آمریکا پیشنهاد جمهوری اسلامی درباره تنگه هرمز را بررسی کرد اما واکنشی به آن نشان نداد
کاخ سفید اعلام کرد تیم امنیت ملی دونالد ترامپ در جلسهای پیشنهاد تازه جمهوری اسلامی درباره بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره دریایی ایران و پایان جنگ را بررسی کرد، اما جزییاتی درباره محتوای گفتوگوها یا واکنش واشینگتن به این طرح ارائه نکرد.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، دوشنبه ۷ اردیبهشت پس از برگزاری این جلسه در گفتوگو با رسانه تاکید کرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خود درباره این پیشنهاد اظهار نظر خواهد کرد.
او در عین حال تاکید کرد که موضع ترامپ در قبال جمهوری اسلامی و از جمله برنامه هستهای آن هیچ تغییری نکرده است.
لویت گفت: «آنچه میخواهم دوباره تاکید کنم این است که خطوط قرمز ترامپ در رابطه با جمهوری اسلامی بسیار روشن و صریح اعلام شدهاند.»
وبسایت خبری اکسیوس یکشنبه ششم اردیبهشت به نقل از منابع آگاه گزارش داد که جمهوری اسلامی یک طرح پیشنهادی تازه ارائه داده است که بر اساس آن در صورتی که واشینگتن محاصره بندرهای جنوب ایران را لغو کند و به جنگ پایان دهد، تهران نیز به تسلط خود بر تنگه هرمز و جلوگیری از تردد کشتیها در این آبراه پایان میدهد. در این طرح، مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تعویق میافتد و در زمان دیگری انجام خواهد شد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز دوشنبه هفتم اردیبهشت این موضوع را تایید کرد و به نقل از دو مقام منطقهای نوشت این پیشنهاد از سوی پاکستان به آمریکا منتقل شده است. این دو مقام که از مذاکرات پشت درهای بسته میان مقامهای ایرانی و پاکستانی در آخر هفته اطلاع داشتند، به شرط ناشناس ماندن گفتند تهران پیشنهاد کرده در ازای لغو محاصره دریایی و پایان جنگ، کنترل و فشار خود بر تنگه هرمز را متوقف کند.
واشینگتن پست در تحلیلی درباره این تحولات نوشت: «نشانهها حاکی از آن است که پذیرش چنین پیشنهادی از سوی ترامپ بعید به نظر میرسد؛ چرا که این طرح، اختلافات اصلی میان واشینگتن و تهران، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی را حلنشده باقی میگذارد و رسیدگی به آن را به آینده موکول میکند.»
دیدار مقامهای روسیه و ایران در سنپترزبورگ
همزمان با بررسی پیشنهاد تهران در واشینگتن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به روسیه رفت و در سنپترزبورگ با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، دیدار کرد.
او در جریان این سفر گفت آمریکا در جنگ «حتی به یک هدف از اهداف خود دست نیافت» و به همین دلیل، به گفته او، «درخواست مذاکره کردهاند و ما در حال بررسی هستیم.»
اظهارات عراقچی در شرایطی مطرح شد که ترامپ در آخرین لحظه سفر برنامهریزیشده استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان خود، به اسلامآباد برای گفتوگو درباره پایان دادن به درگیری را لغو کرد. ترامپ گفته است اگر جمهوری اسلامی خواهان مذاکره است، میتواند تماس تلفنی بگیرد.
رسانههای روسیه نیز پس از این دیدار به نقل از پوتین نوشتند که او در این دیدار پیامی از مجتی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی دریافت کرده و امیدوار است صلح برقرار شود.
براساس این گزارشها، او افزود روسیه «هر کاری که در راستای منافع ایران و سایر کشورهای منطقه باشد» انجام خواهد داد.
همکاری دفاعی
خبرگزاری دولتی تاس گزارش داد آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، در جریان سفر به قرقیزستان با رضا طلایینیک، معاون وزیر دفاع جمهوری اسلامی، دیدار و گفتوگو کرد.
بر اساس این گزارش، بلوسوف در این دیدار موضع پیشین مسکو را تکرار کرد و گفت جنگ علیه جمهوری اسلامی باید صرفا از راههای دیپلماتیک حلوفصل شود.
او همچنین ابراز اطمینان کرد که روسیه و جمهوری اسلامی به حمایت متقابل از یکدیگر ادامه دهند.
