط سپ بلاتر بر اثر پرونده فساد رخ داد. با تشدید آن بحران، گفته میشود اینفانتینو که آن زمان در یوفا فعالیت میکرد، به طور محرمانه طرحی برای خروج یوفا از فیفا تهیه کرده بود. این طرح هرگز به طور رسمی مطرح نشد، اما نقشه او برای جدایی دائمی از فیفا و تشکیل یک نهاد موازی در فوتبال جهان هرگز به طور کامل فراموش نشد.
یکی از افراد مطلع گفت: «او تصور میکرد هیچکس آن اسناد را نگه نداشته، چون همه اعضای آن تیم رفته بودند، اما همه آنها این طرحها را دور نریختند.»
به گفته او «یوفا اکنون در حال بررسی استفاده از همان طرحها علیه خود اوست.»
البته این پیشنهادهای محرمانه با طرح سال ۲۰۱۷ برای ایجاد لیگ جهانی ملتها به رهبری یوفا تفاوت دارد؛ طرحی که پس از آن و زمانی مطرح شد که اینفانتینو یک سال بود ریاست فیفا را بر عهده داشت.
یافتن رهبر جدید
کلید کنار زدن اینفانتینو، یافتن یک رقیب جدی برای اوست و منابع میگویند تلاشها در این زمینه آغاز شده است.
به گفته یکی از کشورهای تاثیرگذار اروپا، پس از دوران بلاتر و اکنون اینفانتینو، تکرار چنین اشتباهی غیرقابل قبول است و فوتبال به فردی «وحدتآفرین» نیاز دارد.
در میان مدیران یوفا، ویکتور مونتاگلیانی، رییس کونکاکاف، از احترام زیادی برخوردار است. یکی از منابع گفت: «او تواناییهای مدیریتی بسیار بالایی دارد.»
ناصر الخلیفی، رییس پاریسنژرمن، علاقه خود را برای نامزدی رد کرده است. شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه، رییس کنفدراسیون فوتبال آسیا، که در انتخابات سال ۲۰۱۶ با اختلاف اندکی به اینفانتینو باخت، نیز از گزینههای احتمالی محسوب میشود.
اینفانتینو پیش از این اعلام کرده بود قصد دارد سال آینده برای چهارمین دوره نامزد شود و تا پیش از این هفته، تصور میشد آرای لازم را در اختیار دارد.
در هفتههای اخیر، انگلستان نیز در میان حدود ۲۰۰ کشوری بود که از نامزدی او حمایت کرده بودند، اما با توجه به اینکه مهلت معرفی نامزدهای جایگزین تا ۱۸ نوامبر است، تحولات این هفته احتمال حضور یک رقیب جدی را افزایش داده است.
جلب حمایت کشورهای کوچک
اینفانتینو با پنهان نگه داشتن طرح سرمایهگذاری خصوصی حتی از شورای فیفا، ممکن است مرتکب اشتباه بزرگی شده باشد.
به گفته یکی از مقامهای فوتبال اروپا، این بحران فرصتی برای بازسازی روابط با کشورهای کوچک، چه در اروپا و چه در سایر قارهها، فراهم کرده است.
اینفانتینو تا پیش از این به دلیل افزایش درآمدهای فیفا و حمایت مالی از فدراسیونهای کوچک، موقعیت مستحکمی داشت. درآمد ۱۳ میلیارد دلاری چرخه اخیر جام جهانی، دوستان زیادی برای او ایجاد کرده بود.
اما توافق جدید برای واگذاری سهام، از نگاه بسیاری از فدراسیونها توهینآمیز تلقی شد.
کارلوس کوردیرو، مشاور اینفانتینو و رییس پیشین فدراسیون فوتبال آمریکا، در بیانیه استعفای خود نوشت این طرح «توافقی بد» است.
او گفت: «فیفا هماکنون به منابع مالی فوقالعادهای دسترسی دارد. این سازمان میلیاردها دلار ذخایر مالی و هیچ بدهی ندارد. اگر فدراسیونهای عضو معتقدند سرمایه بیشتری برای توسعه فوتبال لازم است، فیفا همین حالا هم توان مالی لازم را از محل منابع موجود خود دارد.»
