به گزارش تایمز اسرائیل، حماس در پاسخ به طرح خلع سلاح ارائهشده در قاهره، از پذیرش واگذاری کامل سلاحهای خود خودداری کرده و آن را به تشکیل دولت فلسطینی مشروط کرده است.
بر اساس این گزارش و به نقل از دو دیپلمات عرب آگاه از روند مذاکرات، حماس در پاسخ به پیشنهاد «هیات صلح» - که با هدایت ایالات متحده برای مدیریت پس از جنگ غزه تشکیل شده - تاکید کرده است که موضوع خلع سلاح تنها در چارچوبی گستردهتر و در نهایت در مسیر تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی قابل بررسی است.
این در حالی است که این هیات بهدنبال اجرای یک روند تدریجی برای خلع سلاح حماس است. به گفته منابع دیپلماتیک، حماس خواستار تضمینهای روشنتر درباره حق تعیین سرنوشت فلسطینیان شده و اعلام کرده پیش از دستیابی به چنین تضمینهایی، درباره واگذاری سلاح وارد مذاکره نخواهد شد.
انتقاد از عملکرد اسرائیل در آتشبس
به نوشته تایمز اسرائیل، حماس همچنین اسرائیل را به نقض تعهدات مرحله نخست توافق آتشبس که در ماه اکتبر حاصل شد، متهم کرده است.
این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی، بهطور مشخص به گسترش کنترل اسرائیل در بخش شرقی نوار غزه، ادامه حملات در مناطق غربی و کاهش میزان ورود کمکهای انسانی - کمتر از سطح توافقشده - اعتراض کرده است.
نقش میانجیها و محدودیتهای فشار
یکی از دیپلماتهای عرب به تایمز اسرائیل گفته است که همچنان امکان متقاعد کردن حماس به خلع سلاح تدریجی وجود دارد، اما این امر مستلزم اعمال فشار همزمان از سوی ایالات متحده بر اسرائیل برای پایبندی به تعهداتش است.
با این حال، این منبع تاکید کرده که با توجه به تمرکز کنونی جامعه بینالمللی بر تحولات مربوط به ایران، احتمال اعمال چنین فشار هماهنگی پایین است.
چشمانداز مبهم غزه
به گزارش تایمز اسرائیل، این وضعیت نشاندهنده تداوم بنبست در مذاکرات غزه است؛ بنبستی که در صورت ادامه، میتواند تثبیت شرایط فعلی را به دنبال داشته باشد و بازگشت به وضعیت پیشین را دشوارتر کند.
بر اساس این گزارش، پاسخ حماس به طرح خلع سلاح، شکافهای عمیق در مسیر دستیابی به توافق را آشکار کرده و نشان میدهد که پیشرفت در مذاکرات غزه همچنان به عوامل سیاسی گستردهتری - از جمله آینده تشکیل دولت فلسطینی - وابسته است.
بنیامین نتانیاهو قرار است فردا (یکشنبه) کابینه امنیتی را با حضور جمعی از وزرای ارشد از جمله گیدئون ساعر، ئسرائیل کاتز، بزالل اسموتریچ، ایتمار بنگویر و آریه دری تشکیل دهد. این نشست در ادامه جلسات اخیر این حلقه محدود از تصمیمگیران امنیتی برگزار میشود.
این جلسه در حالی برگزار میشود که دونالد ترامپ بهتازگی از پیشنهاد جدید آتشبس جمهوری اسلامی ابراز نارضایتی کرده و اعلام کرده در صورت عدم دستیابی به توافق، گزینههای نظامی برای وارد کردن «ضربات شدید» به حکومت ایران بررسی شده است. همزمان، یک مقام ارشد ایرانی نیز هشدار داده که احتمال بازگشت به جنگ با آمریکا وجود دارد.