با وجود این، هنوز روشن نیست مسکو در عمل چه کمکی، در صورت وجود، به تهران ارائه خواهد کرد. رسانههای دولتی روسیه نیز گزارشی از نوع حمایت احتمالی پوتین پس از دیدار او و عباس عراقچی پشت درهای بسته منتشر نکردهاند.
جمهوری اسلامی و روسیه مدتهاست شرکای راهبردی نزدیکی هستند، اما مسکو تاکنون حمایت محدودی از تهران در جنگ با آمریکا و اسرائیل ارائه کرده است.
عراقچی پیش از ورود به سنپترزبورگ، به پاکستان و عمان رفته بود؛ دو کشوری که هر دو در مسیر تلاشهای دیپلماتیک مرتبط با جنگ نقش داشتهاند.
امیدها به دستیابی به توافق در آخر هفته، پس از لغو سفر ویتکاف و کوشنر به پاکستان از سوی ترامپ، کاهش یافت.
اطلاعات اختصاصی ایراناینترنشنال از شناسایی و انهدام اعضای یک شبکه جاسوسی و ترور وابسته به سپاه پاسداران حکایت دارد؛ از جمله یک آخوند غیرایرانیِ تحت تعقیب بینالمللی و مرتبط با جامعهالمصطفی که حملاتی علیه اهداف اسرائیلی و آمریکایی در کشورهای اطراف ایران را سازماندهی میکرد.
یک منبع اطلاعاتی اروپایی جزییات تازهای درباره خنثی کردن یک عملیات جاسوسی، خرابکاری و ترور بهدست سپاه پاسداران علیه اسرائیل در اختیار ایراناینترنشنال قرار داده است.
به گفته او، این فعالیتها زیر نظر یک افسر واحد مخفی ترور به نام علیرضا محمدی، با نام عملیاتی و مستعار مقداد حسنی انجام میشد.
مسئولیت اصلی محمدی استخدام شبکهای از افراد برای جمعآوری اطلاعات، جاسوسی و رصد اهدافی در اسرائیل و پایگاههای نظامی آمریکا در سراسر جهان استخدام بود. این افراد برای جمعآوری اطلاعات درباره اهداف ترور و مستندسازی دهها مرکز امنیتی و نظامی اسرائیل به این کشور اعزام شده بودند.
منابع آگاه به موضوع به ایراناینترنشنال گفتند یکی از نیروهای تحت نظارت محمدی، الشاد حاجیاف، ۳۷ ساله و تبعه یکی از کشورهای همسایه ایران، به عنوان طلبه در جامعهالمصطفی تحصیل میکند. او که با نام اکرم حاجیزاده نیز شناخته میشود، به اتهام تروریسم تحت تعقیب پلیس بینالملل، اینترپل، است، در ایران پناه گرفته و اکنون برای نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی کار میکند.
علیرضا محمدی
جامعه المصطفی العالمیه، یکی از مراکز آموزشی مذهبی در شهر قم و یکی از مهمترین نهادهای جمهوری اسلامی برای جذب نیرو به شاخه برونمرزی سپاه و ترویج ایدئولوژی مد نظر حاکمیت در خارج از مرزهای ایران است.
طبق اطلاعات دریافتی، حاجیاف مسئول هدایت یک هسته تروریستی است که هفته گذشته در یکی از کشورهای همسایه خنثی شد.
در همین رابطه، موساد هفته گذشته اعلام کرد که بهتازگی یک شبکه تروریستی مرتبط با جمهوری اسلامی را در یکی از کشورهای همسایه ایران منهدم کرده است.
هدف اصلی این شبکه وابسته به سپاه پاسداران، تخریب یک خط لوله نفتی، حمله به یک کنیسه و سفارت اسرائیل در کشور محل عملیات بود. هدف گرفتن رهبران جامعه یهودی آن کشور نیز در فهرست عملیات این گروه قرار داشت.
حاجیاف در فروردین ۱۴۰۳، دو بار به عنوان مهمان در برنامه تلویزیونی هلال که از شبکه اول تلویزیون جمهوری اسلامی پخش میشود، شرکت کرد. هلال که در وبسایت صداوسیما برنامهای برای «میزبانی از مهمانانی از ۲۷ کشور دنیا، از شرق تا غرب و پل ارتباطی ملت ایران با مسلمانان جهان» معرفی شده است، بر ترویج اسلام شیعی و مصاحبه با افرادی تمرکز دارد که به اسلام گرویده یا بهنوعی با تشیع خارج از مرزهای ایران مرتبط است.
