با کاهش نسبی محدودیتهای اینترنت جهانی در ایران، شهروندان در پیامهای ارسالی خود به ایراناینترنشنال بر ادامه مسیر «انقلاب ملی دیماه» تاکید کردند، از خشم عمومی خود گفتند، یاد جاویدنامها را گرامی داشتند و بر تکرار اعتراضات تاکید کردند.
بسیاری از مخاطبان بر همبستگی ایرانیان داخل و خارج کشور و نقش آنان در رساندن صدای معترضان به گوش جهان تاکید کردند.
شهروندان با ارسال هزاران پیام در ساعات اولیه بازگشت محدود اینترنت بینالمللی با استفاده از فیلترشکنها، نوشتند که وصل شدن اینترنت به معنای پایان اعتراضات یا فراموش شدن سرکوبها نیست و فضای اعتراضی همچنان زنده است.
خیابان را پس بگیریم
یکی از شهروندان با ارسال پیامی از دماوند در استان تهران، گفت: «فقط باید دوباره بریم کف خیابون حقمون رو از این رژیم بگیریم.»
شهروند دیگری نیز با تاکید بر نقش مردم در تغییر شرایط نوشت: «اینجوری که بوش میآد قرار نیست جنگ بشه. خودمون بلند بشیم و بیدار بشیم ... بریم تو خیابون. به خونه برنگردیم تا زمانی که انقلاب بشه.»
پس گرفتن خیابان از حکومت و تجمعات حامیانش، از محورهای پررنگ پیامها بود.
یک مخاطب با ارسال پیامی از آبادان گفت: «بعد از ۹۰ روز به جهان برگشتیم و به زودی هم به خیابون ... برای ایرانمون، برای جاویدنامان، برای بچههامون ... میآییم و ایران رو پس میگیریم. پاینده ایران و جاوید شاه.»
نتانیاهو و ترامپ؛ هم منتقدیم هم متشکر!
در بخشی از پیامهای شهروندان، با وجود آنکه در مسیر انقلاب ملی از همراهی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو بهدلیل حملات به جمهوری اسلامی و کشتن علی خامنهای تشکر شده است، اما از ادامه نیافتن مقابله با حکومت نیز انتقاد شده است.
برخی کاربران از اقدامات دولت اسرائیل و مواضع ترامپ حمایت کرده و آن را در راستای تضعیف جمهوری اسلامی دانستند.
یک شهروند نوشت: «از بیبی عزیز و تیمشون که خیلی زحمت کشیدند و از ترامپ عزیز که این جسارت و هزینههاش رو به جون خریدند واقعا ممنونیم.»
مخاطب دیگری نیز نوشت: «تشکر میکنم از بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ ... کاش در تصمیمها، رنج و خواست مردم ایران بیشتر دیده شود.»
در مقابل، برخی دیگر از شهروندان از آنچه «بیتوجهی به مردم ایران» توصیف شده است، انتقاد کردهاند.
یک مخاطب از دماوند نوشت: «ترامپ هم واقعا پشت کرد به مردم ایران و از نام جاویدنامها سوءاستفاده کرد.»
شهروند دیگری از رشت نیز خطاب به ترامپ نوشت: «آقای ترامپ شما به ما قول دادی. کاری نکن که دشمنشاد بشی.»
غم دیماه هنوز زنده است
برخی دیگر از مخاطبان نیز تاکید کردند بازگشت اینترنت تغییری در فضای روانی جامعه ایجاد نمیکند.
یک شهروند از کرج نوشت: «از ۱۸ و ۱۹ دی شبی نبوده که چشامون پر اشک نباشه و واسه جاویدنامامون عزادار نباشیم ... هیچ چیزی عادی نمیشه. نه میبخشیم، نه فراموش میکنیم.»
شهروند دیگری نیز با اشاره به کشتهشدگان اعتراضات گفت: «اینترنت اومد ولی جوونی ما، جوونامون که الان زیر خاکن، هیچوقت برنمیگردن.»
منتظر فراخوان شاهزاده هستیم
بسیاری از مخاطبان در پیامهای ارسالی خود شعار «جاوید شاه» را که از شعارهای اصلی معترضان در انقلاب ملی دیماه بود، تکرار کردند.
آنها همچنین بر رهبری شاهزاده رضا پهلوی، ادامه حضور او و صدور فراخوان برای بازگشت به اعتراضات تاکید کردند.
