سیانبیسی در گزارشی از نشست ناتو در آنکارا نوشت ۴۸ ساعت این اجلاس نشان داد که تصمیمها و مواضع دونالد ترامپ همچنان محور اصلی دیپلماسی جهانی است؛ از ایران و اوکراین تا امنیت اروپا، همه مهمترین پروندهها تحت تاثیر او قرار داشتند.
این شبکه در گزارشی نوشت نشست ناتو امسال صرفاً یک گردهمایی دیپلماتیک نبود، بلکه به نمایش زندهای از سرعت تغییر معادلات ژئوپلیتیک در زمانی تبدیل شد که ترامپ در مرکز تصمیمگیری قرار دارد.
به نوشته سیانبیسی، پیش از آغاز نشست، مجموعهای از پروندههای حساس بر فضای اجلاس سایه انداخته بود؛ از جنگ روسیه و اوکراین، برنامه هستهای ایران، امنیت اروپا و مناقشه گرینلند گرفته تا اختلاف بر سر بودجه دفاعی اعضای ناتو و جایگاه ولودیمیر زلنسکی نزد دولت آمریکا. گزارش تاکید میکند که تقریبا همه این موضوعات در نهایت به مواضع ترامپ گره خورده بودند.
این گزارش میافزاید اعضای اروپایی ناتو و کانادا در آستانه اجلاس عملا زیر ذرهبین کاخ سفید قرار داشتند. ترامپ و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بار دیگر متحدان اروپایی را به دلیل هزینه نکردن کافی برای دفاع و همچنین آنچه کمکاری ناتو در قبال ایران توصیف کردند، به شدت مورد انتقاد قرار داده بودند.
سیانبیسی همچنین به انتقادهای مجدد ترامپ از دانمارک بر سر گرینلند و حملات لفظی او به اسپانیا به دلیل نرسیدن به اهداف هزینههای دفاعی ناتو اشاره میکند و مینویسد همزمان زلنسکی نیز برای جلب حمایت بیشتر متحدان در آنکارا حضور داشت، در حالی که همواره نسبت به نحوه برخورد ترامپ با خود اطمینان نداشت.
به نوشته این شبکه، نقطه عطف اجلاس زمانی رقم خورد که ترامپ اعلام کرد دیگر به تعامل با جمهوری اسلامی، تفاهمنامه و آتشبس پایبند نیست. این اظهارات باعث افت بازارهای مالی و افزایش بهای نفت شد و این تصور را به وجود آورد که اجلاس به سمت بحرانی تازه حرکت میکند.
اما به گفته نویسنده گزارش، تنها چند ساعت بعد فضای اجلاس به طور کامل تغییر کرد. رهبران کشورهای عضو ناتو در گفتوگوهای غیررسمی به خبرنگاران گفتند ترامپ در نشست پشت درهای بسته با دقت به سخنان همه رهبران گوش داده، از جلسه رضایت داشته و آن را با روحیهای مثبت ترک کرده است.
ترامپ نیز در نشست خبری پایانی اجلاس این روایت را تایید کرد. او در کنار مارکو روبیو، وزیر خارجه، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، پیت هگست و استیون میلر، معاون رییس دفتر کاخ سفید، از «محبت فراوان» میان رهبران سخن گفت و اظهار داشت: «اتحاد فوقالعاده بود. محبت موجود در اتاق واقعا غیرعادی بود.»
سیانبیسی این تغییر لحن را چرخشی چشمگیر نسبت به انتقادهای تند ترامپ از همان متحدان تنها چند ساعت قبل توصیف میکند.
این گزارش در ادامه برندگان و بازندگان اجلاس را بررسی کرده است. به نوشته سیانبیسی، رجب طیب اردوغان از مهمترین برندگان نشست بود؛ زیرا پس از میزبانی موفق اجلاس، به نظر میرسد بیش از گذشته به دریافت موافقت واشینگتن برای فروش جنگندههای اف-۳۵ نزدیک شده است.
به گزارش سیانبیسی، مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز با ادامه حمایت و تمجید از ترامپ توانست دستکم در مقطع کنونی آمریکا را در چارچوب ناتو حفظ کند. همچنین اسپانیا و دانمارک، با وجود انتقادهای اولیه، در نشست خبری پایانی با توبیخ تازهای از سوی ترامپ روبهرو نشدند.
