گزارشها درباره بررسی سازوکاری جدید از سوی حکومت ایران برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز، همزمان با پیشرفت محدود مذاکرات تهران و واشینگتن، نگرانیها درباره اختلال طولانیمدت در بازار جهانی انرژی و کمبود عرضه نفت را افزایش داده است.
به گزارش نشریه اماراتی گلفنیوز، ابهامها درباره آینده تنگه هرمز پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر گفتوگوهای حکومت ایران و عمان برای ایجاد چارچوب پرداخت هزینه عبور کشتیها افزایش یافته است؛ اقدامی که میتواند نشاندهنده تلاش تهران برای تبدیل نفوذ خود بر مهمترین مسیر انتقال انرژی جهان به اهرمی راهبردی و بلندمدت باشد.
این گفتوگوها که پیشتر توسط بلومبرگ و نیویورکتایمز گزارش شدهاند، از نگاه ناظران حائز اهمیتاند؛ زیرا ممکن است نشاندهنده تلاش حکومت ایران برای جلب حمایت منطقهای جهت ایجاد سازوکاری جدید برای مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز باشد.
هشدار آژانس بینالمللی انرژی درباره ورود بازار نفت به «منطقه خطر»
به نوشته گلفنیوز، طولانی شدن اختلال در تردد از تنگه هرمز پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران، نگرانیها درباره بحران عرضه نفت را تشدید کرده است.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده در صورت ادامه محدودیتها بر عبور نفتکشها و احیا نشدن عرضه، بازار جهانی نفت ممکن است تا ماههای ژوئیه یا اوت وارد «منطقه قرمز» شود.
او گفته است بسته ماندن طولانیمدت هرمز، ذخایر اضطراری انرژی را کاهش داده و بازارهای جهانی را با خطر کمبود شدید عرضه مواجه کرده است.
این تحولات در حالی است که اختلال در تردد از تنگه هرمز اکنون وارد چهارمین ماه خود شده است.
تحریمهای تازه اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی
همزمان، شورای اتحادیه اروپا اعلام کرده دامنه تحریمهای مرتبط با حکومت ایران را گسترش میدهد تا افراد و نهادهایی را که در اقدام علیه حق عبور ترانزیتی و آزادی ناوبری در تنگههای بینالمللی نقش دارند، شامل شود.
طبق اصلاحات جدید، اتحادیه اروپا میتواند افراد و نهادهای مرتبط با اقداماتی که آزادی ناوبری در تنگه هرمز را محدود میکند، هدف تحریمهای بیشتری قرار دهد.
این اقدامات شامل ممنوعیت ورود یا عبور از قلمرو اتحادیه اروپا و همچنین توقیف داراییها خواهد بود.
نگرانی از تشدید تنشها در خلیج فارس
گلفنیوز مینویسد افزایش نگرانیها درباره بحران نفت، تشدید محدودیتهای حریم هوایی ایران و نشانههای افزایش آمادگی نظامی آمریکا، همگی بازتابدهنده شکنندگی وضعیت امنیتی در خلیج فارس هستند.
در حالی که چشمانداز مذاکرات میان تهران و واشینگتن روشن نیست، بازارهای جهانی انرژی خود را برای احتمال اختلالی طولانیمدت در عرضه نفت و پیامدهای آن بر اقتصاد جهانی آماده میکنند.
کنفدراسیون دموکراتیک کار، کنفدراسیون عمومی کار، کنفدراسیون متحده سندیکایی، اتحاد سندیکایی همبستگی و اتحاد ملی سندیکاهای مستقل فرانسه در این بیانیه مشترک اعلام کردند که این گردهمایی با شرکت نمایندگان سازمانهای سندیکایی از چند کشور دیگر، و «کمیته هماهنگی» که از سوی گروههای ایرانی در خارج از ایران تشکیل شده است، برگزار خواهد شد.
بهنوشته بیانیه، گردهمایی ۱۵ خرداد و در جریان کنفرانس سالانه سازمان بینالمللی کار برگزار خواهد شد.