تمرکز بر غزه در کنار پرونده ایران
بر اساس گزارش رسانه دولتی کان، یکی از محورهای اصلی این نشست بررسی احتمال ازسرگیری جنگ در نوار غزه است؛ جایی که مذاکرات برای خلع سلاح حماس و اجرای طرح آتشبس پیشنهادی آمریکا با بنبست مواجه شده است.
یک منبع اسرائیلی در این باره گفته است: «حماس به توافق خلع سلاح پایبند نیست» و تاکید کرده که گفتوگوها با میانجیها همچنان ادامه دارد.
اختلاف بر سر خلع سلاح حماس
طبق گزارش الشرق الاوسط، حماس در قاهره پاسخ خود را به نقشه راه ۱۵ مادهای ارائهشده از سوی نیکولای ملادنوف برای اجرای مرحله دوم طرح صلح ترامپ ارائه کرده است.
این پاسخ با شگفتی میانجیها و برخی گروههای فلسطینی مواجه شده، زیرا حماس خواستار آتشبس کامل و خروج نیروهای اسرائیلی از غزه شده و با خلع سلاح مرحلهای مخالفت کرده است. این گروه اعلام کرده مساله سلاح باید در چارچوب حقوق سیاسی فلسطینیان، تشکیل ساختار ملی و ترتیبات امنیتی جامع بررسی شود.
حماس همچنین بر ضرورت تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی و تضمین حق تعیین سرنوشت تاکید کرده است.
به گزارش تایمز اسرائیل، نشست پیشروی کابینه امنیتی در شرایطی برگزار میشود که همزمان دو پرونده حساس - تنش با حکومت ایران و بنبست در غزه - در حال شکلدهی به تصمیمات راهبردی اسرائیل هستند؛ وضعیتی که میتواند مسیر تحولات نظامی و دیپلماتیک در منطقه را در کوتاهمدت تعیین کند.
بهنوشته والاستریت ژورنال، جنگ ایران تصویری لحظه به لحظه از قدرت آتش آمریکا به رقبای واشینگتن میدهد زیرا دشمنان آمریکا دیدهاند که این کشور چگونه ذخایر موشکی خود را مصرف میکند، فناوریهای جدیدش را در میدان به کار میگیرد و شاهد بودهاند که تسلیحات ارزان چگونه میتوانند در برابر دشمنی قدرتمندتر موثر واقع شوند.
وقتی از دریادار ساموئل پاپارو، فرمانده نیروهای آمریکایی در اقیانوس آرام، پرسیده شد که چین چه برداشتی از جنگ ایران دارد، او به کنگره گفت: «فکر میکنم آنها قدرت مهمات کوچک و کمهزینه را میبینند.»
بخشی از تجهیزات نظامی جمهوری اسلامی از فناوری چینی مهندسی معکوس شده است یا به قطعات چینی متکی است. به همین دلیل، پکن علاقهمند است به دادههای عملیاتی خاص دست یابد یا برای مثال بفهمد حکومت ایران چگونه توانسته پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس را هدف قرار دهد.
نادیا حلمی، کارشناس چین در دانشگاه بنیسویف مصر، به والاستریت ژورنال گفت: «جنگ ایران بهعنوان یک آزمایشگاه زنده برای سنجش کارایی و اثربخشی فناوری و دادههای چینی در برابر سلاحهای پیشرفته غربی و آمریکایی عمل میکند.»
روسیه نیز نگاهی عمیقتر به عملکرد سلاحهای آمریکایی در برابر تسلیحات ایرانی—بهویژه با توجه به همپوشانی فناوری پهپادی—به دست میآورد. این اطلاعات برای روسیه در جنگش با اوکراین، که بهشدت به سلاحهای آمریکایی متکی بوده، یا در هر درگیری احتمالی آینده با متحدان ناتو در اروپا ارزشمند است.
اما فشار واردشده بر ذخایر مهمات آمریکا و جمهوری اسلامی اهمیت افزایش تولید تسلیحات را برجسته میکند.