یک شهروند در پیامش از شیراز، با اشاره به از دست رفتن کسبوکارش بهدلیل قطع اینترنت، نوشت: «بالاخره اینترنتها رو وصل کردن، ولی دیگه چه فایده ... من فقط منتظر فراخوان شاهزاده رضا پهلوی هستم.»
دوره ملیگرایی است
شهروندان بر ضرورت پایمال نشدن خون جاویدنامان تاکید کردند و گفتند: «همه ما منتظر فراخوان نهایی شاهزاده هستیم. جاوید شاه.»
یک شهروند نوشت: «لطفا امیدتون رو از دست ندید و منتظر فراخوان شاهزاده باشید.»
در شماری از پیامها نیز نوعی گفتمان ملیگرایانه و عبور از جریانهای سنتی اپوزیسیون دیده میشود.
یکی از مخاطبان نوشت: «دوره چپی، مجاهدی و ملایی تمام شد. حال دوره مردمگرایی و ملیگرایی است.»
برخی دیگر نیز از «بازگشت پهلوی» و «پس گرفتن کشور» سخن گفتند.
یک مخاطب نوشت: «بالاخره اینترنت باز شد. یه خوشحالی موقت .... ایشالا با پس گرفتن کشورمون این خوشحالی دائمی میشه. به امید آزادی. جاوید شاه.»
با اینترنت پرو و سیمکارت سفید خیانت کردید
گروهی از مخاطبان نیز با اشاره به فضای تبعیض و رانت میان حامیان حکومت و مردم عادی در دسترسی به اینترنت، استفادهکنندگان از «اینترنت پرو» و «سیمکارت سفید» را در مورد تحریف یا تغییر فضای رسانهای درباره انقلاب ملی، مورد انتقاد قرار دادند.
یک شهروند نوشت: «اینترنت که بالاخره وصل شد، ولی کسانی که اینترنت پرو گرفتین، بدونین که به مردم خیانت کردین.»
شهروند دیگری نیز نوشت: «طرح اینترنت پرو شکست خورد. سپاس از کسانی که تن به این خفت و خواری ندادن و متاسفم برای کسانی که بهش تن دادن.»
در بخشی از پیامها، مخاطبان تاکید کردند که اینترنت «حق طبیعی» مردم است و حکومت نباید بازگشت آن را بهعنوان امتیاز یا دستاورد معرفی کند.
یک شهروند نوشت: «مردم ایران! اینترنت حق طبیعی ماست .... فکر نکنین امتیازی هست که بهمون دادن.»
ایکاش کسی اعدام نشود
همزمان، شماری از پیامها به وضعیت وخیم اقتصادی و فشار معیشتی اشاره کردند.
یک شهروند از تهران نوشت: «گرونی بهشدت بیداد میکنه. اصلا نمیشه زندگی کرد.»
این پیامها نیز ادامه مسیر انقلاب ملی و تغییر حکومت را راه خروج از بحران معیشتی و اقتصادی دانستند.
برخی دیگر از شهروندان نیز بازگشت اینترنت را در برابر ادامه اعدامها، کشتار معترضان و فشارهای اقتصادی، بیاهمیت توصیف کردند.
یک مخاطب نوشت: «اینترنت بعد از چند ماه وصل شد اما خوشحال نشدم .... ای کاش اینترنت وصل نمیشد ولی کسی اعدام نمیشد.»
روایتهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد پس از وصل شدن نسبی اینترنت، بسیاری از شهروندان بر حفظ همبستگی در شرایط فعلی تاکید دارند.
شهروندان در پیامهای خود تاکید کردند باید سرنوشتشان را به دست بگیرند و اجازه ندهند مسائلی مانند وصل شدن نسبی اینترنت یا احتمال توافق جمهوری اسلامی و آمریکا، مطالبات آنها را کمرنگ کند.
انتقاد از عادیسازی حکومتی با ابزاری به نام «فیلترنت»
شماری از شهروندان نسبت به آنچه عادیسازی شرایط پس از وصل شدن اینترنت میدانند، ابراز نگرانی کردند.
یکی از مخاطبان نوشت برخی وصل شدن اینترنت را به دیگران تبریک میگویند، در حالی که اینترنت حق بدیهی هر انسانی است.
به گفته این شهروند، وصل شدن اینترنت به معنای پایان بدبختی و گرانیها در کشور نیست.