سندیکاهای فرانسوی اعلام کردند که هدف از برگزاری این گردهمایی «محکوم کردن حضور نمایندگان جمهوری اسلامی در کنفرانس سالانه سازمان بینالمللی کار» و «تاکید مجدد بر اعلان همبستگی با کارگران ایران و با همه کسانی که مورد استثمار و ستم قرار گرفتهاند، علیه سرکوب رژیم مبارزه میکنند و خشونت جنگ را متحمل می شوند»، است.
آنها گفتند که در این گردهمایی خواستار پایان فوری جنگ در منطقه، آزادی بیقید و شرط همه زندانیان سیاسی و زندانیان عقیدتی، توقف فوری بازداشتها، شکنجه و اعدامها، برقراری فوری اینترنت، حق تشکلیابی مستقل، حق اعتصاب و تظاهرات، امنیت شغلی، و اجرای استانداردهای بهداشتی و ایمنی در محیط کار، فراهم شدن شرایط زندگی شرافتمندانه، و تعیین دستمزدهای متناسب با هزینههای زندگی خواهند شد.
این پنج سندیکای کارگری فرانسه در سالیان گذشته بارها از تشکلهای مستقل صنفی و نیز کارگران و مزدبگیران حمایت کرده و سیاستهای جمهوری اسلامی را محکوم کردهاند.
آنها از جمله در بیانیه پنجم اسفند سال گذشته خواستار پایان فوری سرکوبها در ایران شدند و بر لزوم آزادی همهٔ کسانی که به خاطر استفاده از حقوق بنیادین خود بازداشت شدهاند، تاکید کردند.
در این بیانیه با اشاره به کشته شدن دهها هزار معترض به دست نیروهای جمهوری اسلامی در دیماه سال گذشته، نوشته شده بود: «گورهای دستهجمعی با شتاب حفر شدهاند تا ابعاد این کشتار پنهان بماند» و«بسیاری از خانوادهها هم چنان از سرنوشت عزیزان ناپدیدشده خود بیخبرند.»
پیش از فراخوان پنج سندیکای فرانسوی برای برگزاری یک گردهمایی در شهر ژنو، کمپین برای آزادی کارگران زندانی نیز اعلام کرده بود که در اعتراض به «حضور نمایندگان حکومت جمهوری اسلامی» در اجلاس سالانه سازمان بینالمللی کار و «ادامه سیاست سرکوب و کشتار در سایه فضای جنگی» و «در حمایت از مردم ایران»، تجمعی را در شهر ژنو سوییس برگزار میکند.
این کمپین در حساب کاربری خود در اینستاگرام نوشته بود که این تجمع روز ۱۲ خرداد برگزار خواهد شد و گفته بود خواست فوریاش، «اخراج جمهوری اسلامی از سازمان جهانی کار بهعنوان یک گام مهم در بایکوت جهانی این حکومت آدمکش در سطح جهان است.»
روزنامه جهان صنعت شنبه دوم خرداد در مورد افزایش هزینه زندگی در ایران نوشت: « اگر تا پیش از این خانههای مجلل، عتیقه و کالاهای لوکس بهعنوان اسباب و اثاثیه و ماشینهای مدل بالا مصداق کلمه لاکچری بود، این روزها یکسفره معمولی برای خانوار نیز تبدیل به یک امر لاکچری شده است.»
این روزنامه در مورد افزایش هر کیلوگرم قیمت شیر خام که با مجوز دولت مسعود پزشکیان، ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده است، افزود: این موضوع «باعث حذف تدریجی لبنیات از سبد غذایی خانوار و تشدید فقر و مشکلات معیشتی شده است.»
مرتضی افقه، اقتصاددان، به جهان صنعت گفت: «افزایش قیمت شیر بدون شک باعث موج جدیدی از گرانی خواهد شد.»
او افزود: «در چنین شرایطی، حتی یک صبحانه معمولی شامل کره و پنیر نیز برای بخش بزرگی از مردم از دسترس خارج و عملا به کالایی گرانقیمت تبدیل شده است.»
