سنتکام: هواپیمای سی-۱۷ میتواند تدارکات و تجهیزات را به سرعت جابجا کند
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، با انتشار تصاویری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت خدمه هواپیمای ترابری سنگین «سی-۱۷ گلوبمستر» نیروی هوایی آمریکا، قابلیتهای حمل و نقل سنگین را برای نیروهای ایالات متحده در حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده فراهم میکنند.
سنتکام اشاره کرد که هواپیمای سی-۱۷ میتواند تدارکات و تجهیزات را به سرعت جابجا کند و نیروهای آمریکایی را برای ماموریت آماده نگه دارد.
به گزارش پولیتیکو، برخی مقامهای کنونی و سابق عرب و آمریکایی نگراناند که لحن «تحقیرآمیز» ترامپ علیه رهبران جمهوری اسلامی، به مانعی جدی بر سر راه دستیابی به «توافقی پایدار با ایران» تبدیل شود؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به جنگی است که اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار داده است.
پولیتیکو به نقل از ۱۰ مقام کنونی و سابق آمریکایی و عرب مینویسد نگرانی اصلی این است که آیا ترامپ حاضر است به رهبران جمهوری اسلامی به اندازهای «احترام» بگذارد که آنها بتوانند در داخل ایران «نوعی پیروزی یا حفظ آبرو» را به نمایش بگذارند؛ حتی اگر در نهایت با خواستههای آمریکا موافقت کنند و از نظر نظامی تضعیف شوند.
یک مقام ارشد عرب حوزه خلیج فارس که با روند مذاکرات آشناست، به پولیتیکو گفته است: «ترامپ بهشدت میخواهد این جنگ پایان پیدا کند. اما ایرانیها تاکنون حاضر نشدهاند چیزی را که او برای حفظ آبرو و خروج از بحران نیاز دارد به او بدهند. و به نظر میرسد او هم درک نمیکند که ایرانیها نیز نیاز دارند آبرویشان حفظ شود.»
به نوشته این گزارش، مقامهایی که تجربه تعامل با حکومت ایران را دارند تاکید میکنند حفظ آبرو در هر مذاکره دیپلماتیکی اهمیت دارد، اما برای ایرانیها به دلایل فرهنگی و سیاسی داخلی اهمیتی ویژه دارد.
این گزارش در حالی منتشر شده که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته مذاکرات بر تدوین یک «نقشه راه» برای گفتوگوهای آینده متمرکز است. همزمان، اکسیوس گزارش داده مذاکرهکنندگان در حال تنظیم یادداشتی هستند که پایان جنگ را اعلام کرده و ۳۰ روز فرصت برای رسیدن به توافقی جامعتر فراهم میکند.
پولیتیکو مینویسد برخلاف توصیه برخی دیپلماتها که معتقدند ترامپ باید اجازه دهد مذاکرهکنندگان بدون جنجال رسانهای کار خود را پیش ببرند، رییسجمهوری آمریکا همچنان به حملات لفظی علیه جمهوری اسلامی ادامه داده است.
ترامپ در هفتههای اخیر مقامهای ایرانی را «حرامزادههای دیوانه» و «بیمار روانی» توصیف کرده و تهدید کرده است «کل تمدن ایران» را نابود خواهد کرد. او همچنین بارها گفته آمریکا از پیش در جنگ علیه ایران پیروز شده است.
به نوشته پولیتیکو، این اظهارات در حالی مطرح میشود که فرستادگان آمریکا در تلاشاند از طریق دیپلماسی به جنگی پایان دهند که بر بازار نفت، کود شیمیایی و دیگر کالاهای حیاتی برای اقتصاد جهانی اثر گذاشته است.
در مقابل، تهران نیز به این حملات لفظی پاسخ داده است. گزارش میگوید رسانهها و نهادهای نزدیک به حکومت ایران از ویدئوهای تمسخرآمیز تا اظهارنظر درباره سلامت روان ترامپ استفاده کردهاند. روزنامه تهرانتایمز در آوریل گزارش داده بود که سازمان نظام روانشناسی ایران خواستار بررسی سلامت روان رهبران سیاسی آمریکا، بهویژه ترامپ، شده است.
پولیتیکو مینویسد بیاعتمادی ترامپ به جمهوری اسلامی به حدود پنج دهه قبل و بحران گروگانگیری پس از انقلاب ۱۳۵۷ بازمیگردد. او همچنین بارها گفته تنها توافقی را خواهد پذیرفت که «بهتر» از توافق هستهای ۲۰۱۵ دولت باراک اوباما باشد؛ توافقی که خود ترامپ بعدها از آن خارج شد.
