خبرگزاری ایلنا گزارش داد استانهای تهران، قم، سمنان و مرکزی با حدود ۳۰ درصد کاهش بارش، شدیدترین وضعیت خشکسالی را در کشور تجربه میکنند و در این میان، تهران در بغرنجترین شرایط قرار دارد.
ایلنا جمعه ۲۲ خرداد نوشت: «چند دهه خشکسالی و کاهش قابل ملاحظه منابع آبی با یک سال یا چند ماه بارندگی نرمال یا فراتر از نرمال جبران نخواهد شد. حتی اگر پنج سال پیاپی دوره پربارش و ترسالی را تجربه کنیم، کمبود ذخایر آب زیرزمینی بهطور کامل جبران نخواهد شد.»
بر اساس این گزارش، کمبود منابع آبی در کشور «بهشدت محسوس» است و باید اقدامات لازم برای «صرفهجویی» و «حفظ منابع آبهای سطحی و زیرزمینی» در اولویت قرار گیرد.
ایلنا از خالی بودن ۳۳ درصد از ظرفیت مجموع سدهای کشور خبر داد و افزود طبق ارزیابیها تا ۱۶ خرداد، در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، سدهای دوستی و طرق در خراسان رضوی، بارزو در خراسان شمالی و ساوه در استان مرکزی، در «وضعیت قرمز» بودهاند.
سال آبی دورهای ۱۲ ماهه است که برای اندازهگیری و تحلیل بارشها، روانآبها و منابع آب استفاده میشود و در ایران از اول مهر هر سال تا پایان شهریور سال بعد محاسبه میشود.
۲۱ اردیبهشت، عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور، اعلام کرد حدود ۳۵ میلیون نفر در ایران با مشکل کمآبی روبهرو هستند.
وضعیت سدهای استان تهران
به گزارش ایلنا، بررسی وضعیت سدهای تامینکننده آب شرب و کشاورزی استانهای تهران و البرز نشان میدهد سد امیرکبیر با ۱۴۰ میلیون مترمکعب ذخیره و ۷۸ درصد پرشدگی، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۸ درصد رشد داشته، اما در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله، ۱۰ درصد کاهش را ثبت کرده است.
تا ۱۶ خرداد، ۹۱ درصد ظرفیت سد لار خالی بوده و ذخایر آن ۴۲ درصد کمتر از میانگین ۱۰ ساله است.
همچنین سد طالقان با ۵۲ درصد پرشدگی، نسبت به سال گذشته دو درصد و در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله، ۳۴ درصد کاهش ذخیره آبی دارد، در حالی که سد لتیان با ۶۹ میلیون مترمکعب موجودی و ۹۱ درصد پرشدگی، بهترتیب ۲۷ و شش درصد بیشتر از سال گذشته و متوسط ۱۰ ساله، آب ذخیره کرده است.
از سوی دیگر، سد ماملو با ۳۹ میلیون مترمکعب موجودی و ۱۶ درصد پرشدگی، اگرچه نسبت به سال گذشته ۴۶ درصد بهبود داشته، اما در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله با افت ۷۲ درصدی مواجه است.
این در حالی است که در پی آغاز فصل گرما در ایران و اذعان مقامهای جمهوری اسلامی به بحران آب و برق، نگرانیها درباره پیامدهای گسترده این بحرانها برای زندگی روزمره شهروندان شدت گرفته است.
وضعیت بارش و ذخایر سدها در مناطق مختلف ایران
ایلنا در ادامه با استناد به آخرین آمار از وضعیت سدهای کشور تا ۱۶ خرداد در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ گزارش داد میزان ورودی آب به مخازن سدها به ۴۱ میلیارد و ۵۶۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۷۶ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۱۲ درصد بیشتر شده است.
همچنین حجم آب ذخیرهشده در مخازن سدهای کشور تا این تاریخ به ۳۴ میلیارد و ۹۳۰ میلیون مترمکعب رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۲ درصد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله، ۹ درصد افزایش یافته است.