او با تاکید براینکه چشمانداز روشنی دیده نمیشود، تاکید کرد: «اگر مساله جنگ هرچه سریعتر حل نشود و همان سهپیششرط اصلی یعنی پایان جنگ، رفع تحریمها و کاهش تنشها محقق نشود، زمینه برای تشدید نارضایتیهای اجتماعی و تنشهای خیابانی دوباره فراهم خواهد شد.»
این هشدار در شرایطی داده شده است کهبه نوشته سایت آفتاب نیوز حجتالله میرزایی، مدیر سابق صندوقهای بازنشستگی کشور، پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت گفت: «پیشبینی میشود سال جاری حدود ۴.۵ میلیون نفر دیگر به جمعیت زیر خط فقر اضافه شوند.»
در ارتباط با موج گرانی در ایران، سایت قلمرو رفاه ۲۷ اردیبهشت در گزارشی با طرح این پرسش که «با یک میلیون تومان چه میتوان خرید؟» نوشت:«میزان یارانه یک نفر از قیمت یک کیلو گوشت قرمز کمتر است و با مجموع یارانه دو نفر نمیتوان ۱۰ کیلو برنج در ماه خرید. همچنین دو لیتر روغن مایع بیش از یارانه یک نفر در ماه بوده و یارانه یک نفر معادل دو کیلو مرغ در ماه است.»
این سایت افزود: «اگر یک خانواده چهارنفره بخواهد فقط حداقل استاندارد کالری شامل یک عدد تخممرغ، نیم لیتر شیر و ۱۰۰ گرم برنج برای هر نفر را تامین کند، مبلغ ۵ میلیون تومان یارانه کل خانوار تنها ۱۰ تا ۱۲ روز از ماه را پوشش میدهد. برای ۱۸ روز باقیمانده، خانواده عملا هیچ پشتوانه یارانهای برای غذا ندارد.»
قلمرو رفاه اضافه کرد: «با توجه به تورم سه رقمی کالاهای اساسی و خوراکی طی دو ماه گذشته، اقلامی مثل گوشت قرمز عملا از سبد معیشت در عمل حذف شدهاند. یعنی خانوار مجبور است کل مبلغ یارانه را صرف نان، پنیر و روغن کند تا فقط سیر بماند و دیگر پولی برای پروتئین باکیفیت باقی نمیماند.»
در همین ارتباط، پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف، حاکی از افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی، خدمات، دارو و هزینههای زندگی است. بسیاری از شهروندان وضعیت اقتصادی کنونی را «له شدن زیر بار فقر و گرانی» توصیف کردند.
افزایش سریع قیمت اقلام خوراکی در شرایطی است که حداقل دستمزد برای کارگران مشمول قانون کار حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است که برای کارگران متاهل و دارای فرزند به حدود ۲۵ میلیون تومان در ماه میرسد. این در شرایطی است که همین مبلغ به کارگران غیرمشمول قانون کار که شمار آنها صدها هزار نفر برآورد شدهاست و در کارگاههای کوچک کار می کنند، پرداخت نمیشود.
علاوه بر این، پس از جنگ ۴۰ روزه، گزارشهایی منتشر شده است مبنی بر اینکه برخی از کارفرمایان دستمزدها را همانند سال گذشته میپردازند و یا با اخراج نیروی کار قدیمی، نیروی جدید را با دستمزد کمتر استخدام میکنند.
سایت آتیهآنلاین جمعه اول خرداد نوشت: «جنگ و رکود پس از آن، سفره کارگران را کوچکتر کرده و بعضی از آنها در فروردین ماه در نتیجه توافق اجباری با کارفرما و ترس از بیکاری کمتر از نصف حداقل قانونی حقوق گرفتند.»