در سوی مقابل، مقامهای ایرانی نیز به ترامپ اعتماد ندارند و خروج او از برجام و همچنین حملات نظامی آمریکا در دوره دوم ریاستجمهوریاش را عامل تضعیف دیپلماسی میدانند. به نوشته این گزارش، این حملات به زیرساختهای هستهای ایران آسیب جدی وارد کرده و بسیاری از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، از جمله علی خامنهای، را کشته است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به این انتقادها گفته است: «آنچه رژیم در ملاعام میگوید، همیشه با آنچه در خفا میگوید یکسان نیست.» او تاکید کرده که ترامپ فقط توافقی را خواهد پذیرفت که «امنیت ملی آمریکا را در اولویت قرار دهد».
پولیتیکو همچنین به تفاوت رویکرد ترامپ با دولت اوباما اشاره میکند. به نوشته این گزارش، توافق هستهای ۲۰۱۵ نشان داد که امکان رسیدن به توافقی وجود دارد که هر دو طرف بتوانند آن را پیروزی خود معرفی کنند. در آن زمان، اوباما و تیمش با وجود انتقادهای تند مخالفان، در قبال جمهوری اسلامی «خویشتنداری و احترام قابلتوجهی» نشان دادند.
در مقابل، ترامپ خواستار «تسلیم بیقید و شرط» [حکومت] ایران شده و درخواستهایی فراتر از خطوط قرمز اعلامشده تهران، از جمله توقف دائمی غنیسازی اورانیوم مطرح کرده است.
برخی مقامهای آمریکایی و عرب به پولیتیکو گفتهاند که اگر ترامپ اصرار کند جمهوری اسلامی را در مذاکرات «شکست داده»، ممکن است حکومت ایران در داخل ضعیف به نظر برسد و این مساله خطر ناآرامیهای داخلی را افزایش دهد.
نیت سوانسون، مقام پیشین امنیت ملی آمریکا، گفته است خواستههای ترامپ ناشی از «این تصور اشتباه» است که ایران در نهایت تسلیم خواهد شد. او تاکید کرده: «این اتفاق نیفتاده و نخواهد افتاد؛ مهم نیست ایران تحت چه فشاری باشد.»
پولیتیکو همچنین به اظهارات روبیو اشاره میکند که گفته [حکومت] ایران تحمل بالایی در برابر فشار اقتصادی نشان داده، اما محاصره کشتیها و بنادر ایران از سوی آمریکا تلاشی برای رساندن حکومت به «نقطه فروپاشی» است.
این گزارش میافزاید برخی حامیان حملات آمریکا و اسرائیل علیه [حکومت] ایران معتقدند لحن تند ترامپ بخشی از راهبرد فشار حداکثری برای گرفتن امتیازات بیشتر از تهران، بهویژه در شرایطی که جمهوری اسلامی در موقعیت ضعیفتری قرار دارد، است.
بهنام بنطالبلو، تحلیلگر بنیاد دفاع از دموکراسیها، به پولیتیکو گفته است: «به نظر میرسد بخشی از راهبرد ترامپ این است که تهران را مجبور کند میان حفظ آبرو و از دست دادن سرش یکی را انتخاب کند.»
در عین حال، برخی دیپلماتها معتقدند [حکومت] ایران بیش از سخنان علنی ترامپ، به پیامهایی توجه میکند که از طریق کانالهای پشتپرده منتقل میشود.
پولیتیکو در پایان با اشاره به تجربه مذاکرات ترامپ با کره شمالی مینویسد اگرچه ترامپ توانست از توهین به کیم جونگ اون به تمجید از او برسد، اما آن مذاکرات نیز هرگز به توافق نهایی منجر نشد و کره شمالی همچنان زرادخانه هستهای خود را گسترش داد.
به نوشته این گزارش، اکنون برخی تحلیلگران این پرسش را مطرح میکنند که آیا [حکومت] ایران نیز ممکن است در نهایت، صرفنظر از هر توافقی با آمریکا، مسیر مشابهی را در پیش بگیرد و به دنبال دستیابی به سلاح هستهای برود.
نیوت گینگریچ،رییس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا و از چهرههای جمهوریخواه،به شبکه خبری فاکس گفت فشارهای اقتصادی فزاینده، جمهوری اسلامی را به لبه پرتگاه میبرد.
او اضافه کرد که رژیم ایران ممکن است به زودی امتیازات بزرگی را ارائه دهد.
