سناتورهای ارشد حزب جمهوریخواه آمریکا شنبه دوم خرداد از مفاد گزارششده از توافق احتمالی صلح بین آمریکا و جمهوری اسلامی انتقاد و تاکید کردند که این توافق تمام دستاوردهای عملیات خشم حماسی را از بین میبرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در بیانیهای که در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشیال، منتشر کرد نوشت که براساس این توافق تنگه هرمز باز خواهد شد او اما هیچ اشارهای به برنامه هستهای جمهوری اسلامی نکرد.
ترامپ بارها تاکید کرده است که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و تهران باید تمامی ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی خود را تحویل دهد.
مقامات جمهوری اسلامی تاکید کردهاند که برنامه هستهای بخشی از مذاکرات فعلی نیست.
براساس گزارشها توافق فعلی فرصتی ۳۰ روزه اما قابل تمدید بهدست میدهد تا تهران و واشینگتن بر سر پرونده هستهای و ذخایر اورانیوم غنیشده گفتوگو کنند.
این وضعیت در داخل آمریکا انتقاد تند سناتورهای ارشد جمهوریخواه را به دنبال داشته و بر دامنه نگرانیها در اسرائیل افزوده است.
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه از کارولینای جنوبی و از حامیان سرسخت جنگ علیه جمهوری اسلامی، با ابراز نگرانی از توافقی که به بقای حکومت ایران منجر شود، گفت چنین توافقی که جمهوری اسلامی را در موقعیتی قدرتمند در منطقه نگه دارد، به «کابوسی برای اسرائیل» تبدیل خواهد شد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر توافقی برای پایان دادن به درگیری با ایران بر این اساس حاصل شود که تنگه هرمز قابل محافظت در برابر تروریسم ایران نیست و ایران همچنان توانایی نابودی زیرساختهای اصلی نفتی خلیج را دارد، در این صورت ایران بهعنوان یک قدرت مسلط تلقی خواهد شد که نیازمند راهحل دیپلماتیک است.»
او افزود:«این ترکیب، یعنی توانایی دائمی ایران برای ایجاد اختلال در تنگه و وارد کردن خسارت گسترده به زیرساختهای نفتی خلیج، تغییر بزرگی در توازن قدرت منطقه ایجاد میکند و در بلندمدت به کابوسی برای اسرائیل تبدیل خواهد شد.»
حساب رسمی جمهوریخواهان سنا و همچنین سناتور تام کاتن، رییس کمیته اطلاعات سنا، این اظهارات را بازنشر کردند.
راجر ویکر، سناتور جمهوریخواه از میسیسیپی و رییس کمیته نیروهای مسلح سنا، نیز بهطور جداگانه هشدار داد که «آتشبس ۶۰ روزه مورد بحث، با این تصور که ایران با حسن نیت وارد مذاکرات خواهد شد، یک فاجعه خواهد بود.»
او افزود:«تمام دستاوردهای عملیات خشم حماسی بیاثر خواهد شد.»
ویکر جمعه ۳۱ اردیبهشت نیز مشاوران ترامپ را متهم کرده بود که او را به سمت توافقی با جمهوری اسلامی سوق میدهند که «ارزش کاغذی که روی آن نوشته شده را هم ندارد»، بهجای آنکه اجازه دهند رییسجمهوری «کاری را که آغاز کرده به پایان برساند.»
او گفت:«ادامه تلاش برای دستیابی به توافق با رژیم اسلامگرای ایران، خطر ایجاد تصور ضعف را به همراه دارد.»
در همین راستا، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در دولت اول ترامپ، هشدار داد که مفاد گزارششده این توافق «به هیچوجه در راستای شعار اول آمریکا نیست.»
او این توافق را با توافق هستهای سال ۲۰۱۵ در دولت باراک اوباما مقایسه کرد و گفت این طرح «مستقیما از همان الگو آمده: پرداخت پول به سپاه برای ساخت سلاحهای کشتار جمعی و ایجاد رعب در جهان.»
پمپئو افزود:«اصلاً اول آمریکا نیست. موضوع ساده است: تنگه را باز کنید. دسترسی ایران به پول را قطع کنید. آنقدر توانایی ایران را از بین ببرید که نتواند متحدان ما در منطقه را تهدید کند.»
او در پایان گفت: «خیلی دیر شده. به پیش.»