سایت «رویداد ۲۴» روز ۲۶ اردیبهشت نوشته بود: «در اقتصاد ایران، فقر دیگر فقط مختص حاشیهنشینان یا بیکاران نیست. امروز بسیاری از کسانی که شغل ثابت دارند، هر ماه بیشتر از قبل زیر فشار هزینهها خم میشوند. معلم، کارمند، راننده، فروشنده، کارگر و حتی بخشی از متخصصان و صاحبان مشاغل آزاد، حالا تجربه مشترکی دارند؛ اینکه درآمدشان به زندگی نمیرسد.»
به نوشته این سایت، «بسیاری از خانوادهها مصرف گوشت قرمز را به حداقل رساندهاند. لبنیات، میوه و حتی برخی اقلام ساده غذایی هم برای بخشی از جامعه به کالاهای مدیریتشده تبدیل شدهاند؛ یعنی خریدشان وابسته به زمان دریافت حقوق یا یارانه است.»
بحران اقتصادی موجود فقط به کارگران و بازنشستگان محدود نمیشود. سایت اقتصادنیوز جمعه نوشت: «در سال ۱۴۰۵، طبقه متوسط ایران با فشار بیسابقه اقتصادی روبروست؛ قدرت خرید به شدت کاهش یافته و بسیاری از خانوادهها مجبور شدهاند هزینههای روزمره خود را به اولویتهای ضروری محدود کنند.»
این سایت اشاره کرد: «کالاها و خدماتی که پیشتر نماد سبک زندگی و رفاه این طبقه بودند، مانند کلاسهای آموزشی و ورزشی، سفرهای داخلی و البته گاهی خارجی، تفریحات فرهنگی و ... حالا به شکل فزایندهای از سبد زندگی خانوارها حذف شدهاند.»
نیویورکپست به نقل از منابع خود نوشت که محمد باقر سعد داوود السعدی، ۳۲ساله، از فرماندهان کتائب حزبالله عراق، از گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، که اخیرا دستگیر شده است، «قول» کشتن ایوانکا ترامپ را داده و حتی نقشه خانه او در فلوریدا را نیز داشته است.
به نوشته نیویورکپست، این شهروند عراقی ظاهرا در واکنش به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در پی حمله پهپادی آمریکا در بغداد، خانواده رییسجمهوری ایالات متحده را هدف قرار داده است.
انتفاضه قنبر، معاون سابق وابسته نظامی سفارت عراق در واشینگتن، به این روزنامه گفت: «پس از کشته شدن قاسم، او [السعدی] به مردم میگفت ما باید ایوانکا را بکشیم تا خانه ترامپ را همانطور که او خانه ما را سوزاند، بسوزانیم.»
قنبر افزود: «ما شنیدهایم که او نقشه خانه ایوانکا در فلوریدا را داشته است.»
بهنوشته نیویورکپست، منبع دوم نیز نقشه السعدی برای کشتن ایوانکا را تایید کرد.
بر اساس این گزارش، السعدی همچنین تصویری از یک نقشه را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده بود که منطقه محصور در فلوریدا را نشان میدهد؛ جایی که ایوانکا و همسرش جرد کوشنر مالک خانهای ۲۴میلیون دلاری هستند.
در این پست نوشته شده بود: «به آمریکاییها میگویم به این تصویر نگاه کنید و بدانید که نه کاخهای شما و نه سرویس مخفی از شما محافظت نخواهند کرد. ما در حال حاضر در مرحله نظارت و تجزیه و تحلیل هستیم. به شما گفتم، انتقام ما موضوع زمان است.»
نیویورکپست نوشت گفته میشود السعدی یکی از چهرههای بلندپایه در حلقههای تروریستی عراق و ایران است که در ۲۵ اردیبهشت در ترکیه دستگیر و به ایالات متحده مسترد شد. بهگفته دادگستری ایالات متحده، او به ۱۸حمله و تلاش برای حمله در سراسر اروپا و آمریکا، طبق گفته وزارت دادگستری، متهم شده است.
این وزارتخانه میگوید السعدی در پشت حملات به اهداف آمریکایی و یهودی از جمله بمبگذاری در بانک نیویورک ملون در آمستردام در ماه مارس، حمله با چاقو به دو یهودی در لندن در ماه آوریل و تیراندازی در ساختمان کنسولگری ایالات متحده در تورنتو در ماه مارس، بوده است.