این شبکه، ولودیمیر زلنسکی را نیز از دیگر برندگان اجلاس میداند و مینویسد عملکرد اوکراین در تثبیت جبهههای نبرد و انتقال جنگ به عمق خاک روسیه، نگاه ترامپ را نسبت به کییف بهبود بخشیده است. به نوشته گزارش، زلنسکی حتی ممکن است به توافقی برای تولید سامانههای موشکی پاتریوت دست یافته باشد؛ موضوعی که مدتها از اولویتهای اوکراین بوده است.
در مقابل، سیانبیسی معتقد است ولادیمیر پوتین از نمایش وحدت ناتو، افزایش بودجههای دفاعی اعضا و گرمتر شدن روابط ترامپ و زلنسکی، از بازندگان اصلی این اجلاس محسوب میشود.
این گزارش تاکید میکند که با وجود تغییر محسوس فضای اجلاس، آینده ایران همچنان مهمترین پرسش بیپاسخ باقی مانده است. نویسنده گزارش میگوید از ترامپ پرسیده است اگر واقعاً از آتشبس و تفاهمنامه با ایران عبور کرده، گام بعدی چه خواهد بود؛ اما رییسجمهوری آمریکا تنها پاسخ داده است که در دوران ریاستجمهوری او، ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
سیانبیسی در پایان نتیجه میگیرد که اگرچه فضای اجلاس ناتو طی دو روز به شکلی چشمگیر دگرگون شد، اما پرسشهای اصلی همچنان پابرجاست؛ اینکه سیاست آمریکا در قبال [حکومت] ایران به کدام سو خواهد رفت، آیا فضای مثبت میان ترامپ و متحدان ناتو دوام خواهد آورد و این تحولات چه تاثیری بر آینده جنگ اوکراین خواهد گذاشت. به نوشته این شبکه، مهمترین درس این اجلاس آن بود که هرگاه ترامپ در مرکز تحولات قرار میگیرد، متحدان، رقبا و حتی بازارهای جهانی ناچارند خود را به سرعت با واقعیتهای جدید تطبیق دهند.
این آمار پنجشنبه ۱۸ تیر در نشست رسانهای پلیس ضدتروریسم بریتانیا در نیو اسکاتلندیارد لندن اعلام شد؛ نشستی که به بررسی تازهترین تهدیدهای امنیتی خارجی و داخلی علیه بریتانیا اختصاص داشت.
بهگفته مقامهای پلیس، بخش قابلتوجهی از فعالیتهای پلیس ضدتروریسم و سازمان امنیت داخلی بریتانیا (MI5) اکنون به مقابله با فعالیت دولتهای متخاصم اختصاص دارد. در این بخش از روسیه، چین و جمهوری اسلامی بهعنوان دولتهای متخاصم نام برده شد.
بهگفته پلیس، این دولتها با استفاده از جاسوسی، حملات سایبری، عملیات نفوذ و نیروهای نیابتی، در پی تضعیف دموکراسی بریتانیا هستند.
مقامهای پلیس ضدتروریسم بریتانیا همچنین تاکید کردند بخش مهمی از منابع خود را صرف مقابله با تلاشهای جمهوری اسلامی برای هدف قرار دادن مخالفان در خاک بریتانیا میکنند.
در پرونده حمله به پوریا زراعتی، مجری ایراناینترنشنال، پلیس بار دیگر تاکید کرد دادگاه پذیرفته است این حمله به سفارش جمهوری اسلامی انجام شده و همین موضوع در صدور احکام سنگینتر برای عاملان پرونده موثر بوده است.
پلیس همچنین اعلام کرد تهدیدهای مرتبط با یهودستیزی در سالهای اخیر افزایش یافته و این روند تنها به بریتانیا محدود نیست.
بهگفته مقامها، مدارس، کنیسهها و مراکز یهودی همچنان نیازمند حفاظت ویژه هستند و دیگر اقلیتهای مذهبی نیز از افزایش نفرتپراکنی متاثر شدهاند.
پلیس افزود نقش جمهوری اسلامی در حملات به مراکز یهودی در بریتانیا رد نشده و تحقیقات درباره نقش یک دولت متخاصم همچنان ادامه دارد.
بهگفته پلیس، این روند تنها به بریتانیا محدود نیست و در دیگر کشورهای اروپایی نیز مشاهده میشود.
تهدیدهای داخلی و همکاریهای امنیتی
پلیس ضدتروریسم بریتانیا اعلام کرد حجم پروندههای مرتبط با امنیت ملی نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش یافته و حدود ۸۰۰ پرونده فعال مرتبط با تروریسم در دست بررسی است.