ژنرال الکسیوس گرینکویچ، فرمانده نیروهای آمریکایی در اروپا و فرمانده ارشد نظامی ناتو، در ماه مارس در کنگره گفت روسیه با وجود سالها جنگ توانسته سطح بالایی از تولید موشک و پهپاد را حفظ کند.
او افزود: «اقتصاد جنگی روسیه با تمام توان در حال فعالیت است.»
این جنگ همچنین برای کره شمالی اهمیت سلاحهای هستهای را در بازدارندگی در برابر حمله خارجی برجسته میکند. در روزهای اخیر، نماینده ارشد هستهای کره جنوبی خواستار افزایش فوریت جهانی برای خلع سلاح برنامه اتمی کیم جونگ اون شد و آن را «مهمترین چالش عدم اشاعه» در جهان خواند.
در جلسه استماع کنگره در روز چهارشنبه، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از شباهتها میان جمهوری اسلامی و کره شمالی سخن گفت و از جمله به استفاده از «سپر متعارف» متشکل از موشکها برای خرید زمان جهت پیشبرد برنامههای هستهای اشاره کرد. او با مطرح کردن مساله کره شمالی، تلاش کرد که اقدام نظامی علیه تهران را توجیه کند. هگست گفت: «کره شمالی درس ماست. همه فکر میکردند کره شمالی نباید سلاح داشته باشد.»
از آغاز عملیات «خشم حماسی» در ۹ اسفند، آمریکا بیش از ۱۳ هزار هدف را در ایران مورد حمله قرار داده است. به گفته فرماندهی مرکزی آمریکا، این حملات رهبری ارشد جمهوری اسلامی، زیرساختهای کلیدی نظامی و بیش از ۱۵۰ شناور را از بین برده است.
در میان سلاحهای جدیدی که برای نخستینبار در میدان نبرد استفاده شدهاند، موشک دقیق PrSM است که از پرتابگرهای متحرک شلیک میشود. آمریکا همچنین یک پهپاد تهاجمی یکبارمصرف و کمهزینه جدید به نام «لوکاس» را به کار گرفته است.
البته محدودیتهایی برای درسهایی که روسیه، چین و کره شمالی میتوانند از این جنگ بگیرند وجود دارد. این سه قدرت، برخلاف ایران، دارای سلاح هستهای هستند.
با این حال، شی جینپینگ، ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون میتوانند تصور کنند که برای هر درگیری آینده با آمریکا یا متحدانش چه چیزهایی را باید ذخیره، توسعه و تولید کنند.
روسیه، که بر اساس گزارشها تصاویر ماهوارهای، پشتیبانی فنی و اطلاعاتی برای کمک به هدفگیری نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در اختیار تهران گذاشته، پس از حمله به اوکراین در سال ۲۰۲۲ هزاران پهپاد شاهد از جمهوری اسلامی خریداری کرد و از آن زمان تولید داخلی این سلاح را آغاز کرده است.
در اوکراین، روسیه با استفاده از پهپادها تلاش کرده سامانههای دفاعی پاتریوت را تحت فشار بگذارد و آنها را با ترکیب حملات پهپادی و موشکهای مافوق صوت هدف قرار دهد.
در درگیری کنونی خاورمیانه نیز پهپادهای ایرانی در برابر سامانه دفاع موشکی تاد (Thaad)، یکی دیگر از سامانههای پیشرفته آمریکایی، موثر بودهاند؛ موضوعی که احتمالا توجه مسکو را جلب کرده است.
والاستریت ژورنال سپس بهنقل از دو منبع آگاه افزود رادارهای تاد در اردن و امارات متحده عربی در اثر حملات پهپادی جمهوری اسلامی از بین رفتهاند.
نیکول گراژوسکی، کارشناس روابط روسیه و ایران در دانشگاه ساینسپو پاریس، به این روزنامه گفت: «روسیه اکنون میتواند بخش زیادی از چیزهایی را که برای جنگی در اروپا آماده میکند، در خاورمیانه بیاموزد.»
