بهگفته این منابع، دونالد ترامپ دوشنبه پس از پایان جلسهای با مشاورانش در اتاق وضعیت کاخ سفید به آنها گفته است از آخرین پیشنهاد جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ رضایت ندارد.
براساس گزارشهای منتشر شده، در پیشنهادی که در جریان سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به اسلامآباد از طریق مقامات پاکستانی در اختیار دولت آمریکا قرار گرفته، تهران پیشنهاد کرده است که آمریکا بهطور قطعی به جنگ پایان دهد و تضمین کند که بار دیگر دست به حمله نخواهد زد و همزمان به محاصر دریایی ایران پایان دهد و در مقابل جمهوری اسلامی تنگه هرمز را باز کند.
در این پیشنهاد نحوه رسیدگی به برنامه هستهای به آینده و انجام این اقدامات موکول شده است.
جمهوری اسلامی بارها پیشنهادهای آمریکا برای تعلیق برنامه هستهای و تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا را رد کرده است.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، جزییاتی درباره واکنش آمریکا به پیشنهاد جمهوری اسلامی ارائه نداد و گفت رییسجمهوری ایالات متحده در این مورد سخن خواهد گفت.
با این حال او تاکید کرد که خطوط قرمز ترامپ در رابطه با جمهوری اسلامی بسیار روشن و صریح اعلام شدهاند؛ نه فقط برای مردم آمریکا، بلکه برای خود جمهوری اسلامی هم.
ترامپ بارها تاکید کرده که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس در همین زمینه نوشت: «اطمینان دارم پیشنهاد جدید جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز نهتنها غیرقابل قبول خواهد بود، بلکه مواضع قاطع ترامپ را درباره فعالیتهای هستهای حکومت ایران و تمایل این کشور برای تبدیل شدن به بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان نادیده میگیرد.»
او افزود: «برای داشتن یک مذاکره موفق، باید دو شریک مایل وجود داشته باشند. روشن است که اگر این پیشنهاد دقیق باشد، جمهوری اسلامی در حال بازی کردن است. ترامپ باید برای مصلحت آمریکا و جهان بر موضع خود بایستد. مشکل، حکومت ایران و رفتار آن است، نه ترامپ.»
یک مقام آمریکایی، که نامش اعلام نشده، نیز به نیویورکتایمز گفت پذیرش این طرح میتواند بهگونهای تلقی شود که هیچ پیروزی برای ترامپ به همراه نداشته باشد.
کاخ سفید از اظهار نظر درباره دیدگاه ترامپ خودداری کرد، اما مقامها تاکید کردند که مذاکرات درباره جنگ و فعالیتهای غنیسازی تهران ادامه خواهد داشت.
اولیویا والز، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای گفت: «ایالات متحده از طریق رسانهها مذاکره نمیکند. ما خطوط قرمز خود را بهروشنی اعلام کردهایم و رییسجمهوری تنها توافقی را خواهد پذیرفت که به نفع مردم آمریکا و جهان باشد.»
ترامپ شنبه نیز پیشنهاد دیگر جمهوری اسلامی را رد و سفر نمایندگان ویژه خود به اسلامآباد را لغو کرده بود.
مقامهای آمریکایی میگویند رهبران جمهوری اسلامی به مذاکرهکنندگان خود اجازه ارائه امتیاز در موضوع هستهای را ندادهاند؛ موضوعی که تلاشها برای دستیابی به توافق یا صلح را با مشکل مواجه کرده است.
ترامپ بارها از حکومت ایران و آنچه ناتوانی در مذاکره با دولت او توصیف کرده، ابراز نارضایتی کرده است.
او پنجشنبه در شبکه اجتماعی خود تروثسوشیال نوشت: «ایران در تشخیص اینکه رهبرش چه کسی است، با مشکل جدی روبهرو است! آنها واقعا نمیدانند!»
بهنوشته نیویورکتایمز، به تعویق انداختن مذاکرات هستهای میتوانست راهی برای دستیابی سریع به توافقی جهت کاهش فشار بر بازارهای جهانی انرژی و مالی باشد اما هرگونه توقف حتی موقت در این مذاکرات، میتواند نشانهای باشد از اینکه جنگ در دستیابی به یکی از اهداف اصلی خود، یعنی افزایش فشار بر تهران برای توافق در مورد برنامه غنیسازی، ناکام مانده است.
مذاکرات متمرکز بر بازگشایی تنگه نیز با چالشهایی همراه است. محاصره دریایی آمریکا با هدف قطع صادرات نفت ایران اعمال شده، اما تهدیدهای جمهوری اسلامی در مورد حمله به کشتیهایی که عوارض پرداخت نکنند، عبور سایر نفتکشها را بهشدت کاهش داده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکید کردهاند هر توافقی برای بازگشایی تنگه باید به آنها اجازه دهد همچنان از کشتیهای عبوری عوارض دریافت کنند. ایالات متحده بهطور سنتی با هرگونه محدودیت بر آزادی ناوبری در آبراههای بینالمللی مخالف بوده، اما دولت ترامپ پیامهای متناقضی در این زمینه ارسال کرده است.
برخی مقامهای دولت آمریکا معتقدند ادامه محاصره برای دو ماه دیگر میتواند آسیب جدی و بلندمدتی به صنعت انرژی ایران وارد کند. آنها میگویند چاههای نفت را نمیتوان بهراحتی خاموش و روشن کرد و توقف فعالیت چاههای نفت موجب خسارت و هزینههای سنگین میشود و تهران برای جلوگیری از این وضعیت ناچار به توافق خواهد شد.
اما برخی دیگر این ارزیابی را نادرست میدانند و میگویند مواضع جمهوری اسلامی سختتر شده و سپاه پاسداران کنترل خود بر قدرت را تقویت کرده است.
بر اساس ارزیابی دولت آمریکا، مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی، چه از سوی رهبر و چه فرماندهان ارشد سپاه، اختیاری برای ارائه امتیاز در برنامه هستهای ندارند و بدون ازسرگیری عملیات نظامی، دلیلی برای تغییر این موضع وجود ندارد.