ترامپ از دو سو تحت فشار قرار دارد
این انتقادها تازهترین نشانه مخالفت با سیاستهای ترامپ در قبال جنگ ایران از سوی حامیان او در حزب جمهوریخواه است.
این مخالفتها از دو جهت مطرح شدهاند: برخی خواهان اقدام نظامی بیشتر هستند و برخی دیگر تلاش دارند از ادامه جنگ جلوگیری کنند.
سنای آمریکا سهشنبه ۲۸ اردیبهشت طرحی درباره اختیارات جنگی را پیش برد که در صورت تصویب نهایی، جنگ را بدون مجوز کنگره متوقف میکرد. نتیجه رأیگیری ( ۵۰ مخالف در برابر ۴۷ موافق) نشان داد تعداد اندکی اما رو به افزایش از جمهوریخواهان حاضرند در این موضوع با رییسجمهوری مخالفت کنند.
رأیگیری مشابهی که قرار بود پنجشنبه در مجلس نمایندگان برگزار شود، در آخرین لحظه از سوی رهبران جمهوریخواه لغو شد.
مجلس نمایندگان پیشتر سه طرح مشابه را با اختلافی اندک و با حمایت تقریبا کامل جمهوریخواهان رد کرده بود اما با گذشت هفتهها از آغاز جنگ در ۹ اسفند، فاصله آرا بهطور فزایندهای کاهش یافته است؛ بهطوری که آخرین طرح با رأی مساوی شکست خورد. به نظر میرسید طرح روز پنجشنبه با توجه به احتمال مخالفت برخی جمهوریخواهان و غیبت برخی دیگر، شانس تصویب داشته باشد.
گرگوری میکس، نماینده دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی مجلس، پس از لغو رأیگیری به خبرنگاران گفت:«ما بدون تردید رأی کافی را داشتیم و آنها این را میدانستند.»
او افزود که رهبران جمهوریخواه رأیگیری را به اوایل ژوئن، پس از تعطیلات روز یادبود، موکول کردهاند.
او در بعدازظهر شنبه دوم خرداد، با انتشار پستی در شبکه اجتماعی خود، تروت سوشیال، گفت: «دقایقی پیش، گفتوگوی بسیار خوبی با محمد بن سلمان آل سعود از عربستان سعودی، محمد بن زاید آل نهیان از امارات متحده عربی، امیر قطر تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی و محمد بن عبدالرحمن بن جاسم بن جبر آل ثانی نخستوزیر و وزیر علی الثوادی از قطر، فیلد مارشال سید عاصم منیر احمد شاه از پاکستان، رجب طیب اردوغان رییسجمهوری ترکیه، عبدالفتاح السیسی رییسجمهوری مصر، ملک عبدالله دوم از اردن، و حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین، درباره جمهوری اسلامی ایران و تمامی موضوعات مرتبط با تفاهمنامهای در ارتباط با صلح داشتیم.»
رییسجمهوری آمریکا نوشت: «مذاکرات درباره این توافق تا حد زیادی میان ایالات متحده، جمهوری اسلامی ایران، و کشورهای مختلفی که نام برده شد، انجام شده و تنها نهاییسازی آن باقی مانده است.»
ترامپ افزود: «بهصورت جداگانه نیز با نخستوزیر بیبی نتانیاهو، از اسرائیل، گفتوگو کردم که آن تماس نیز بسیار خوب پیش رفت.»
او اشاره کرد: «جنبهها و جزییات نهایی توافق در حال حاضر در دست بررسی است و بهزودی اعلام خواهد شد.»
ترامپ تاکید کرد: «علاوه بر بسیاری دیگر از مفاد توافق، تنگه هرمز نیز بازگشایی خواهد شد.»
ساعاتی پیش از انتشار این بیانیه از سوی رییسجمهوری آمریکا برخی دیگر از مقامات این کشور و نیز مقامات جمهوری اسلامی و پاکستان اعلام کرده بودند که مذاکرات برای پایان دادن به جنگ ایران، پیشرفتهایی داشته است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پس از دیدار محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، اعلام کرد تهران در حال تمرکز بر نهایی کردن یک «یادداشت تفاهم» است.
رسانههای حکومتی در ایران همچنین گزارش دادند منیر پیش از ترک تهران، با مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، نیز دیدار کرده است.