یک حساب کاربری وابسته به ارتش چین در شبکه اجتماعی ایکس در سوم مارس پستی منتشر کرد که در آن «پنج درس از حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی» فهرست شده بود. این درسها شامل «واقعیت سرد: منطق برتری قدرت آتش» و «اتکای نهایی: خوداتکایی» بود که به برتری نظامی آمریکا و ضرورت رسیدن چین به آن اشاره داشت.
در همین حال، کیم جونگ اون بار دیگر تاکید کرده که حاضر به کنار گذاشتن سلاحهای هستهای نیست و گفته این سلاحها کشورش را امنتر کردهاند. پیونگیانگ و واشینگتن از سال ۲۰۱۹ تاکنون گفتوگوی رسمی برای خلع سلاح نداشتهاند.
کیم در سخنرانی ماه مارس گفت: «وضعیت کنونی بهروشنی نشان میدهد که گزینهها و تصمیمات راهبردی کشور ما در رد فریب دشمن و تداوم حفظ سلاح هستهای تا چه اندازه درست بوده است.»
کره شمالی اخیرا آزمایشهایی از انواع سلاحهایی که در خاورمیانه استفاده میشوند انجام داده است، از جمله موشکی مجهز به بمب خوشهای که میتواند صدها مهمات فرعی را در یک منطقه گسترده پخش کند. همچنین کیم بهتازگی سوار یک ناو جنگی شد تا پرتاب موشکهای کروز دریا به سطح را مشاهده کند. پهپادهای انتحاری نیز همچنان در صدر فهرست تسلیحاتی مورد نظر او قرار دارند.
جیمز پارک، مقام پیشین امنیتی کره جنوبی، گفت: «کیم جونگ اون آموخته که سلاحهای جدیدش میتوانند واقعا موثر باشند.»
این جنگ همچنین چالشهای آمریکا در جایگزینی سریع ذخایر عظیم مهمات مصرفشده را نشان داده است.
پیش از آتشبس ۸ آوریل، آمریکا و اسرائیل روزانه بیش از ۶۰۰ هدف را هدف قرار میدادند، در حالی که جمهوری اسلامی روزانه حدود ۲۰ حمله انجام میداد.
مارک کانسیان، یکی از نویسندگان گزارشی درباره مصرف مهمات آمریکا در جنگ ایران، گفت پنتاگون مجبور شد تجهیزات و نیروهای کلیدی را از آسیا به خاورمیانه منتقل کند.
بر اساس این گزارش، از میان هفت نوع مهمات اصلی مورد استفاده، چهار مورد ممکن است بیش از نیمی از ذخایر پیش از جنگ خود را مصرف کرده باشند.
کریس اچ. پارک، یکی از نویسندگان گزارش، گفت: «این جنگ مشکلات بزرگی را برای ارتش آمریکا آشکار میکند. ما به تجهیزات بسیار بیشتری نیاز داریم.»
گزارشها حاکی از آن است که جایگزینی کامل موشکهای تهاجمی و دفاعی آمریکا ممکن است تا شش سال زمان ببرد.
شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، گفت ارتش آمریکا همچنان قدرتمندترین نیروی نظامی جهان است و به اندازه کافی مهمات در اختیار دارد تا در زمان و مکان مورد نظر رییسجمهوری عملیات انجام دهد.
آنکیت پاندا، پژوهشگر ارشد سیاست هستهای، گفت چین، روسیه و کره شمالی احتمالا بهدنبال راههایی خواهند بود تا اطمینان حاصل کنند نیروهای هستهای و سامانههای فرماندهی آنها در برابر حمله اولیه آمریکا دوام بیاورند.
او گفت: «جنگ ایران رقبای آمریکا را وادار خواهد کرد به شیوههای جالبی واکنش نشان دهند.»
این مقام، شنبه ۱۲ اردیبهشت در حالی که چهار هفته از توقف کارزار بمباران آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران میگذرد، به خبرگزاری رویترز گفت هنوز توافقی برای پایان دادن به جنگی که «بزرگترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی انرژی» را رقم زده، حاصل نشده است.