بهگفته مقامهای پلیس، «تروریسم و افراطگرایی اسلامگرا» و «راست افراطی» همچنان دو تهدید اصلی داخلی به شمار میروند.
پلیس همچنین درباره روند روبهرشد افراطی شدن نوجوانان، بهویژه در فضای آنلاین، هشدار داد و به پرونده فردی اشاره کرد که در ۱۴ سالگی در فضای مجازی افراطی شده و در ۱۸ سالگی برای خرید سلاح اقدام کرده بود.
بهگفته مقامهای پلیس، محتوای افراطی در اینترنت در حال عادیسازی است و آنچه زمانی فقط در فضای مجازی دیده میشد، اکنون به اقدامات واقعی تبدیل شده است. آنان همچنین گفتند قوانین فعلی با سرعت تحولات فضای آنلاین همگام نیست.
در بخش مربوط به روسیه، مقامهای پلیس گفتند مسکو به دنبال هدف قرار دادن افرادی است که کرملین آنان را دشمن خود میداند و برای این کار از هر ابزار ممکن استفاده میکند.
پلیس در مورد چین نیز به پروندههای جاسوسی برای دولت این کشور در بریتانیا اشاره کرد.
مقامهای پلیس همچنین اعلام کردند همکاری اطلاعاتی با متحدان خود را گسترش دادهاند و همکاری با کشورهایی را که پیشتر با بریتانیا همکاری اطلاعاتی نداشتند، از جمله اتریش، رومانی، لهستان و چند کشور دیگر، آغاز کردهاند.
پلیس ضدتروریسم بریتانیا همچنین به قانون تازهای اشاره کرد که از سوی وزارت کشور در حال معرفی است؛ قانونی که به گفته مقامها، ابزارهای حقوقی بیشتری برای مقابله با دولتهایی فراهم میکند که از نیروهای نیابتی برای اجرای عملیات در خاک بریتانیا استفاده میکنند.
بر اساس این رویکرد، اگر گروهها یا شبکههای وابسته به دولتهای خارجی در چارچوب تهدیدهای تروریستی تعریف شوند، امکان پیگرد و محکومیت افرادی که با این شبکهها همکاری میکنند افزایش خواهد یافت.
مقامهای پلیس گفتند با توجه به روند روبهرشد استفاده دولتهای متخاصم از عوامل نیابتی، این چارچوب قانونی میتواند به نهادهای امنیتی کمک کند تا زودتر و موثرتر با این نوع تهدیدها مقابله کنند.
ترامپ در این نامه که نسخهای از آن به رویت خبرگزاری رویترز رسیده، نوشت: «قول داده بودم همه موانعی را که بر سر راه بازسازی کشور شما قرار دارد، برطرف کنم و بهزودی، سرانجام قادر خواهید بود این کار را انجام دهید.»
او افزود شرکتهای آمریکایی آماده سرمایهگذاری در سوریه هستند و میتوانند در بازسازی و آبادانی این کشور نقش ایفا کنند.
ترامپ و الشرع ۱۷ تیر در حاشیه اجلاس سران ناتو در آنکارا با یکدیگر دیدار کردند.
رییسجمهوری آمریکا در این دیدار از اقدامات الشرع علیه گروه داعش تمجید کرد و گفت: «همه به او احترام میگذارند، از جمله خود من.»
در جریان جنگ داخلی سوریه، گروههای شبهنظامی مختلف، از جمله داعش، در بخشهایی از این کشور نفوذ یافتند.
داعش از ماه فوریه تاکنون مسئولیت چندین حمله علیه نیروهای دولتی سوریه را بر عهده گرفته و از آغاز مرحلهای تازه از عملیات خود علیه دولت الشرع خبر داده است.
دوره ۴۵ روزه بررسی کنگره
رویترز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا گزارش داد نامه ترامپ درباره حذف نام سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم، پس از دیدار اخیر رهبران دو کشور در آنکارا، به رییسجمهوری سوریه تحویل داده شد.
ترامپ همچنین اعلام کرد کنگره آمریکا را از تصمیم خود مطلع کرده است. بر اساس قوانین ایالات متحده، کنگره باید این تصمیم را در یک دوره ۴۵ روزه مورد بررسی قرار دهد و پس از طی شدن این روند، خروج سوریه از فهرست کشورهای حامی تروریسم اجرایی خواهد شد.