این برنامه با همکاری جامعهالمصطفی تولید شده بود و هدف آن نمایش فعالیتها و نیروهای این نهاد بود. آمریکا سال ۱۳۹۹، جامعهالمصطفی را به اتهام ارتباط با فعالیتهای نظامی-اطلاعاتی نیروی قدس سپاه تحریم کرد.
در یک سال گذشته، چندین عملیات ترور سپاه پاسداران علیه اسرائیل در کشورهای آفریقایی از جمله سنگال و اوگاندا خنثی شدهاند که اعضای جامعه المصطفی در آن نقش داشتند.
آمریکا سال ۱۳۹۹، جامعهالمصطفی را به اتهام ارتباط با فعالیتهای نظامی-اطلاعاتی نیروی قدس سپاه تحریم کرد. در بیانیه وزارت خزانهداری ایالات متحده به تلاش جامعه المصطفی در تسهیل فعالیتهای نیروی قدس سپاه پاسداران در جذب نیرو اشاره شده بود.
در بخشی از این بیانیه آمده بود: «مرکز آموزشی بینالمللی جامعه المصطفی که در سراسر جهان شعبه دارد، به بستری برای جذب نیرو از سوی یگان قدس سپاه تبدیل شده است. از این نیروها برای جمعآوری اطلاعات . اجرای عملیات استفاده میشود؛ از جمله برای جذب نیروهای شبهنظامی با هدف اعزام به جنگ در سوریه.»
ضربات کاری به یگان ۴۰۰۰
موساد و شین بت، سرویسهای امنیت و اطلاعات خارجی و داخلی اسرائیل، همراه با ارتش این کشور دوشنبه اردیبهشت در بیانیهای مشترک اعلام کردند که در جریان حملات نظامی اسرائیل به اهدافی در جمهوری اسلامی، رحمان مقدم، رییس اداره عملیات ویژه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، موسوم به واحد ۴۰۰۰، و دو مامور دیگر این یگان در نخستین روزهای جنگ کشته شدند.
رسانههای اسرائیلی ۱۳ اسفند از کشته شدن مقدم خبر داده بودند.
رحمان مقدم
شناسایی و دستگیری بعضی از اعضای این شبکه تروریستی خنثیشده در ادامه عملیات پیاپی اسرائیل علیه واحدهای خرابکاری سپاه پاسداران طی یک ماه و نیم گذشته میسر شده است.
همه این گروهها زیر نظر مجید خادمی، رییس سازمان اطلاعات سپاه، فعالیت میکردند که ۱۷ فروردین در یکی از حملات اسرائیل کشته شد.
یک منبع داخل ایران به ایراناینترنشنال گفت مقدم، که پیش از اشتغال در سپاه، معاون هماهنگکننده حفاظت اطلاعات وزارت دفاع بود، در حمله هدفمند حوالی ظهر ۱۳ اسفند در جریان یکی از حملات اسرائیل به برجی در شهرک کوثر در بلوار ارتش تهران کشته شد. رسانههای اسرائیلی نیز همان زمان گزارشهای مبنی بر کشته شدن او منتشر کرده بودند.
افزون بر این، محسن سوری، یکی از چهرههای کلیدی این شبکه تروریستی که مسئولیت آموزش هستههای محلی در خارج از ایران را برعهده داشت، نیز از سوی اسرائیل هدف قرار گرفت.
طبق اعلام موساد و شینبت، سوری همراه با تعداد دیگری از نیروهای سپاه پاسداران در یک عملیات دقیق اطلاعاتی و پس از شناسایی خانه امن او کشته شدند. خبرگزاری دولتی ایران، ایرنا، و خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، ۱۰ فروردین تصاویری از مراسم خاکسپاری محسن سوری در کرج منتشر کردند، بیآنکه به نقش او اشاره کنند.
چهره دیگری به نام مهدی یکهدهقان، معروف به «دکتر»، نیز در عملیاتی مشابه کشته شد. این عضو یگان ۴۰۰۰ مسئول عملیات در ترکیه و انتقال پهپادهای انتحاری به قبرس بود. یکهدهقان یکی از مهرههای کلیدی مدیریت هستههای تروریستی است که زیر نظر علیرضا محمدی فعالیت میکردند. این شبکه نیروهایی را به کشورهای مختلف اعزام میکردند تا مکانهایی مشرف به پایگاههای نظامی آمریکا، بریتانیا و ناتو را شناسایی کنند.