کاربر دیگری هم نوشت گرچه فیلترنت به صورت محدود بازگشته، اما جوانی برباد رفته و جان جاویدنامان است که دیگر به این زندگی باز نخواهد گشت.
یک شهروند در پیامی خطاب به مردم ایران نوشت: «هر انقلابی بهدست مردم همان کشور رخ خواهد داد و حالا که اینترنت وصل شده، ایرانیان باید به یاد جاویدنامان، تمام تلاششان را برای آزادی انجام دهند.»
مخاطب دیگری هم نوشت: «وصل شدن اینترنت نمیتواند مردم را سرگرم و هدف اصلیشان را کمرنگ کند و برعکس، آنها را متحدتر خواهد کرد.»
در پیامی دیگر، شهروندی با اشاره به وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور پرسید که وصل شدن اینترنت، آن هم ضعیف، چه سودی برای مردم دارد وقتی که گرانی و بیکاری بیداد میکند
شهروندی از شیراز نیز تاکید کرد اگرچه اینترنت سرانجام وصل شد، اما «این بازگشت چه فایدهای دارد وقتی برخی کاربران حدود دو هزار و ۷۰۰ ساعت از سه هزار ساعت استریم خود در یوتیوب را از دست دادند و امکان کسب درآمد دلاری برایشان از بین رفت».
کاربر دیگری به ایراناینترنشنال گفت در تمام مدت این ۸۸ روز، در راستای همراهی با هموطنانی که توان خرید اینترنت گران قیمت ندارند، از «کانفیگ» یا « اینترنت پرو» استفاده نکرده است.
به اعتقاد او، همین اتحاد باعث شده است مردم ناامید نباشند: «این مردم ایران هستند که در نهایت پیروز خواهند شد.»
مخاطبی از کرمانشاه در پیامی برای ایراناینترنشنال نوشت پس از وصل شدن اینترنت، بسیاری از مردم احساس میکنند از «سلول انفرادی» زندان جمهوری اسلامی برای ساعتی به حیاط آمدهاند اما مردم تا آزادی همچنان ایستادهاند.
شهروند دیگری که پس از حدود سه ماه دوباره به اینترنت دسترسی پیدا کرده، تاکید کرد وصل شدن اینترنت چیزی نیست که بتواند مردم را از مطالبات اصلیشان دور کند.
او نوشت مردم مصمماند مسیر تغییر را ادامه دهند و امیدوارند به آزادی برسند.
مخاطبی از مشهد نیز در پیامی به ایراناینترنشنال گفت با وجود دشواریهای فراوان، پس از ۸۸ روز دوباره به اینترنت متصل شده، اما مردم قرار نیست سکوت کنند و همچنان یاد و نام جاویدنامان را زنده نگه خواهند داشت.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، حمیدرضا حدادی، جوان ۱۹ ساله اهل شاندیز، شامگاه ۱۸ دیماه پس از اصابت گلوله به درمانگاه شاندیز منتقل شد اما از آنجا که دستور تخلیه درمانگاه صادر شده بود او بدون رسیدگی پزشکی جان باخت.
حمیدرضا تنها حدود نیم ساعت در میان جمعیت معترضان حضور داشت که از پشت هدف شلیک قرار گرفت. گلوله به ریه او اصابت کرد و او بر اثر شدت جراحات جان باخت.
حمیدرضا حدادی فوتبالیست بود و به گفته نزدیکانش آرزو داشت مسیر حرفهای خود را در فوتبال دنبال کند. او همچنین قصد داشت یک مغازه فروش تلفن همراه برای خود راهاندازی کند.
پس از کشته شدن حمیدرضا، نیروهای حکومتی تلاش کردند او را به عنوان شهید معرفی کنند، اما خانواده با این موضوع مخالفت کردند. به گفته این منبع، نیروهای حکومتی بدون رضایت خانواده برای او مراسمی در مسجد برگزار کردند، اما اعضای خانواده در آن مراسم حضور نیافتند.
این منبع افزود خانواده حمیدرضا با وجود فشارهای شدید امنیتی، بر این روایت تاکید کردهاند که او در جریان اعتراضات و با شلیک نیروهای حکومتی کشته شده است.