پیش از این والاستریت ژورنال گزارش داد جمهوری اسلامی در پیشنهاد تازه خود به آمریکا برای پایان دادن به جنگ، نشانههایی از مصالحه بروز داده تا تلاشها برای ازسرگیری مذاکرات میان دو طرف احیا شود.
بنبست در جنگ و مذاکرات
تهران بیش از دو ماه است که تقریبا تردد همه کشتیها از خلیج فارس - بهجز کشتیهای خود - را متوقف کرده است.
آمریکا نیز از ماه گذشته محاصرهای علیه کشتیهایی که از بنادر ایران حرکت میکنند اعمال کرد.
ترامپ ۱۱ اردیبهشت اعلام کرد از پیشنهاد اخیر حکومت ایران «راضی نیست»، اما جزییاتی از موارد مورد اختلاف ارائه نداد.
او در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «آنها چیزهایی میخواهند که من نمیتوانم با آنها موافقت کنم.»
واشینگتن بارها تاکید کرده است بدون توافقی که مانع دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای شود، جنگ را پایان نخواهد داد. هدفی که ترامپ هنگام آغاز حملات در بهمن ۱۴۰۴، در میانه مذاکرات هستهای، به آن اشاره کرده بود.
تهران تاکید دارد برنامه هستهایاش صلحآمیز است.
جزییات پیشنهاد جمهوری اسلامی
این مقام ارشد ایرانی که بهدلیل حساسیت موضوع بهعنوان فرد ناشناس با رویترز گفتوگو کرده است، اظهار داشت تهران بر این باور است که پیشنهاد جدیدش برای به تعویق انداختن مذاکرات هستهای، تغییری قابل توجه با هدف تسهیل دستیابی به توافق است.
بر اساس این پیشنهاد، جنگ با تضمین عدم حمله مجدد از سوی اسرائیل و آمریکا پایان مییافت، جمهوری اسلامی تنگه هرمز را بازگشایی میکرد و آمریکا نیز محاصره خود را لغو میکرد.
در مرحله بعد، مذاکرات درباره محدودیتهای برنامه هستهای حکومت ایران در ازای لغو تحریمها انجام میشد.
تهران در این چارچوب خواستار آن بوده است که واشینگتن حق غنیسازی اورانیوم بهمنظور مقاصد صلحآمیز را برای جمهوری اسلامی به رسمیت بشناسد؛ حتی اگر تهران با تعلیق آن موافقت کند.
این مقام گفت: «در این چارچوب، مذاکرات درباره موضوع پیچیدهتر هستهای به مرحله پایانی منتقل شده بود تا فضای مناسبتری برای توافق ایجاد شود.»
تایید از سوی منابع دیگر
رویترز و دیگر رسانهها، هفته گذشته گزارش داده بودند که تهران پیشنهاد داده تنگه هرمز پیش از حلوفصل مسائل هستهای، بازگشایی شود.
این مقام تایید کرد که این جدول زمانی جدید اکنون در قالب یک پیشنهاد رسمی از طریق میانجیها به ایالات متحده منتقل شده است.
رویترز شنبه ۱۲ اردیبهشت نوشت که در عین حال، ترامپ گزینه از سرگیری اقدام نظامی را نیز روی میز نگه داشته است.
بنا بر ارزیابی پنتاگون، محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ارتش آمریکا، تاکنون ایران را از ۴.۸ میلیارد دلار درآمد نفتی محروم کرده و فشار بسیاری را بر جمهوری اسلامی تحمیل کرده است.
همزمان، به گفته مقامات آمریکایی، نفتکشهای ایرانی از بیم رهگیری آمریکا به مسیرهای جایگزین پرهزینه و طولانیتر روی آوردهاند
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، گفت که فشارهای نظامی و اقتصادی باعث افزایش «استیصال» جمهوری اسلامی شده و ترامپ همه ابزارها و زمان لازم را برای دستیابی به بهترین توافق، در اختیار دارد.