کشتیهای نظامی، مناطق بندری و تاسیسات پدافند هوایی از دیگر اهداف نظارت و شناسایی این شبکه بود.
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند که به این عوامل دستور داده شده بود برای انجام عملیات نظارتی و جمعآوری اطلاعات، دوربین «نیکون پی۱۰۰۰» خریداری کنند. یکی از این ماموریتها در ترکیه انجام شد.
بهمن سال ۱۴۰۴ نیروهای امنیتی و اطلاعاتی ترکیه ۶ جاسوس مرتبط با دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی را بازداشت کردند. یکی از آنها اشکان جلالی، شهروند ایرانی مقیم ترکیه، بود. او ماموریت داشت تا از طریق دو شرکت خود در این کشور، پهپادهای مسلح به قبرس ارسال کند.
در آن زمان، بازپرس پرونده اعلام کرد که این شبکه از سوی دو افسر اطلاعاتی ایرانی به نامهای مهدی یکهدهقان و نجف رستمی هدایت میشد. این شبکه جاسوسی قصد داشت پایگاه هوایی آمریکا در اینجرلیک ترکیه را شناسایی و به آن حمله کند.
جمهوری اسلامی در جریان جنگ اخیر، چند بار به سوی این پایگاه هوایی در خاک ترکیه موشک شلیک کرد. به گفته منابع ترکیهای همه این موشکها رهگیری شدند.
در سالهای اخیر، نهادهای امنیتی اسرائیل از طریق عملیاتهای اطلاعاتی و ترورهای هدفمند، شمار زیادی از هستههای خرابکاری سپاه پاسداران و نیروی قدس را منهدم کرده است. با این حال، اکنون روشن شده است که اسرائیل در جریان جنگ ایران، شماری از مهمترین فرماندهان این گروهها را کشته و چند شبکه شناسایی و اطلاعاتیاش را نابود کرده است.
به نوشته پولتیکو، تنشهای میان واشینگتن و تهران از یک شوک اقتصادی فراتر رفته و در حال تبدیل شدن به بحرانی سیاسی برای دولتهای میانهروی اروپا است.
نشریه پولتیکو، دوشنبه هفتم اردیبهشت، در گزارشی تحلیلی، پیامدهای تقابل دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با جمهوری اسلامی بر ساختار سیاسی کشورهای اروپایی را بررسی کرد.
بر اساس این گزارش، رهبران اروپا همزمان با نگرانی از افزایش فزاینده قیمت انرژی و کاهش رشد اقتصادی، با چالشی سیاسی تازه روبهرو شدهاند؛ بحرانی که دولتهای میانهرو و طرفدار اتحادیه اروپا قدرت چندانی برای مهار آن ندارند و میتواند جریان اصلی سیاست در این بلوک را، که پیشتر نیز تضعیف شده بود، از هم بپاشد.
دولتهای فعلی در سراسر اروپا با فشار و انتقادهای تند احزاب راستگرا روبهرو شدهاند. گزارش پولیتیکو احتمال میدهد که این فشارها در سال آینده میلادی در فرانسه اوج بگیرد و حزب راستگرای «اجتماع ملی» را به پیروزی برساند.
به نوشته این رسانه، ورود راست رادیکال به کاخ الیزه شوک بزرگی به جهان وارد خواهد کرد.
سیموس بولاند، از مقامهای اقتصادی اروپا، میگوید هزینههای بالای انرژی به بخشهای غذا و مسکن سرایت کرده و اعتماد مردم را به توانایی نهادهای اروپایی برای محافظت از شهروندان از بین برده است.
فرانسه تنها کشوری نیست که طرفداران اروپای واحد در آن در حال ضعیفتر شدن هستند. پیروزی چهرههای نزدیک به کرملین در بلغارستان و بحران ائتلافی در رومانی، زنگ خطر را برای بروکسل بهعنوان مقر اصلی اتحادیه اروپا به صدا درآورده است.
در آلمان نیز، حزب راستگرای «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در حال پیشروی در مناطقی است که پیشتر پایگاه سنتی آن نبود.
رکود تورمی و بنبست تنگه هرمز
والدیس دومبروفسکیس، کمیسر اقتصاد اتحادیه اروپا، هشدار میدهد که تداوم انسداد تنگه هرمز و ماندگار شدن قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار، اروپا را با «رکود تورمی» روبهرو کرده است؛ وضعیتی که در آن رشد اقتصادی متوقف میشود و تورم بهشدت افزایش مییابد.