وزارت خارجه کره جنوبی چهارشنبه ششم خرداد اعلام کرد حمله به کشتی باری نامو متعلق به شرکت کشتیرانی اچامام در تنگه هرمز در اوایل ماه جاری میلادی، احتمالا با یک موشک ضدکشتی ایرانی انجام شده است.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد که سفارت جمهوری اسلامی در سئول هنوز به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر درباره این موضوع، پاسخ نداده است.
وزارت خارجه کره جنوبی این ارزیابی را همزمان با اعلام نتایج تحقیقات دولتی درباره حمله ۱۴ اردیبهشت به کشتی فلهبر «نامو» منتشر کرد. حملهای که باعث آتشسوزی و آسیب به بخش پایینی بدنه عقب کشتی شد.
تحقیقات انجام شده بر بررسی قطعات و بقایای اشیای ناشناختهای متمرکز بوده است که پس از حمله در داخل کشتی نامو پیدا شدند.
بر اساس نتایج این بررسی، کشتی دو بار هدف قرار گرفته است؛ بهطوریکه کلاهک نخست منفجر نشده اما کلاهک دوم انفجار ایجاد کرده است.
وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرد قطعات بهدستآمده نشان میدهند این تسلیحات احتمالا در ایران ساخته شدهاند.
پارک یونجو، معاون اول وزیر خارجه کره جنوبی، گفت موتورهای این قطعات به موتورهای توربوجت ساخت ایران شباهت دارند و یکی از قطعات نیز دارای نشانههایی است که به نظر میرسد متعلق به یک تولیدکننده ایرانی باشد.
او افزود کلاهکهای استفادهشده به نمونههای بهکار رفته در موشکهای ضدکشتی ایرانی «نور» یا «قادر» شباهت دارند.
احضار سفیر جمهوری اسلامی
پارک گفت دولت کره جنوبی سفیر جمهوری اسلامی را احضار خواهد کرد تا نتایج تحقیقات را با او در میان بگذارد و پیام اعتراضی سئول را منتقل کند.
به گفته او، سئول همچنین از تهران خواهد خواست اقدامهای مسئولانهای برای جلوگیری از تکرار چنین حادثهای انجام دهد.
ساعاتی بعد خبرگزاری یونهاپ گزارش داد وزارت خارجه کره جنوبی سعید کوزهچی، سفیر جمهوری اسلامی در سئول را احضار کرد و نسبت به حمله به کشتی «اچامام نامو» در تنگه هرمز اعتراض رسمی ارائه داد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اندکی پس از این حادثه گفته بود جمهوری اسلامی به کشتی کره جنوبی شلیک کرده و از سئول خواسته بود به تلاشهای تحت رهبری آمریکا برای تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بپیوندد.
تهران پیشتر هرگونه مسئولیت در این حمله را رد کرده بود.
پس از وقوع این حمله، دفتر ریاستجمهوری کرهجنوبی اعلام کرده بود در حال بررسی دقیق علت انفجار است.
در بیانیه دفتر ریاست جمهوری کره جنوبی تاکید شده بود: «شناسایی علت دقیق حادثه در اولویت قرار دارد.»
یکی از مقامات کره جنوبی به خبرگزاری دولتی یانهپ گفته بود: «علت آتشسوزی کشتی هنوز تایید نشده و به نظر میرسد تنها پس از انجام تحقیقات بیشتر (پس از یدککشی بدنه کشتی به بندر) مشخص شود.»
شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از وخامت اوضاع اقتصادی، ادامه روند اخراج نیروهای کار و گرانی دارو و اینترنت خبر دادند.
در ادامه، گزیدهای از پیامهای مردمی آمده است:
- «از اول خرداد، شرکت میهن شروع به تعدیل و اخراج نیرو کرده و تا الان ۲ هزار نفر با سابقههای کاری متفاوت رو بیرون کرده.»
- «بچهام در بخش کودکان بیمارستان ۱۷ شهریور رشت بستری است. داروهای سرطان نیست. قرص مرکاپتوپرین بسته ۱۰۰ عددی با بدبختی تونستم بگیرم ۲۲ میلیون و ۵۰۰ . بهخدا قرض گرفتم تا تونستم پول دارو بچهام رو بدم.»
- «قیمت اینترنت آسیاتک از دیشب که نت وصل شده، چندین برابر شده و عملا دیگه قابل خرید نیست مگر اینکه خیلی کار داشته باشین یا خیلی پولدار باشین.دیشب هم سایت رو بسته بودن نتونیم خرید کنیم تا قیمتها رو بالا ببرن.»