ارتش پاکستان اعلام کرد مذاکرات ۲۴ ساعت گذشته «پیشرفتهای امیدوارکنندهای» در مسیر دستیابی به یک تفاهم نهایی به همراه داشته است.
واشینگتن: شاید ظرف چند روز آینده چیزی برای اعلام داشته باشیم
به گزارش خبرگزاری رویترز، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا که به هند سفر کرده، نیز گفت در موضوع ایران پیشرفتهایی حاصل شده و واشینگتن ممکن است «در روزهای آینده» موضع یا خبر تازهای اعلام کند.
روبیو در جمع خبرنگاران در دهلینو گفت: «پیشرفتهایی حاصل شده و حتی همین حالا که با شما صحبت میکنم، کارهایی در حال انجام است. این احتمال وجود دارد که امروز، فردا یا ظرف چند روز آینده، چیزی برای گفتن داشته باشیم.»
همزمان فایننشال تایمز گزارش داد میانجیهای جنگ ایران معتقدند در حال نزدیک شدن به توافقی هستند که آتشبس میان واشینگتن و تهران را به مدت ۶۰ روز تمدید و چارچوبی برای مذاکرات درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایجاد کند.
افرادی که در جریان این مذاکرات قرار دارند به این رسانه گفتند این توافق شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و همچنین تعهد به بررسی رقیقسازی یا واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالا خواهد بود.
فایننشال تایمز افزود آمریکا همچنین محاصره بنادر ایران را کاهش میدهد و با کاهش تحریمها و آزادسازی مرحلهای داراییهای مسدودشده تهران در خارج از کشور هم موافقت خواهد کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز گفت روند این هفته به سمت کاهش اختلافها بوده، اما هنوز موضوعهایی باقی مانده که باید از طریق میانجیها بررسی شود.
او افزود: «باید منتظر ماند و دید وضعیت ظرف سه یا چهار روز آینده به کجا میرسد.»
تنگه هرمز و توقف حملات، محور مذاکرات
پاکستان تلاش میکند پس از وقوع جنگ، اختلافهای تهران و واشینگتن را کاهش دهد. جنگی که باعث بسته شدن بخش عمدهای از تردد کشتیها در تنگه هرمز شده و بازارهای جهانی انرژی را دچار آشفتگی کرده است.
رویترز گزارش داد مذاکرات بر محور سندی ۱۴ مادهای که ایران آن را چارچوب اصلی گفتوگوها میداند و همچنین پیامهای ردوبدلشده میان دو طرف، متمرکز بوده است.
بقایی گفت موضوع محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا اهمیت دارد، اما اولویت تهران پایان دادن به خطر حملات جدید آمریکا و همچنین توقف درگیریها در لبنان است. جایی که نیروهای حزبالله، متحد جمهوری اسلامی، با ارتش اسرائیل در جنوب لبنان درگیر هستند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، پس از دیدار محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، اعلام کرد تهران در حال تمرکز بر نهایی کردن یک «یادداشت تفاهم» است.
رسانههای حکومتی در ایران همچنین گزارش دادند منیر پیش از ترک تهران، با مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، نیز دیدار کرده است.
ارتش پاکستان اعلام کرد مذاکرات ۲۴ ساعت گذشته «پیشرفتهای امیدوارکنندهای» در مسیر دستیابی به یک تفاهم نهایی به همراه داشته است.
واشینگتن: شاید ظرف چند روز آینده چیزی برای اعلام داشته باشیم
به گزارش خبرگزاری رویترز، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، که به هند سفر کرده، نیز گفت در موضوع ایران پیشرفتهایی حاصل شده و واشینگتن ممکن است «در روزهای آینده» موضع یا خبر تازهای اعلام کند.
روبیو در جمع خبرنگاران در دهلینو گفت: «پیشرفتهایی حاصل شده و حتی همین حالا که با شما صحبت میکنم، کارهایی در حال انجام است. این احتمال وجود دارد که امروز، فردا یا ظرف چند روز آینده، چیزی برای گفتن داشته باشیم.»
همزمان فایننشال تایمز گزارش داد میانجیهای «جنگ ایران» معتقدند در حال نزدیک شدن به توافقی هستند که آتشبس میان واشینگتن و تهران را به مدت ۶۰ روز تمدید و چارچوبی برای مذاکرات درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایجاد کند.
