دست‌کم ۱۶ کشته در موج حملات جدید اسرائیل به جنوب لبنان

برخی از تحریم‌های آمریکا علیه جمهوری اسلامی که در صورت دستیابی به توافق نهایی قرار است برداشته شوند، با اختیارات دونالد ترامپ قابل تعلیق یا لغو هستند. اما بخشی دیگر که به تصویب کنگره آمریکا رسیده‌اند، تنها از طریق فرآیندی پیچیده، دشوار و زمان‌بر قابل رفع خواهند بود.

گزارش امیر گیتی، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال

وال‌استریت ژورنال گزارش داد وزارت جنگ آمریکا از قانونگذاران خواسته است برای تامین هزینه‌های جنگ علیه جمهوری اسلامی و برخی تعهدات دیگر، ۸۰ میلیارد دلار بودجه تکمیلی اختصاص دهند؛ درخواستی که احتمالا به‌زودی به کنگره ارائه خواهد شد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد استیون فاینبرگ، معاون وزیر جنگ آمریکا، در تماس‌های تلفنی این هفته با اعضای کنگره اعلام کرده است پنتاگون برای پوشش هزینه‌های جنگ با ایران و همچنین برخی هزینه‌های غیرمرتبط با جنگ، به ۸۰ میلیارد دلار بودجه اضافی نیاز دارد. به گزارش رویترز، دولت ترامپ ممکن است طی روزهای آینده درخواست بودجه تکمیلی خود را برای بررسی به کنگره ارسال کند.

بر اساس این گزارش، این بسته مالی تنها به بودجه وزارت جنگ محدود نمی‌شود و منابعی برای اولویت‌های غیرنظامی، از جمله حمایت از بخش کشاورزی و جبران خسارت‌های ناشی از بلایای طبیعی را نیز در بر خواهد گرفت. رویترز اعلام کرد تاکنون موفق به تایید مستقل این گزارش نشده و کاخ سفید و پنتاگون نیز به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر پاسخ نداده‌اند.

پنتاگون پیش‌تر در ماه آوریل برآورد کرده بود که جنگ با ایران تا آن زمان حدود ۲۵ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است که نخستین برآورد رسمی از هزینه‌های این جنگ بود. با این حال، هزینه نهایی درگیری که از ۲۸ فوریه [۹ اسفند] با مشارکت آمریکا و اسرائیل آغاز شد، همچنان محل بحث در کنگره است و درخواست اولیه دولت برای اختصاص ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه اضافی با مخالفت گسترده قانونگذاران روبه‌رو شد.

رویترز نوشت پیشنهاد جدید بودجه در شرایطی مطرح شده که جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر تلاش می‌کنند کنترل کنگره را حفظ کنند، اما هم‌زمان با افزایش نگرانی رای‌دهندگان از رشد هزینه‌های زندگی، بالا بودن قیمت انرژی و بار مالی جنگ با ایران مواجه هستند. همچنین راسل ووت، رییس دفتر بودجه کاخ سفید، پیش‌تر به قانونگذاران گفته بود دولت هنوز برآورد دقیقی از هزینه نهایی این جنگ در اختیار ندارد.

وزارت خارجه سوئیس اعلام کرد گفت‌وگوهایی که قرار بود روز جمعه میان آمریکا و جمهوری اسلامی در اقامتگاه کوهستانی بورگن‌اشتوک در سوئیس برگزار شود، لغو شده و انجام نخواهد شد.

این اعلام پس از آن منتشر شد که یک سخنگوی کاخ سفید بامداد پنجشنبه گفت جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، سفر برنامه‌ریزی‌شده خود به سوئیس را لغو کرده است. قرار بود او روز جمعه با مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی دیدار کند.

به گفته این سخنگو، هدف از این دیدار آغاز گفت‌وگوها درباره اجرای توافقی بود که میان تهران و واشینگتن برای پایان دادن به جنگ حاصل شده است.

پنجشنبه ۲۸ خرداد با حواشی مربوط به یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی آغاز شد؛ یادداشتی که به تایید دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسیده است.

در حالی که ابتدا قرار بود مقام‌های دو کشور برای مراسم امضای رسمی این تفاهم در سوئیس دیدار کنند، اعلام شد که این مراسم در اقامتگاه بورگن‌اشتوک برگزار نخواهد شد. با این حال، تا ساعاتی پس از انتشار این خبر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال دیدار مقام‌های آمریکایی و ایرانی ادامه داشت.

اندکی بعد، کاخ سفید اعلام کرد جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، دیگر به سوئیس برای شرکت در مذاکرات سفر نخواهد کرد. کاخ سفید افزود برنامه این گفت‌وگوها هنوز نهایی نشده بود.

مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز در نخستین واکنش خود به مذاکرات و تفاهم با آمریکا گفت با وجود آنکه «دیدگاه متفاوتی» داشته، مجوز امضای توافق را صادر کرده است.

همزمان، جی‌دی ونس در نشستی خبری در کاخ سفید اعلام کرد بازه ۶۰ روزه تعیین‌شده در یادداشت تفاهم مورد تایید دونالد ترامپ و مقام‌های جمهوری اسلامی از روز پنجشنبه آغاز می‌شود.