قرار گرفتن در فهرست آمریکا از کشورهای حامی تروریسم، محدودیتهایی از جمله در زمینه دریافت کمکهای خارجی ایالات متحده، صادرات تجهیزات دفاعی و برخی مبادلات مالی را به دنبال دارد.
استقبال رییس بانک مرکزی سوریه
صفوت رسلان، رییس بانک مرکزی سوریه، با استقبال از تصمیم ترامپ اعلام کرد خروج سوریه از این فهرست، زمینه را برای گسترش سرمایهگذاری، احیای اقتصاد و بازگشت این کشور به نظام اقتصاد جهانی فراهم خواهد کرد.
رویترز همچنین گزارش داد چندین شرکت عربستان سعودی در چارچوب تلاشهای ریاض برای حمایت از بازسازی سوریه، در حال برنامهریزی برای سرمایهگذاریهایی چند میلیارد دلاری در این کشور هستند.
دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز از تصمیم خود برای کمکهای مالی به سوریه خبر دادهاند.
ترامپ اردیبهشت ۱۴۰۴ با امضای یک فرمان اجرایی، تحریمهای آمریکا علیه سوریه را لغو کرد و مسیر پایان انزوای این کشور از نظام مالی بینالمللی را هموار ساخت.
این مقام که نامش فاش نشده، به رویترز گفت اطلاعرسانی چین فاقد جزییات لازم و بهمراتب پایینتر از استانداردهای مورد انتظار کشورهای عضو «گروه پنج» بود.
«گروه پنج» شامل پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است که بر اساس پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) مصوب ۱۹۶۸، بهعنوان قدرتهای هستهای به رسمیت شناخته میشوند.
این مقام آمریکایی افزود آزمایش موشکی چین در حالی انجام گرفت که پکن با سرعت در حال گسترش زرادخانه هستهای خود است و شفافیت کافی درباره این برنامه وجود ندارد؛ روندی که به گفته او، نگرانی کشورهای منطقه را برانگیخته است.
رسانههای دولتی چین گزارش دادند ارتش این کشور ۱۵ تیر یک موشک بالستیک را از یک زیردریایی هستهای به سوی اقیانوس آرام شلیک کرد.
این اقدام با انتقاد آمریکا، ژاپن، استرالیا، نیوزیلند و تایوان روبهرو شد.
نگرانی فزاینده آمریکا از اقدام چین
مقام وزارت خارجه آمریکا در ادامه، شلیک موشکهای دارای قابلیت حمل کلاهک هستهای بدون مشارکت در سازوکارهای قاعدهمند دیپلماتیک برای اطلاعرسانی از پیش را «اقدامی غیرمسئولانه» توصیف کرد
او از پکن خواست در «گفتوگوهای معنادار درباره ثبات راهبردی و کنترل تسلیحات» مشارکت کند.
او تاکید کرد واشینگتن همچنان به «تعهدات دفاعی» خود در قبال متحدان و شرکایش پایبند خواهد بود.
رویترز اظهارات این مقام آمریکایی را نشاندهنده نگرانی فزاینده این کشور از آزمایش موشکی اخیر چین دانست.
پکن واشینگتن را به «سلطهطلبی» متهم کرد
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، ۱۸ تیر در نشستی خبری، انتقادهای ایالات متحده از این آزمایش را نمونهای از «استانداردهای دوگانه و سلطهطلبی» واشینگتن خواند.
او گفت: «آمریکا تنها کشور جهان است که واقعا از سلاح هستهای استفاده کرده است... این کشور هر سال اقدام به پرتاب موشکهای راهبردی از زیردریاییهای هستهای میکند، اما درباره آزمایشهای موشکی عادی چین اظهارات غیرمسئولانه مطرح میکند و انگشت اتهام را به سوی پکن میگیرد.»
مائو از واشینگتن خواست توسعه توان دفاعی و نظامی پکن را با نگاهی «عینی و منطقی» ارزیابی کند.
خبرگزاری دولتی شینهوا نیز آزمایش اخیر را بخشی از «برنامه معمول» سالانه آموزشهای نظامی توصیف کرد و نوشت این اقدام هیچ کشور یا هدف مشخصی را نشانه نگرفته بود.
پکن نوع موشک شلیکشده را اعلام نکرده است، اما روزنامه دولتی گلوبال تایمز پیشتر به نقل از یک کارشناس نظامی نوشت این موشک احتمالا از نوع JL-3، پیشرفتهترین موشک پرتابشونده از زیردریایی چین، بوده است.