افرادی که در جریان این مذاکرات قرار دارند به این رسانه گفتند این توافق شامل بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و همچنین تعهد به بررسی رقیقسازی یا واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالا خواهد بود.
فایننشال تایمز افزود آمریکا همچنین محاصره بنادر ایران را کاهش میدهد و با کاهش تحریمها و آزادسازی مرحلهای داراییهای مسدودشده تهران در خارج از کشور هم موافقت خواهد کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز گفت روند این هفته به سمت کاهش اختلافها بوده، اما هنوز موضوعهایی باقی مانده که باید از طریق میانجیها بررسی شود.
او افزود: «باید منتظر ماند و دید وضعیت ظرف سه یا چهار روز آینده به کجا میرسد.»
تنگه هرمز و توقف حملات، محور مذاکرات
پاکستان تلاش میکند پس از وقوع جنگ، اختلافهای تهران و واشینگتن را کاهش دهد. جنگی که باعث بسته شدن بخش عمدهای از تردد کشتیها در تنگه هرمز شده و بازارهای جهانی انرژی را دچار آشفتگی کرده است.
رویترز گزارش داد مذاکرات بر محور سندی ۱۴ مادهای که ایران آن را چارچوب اصلی گفتوگوها میداند و همچنین پیامهای ردوبدلشده میان دو طرف، متمرکز بوده است.
بقایی گفت موضوع محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا اهمیت دارد، اما اولویت تهران پایان دادن به خطر حملات جدید آمریکا و همچنین توقف درگیریها در لبنان است. جایی که نیروهای حزبالله، متحد جمهوری اسلامی، با ارتش اسرائیل در جنوب لبنان درگیر هستند.
تکرار مواضع تهران و واشینگتن
روبیو بار دیگر خواستههای دولت آمریکا را تکرار کرد و گفت: «ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند. تنگهها باید بدون عوارض باز باشند و ایران باید اورانیوم غنیشده خود را تحویل دهد.»
قالیباف نیز گفت جمهوری اسلامی «حقوق مشروع» خود را هم در میدان نبرد و هم از مسیر دیپلماسی دنبال خواهد کرد، اما افزود تهران نمیتواند به «طرفی که هیچ صداقتی ندارد» اعتماد کند. اتهامی که مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر نیز بارها مطرح کردهاند.
او همچنین گفت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در دوره آتشبس تواناییهای خود را بازسازی کردهاند و اگر آمریکا «احمقانه جنگ را از سر بگیرد»، پیامدهای آن «شدیدتر و تلختر» از آغاز درگیری خواهد بود.
نگرانی ترامپ از تبعات جنگ
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، که محبوبیتش تحت تاثیر افزایش قیمت انرژی در آمریکا قرار گرفته، اول خرداد ماه اعلام کرد بهدلیل تحولات مربوط به ایران و برخی مسائل دیگر، در مراسم عروسی پسرش در آخر هفته شرکت نخواهد کرد و در واشینگتن میماند.
با وجود جنگ ۴۰ روزه، جمهوری اسلامی همچنان ذخایر اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی خود و همچنین توان موشکی، پهپادی و شبکه نیروهای نیابتیاش را حفظ کرده است. تواناییهایی که آمریکا و اسرائیل میگویند هدفشان محدود کردن آنهاست.
به گزارش سیانان، در شرایطی که مذاکرات میان حکومت ایران و آمریکا بر سر پایان جنگ همچنان با ابهام و بنبست روبهرو است، احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به یکی از چهرههای کلیدی در تصمیمگیریهای تهران تبدیل شده است؛ فردی که هم تحت تحریم آمریکا قرار دارد و هم به دلیل پرونده بمبگذاری سال ۱۹۹۴ در آرژانتین، تحت تعقیب اینترپل است.
وحیدی پس از کشته شدن پاکپور، فرمانده پیشین سپاه، در حملات آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند - نخستین روز جنگ - فرماندهی کل سپاه را برعهده گرفت. به گفته کارشناسانی که با سیانان گفتوگو کردهاند، جایگاه جدید او نشان میدهد تلاشهای آمریکا و اسرائیل برای حذف رهبران ارشد حکومت ایران، به شکلگیری ساختاری «میانهروتر» در جمهوری اسلامی منجر نشده است.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، به سیانان گفته است که اگرچه تصمیمگیری در جمهوری اسلامی بهصورت جمعی انجام میشود، اما وحیدی اکنون «صدای بسیار بلندی در اتاق تصمیمگیری» دارد.