بهگفته پلیس فدرال ایالات متحده، او همچنین حملات علیه یهودیان از جمله بمبگذاری در کنیسهای در لیژ در بلژیک، و حملات خنثیشده مختلف دیگری در ایالات متحده در پاسخ به درگیریهای جاری در خاورمیانه را «برنامهریزی و هماهنگ» کرده و ظاهرا مسئولیت آنها را بر عهده گرفته است.
در این حال، کاخ سفید به درخواست نیویورکپست برای اظهار نظر در مورد طرح ترور پاسخ نداده است.
بهنوشته این روزنامه گفته میشود السعدی از عوامل کتائب حزبالله عراق و سپاه پاسداران است.
الیزابت تسورکوف، پژوهشگر ارشد موسسه «نیو لاینز» در واشینگتن که در سال ۲۰۲۳ در بغداد ربوده شد و ۹۰۳ روز از سوی کتائب حزبالله گروگان گرفته شد تا سرانجام در سپتامبر ۲۰۲۵ آزاد شد، گفت السعدی رابطه نزدیکی با جانشین سلیمانی، اسماعیل قاآنی، داشت که همچنان منابعی را برای شبکههای تروریستی او فراهم میکند.
در این میان، وکیل السعدی به درخواست نیویورک پست برای اظهار نظر پاسخ نداد.
قنبر که اکنون رییس بنیاد آینده، یک سازمان غیرانتفاعی است که ماموریت آن تقویت اتحاد بین ایالات متحده و کردهای عراق است، گفت که السعدی در بغداد و تا حد زیادی از سوی مادر عراقی خود بزرگ شد، و سپس برای آموزش در سپاه پاسداران به تهران فرستاده شد.
او به نیویورکپست گفت که السعدی بعدا یک آژانس مسافرتی تاسیس کرد که در زمینه سفرهای مذهبی فعالیت داشت و به او اجازه میداد تا به سراسر جهان سفر کند تا «با سلولهای تروریستی ارتباط برقرار کند.»
قنبر افزود السعدی هنگام دستگیری در ترکیه، گذرنامه خدماتی عراق نیز در اختیار داشت، یک سند مسافرتی ویژه که برای کارمندان دولت صادر میشود و فقط با رضایت نخستوزیر عراق قابل دریافت است.
این گذرنامه به او اجازه میداد آزادانه سفر کند، و همچنین نیازی به بازرسی امنیتی در فرودگاههای عراق نداشته باشد.
قنبر گفت اگرچه دارندگان گذرنامه همچنان ملزم به گذراندن مراحل بازرسی امنیتی در جاهای دیگر هستند، السعدی به راحتی میتوانست ویزای کشورهای مختلفی را که گفته میشود در آنها حملات تروریستی برنامهریزی کرده است، دریافت کند.
بر اساس این گزارش، السعدی در رسانههای اجتماعی بسیار فعال بود. عکسها او را در کنار جاذبههای گردشگری از جمله برج ایفل در پاریس و برجهای دوقلوی پتروناس در کوالالامپور و همچنین سلفیهایی در حال قایقسواری و ژست گرفتن در مقابل یک موشک با دستی روی قلبش نشان میدهند.
طبق اسناد دادگاه، کیفرخواست فدرال علیه السعدی همچنین شامل عکسهایی از او در حال گفتوگو با سلیمانی، در مکانی که ظاهرا یک تاسیسات نظامی است، و در حال بررسی نقشهها و سایر تجهیزاتی است که در حساب اسنپچت خود منتشر کرده بود.
بهنوشته نیویورکپست، السعدی همچنین قربانیان بالقوه خود را با پیامهای اسنپچت و پستهای رسانههای اجتماعی هدف قرار میداد و تهدید میکرد و در بسیاری از موارد، طبق پیامهایی که این روزنامه آنها را مشاهده کرده است، عکسی از یک تپانچه با صدا خفهکن را برای آنها ارسال میکرد.