با سپری شدن حدود دو-سوم سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، بررسی وضعیت بارندگی استانهای کشور نشان میدهد هشت استان ایلام، آذربایجان غربی، هرمزگان، کردستان، کرمانشاه، خراسان جنوبی، بوشهر و کرمان، در شرایط «ترسالی» قرار دارند.
استانهای سیستان و بلوچستان، آذربایجان شرقی، لرستان، خراسان شمالی، اردبیل، گلستان، خراسان رضوی، همدان، خوزستان، فارس، البرز و مازندران، از نظر میزان بارش در محدوده «نرمال» به سر میبرند.
در سوی دیگر، دادهها از تداوم خشکسالی در ۱۰ استان چهارمحال و بختیاری، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، یزد، گیلان، قزوین، مرکزی، سمنان، قم و تهران، حکایت دارند.
پیشتر در آبان ۱۴۰۴، کاوه مدنی، رییس موسسه آب، محیط زیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد، هشدار داد ورشکستگی آبی در ایران پیامد دههها سوءمدیریت است و جایگاه کشور را در عرصه جهانی تضعیف میکند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران جمعه ۲۲ خرداد این موارد را در گزارشهایی جداگانه اعلام کرد.
اخراج یک معلم و محرومیت یک فعال صنفی زندانی از درمان
بر اساس این گزارش، خسروی، معلم مقطع ابتدایی در شهر آغاجاری، در حالی از آموزش و پرورش اخراج شده که حکم چهار ماه انفصال موقت از خدمت او به «لغو پیمان» و قطع همکاری با آموزش و پرورش تبدیل شده است.
یک منبع آگاه در این رابطه به شورای هماهنگی گفت روند اخراج این معلم بدون طی مراحل قانونی و با فشار نهادهای امنیتی انجام شده و تصمیم نهایی بر اساس یک نامه محرمانه اتخاذ شده است. نامهای که به گفته این منبع، حتی در اختیار خود این معلم نیز قرار نگرفته است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان اخراج خسروی را محکوم کرد و آن را نمونهای از «محروم کردن معلمان از حق اشتغال و امنیت شغلی از طریق سازوکارهای غیرشفاف» دانست.
در گزارشی دیگر، شورای هماهنگی از تداوم محرومیت احمدی، فعال صنفی بازنشسته و زندانی سیاسی محبوس در زندان عادلآباد شیراز، از درمان تخصصی خبر داد.
بر پایه این گزارش، احمدی ۷۶ ساله با وجود ابتلا به بیماریهای متعدد، از جمله مشکلات قلبی و نیاز به عمل جراحی چشم، همچنان از اعزام به مراکز درمانی محروم مانده است.
برای او نوبت جراحی چشم در ۲۷ خرداد تعیین شده، اما با وجود درخواستهای مکرر خانواده و پیشنهاد تامین وثیقه یا انتقال تحت نظارت ماموران، تاکنون مجوز اعزام صادر نشده است.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره محرومیت زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران از رسیدگی پزشکی منتشر شده است.
ادامه بازداشت فعالان صنفی
شورای هماهنگی از تمدید قرار بازداشت صادقی چهرازی، فعال صنفی معلمان استان خوزستان، برای سومین ماه متوالی خبر داد.
بر اساس این گزارش، صادقی چهرازی در جریان موج اخیر سرکوب فعالان صنفی بازداشت شده و با وجود گذشت بیش از دو ماه، همچنان در بازداشت به سر میبرد.
خانواده و همکاران این فعال صنفی، نسبت به ادامه بلاتکلیفی قضایی او ابراز نگرانی کردهاند.
زحمتکش، فعال صنفی معلمان استان فارس، نیز از فروردینماه در بازداشت موقت به سر میبرد و با گذشت حدود دو ماه، هنوز اطلاع روشنی از روند رسیدگی به پرونده و وضعیت نهایی او منتشر نشده است.
پروندهها و احکام تازه
گزارشها و اطلاعیههای صنفی در ۲۱ خرداد از گشوده شدن پروندههای جدید، احضار دوباره و صدور احکام تازه علیه شماری از فعالان صنفی و مدنی، از جمله مسعود فرهیخته، مهدی فتحی، ایمان شهوندی و امیر وقاری فرهنگ لنگرودی، حکایت دارند.