به نوشته سیانان، تحت رهبری وحیدی، جمهوری اسلامی توانسته فشار بر عبور و مرور در تنگه هرمز را افزایش دهد و همزمان، خواستههای خود در مذاکرات با آمریکا را نسبت به گذشته سختگیرانهتر کند.
دنی سیترینوویچ، رییس پیشین بخش ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل، نیز وحیدی را فردی «بسیار مسلط» و «رادیکال» توصیف کرده و گفته است: «نمیتوان درباره چیزی توافق کرد بدون اینکه نظر او لحاظ شود.»
او افزوده است وحیدی از جمله افرادی است که معتقدند اگر [حکومت] ایران به خواستههایش نرسد و آمریکا جنگ را از سر بگیرد، تهران آماده پاسخ خواهد بود.
این ارزیابیها در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ در روزهای اخیر بار دیگر هشدار داده ممکن است حملات علیه ایران از سر گرفته شود، مگر آنکه تهران با توافق مورد نظر او موافقت کند. او با اشاره به روند مذاکرات گفته بود: «زمان در حال پایان یافتن است.»
در واکنش، وحیدی هشدار داده است هرگونه حمله تازه علیه [حکومت] ایران، پاسخهایی فراتر از چارچوب جنگ محدود منطقهای به دنبال خواهد داشت.
او گفته است: «اگر تجاوز دیگری علیه خاک ایران انجام شود، آن آتشی که پیشتر وعده داده شده بود، این بار از هر مرز و محدودهای فراتر خواهد رفت.» به گزارش رسانههای ایرانی، وحیدی همچنین هشدار داده «ضربات ویرانگری دریافت خواهید کرد.»
چهرهای کمظهور اما اثرگذار در پشت صحنه
سیانان مینویسد اگرچه مقامهایی مانند محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، چهرههای علنیتر جمهوری اسلامی در موضوع مذاکرات با آمریکا هستند، اما به باور برخی تحلیلگران، وحیدی در پشت صحنه از حامیان اصلی سیاستهای سختگیرانهتر [حکومت] ایران محسوب میشود.
این شبکه به نقل از فردی آگاه از روند مذاکرات گزارش داده که [حکومت] ایران تاکنون هیچ پیشنهادی را که از نگاه تهران به معنای عقبنشینی باشد نپذیرفته و موضوع غنیسازی هستهای همچنان یکی از اصلیترین نقاط اختلاف باقی مانده است.
فرماندهای برخاسته از ساختار سپاه
به گفته کارشناسان، از زمان آغاز جنگ، اداره ایران بیش از گذشته در اختیار حلقهای از فرماندهان باسابقه سپاه قرار گرفته؛ افرادی که تجربه جنگ ایران و عراق را در کارنامه دارند و وحیدی یکی از مهمترین آنهاست.
وحیدی پس از انقلاب ۱۳۵۷ به ساختار امنیتی جمهوری اسلامی پیوست و در سال ۱۳۶۰ به سمت جانشین رئیس اطلاعات منصوب شد و بعدها فرماندهی نیروی قدس سپاه را برعهده داشت. در طول سالها سمتهایی از جمله جانشین فرمانده سپاه، وزیر دفاع و وزیر کشور را برعهده داشته است.
وحیدی همچنین به دلیل اتهام مشارکت در بمبگذاری مرکز یهودیان آرژانتین (آمیا) در سال ۱۹۹۴ که ۸۵ کشته بر جای گذاشت، تحت تعقیب اینترپل قرار دارد. جمهوری اسلامی این اتهامات را رد کرده است.
او در سال ۲۰۲۲ نیز از سوی وزارت خزانهداری آمریکا به دلیل نقش در سرکوب اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی تحریم شد. آمریکا اعلام کرده بود وحیدی از برخوردهای شدید علیه معترضان دفاع کرده و زنان را درباره رعایت حجاب تهدید کرده است.
فرماندهای زیر سایه تهدید دائمی
سیانان در پایان مینویسد وحیدی اکنون در موقعیتی قرار گرفته که برخی از فرماندهان پیشین سپاه، از جمله قاسم سلیمانی، پیش از او قرار داشتند؛ چهرههایی که در نهایت هدف عملیات آمریکا یا اسرائیل قرار گرفتند.