او افزود: «در چنین شرایطی، فروش بخشی دائمی از ارزشمندترین دارایی فوتبال برای تامین ۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار، هیچ توجیهی ندارد و در واقع آینده فوتبال را گرو میگذارد.»
به باور مخالفان، اینفانتینو با این طرح، ابزار اصلی خود برای جلب حمایت کشورها را از دست داده است.
تلاش برای رای عدم اعتماد
۳۶ عضو شورای فیفا، بدون احتساب اینفانتینو، اکنون نفوذ بیشتری نسبت به سالهای اخیر دارند و بسیاری از آنها از نحوه مدیریت او، بهویژه پس از پرونده فولارین بالوگان، ناراضی هستند.
در تئوری، شورای فیفا میتواند رای عدم اعتماد به اینفانتینو را مطرح کند، اما احتمال بیشتری وجود دارد که چنین اقدامی از سوی ۲۱۱ فدراسیون عضو دنبال شود.
در هر دو حالت، باید نشست فوقالعاده برگزار شود، زیرا جلسه بعدی شورای فیفا تا ماه نوامبر برنامهریزی نشده است.
یوفا محتملترین گزینه برای درخواست برگزاری کنگره فوقالعاده فیفاست. بر اساس ماده ۲۵ بند ۴ اساسنامه فیفا، درخواست ۲۰ درصد اعضا، یعنی ۴۳ کشور، برای برگزاری چنین نشستی کافی است و یوفا با ۵۵ عضو به تنهایی این حد نصاب را در اختیار دارد.
افزایش فشار سیاسی
اگر اینفانتینو از بحران این هفته جان سالم به در ببرد، امیدوار خواهد بود که دموکراتها در انتخابات ماه نوامبر کنترل مجلس نمایندگان آمریکا را به دست نیاورند.
جیمی راسکین، عضو ارشد دموکرات کمیته قضایی مجلس نمایندگان آمریکا، تحقیقاتی گسترده درباره روابط اینفانتینو و دونالد ترامپ را دنبال میکند.
راسکین، فیفا را به «کلاهبرداری آشکار در ابعاد عظیم» متهم کرده است.
منابع آگاه میگویند او این هفته با شماری از مدیران ارشد فیفا و یوفا درباره گامهای بعدی گفتوگو کرده است.
در میان آنها کوین لامور، مدیر عملیاتی فیفا، نیز حضور داشت. او در بیانیهای به آسوشیتدپرس اعلام کرد کارکنان فیفا به دلیل عدم شفافیت اینفانتینو درباره طرح سرمایهگذاری خصوصی «فریب خوردهاند» و «شایسته رفتاری بهتر از تحقیر و ارعاب هستند.»
لیزه کلاونس، رییس فدراسیون فوتبال نروژ، نیز وضعیت کنونی را «بسیار جدی» توصیف کرده و پیشتر پرونده بالوگون را به کمیته اخلاق فیفا ارجاع داده بود.
با این حال، برخی معتقدند اینفانتینو باید در یک روند کاملا مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
در مجموع، مخالفان اینفانتینو اکنون جسورتر از گذشته شدهاند و به رهبری یوفا، همه راههای ممکن را برای پایان دادن به دوران ریاست او بررسی میکنند.
هر ۴۱ عضو کونکاکاف روز پنجشنبه برای بررسی این پیشنهادها تشکیل جلسه دادند.
اتلتیک به نقل از یک منبع آگاه از این نشست نوشت که اکثریت قاطع اعضای کونکاکاف اعتقاد داشتهاند که در حال از دست دادن اعتماد خود، به جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، هستند. برخی هم گفتهاند اعتمادشان را از دست دادهاند.
منبع دومی هم این توصیف را اندکی شدیدتر از برداشت خود از جلسه دانست، اما تایید کرد که نگرانیهای گستردهای درباره شیوه کنونی رهبری و شفافیت در فیفا وجود دارد.
کونکاکاف پس از پایان نشست، با انتشار بیانیهای اعلام کرد این پیشنهادها را رد کرده است.
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که یوفا اعلام کرد هر ۵۵ عضو اروپایی آن، در صورت کنار گذاشته نشدن این طرح، همه رقابتهای فیفا از جمله جام جهانی را تحریم خواهند کرد.