گینگریچ افزود: «رییسجمهور در ابتدا فکر میکرد که اگر ما عزم و اراده نشان دهیم، با افراد منطقی سر و کار خواهیم داشت و میتوانیم به نوعی توافق برسیم - او احتمالاً شش یا هشت هفته پیش فکر میکرد که این اتفاق خواهد افتاد. اما در واقع، ما با متعصبان مذهبی سر و کار داریم که هشت سال جنگ با عراق را تحمل کردند و یک میلیون تلفات متحمل شدند و آنها به سادگی در تنگنا قرار گرفتهاند.»
او تاکید کرد اکنون آنچه تغییر کرده، فشار است؛ محاصره و اقدامات مالی که انجام میدهیم، فشار فوقالعادهای را وارد میکند، اقتصاد جمهوری اسلامی را فلج میکند و به نظر من، آن را برای رژیم فعلی غیرقابل مدیریت میکند.
گینگریچ گفت: «من فکر میکنم آنها ممکن است آماده باشند تا امتیازات بسیار بیشتری از آنچه انتظار میرفت ارائه دهند، زیرا میبینند که در چند هفته آینده، همه چیز از قبل مشخص است.»
انبیسی نیوز به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد چرخش ناگهانی ترامپ از «پروژه آزادی» تنگه هرمز پس از آن رخ داد که متحدان خلیج فارس از این تصمیم غافلگیر شدند و عربستان سعودی امکان استفاده ارتش آمریکا از پایگاهها و حریم هوایی خود جهت اجرای این عملیات را به حالت تعلیق درآورد.
به گفته این مقامها، ترامپ بعدازظهر یکشنبه با اعلام «پروژه آزادی» در شبکههای اجتماعی، متحدان خلیج فارس را غافلگیر کرد و این اقدام موجب نارضایتی رهبران عربستان سعودی شد. در واکنش، عربستان سعودی به آمریکا اطلاع داد که اجازه نخواهد داد ارتش آمریکا از پایگاه هوایی پرنس سلطان در جنوبشرقی ریاض پرواز کند یا برای پشتیبانی از این تلاش از حریم هوایی عربستان عبور کند.
این دو مقام آمریکایی گفتند تماس تلفنی میان ترامپ و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، این اختلاف را حل نکرد و رییسجمهوری آمریکا ناچار شد «پروژه آزادی» را متوقف کند تا دسترسی ارتش آمریکا به این حریم هوایی حیاتی را احیا کند.
دیگر متحدان نزدیک خلیج فارس نیز غافلگیر شدند؛ رییسجمهوری آمریکا پس از آغاز این اقدام با رهبران قطر گفتوگو کرد.
یک منبع سعودی به انبیسی نیوز گفت ترامپ و ولیعهد «بهطور منظم با یکدیگر در تماس بودهاند». این منبع افزود مقامهای سعودی همچنین با ترامپ، جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، فرماندهی مرکزی ایالات متحده و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در تماس بودهاند.
نماینده دائم امارات متحده عربی در سازمان ملل متحد اعلام کرد: «اراده جامعه بینالمللی از این واضحتر نبود. عدمپایبندی ایران بیپرواتر از این نمیتوانست باشد.»
محمد ابوشهاب گفت: «امارات متحده عربی به اعمال حق ذاتی دفاع از خود مطابق با حقوق بینالملل که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل به رسمیت شناخته شده، ادامه خواهد داد.»
پایگاه خبری آکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داد آمریکا و جمهوری اسلامی در آستانه توافق بر سر یک یادداشت تفاهم تکصفحهای برای پایان دادن به جنگ هستند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، نسبت به دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی ابراز خوشبینی کرد، اما همزمان هشدار داد اگر توافقی حاصل نشود، آمریکا «بهشدت» به ایران حمله خواهد کرد.
سند «راهبرد ضدتروریسم ۲۰۲۶ آمریکا» جمهوری اسلامی را بزرگترین تهدید در خاورمیانه برای ایالات متحده توصیف و بر ادامه عملیات علیه توان هستهای، موشکی و شبکه نیروهای نیابتی تهران تاکید کرد.
واشینگتنپست با استناد به تصاویر ماهوارهای و دادههای تصویری نوشت حملات جمهوری اسلامی به پایگاههای آمریکا در منطقه خسارتهایی فراتر از آمار رسمی وارد کرده است. با این حال، کارشناسان میگویند این حملات تاثیر تعیینکنندهای بر توان نظامی آمریکا در ادامه کارزار علیه حکومت ایران نداشت.