دنی سیترینوویچ درباره او میگوید: «او مردی تحت تعقیب است؛ فردی که باید او را جدی گرفت.»
به گزارش سیانان، افزایش نقش وحیدی در ساختار قدرت ایران نشان میدهد در شرایط جنگی، نفوذ فرماندهان امنیتی و نظامی در تصمیمگیریهای کلان جمهوری اسلامی بیش از گذشته شده و احتمالاً بر مسیر مذاکرات و آینده تنش با آمریکا نیز اثرگذار خواهد بود.
این نویسنده و فعال سیاسی، در یادداشتی که در کانال تلگرامی «تحکیم ملت» منتشر شد با اشاره به شرایط کنونی ایران و تحولات در راس قدرت جمهوری اسلامی، این پرسش را مطرح کرده که در صورت ایفای نقش رهبری توسط مجتبی خامنهای، آیا او نسبت به پدرش، علی خامنهای، رویکردی رادیکالتر در پیش گرفته است یا نه.
ناصری در ابتدای یادداشت خود با اشاره به آنچه «شرایط ابربحرانی ایران» توصیف میکند، نوشته است قصد دارد بدون ملاحظه و «بدون لکنت» درباره وضعیت کنونی سخن بگوید.
او تاکید میکند درباره وضعیت جسمی یا ذهنی مجتبی خامنهای اطمینان ندارد، اما با توجه به برخی دیدارها و پیامها، فرض را بر این گذاشته که او در جایگاه رهبری و فرماندهی نظامی قرار دارد و از همین منظر عملکرد او را ارزیابی میکند.
به نوشته ناصری، مهمترین تصمیم علنی منتسب به مجتبی خامنهای، ممنوعیت طرح موضوع هستهای در مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا بوده است؛ موضعی که به گفته او با رویکرد سالهای پایانی علی خامنهای تفاوت دارد. ناصری مدعی شده رهبر پیشین جمهوری اسلامی در مقطعی با خروج اورانیوم با غنای بالا از کشور و ادامه غنیسازی در سطح زیر پنج درصد موافقت کرده بود.
او نوشته است اگر مجتبی خامنهای واقعاً در جایگاه تصمیمگیر اصلی قرار داشته باشد و هدایت امور را برعهده داشته باشد، انتظار میرفت مسیر پدرش را دنبال کند. از نگاه ناصری، تفاوت رویکردها میتواند نشانه آن باشد که او «تندروتر و حتی متوهمتر از رهبر مقتول پیشین» است.
این فعال سیاسی در ادامه مینویسد بخشی از این تفاوت قابل درک است؛ زیرا علی خامنهای از بنیانگذاران ساختار ولایت فقیه محسوب میشد و جایگاهی متفاوت نسبت به مدیران و مقامهای فعلی داشت. به اعتقاد ناصری، یکی از چالشهای احتمالی رهبر جدید، اختلاف سنی با نسل قدیمی روحانیون و مدیران ارشد جمهوری اسلامی است.
او پیشبینی میکند که مجتبی خامنهای در صورت تثبیت قدرت، افراد همنسل یا جوانتر از خود را به مناصب کلیدی خواهد گمارد و مدعی است نشانههایی از این روند هماکنون دیده میشود؛ از جمله آنچه او افزایش نقش حسین طائب در مقایسه با جایگاه گذشته علیاصغر حجازی توصیف میکند.
ناصری همچنین معتقد است رهبر فعلی جمهوری اسلامی، برخلاف پدرش، از پشتوانه سنتی مرجعیت دینی برخوردار نیست؛ موضوعی که از نگاه او میتواند به تضعیف یا حذف تدریجی مفهوم «ولایت فقیه» از ساختار سیاسی جمهوری اسلامی منجر شود.
او در جمعبندی یادداشت خود نوشته است آنچه تاکنون از مواضع رهبر جدید قابل مشاهده است، نشان میدهد رویکرد او در سیاست خارجی افراطیتر از سلفش به نظر میرسد، هرچند برای شناخت دقیقتر دیدگاههای او در حوزه سیاست داخلی باید منتظر ماند.
ناصری همچنین به دیدگاههای منتسب به مجتبی خامنهای درباره افزایش جمعیت اشاره کرده و نوشته این مواضع نشانهای است که از نظر او، رهبر جدید جمهوری اسلامی در برخی حوزهها «متوهمتر» از علی خامنهای است.