در مقابل، مجتبی یوسفی، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت که محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا «ادعایی هالیوودی» است و فعالیت بنادر در ایران، «بدون وقفه» ادامه دارد.
عبور نفتکش هندی از تنگه هرمز؟
همزمان با این تحولات، بلومبرگ گزارش داد یک ابرنفتکش مرتبط با هند که گاز مایع نفتی مورد استفاده بهعنوان سوخت پختوپز حمل میکند، در تلاش است تا از تنگه هرمز عبور کند که اگر این اتفاق بیفتد، این نخستین عبور مشاهدهشده یک نفتکش مرتبط با هند از زمان آغاز محاصره دریایی ایران خواهد بود.
بر اساس این گزارش، کشتی «سرو شکتی» با پرچم جزایر مارشال که حدود ۴۵ هزار تن گاز مایع نفتی حمل میکند، شنبه ۱۲ اردیبهشت بر اساس دادههای رهگیری دریایی به سمت شمال تنگه هرمز حرکت کرد و پس از عبور از نزدیکی جزایر لارک و قشم، به سمت دریای عمان پیش رفت.
این کشتی بزرگ حمل گاز که پیشتر میان خلیج فارس و بنادر هند تردد داشته است، اعلام کرده مقصدش هند است و خدمه هندی دارد.
یک روز پیش از این، وزارت خزانهداری ایالات متحده هشدار داد هر شرکت کشتیرانی که برای عبور کشتیهایش از تنگه هرمز به جمهوری اسلامی عوارض پرداخت کند - حتی در قالب کمکهای خیریه به سازمانهایی مانند جمعیت هلال احمر ایران - در معرض خطر تحریمهای تنبیهی قرار خواهد گرفت.
در بیانیه هشدارآمیزی که از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا صادر شد، آمده که ایالات متحده از تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کشتیرانی و درخواستها برای پرداخت پول بهمنظور دریافت مجوز عبور امن از تنگه هرمز آگاه است.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای دریایی راهبردی جهان است، بهطوری که حدود ۲۰ درصد از جریان صادرات نفت خام از راه دریایی در جهان و گاز طبیعی مایعشده، از آن عبور میکند.
همزمان با این تحولات، ترامپ در فوروم کلاب فلوریدا گفت: «در حال حاضر با افرادی بسیار بیرحم در ایران سر و کار دارم. نمیتوانم بگویم اوضاع خیلی خوب پیش میرود، اما هرگز نمیتوان به ایران سلاح هستهای داد.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «ایران کشوری است که ما نمیدانیم با چه کسی طرف هستیم؛ هیچ رهبری وجود ندارد. آنها هیچ رهبری ندارند. در واقع رهبرانشان هم رفتهاند. این بخشی از مشکل ماست چون نمیدانیم با چه کسی طرف هستیم. تنها کشوری در جهان هستند که کسی نمیخواهد رهبر باشد. میپرسند چه کسی میخواهد رییسجمهور شود و هیچ داوطلبی نیست.»
در این گزارش که نوشته چارلز لیپسون، استاد بازنشسته علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، است، آمده که تنگه هرمز همچنان بسته مانده، تحریمهای آمریکا برقرارند و اختلافات بنیادی میان دو طرف حل نشده باقی مانده است. مذاکرات دوجانبه نیز به نتیجهای نرسیده و فاصله میان طرفین همچنان زیاد است.
این بنبست برای ناظران سوالبرانگیز شده است؛ چرا که چارچوب یک توافق، قابل تصور بود: برای ایران، حداقل هدف، بقای نظام است؛ برای آمریکا، پایان برنامه هستهای جمهوری اسلامی که تهدیدی برای متحدان منطقهای و در نهایت اروپا و جنوب آسیا محسوب میشود.
در صورت تحقق توافق، تنگه هرمز نیز بازگشایی میشود.