- «از مشهد پیام میدم. یکامارآی ساده با بیمه شده ۵ میلیون و نیم. یک شربت ساده برای تنظیم خواب کودک شده۵۰۰ تا ۶۰۰ تومن.»
در پی درگیرهای محدود میان جمهوری اسلامی و آمریکا، مقامات ایرانی و میانجیهای عرب گفتند تهران در مذاکرات با واشینگتن دو هدف اصلی را دنبال میکند: کاهش فشار اقتصادی و دسترسی دوباره به منابع مالی و بازار نفت، بدون آنکه امتیازهایی بدهد که ترامپ بتواند آن را «پیروزی» سیاسی معرفی کند.
والاستریت ژورنال سهشنبه پنجم خرداد در گزارشی نوشت تهران امیدوار است با دستیابی به توافق، بخشی از حدود ۱۰۰ میلیارد دلار دارایی مسدودشده خود را آزاد کند و دوباره به بازار جهانی نفت دسترسی پیدا کند.
بر اساس این گزارش، تهران خبر کشته شدن چند عضو سپاه پاسداران در حمله نیروهای آمریکایی را با تاخیر منتشر کرد تا گفتوگوها آسیب نبیند.
یکی از اصلیترین اختلافها در مذاکرات، آینده برنامه هستهای جمهوری اسلامی و ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران است.
این در حالی است که محور این مذاکرات، آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران است.
بر اساس این گزارش مقامهای ایرانی و میانجیها گفتهاند تهران به توافقی نزدیک شده که در مرحله نخست نیمی از این مبلغ آزاد شود.
والاستریت ژورنال با اشاره به این که حملات به زیرساختهای انرژی در ایران به سهمیهبندی سوخت منجر شده و تورم و پایین آمدن شدید سطح رفاه، اعتراضهای سراسری دیماه را رقم زد، تاکید کرد مقامهای عملگراتر در حکومت نگرانند ادامه بحران اقتصادی به موج تازهای از نارضایتی عمومی منجر شود.
بر اساس این گزارش با توجه به دیده نشدن مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، از زمان جانشینی پدرش، میانجیها در تلاشاند اطمینان پیدا کنند پیشنهادهای فعلی تهران مورد تایید جریانهای تندرو و نهادهای امنیتی نیز قرار دارد.
به گفته والاستریت ژورنال، در آمریکا نیز نشانههایی دیده میشود که دونالد ترامپ، رییسجمهوری این کشور، پس از انتقاد سناتورهای جمهوریخواه، بهدنبال تغییر برخی مفاد توافق احتمالی با ایران است.
سناتورهایی از جمله تد کروز، چارچوب توافق را «اشتباه» توصیف کرده و گفتهاند این توافق بیش از حد به برجام شبیه است و میتواند جمهوری اسلامی را تقویت کند.
ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال تلاش کرد منتقدان را آرام کند و گفت توافق جدید «کاملا برعکس» برجام خواهد بود.
او سپس اعلام کرد میخواهد عربستان سعودی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و اردن به توافقهای ابراهیم بپیوندند و روابط خود را با اسرائیل، عادیسازی کنند یا گسترش دهند.
ترامپ همچنین گفت تهران نیز پس از امضای توافق صلح میتواند به این روند ملحق شود.
بر اساس این گزارش، پیشنهاد گسترش توافقهای ابراهیم، مقامهای خاورمیانه را غافلگیر کرد، زیرا پیش از تماس ترامپ در جریان این طرح قرار نگرفته بودند.
کاخ سفید اعلام کرد این ایده مستقیما از سوی ترامپ مطرح شده است.
والاستریت ژورنال نوشت طرح تازه ترامپ علاوه بر تاثیر بر مذاکرات حکومت ایران و آمریکا، میتواند روابط واشینگتن با کشورهای خاورمیانه را نیز تغییر دهد. منطقهای که پس از سالها جنگ، همچنان نسبت به عادیسازی روابط با اسرائیل تردیدهای جدی در آن وجود دارد.
والاستریت ژورنال در ادامه نوشت ترامپ از درخواست قبلی خود برای تحویل مستقیم ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران به آمریکا عقبنشینی کرده و گفته است این مواد میتوانند زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در داخل ایران یا در مکانی دیگر نابود شوند.