دونالد ترامپ نیز در پیامی در شبکه اجتماعی تروت سوشال، منتقدان سیاست خود در قبال جمهوری اسلامی را هدف قرار داد و گفت افرادی که معتقدند او به اندازه کافی در برابر جمهوری اسلامی سختگیر نبوده است، «یا حسود هستند، یا آدم‌های بدی هستند، یا احمق».

در ادامه تحولات روز، جی‌دی ونس از عملیات نظامی اسرائیل در لبنان انتقاد کرد و گفت این اقدام روند مذاکرات را مختل کرده است. او همچنین در واکنش به گزارش‌ها درباره نارضایتی اسرائیل از توافق میان واشینگتن و تهران گفت: «اگر من عضو کابینه دولت اسرائیل بودم، احتمالا به تنها متحد قدرتمندی که در سراسر جهان برایم باقی مانده است حمله نمی‌کردم.»

در همین حال، شبکه سی‌ان‌ان به نقل از یک منبع اسرائیلی گزارش داد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تلاش است بر توافق نهایی میان آمریکا و جمهوری اسلامی اثر بگذارد. بر اساس این گزارش، نتانیاهو برای افزایش فشار بر دونالد ترامپ از چهره‌های راست‌گرا و سناتورهای همسو در آمریکا کمک می‌گیرد.

جزییات بیشتر را اینجا بخوانید.

خبرگزاری رویترز جمعه ۲۹ خرداد گزارش داد این اعلام پس از آن صورت گرفت که یک سخنگوی کاخ سفید از انصراف جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، از سفر برنامه‌ریزی‌شده خود به سوئیس برای دیدار با مذاکره‌کنندگان ایرانی خبر داد.

کاخ سفید پیش‌تر دلیل این تصمیم ونس را پیچیدگی‌های لجستیکی و هماهنگی‌های مربوط به مذاکرات عنوان کرده بود.

ونس قرار بود ۲۹ خرداد با مذاکره‌کنندگان ایرانی دیدار کند تا گفت‌وگوهایی را درباره اجرای مفاد یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی با هدف پایان دادن به جنگ آغاز کند.

• 

  لغو سفر ونس به ژنو، ابهام‌ها درباره اجرای تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی را افزایش داد

این مذاکرات قرار بود در پی امضای یادداشت تفاهمی برگزار شود که ۲۷ خرداد از سوی دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، امضا شد و چارچوب اولیه گفت‌وگوهای بعدی میان واشینگتن و تهران را تعیین کرده است.

جمهوری اسلامی و مساله حزب‌الله لبنان

هم‌زمان، وب‌سایت اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد موضع تهران درباره نقض آتش‌بس در لبنان از سوی اسرائیل، ممکن است یکی از دلایل برگزار نشدن مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده جمعه باشد.

اکسیوس نوشت کاخ سفید به‌طور رسمی دلیل به تعویق افتادن سفر ونس را «ملاحظات لجستیکی» عنوان کرده، اما نشانه‌هایی وجود دارد که وضعیت شکننده آتش‌بس در لبنان نیز در این تصمیم نقش داشته است.

اکسیوس همچنین نوشت ساعاتی پیش از اعلام لغو سفر ونس، درگیری‌های شدیدی میان ارتش اسرائیل و حزب‌الله در جنوب لبنان رخ داد. موضوعی که می‌تواند بر فضای مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده میان تهران و واشینگتن تاثیر گذاشته باشد.

از سوی دیگر، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۸ خرداد در مطلبی نوشت در شرایط ادامه حملات اسرائیل در جنوب لبنان، «شروع مذاکرات برای سایر موضوعات» اشتباه است و به نظر می‌رسد علت «عدم تمایل» تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی برای برگزاری جلسه ۲۹ خرداد در ژنو همین موضوع باشد.

تسنیم افزود اگر یادداشت تفاهم اجرا نشود، گزینه‌هایی از جمله تعلیق یا لغو مذاکرات بعدی، ایجاد دوباره «تنگناهای جدی» در تنگه هرمز و حتی پاسخ موشکی به اسرائیل روی میز جمهوری اسلامی خواهد بود.

شبکه المیادین، نزدیک به حزب‌الله لبنان، نیز پیش‌تر گزارش داده بود سفر هیات ایرانی به دلیل ادامه حملات اسرائیل به جنوب لبنان لغو شده است.

• 

  تهران در اعتراض به حملات اسرائیل به لبنان اعزام هیات مذاکره به سوئیس را تعلیق کرد

در همین حال، ونس ۲۸ خرداد گفت برنامه‌ریزی برای این مذاکرات هنوز نهایی نشده و مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی ممکن است در هماهنگی‌های فنی مربوط به سفر خود با چالش‌هایی مواجه باشند.

برگزار نشدن این مذاکرات، ابهام‌هایی را درباره مرحله بعدی گفت‌وگوهایی ایجاد کرده است که قرار بود نشست برگن‌اشتوک نخستین گام آن باشد.

هنوز مشخص نیست برگزار نشدن این نشست به معنای توقف روند دیپلماتیک میان آمریکا و جمهوری اسلامی است یا طرف‌ها در حال بررسی زمان و مکان دیگری برای ادامه گفت‌وگوها هستند.

مقام‌های دو طرف تاکنون درباره زمان احتمالی برگزاری نشست جایگزین اظهار نظر نکرده‌اند.