این مظنون به اعمال تروریستی که گفته میشود با حزبالله لبنان، دیگر گروه نیابتی جمهوری اسلامی نیز ارتباط دارد، در حال حاضر در بازداشتگاه متروپولیتن در بروکلین نیویورک در سلول انفرادی زندانی است؛ جایی که زندانیان مشهور دیگری مانند نیکولاس مادورو، دیکتاتور دستگیر شده ونزوئلا، در آن نگهداری میشوند.
همزمان با حضور هیاتهای پاکستانی و قطری در تهران، آخرین فرصتها برای یک توافق آزموده میشود.
سیبیاس نیوز گفت تا بعدازظهر جمعه، هنوز تصمیم نهایی برای انجام این حملات گرفته نشده بود.
رییسجمهوری آمریکا، در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که «شرایط مربوط به دولت» مانع از حضور او در مراسم ازدواج پسرش، دونالد ترامپ جونیور، در آخر این هفته شده است. قرار بود ترامپ تعطیلات روز یادبود (Memorial Day) را در ملک گلف خود در نیوجرسی بگذراند، اما اکنون به کاخ سفید بازگشته است.
بهگفته چند منبع، برخی از اعضای ارتش و جامعه اطلاعاتی آمریکا برنامههای خود برای تعطیلات را لغو کردهاند، چرا که احتمال انجام حملات نظامی وجود دارد.
سیبیاس افزود مقامهای دفاعی و اطلاعاتی همچنین فهرستهای فراخوان نیروها در پایگاههای خارجی آمریکا را بهروزرسانی کردهاند و همزمان بخشی از نیروهای مستقر در خاورمیانه در حال جابهجایی و خروج هستند. این اقدام بخشی از تلاش برای کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه، در سایه نگرانی از احتمال واکنش تهران، عنوان شده است.
از زمان آغاز آتشبس موقت در اوایل آوریل، آمریکا و جمهوری اسلامی تا حد زیادی از حمله مستقیم به یکدیگر خودداری کردهاند؛ موضوعی که فرصتی برای مذاکرات غیرمستقیم درباره یک توافق بلندمدت فراهم کرده است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، به شبکه سیبیاس نیوز گفت: «رییسجمهوری ترامپ خطوط قرمز خود را کاملا روشن کرده است: ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و نمیتواند اورانیوم غنیشده خود را حفظ کند.»
او افزود: «رییسجمهوری همیشه همه گزینهها را روی میز نگه میدارد و وظیفه پنتاگون این است که برای اجرای هر تصمیمی که فرمانده کل قوا بگیرد، آماده باشد.»
او همچنین تأکید کرد که ترامپ درباره پیامدهای عدم دستیابی به توافق با ایران «کاملا شفاف» بوده است.
سپاه پاسداران چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت هشدار داد که هرگونه حمله جدید از سوی آمریکا یا اسرائیل میتواند دامنه جنگ را فراتر از خاورمیانه گسترش دهد. مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر لحنی تندتر و تهدیدآمیزتر پیدا کرده و نسبت به عواقب هر حمله دیگر هشدار دادهاند.
سیبیاس نیوز در ادامه گزارش خود گفت تهران در حال بررسی آخرین پیشنهاد آمریکا برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگی است که نزدیک به سه ماه ادامه داشته، بازارهای انرژی را متلاطم کرده و باعث افزایش شدید قیمت سوخت شده است. به گفته یک منبع، این پیشنهاد چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت به تهران منتقل شده و همراه با هشداری بوده که در صورت رد آن، حملات نظامی از سر گرفته خواهد شد.
ترامپ جمعه، اول خرداد، گفت: «ایران بهشدت میخواهد توافق کند. باید ببینیم چه میشود.»
او چهارشنبه نیز گفته بود که آماده است «چند روزی» به تهران فرصت دهد تا به پیشنهاد آمریکا پاسخ دهد.