بر اساس گزارش پنتاگون، این موشک قادر است از آبهای ساحلی چین، خاک ایالات متحده را هدف قرار دهد.
چین که در حال اجرای برنامهای گسترده برای توسعه زرادخانه هستهای خود است، تاکنون بارها درخواستهای آمریکا برای آغاز گفتوگو درباره کنترل تسلیحات هستهای را رد کرده است.
پکن همواره استدلال کرده که آمریکا در حال حاضر زرادخانه هستهای بسیار بزرگتری در مقایسه با چین در اختیار دارد.
چین در سال ۲۰۲۴ مذاکرات نوپا با آمریکا درباره کنترل تسلیحات هستهای را در اعتراض به اقدام واشینگتن در فروش تسلیحات به تایوان متوقف کرد.
چین تایوان را بخشی جداییناپذیر از قلمرو خود میداند و بارها تهدید کرده است در صورت لزوم، برای الحاق این جزیره به سرزمین خود به زور متوسل خواهد شد.
در تصاویری که در کربلا ضبط و از سوی خبرگزاری رویترز منتشر شده، جمعیتی انبوه اطراف یک کامیون یخچالدار با لوگوهای نارنجی و سفید دیده میشود که شباهت زیادی به نشان تجاری «کی گروپ»، بخشی از شرکت خردهفروشی فنلاندی «کسکو»، دارد.
در ادامه این تصاویر، مردانی با لباس تیره، تابوتی را از بخش یخچالدار کامیون بیرون میآورند و آن را بر فراز جمعیت حمل میکنند.
این ویدیو در جریان بخش عراقی مراسم تشییع خامنهای ضبط شده است. این مراسم که قسمتی از آن در نجف و کربلا برگزار شد، به دفن دیکتاتور کشتهشده ایران در مشهد در روز ۱۸ تیر، ختم میشود.
این تصاویر به سرعت در فنلاند مورد توجه قرار گرفت. روزنامه «ایلتا-سانومات» این صحنه را «باورنکردنی» توصیف کرد و نوشت فنلاندیها احتمالا با دیدن چیزی که شبیه نشان فروشگاههای «کی مارکت» در میانه مراسم تشییع خامنهای بود، «چشمهایشان را مالیدهاند [تا مطمئن شوند درست میبینند]».
روزنامه «هلسینگین سانومات»، بزرگترین روزنامه فنلاند، نیز این موضوع را پوشش داد.
واکنش شرکت کسکو
شبکه «یله»، این خبر را با عنوان «آیا تابوت خامنهای از یک خودروی کی گروپ در عراق خارج شد؟» منتشر کرد و نوشت ویدیوی رویترز یک کامیون حمل مواد سردخانهای با رنگ نارنجی و حروف تکرارشونده «K» را نشان میدهد که ظاهرا به لوگوی «کی گروپ» شباهت دارد.
شرکت کسکو به «یله» اعلام کرد هیچ اطلاعی درباره این کامیون ندارد و تنها پس از انتشار تصاویر از این موضوع باخبر شده است.
این شرکت گفت حملونقل کالاهایش با خودروهای متعلق به شرکتهای همکار انجام میشود و کسکو ناوگان اختصاصی ندارد.
به گفته این شرکت، یکی از احتمالها این است که یکی از شرکتهای حملونقل همکار، خودرویی را بدون حذف نشانهای «کی گروپ»، به شخص یا شرکت دیگری فروخته باشد.
کسکو در ایمیلی به «یله» نوشت: «ممکن است یکی از شرکای حملونقل ما هنگام فروش تجهیزات، برچسبهای مربوط به ما را از روی آنها حذف نکرده باشد.»
این شرکت افزود به شرکتهای حملونقل یادآوری خواهد کرد که این برچسبها باید پیش از فروش خودروها، حذف شوند.
هیچ نشانهای وجود ندارد که کسکو یا «کی مارکت» نقشی در مراسم تشییع خامنهای داشته باشند یا مالک یا بهرهبردار این کامیون بوده باشند.
آنچه باعث شد این تصاویر جلب توجه کنند، تضاد میان عناصر آن بود: یکی از نمادینترین مراسم تشییع جمهوری اسلامی، نگهداری یک تابوت در شرایط سرد پس از ماهها تاخیر در خاکسپاری، خودرویی با نشان تجاری یک فروشگاه زنجیرهای مواد غذایی فنلاندی برای حمل تابوت در کربلا.