طبق این گزارشها، فرهیخته، فعال صنفی معلمان زندانی در زندان مرکزی کرج، همزمان با گذراندن محکومیت سه سال و شش ماه و یک روز حبس، با دو پرونده جدید روبهرو شده و قرار است هفتم تیر در شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج محاکمه شود.
به گزارش کانال انجمن صنفی معلمان فارس، فتحی، عضو هیاتمدیره این انجمن، در پروندهای جدید به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۱۵ ماه حبس محکوم شد.
او پیشتر پس از تحمل بخشی از محکومیت پنجساله خود، با پابند الکترونیکی در حبس خانگی قرار گرفته بود.
بر پایه گزارش همین کانال، شهوندی، معلم و فعال صنفی ساکن پاسارگاد، در پروندهای به اتهام «تبلیغ علیه نظام» بهصورت غیابی به یک سال حبس تعزیری محکوم شد.
این پرونده اکنون در مرحله واخواهی است.
وقاری فرهنگ لنگرودی، فعال کارگری و مدافع حقوق بازنشستگان، نیز بار دیگر به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت احضار شده است.
او پیشتر در ارتباط با تجمعات اعتراضی ۲۸ اردیبهشت بازداشت و پس از دو روز با وثیقه چهار میلیارد تومانی آزاد شده بود.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان مجموعه این اقدامات را نشانه تداوم فشارهای امنیتی و قضایی بر معلمان و فعالان صنفی دانسته و خواستار پایان دادن به برخوردهای امنیتی با کنشگران مدنی و صنفی شده است.
این تشکل ۱۴ خرداد نیز با ابراز نگرانی از احتمال اجرای حکم اعدام علیرضا مرداسی، معلم و زندانی سیاسی، و سایر محکومان به مرگ، خواستار توقف صدور و اجرای احکام اعدام شده بود.
فعالان و تشکلهای صنفی معلمان در سالهای گذشته بارها هدف برخوردهای امنیتی، قضایی و اداری جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند. روندی که با احضار، بازداشت، صدور احکام زندان، اخراج، انفصال از خدمت و محرومیت از حقوق صنفی همراه بوده و بارها با محکومیت اتحادیههای بینالمللی کارگری و معلمان روبهرو شده است.
این پایگاه خبری جمعه ۲۲ خرداد نوشت طبق یادداشت تفاهم احتمالی میان تهران و واشینگتن، حکومت ایران تعهدات مشخصی را در قبال برنامه هستهای خود خواهد پذیرفت؛ از جمله اینکه هرگز در پی دستیابی به سلاح هستهای نباشد و بنبست موجود بر سر ذخایر اورانیوم خود را از میان بردارد.
یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس گفت این یادداشت تفاهم «تمام جزییات مربوط به مسائل هستهای را در بر میگیرد» و «همه خواستههای ایالات متحده را برآورده میکند».
با این حال، اکسیوس گزارش داد هرگونه اقدام در خصوص برنامه هستهای جمهوری اسلامی به دستیابی به توافقی دیگر وابسته است.
این رسانه افزود با توجه به پیچیدگی مذاکرات بر سر یادداشت تفاهم اولیه، چشمانداز رسیدن به یک توافق جامعتر مبهم به نظر میرسد.
بر اساس این گزارش، این یادداشت تفاهم آتشبس را به مدت ۶۰ روز، از جمله در لبنان، تمدید میکند و در این مدت، مذاکرات هستهای برگزار خواهد شد.
پایگاه خبری بلومبرگ ۲۲ خرداد به نقل از منابع آگاه نوشت رسیدن تهران و واشینگتن به توافق در آستانه برگزاری نشست سران گروه ۷ محتمل است.
یک مقام گروه ۷ در مصاحبه با بلومبرگ هشدار داد هرچند نشانهها از نزدیک شدن آمریکا و جمهوری اسلامی به توافق حکایت دارند، اما در گذشته نیز پیشرفتهای دیپلماتیک مشابهی رخ داده بود که در نهایت به نتیجه عملی نرسید.
نشست سران گروه ۷ قرار است از ۲۵ تا ۲۷ خرداد در منطقه اِویان فرانسه برگزار شود.
سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی از مهمترین موانع دستیابی دو طرف به توافقی برای پایان دادن به جنگ بوده است.
ترامپ ۲۵ اردیبهشت هشدار داد اگر جمهوری اسلامی اورانیوم غنیشده را تحویل ندهد، آمریکا در «مقطعی مناسب» وارد ایران خواهد شد.
کانال ۱۲ اسرائیل پیشتر در ۱۷ اردیبهشت گزارش داده بود خروج ذخایر اورانیوم از ایران یکی از شروط اصلی رییسجمهوری آمریکا در مذاکرات است و بدون تحقق آن، توافقی در کار نخواهد بود.
بازگشایی تنگه هرمز در برابر معافیت موقت از تحریمها
اکسیوس در ادامه به نقل از یک مقام آمریکایی و دیپلماتی از یکی از کشورهای میانجی در مذاکرات گزارش داد یادداشت تفاهم احتمالی خواهان آن است که تنگه هرمز فورا و بدون دریافت عوارض عبور بازگشایی شود و حجم تردد کشتیها در این گذرگاه ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد.
در مقابل، ارتش ایالات متحده محاصره بنادر جنوبی ایران را لغو خواهد کرد.
به گفته مقامهای آمریکایی، پس از بازگشایی تنگه هرمز، واشینگتن بهصورت موقت حکومت ایران را از تحریمها معاف خواهد کرد تا بتواند به مدت ۶۰ روز نفت خود را صادر کند. اقدامی که میتواند درآمد قابل توجهی برای جمهوری اسلامی به همراه داشته باشد.
بر اساس این گزارش، در صورتی که تهران به تعهدات اولیه پایبند بماند و در مذاکرات بعدی «حسن نیت» نشان دهد، دامنه لغو تحریمها گسترش خواهد یافت.
یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس گفت: «هیچ تاریخ مشخصی برای رفع تحریمها تعیین نشده است و این موضوع به نحوه اجرای توافق بستگی خواهد داشت.»
بازارهای جهانی سهام پس از اظهارات ترامپ مبنی بر احتمال نهایی شدن توافق تهران و واشینگتن در آیندهای نزدیک، شاهد رشد چشمگیری بودند.
فعالان بازار این تحولات را نشانه کاهش تنشهای ژئوپلیتیک و افزایش احتمال بازگشایی تنگه هرمز ارزیابی کردهاند.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ اخیر، تردد کشتیها را در این آبراه راهبردی مختل کرده است. اقدامی که به افزایش بهای جهانی انرژی انجامیده و به نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در منطقه دامن زده است.
سرنوشت مبهم داراییهای مسدودشده تهران
اکسیوس در ادامه گزارش داد هنوز مشخص نیست یادداشت تفاهم احتمالی شامل جزییات روشنی درباره سرنوشت میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی در خارج از کشور خواهد بود یا نه.
به نوشته این رسانه، تهران خواستار دسترسی فوری به بخشی از این منابع مالی پس از امضای هر توافق اولیه است، اما واشینگتن تاکید دارد آزادسازی این داراییها باید بهصورت مرحلهای و متناسب با میزان پایبندی جمهوری اسلامی به تعهداتش انجام شود.
یک منبع آمریکایی خارج از دولت ترامپ نسبت به احتمال گنجانده شدن موضوع داراییهای بلوکهشده حکومت ایران در یک توافق محرمانه جانبی ابراز نگرانی کرد.
با این حال، یک مقام آمریکایی در گفتوگو با اکسیوس، این احتمال را رد کرد.
اکسیوس افزود ایالات متحده، جمهوری اسلامی و قطر، در روزهای اخیر درباره سازوکاری گفتوگو کردهاند که بر اساس آن، تهران بتواند برای خرید کالاهای بشردوستانه به بخشی از داراییهای مسدودشده خود در قطر دسترسی پیدا کند.
۱۴ خرداد، روزنامه اورشلیمپست نوشت پافشاری جمهوری اسلامی بر آزادسازی داراییهای مسدودشدهاش به یکی از مهمترین موانع در مسیر مذاکرات تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