او همچنین گفت تیمش «تا حدی تحت تاثیر» مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی قرار گرفته، اما تاکید کرد که او به تضمینهایی جدی نیاز دارد تا از شعلهور شدن دوباره جنگ جلوگیری شود.
انتظار میرود پاسخ جمهوری اسلامی بهزودی از طریق پاکستان منتقل شود؛ کشوری که نقش میانجی را در این مذاکرات ایفا میکند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پیش از سفر به هند به خبرنگاران گفت واشینگتن انتظار دارد پاسخ ایران از طریق فرمانده ارتش پاکستان دریافت شود؛ فردی که بهعنوان کانال اصلی ارتباطی میان دو طرف عمل میکند. روبیو تاکید کرد ترامپ راهحل دیپلماتیک را به حمله نظامی ترجیح میدهد و پیشرفتهایی حاصل شده، هرچند هنوز کارهای زیادی باقی مانده است.
او همچنین به گفتوگوهایی در سوئد با اعضای ناتو اشاره کرد که درباره بازگشایی تنگه هرمز از طریق اقدام نظامی بوده است؛ طرحی که از آن بهعنوان «پلن بی» یاد کرد، در صورتی که تهران خود برای بازگشایی تنگه اقدام نکند.
در واشینگتن نیز جمهوریخواهان مجلس نمایندگان پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت تلاش برای رأیگیری درباره محدود کردن اختیارات ترامپ در انجام عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی را کنار گذاشتند.
اکسیوس اشاره کرد که این جلسه صبح جمعه اول خرداد برگزار شده است و افزود: «منابعی که بهطور مستقیم» با ترامپ صحبت کردهاند، میگویند که او «بهطور جدی در حال بررسی حملات جدید علیه ایران است، مگر اینکه پیشرفتی در مذاکرات در آخرین لحظه حاصل شود.»
بر اساس این گزارش، ترامپ در جریان جلسه در مورد وضعیت مذاکرات و سناریوهای مختلف در صورت شکست مذاکرات توجیه شد.
این نشست در شرایطی برگزار شد که عاصم منیر، رییس ارتش پاکستان، ظاهرا «در آخرین لحظه» برای رفع اختلافات و جلوگیری از از سرگیری جنگ به تهران سفر کرد.
یک مقام ارشد پاکستانی به شبکه خبری سیبیاس گفت دیدارهای اخیر محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در تهران باعث شد مذاکرات «در مسیری مهم» پیش برود و در همین چارچوب، منیر برای ادامه این رایزنیها راهی ایران شده است.
اکسیوس نوشت انتظار میرود منیر شنبه دوم خرداد با احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، و «یکی از بازیگران کلیدی در فرآیند تصمیمگیری» در جمهوری اسلامی، دیدار کند.
همزمان یک هیات قطری نیز جمعه برای حمایت از تلاش میانجیگری وارد تهران شد.
خبرگزاری رویترز نوشت هدف از سفر این هیات که با هماهنگی واشینگتن انجام گرفت، کمک به تلاشها برای دستیابی به توافقی جهت پایان جنگ ایران است.
یک مقام آمریکایی که در جریان تلاشهای دیپلماتیک قرار گرفته است، مذاکرات را «دردناک» توصیف کرد و به اکسیوس گفت که پیشنویسها «هر روز در حال تغییر و تحول» هستند، بدون اینکه پیشرفت زیادی حاصل شود.
در همین ارتباط، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه جمعه در مصاحبه با صداوسیمای جمهوری اسلامی، در مورد سفر مقامهای ارشد پاکستان به تهران گفت: «نمیتوانیم بگوییم که به جایی رسیدیم که توافق نزدیک است. ضرورتا خیر، اینطور نیست. روند ادامهدار است.»
در این حال، اکسیوس اشاره کرد: چند ساعت پس از جلسه جمعه صبح، کاخ سفید از تغییر برنامه ترامپ برای آخر هفته خبر داد.»