اما اگر چنین توافقی در تئوری ممکن باشد، چرا در عمل هنوز شکل نگرفته است؟
پاسخ کوتاه، به نوشته لیپسون، این است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که کنترل کشور را در دست داشت، حاضر نیست از اهداف گستردهتر خود دست بکشد.
اهدافی فراتر از بقا
اهداف تعریف شده برای سپاه پاسداران، شامل دستیابی به سلاح هستهای، توسعه موشکهای حامل آن و حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه است.
از آنجا که این اهداف برای دولت ترامپ غیرقابل پذیرش است، تا زمانی که تهران از آنها عقبنشینی نکند، مذاکرات به نتیجه نمیرسد.
متحدان منطقهای آمریکا نیز با این موضع همسو هستند. اسرائیل و امارات متحده عربی حتی فراتر رفتهاند و ادامه حیات جمهوری اسلامی را غیرقابل تحمل دانستهاند.
به باور آنها، مشکل صرفا یک موضوع برای مذاکره نبوده و مساله، «ماهیت کلی نظام» است.
اسرائیل از مدتها پیش به این نتیجه رسیده است، اما آنچه جدید است تغییر نگاه کشورهای عرب خلیج فارس است. کشورهایی که پس از حملات جمهوری اسلامی، بهجای عقبنشینی، روابط خود را با آمریکا و اسرائیل تقویت کردند.
تصمیم در واشینگتن
به نوشته اسپکتیتور، با وجود اهمیت این متحدان، تصمیم نهایی درباره اقدامات آمریکا در واشینگتن و بر اساس برداشت دولت ترامپ از منافع ملی گرفته میشود.
لیپسون نوشت: «آنچه واقعیت دارد، خطر عمیقی است که جمهوری اسلامی برای همسایگان و غرب ایجاد کرده است. نظامی که از زمان روی کار آمدن در سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷)، اهداف ایدئولوژیک خود را دنبال میکند.»
به گفته او، حکومت ایران با وجود تحمل خسارات سنگین، همچنان به اهداف خود پایبند مانده و حتی پس از حملات گسترده، تا به حال از پذیرش توافق خودداری کرده است.
رهبران حکومت ایران معتقدند میتوانند فشار آمریکا را تحمل کنند و در یک جنگ فرسایشی دوام بیاورند.
محدودیتهای داخلی در ایران، فشار سیاسی بر ترامپ
با این حال، یکی از نقاط ضعف اصلی، کمبود منابع مالی برای تامین هزینههای دستگاههای سرکوب جمهوری اسلامی است. نیروهای داخلی ممکن است همچنان وفادار بمانند، اما نیروهای خارجی در صورت قطع منابع مالی، احتمالا عقبنشینی میکنند.
در چنین شرایطی، کنترل نارضایتی داخلی، دشوارتر خواهد شد.
از سوی دیگر، دولت ترامپ با فشار انتخابات ماه نوامبر روبهروست. افکار عمومی هنوز قانع نشدهاند که جنگ ایران برای منافع ملی آمریکا ضروری بوده است.
در نتیجه، بر اساس این گزارش، ترکیب فشارهای سیاسی، شکست مذاکرات و بنبست موجود، میتواند دولت ترامپ را به ازسرگیری حملات سوق دهد.
هدف این حملات هم میتواند نابودی توان نظامی حکومت ایران در تنگه هرمز و حذف رهبران جمهوری اسلامی باشد.
ریسک تشدید درگیری
با این حال، چنین اقدامی با خطر واکنش تهران، بهویژه حمله به تاسیسات نفتی منطقه، همراه است که میتواند قیمت نفت را افزایش داده و اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار دهد.
در نهایت، لیپسون نوشت که اگر هدف به تغییر حکومت برسد، تجربههای گذشته در عراق و افغانستان نشان میدهد این مسیر «بسیار پرهزینه و پیچیده» خواهد بود.
به گفته او، تصمیم برای حرکت در این مسیر، یکی از مهمترین تصمیمهای دوران ریاستجمهوری ترامپ است.