در بیانیه کونکاکاف آمده است: «در این نشست، اعضا نگرانی عمیق خود را درباره نبود روند قانونی مناسب در تدوین این پیشنهاد، مهلت بسیار کوتاه تعیینشده و همچنین نبود بررسی یا تایید آن از سوی نهادهای ذیربط حکمرانی فیفا ابراز کردند. همچنین این پرسش مطرح شد که پس از سودآورترین جام جهانی تاریخ، چه نیازی به جذب سرمایهگذاری خصوصی برای تامین مالی برنامههای جدید و فعلی فیفا فوروارد وجود دارد.
این گفتوگوها بر ضرورت شفافیت بیشتر و رعایت اصول صحیح حکمرانی تاکید کرد.
به همین دلایل، کونکاکاف و ۴۱ فدراسیون عضو آن:
- این پیشنهاد را رد کردند.
- از اعضای خود در شورای فیفا خواستند با فیفا وارد گفتوگو شوند تا مشخص شود چگونه میتوان از ذخایر مالی موجود فیفا برای افزایش بودجه برنامه فیفا فوروارد و توسعه فوتبال در منطقه استفاده کرد.
- همچنین از اعضای خود در شورای فیفا خواستند به رییس فیفا اعلام کنند که هر موضوعی باید مطابق اساسنامه فیفا و از طریق کارکنان اجرایی و شورای فیفا، روندهای صحیح حکمرانی را طی کند.»
فیفا چه نیازی به سرمایهگذار دارد؟
کونکاکاف پیشتر نیز به شدت از نحوه مطرح شدن این طرح از سوی فیفا انتقاد کرده بود. این کنفدراسیون چهارشنبه شب نیز جلسهای برگزار کرده بود که در آن، نگرانیهایی درباره روند تصمیمگیری، شیوه حکمرانی و همچنین این پرسش مطرح شد که چرا فیفا، با وجود منابع مالی فراوان، به سرمایهگذاری خارجی نیاز دارد.
فدراسیونهای عضو کونکاکاف سال گذشته میزبان جام جهانی باشگاهها و تابستان امسال میزبان جام جهانی مردان بودند. همچنین جام جهانی زنان ۲۰۳۱ نیز به میزبانی چهار عضو کونکاکاف، یعنی آمریکا، مکزیک، جاماییکا و کاستاریکا برگزار خواهد شد.
فیفا روز سهشنبه اعلام کرد قصد دارد بخشی از سهام اقلیت یک نهاد جدید را که به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی برای مدیریت رقابتهای اصلی خود، از جمله جامهای جهانی و جام جهانی باشگاهها، تاسیس میکند، واگذار کند.
این نهاد جدید «فیفا فوروارد اینترپرایز» (FFE) نام خواهد داشت و مسیولیت فعالیتهای تجاری فیفا را بر عهده میگیرد. خود فیفا همچنان نهاد حاکم بر فوتبال جهان باقی میماند و مالکیت اکثریت سهام این شرکت را حفظ خواهد کرد. فیفا در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد حداکثر ۲۱ درصد از سهام این شرکت را واگذار کند و از این طریق ۴.۲ میلیارد دلار (۳.۲ میلیارد پوند) جذب سرمایه داشته باشد. این منابع میتواند بلافاصله در اختیار فدراسیونهای عضو قرار گیرد.
پس از موج گسترده انتقادها، اینفانتینو در گفتوگویی با رسانه فیفا گفت این پیشنهاد «الزامآور نیست» و تاکید کرد برای اجرایی شدن، به موافقت اکثریت ۲۱۱ فدراسیون عضو و همچنین شورای فیفا نیاز دارد.
پس از اعلام این طرح در روز سهشنبه، کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز اعلام کرد «ناامیدکننده است که موضوعی با این اهمیت، پیش از آنکه خانواده فوتبال آسیا فرصت بررسی و گفتوگو درباره آن را از طریق سازوکارهای رسمی و شناختهشده حکمرانی پیدا کند، به عرصه عمومی راه یافته است.»
در مقابل، کنفدراسیون فوتبال آفریقا اعلام کرد در روند مشورت درباره این طرح مشارکت داشته و از فدراسیونهای عضو خود خواسته است پیشنهادها را به طور مستقل بررسی کنند.