این گزارش میگوید: «او پس از انجام یک سخنرانی برنامهریزی شده در نیویورک در عصر جمعه، به جای ماندن در باشگاه گلف خود، به واشینگتن باز خواهد گشت.»
در همین ارتباط، ترامپ در تروتسوشال نوشت که به دلیل شرایط حساس کنونی قصد ندارد در عروسی پسرش دان جونیور در این آخر هفته شرکت کند و افزود: «احساس میکنم در این مقطع حساس باید در واشینگتن و کاخ سفید بمانم.»
اکسیوس در ادامه گزارش خود به نقل از «یک منبع نزدیک به ترامپ» و «یک منبع دوم آگاه از اوضاع» نوشت که رییسجمهوری ایالات متحده «در چند روز گذشته بهطور فزایندهای از مذاکرات با ایران ناامید شده است.»
این دو منبع گفتند که او سهشنبه ۲۹ اردیبهشت به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که میخواهد به دیپلماسی فرصت دیگری بدهد، «اما تا پنجشنبه شب، به سمت دستور حمله متمایل شده بود.»
یک منبع نزدیک به ترامپ گفت که او «احتمال یک عملیات نظامی بزرگ و نهایی را مطرح کرده است که پس از آن میتواند پیروزی را اعلام کند و به جنگ پایان دهد.»
اکسیوس اشاره کرد که هیچ نشانهای مبنی بر اینکه ترامپ تصمیمی برای از سرگیری جنگ گرفته باشد، وجود ندارد.
در این گزارش به بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز اشاره شد؛ اینکه مذاکرات در حال انجام است اما توافق نزدیک نیست.
در همین ارتباط، خبرگزاری تسنیم، متعلق به سپاه پاسداران، جمعه به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی گفت که «مذاکرات بر سر مسائل مورد اختلاف هنوز ادامه دارد و هنوز هیچ نتیجه نهایی حاصل نشده است.»
این منبع عنوان کرد که تمرکز فعلی بر «پایان دادن به جنگ» است و تا زمانی که این امر محقق نشود، هیچ موضوع دیگری مورد مذاکره قرار نخواهد گرفت.
در همین حال، اکسیوس نوشت: «برخی منابع نزدیک به مذاکرات هنوز معتقدند که در ۲۴ ساعت آینده فرصتی برای نوعی پیشرفت وجود دارد.»
«دو منبع آگاه از تفکر ترامپ» به اکسیوس گفتند که به نظر میرسد «او متمایل به اقدام نظامی است، مگر اینکه اتفاق غیرمنتظرهای در مذاکرات رخ دهد.»
روبیو: پیشرفتهایی حاصل شده است
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، جمعه گفت که آمریکا «شاهد پیشرفتهایی در جهت دستیابی به توافق با ایران بوده است، اما کار بیشتری لازم است.»
خبرگزاری رویترز در این مورد اشاره کرد که سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته که اختلافات دو طرف «عمیق و قابل توجه» است.
این خبرگزاری نوشت در حالی که برخی از شکافها کاهش یافته است، هنوز اختلافاتی در مورد اورانیوم غنیشده ایران و کنترل تنگه هرمز وجود دارد که بسته شدن آن از زمان آغاز جنگ باعث بحران انرژی جهانی شده است.
بر اساس این گزارش، روبیو پس از نشست وزرای ناتو در هلسینگبورگ در سوئد به خبرنگاران گفت: «پیشرفتهایی حاصل شده است. من اغراق نمیکنم. من آن را کماهمیت جلوه نمیدهم.»
او تاکید کرد: «کارهای بیشتری باید انجام شود. ما هنوز به آنجا نرسیدهایم. امیدوارم به آنجا برسیم.»
روبیو در عین حال، سخنان پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت خود مبنی بر «غیرقابل قبول» بودن برنامههای تهران برای گرفتن عوارض عبور از تنگه هرمز را تکرار کرد.
او گفت: «ما با گروهی بسیار سرسخت سر و کار داریم و اگر این تغییر نکند، رییسجمهور بهروشنی گفته است که گزینههای دیگری دارد.»