آلمان و ایتالیا که موتورهای اقتصادی اروپا هستند، ناچار شدهاند پیشبینیهای رشد خود را کاهش دهند.
ماریو دراگی، رییس سابق بانک مرکزی اروپا، پیشتر هشدار داده بود که اروپا بدون اصلاحات بنیادین با «مرگ تدریجی» روبهرو خواهد شد.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، معتقد است اروپا باید بیدار شود؛ زیرا رهبران آمریکا، روسیه و چین همگی در برابر منافع اروپا ایستادهاند.
او خواستار استقراض مشترک بیشتر برای تامین مالی پروژههای اروپایی است و اصرار بر بازپرداخت سریع بدهیهای دوران کرونا را در شرایط فعلی، «احمقانه» توصیف کرده است.
بسیاری از دولتهای اروپایی به دلیل بدهیهای دوران کرونا، توان مالی لازم برای سرمایهگذاریهای گسترده را ندارند.
این وضعیت باعث بروز درگیری میان کشورهای ثروتمند شمالی که خواستار کاهش هزینهها هستند و کشورهای جنوبی شده است که به حمایت بروکسل نیاز دارند.
حملات متقابل اسرائیل و حزبالله سرنوشت آتشبس میان دو طرف را با ابهام جدی روبهرو کرده است. همزمان، تنشهای لفظی میان رییسجمهوری لبنان و دبیرکل حزبالله بر نگرانیها نسبت به تشدید بیثباتی در این کشور افزوده است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، دوشنبه هفتم اردیبهشت گفتوگوهای مستقیم دولت لبنان با اسرائیل را «گناهی بزرگ» خواند و گفت این مذاکرات لبنان را «بیثبات» خواهد کرد.
او همچنین برقراری آتشبس در لبنان را نتیجه تلاشهای حکومت ایران دانست و افزود حزبالله به خلع سلاح تن نخواهد داد.
روزنامه هاآرتص پیشتر گزارش داده بود خلع سلاح این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنان گره اصلی در مذاکرات میان لبنان و اسرائیل به شمار میرود.
عون: مذاکره خیانت نیست، کشاندن کشور به جنگ خیانت است
جوزف عون، رییسجمهوری لبنان، هفتم اردیبهشت در واکنش به انتقاد اعضای حزبالله که مذاکره با اسرائیل را «خیانت» خوانده بودند، گفت: «خیانت را کسانی مرتکب میشوند که کشور خود را برای تامین منافع خارجی به جنگ میبرند.»
او افزود: «برخی ما را بهخاطر تصمیم به رفتن به مذاکرات بهبهانه نبود اجماع ملی مورد بازخواست قرار میدهند. من میپرسم: آیا زمانی که شما وارد جنگ شدید، اجماع ملی داشتید؟»
عون ادامه داد: «تا چه زمانی فرزندان جنوب [لبنان] باید تاوان جنگهای دیگران را در سرزمین ما بدهند؟»
حزبالله در سالهای اخیر در راستای حمایت از حماس و جمهوری اسلامی، وارد رویارویی نظامی با اسرائیل شده است.
دفتر ریاستجمهوری لبنان هفتم اردیبهشت اعلام کرد برقراری آتشبس پیششرط هرگونه مذاکره با اسرائیل است و وزارت امور خارجه آمریکا نیز این موضوع را پذیرفته است.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها تاکید کردهاند توقف درگیریها در لبنان بخشی از توافق میان تهران و واشینگتن است و حملات اسرائیل به لبنان نقض آتشبس به شمار میرود.
این در حالی است که اسرائیل نیز حزبالله را به ادامه فعالیتهای نظامی در جنوب لبنان و نقض آتشبس متهم کرده است.
حملات متقابل اسرائیل و حزبالله
صبح هفتم اردیبهشت، آژیر هشدار حمله راکتی و پهپادی در مناطق شمالی اسرائیل به صدا درآمد. ارتش اسرائیل خبر داد پهپاد پرتابشده از لبنان سقوط کرده است.
ارتش اسرائیل ساعاتی بعد حملاتی را علیه زیرساختهای حزبالله در دره بقاع، در شرق، و مناطق جنوبی لبنان انجام داد.
بنا بر اعلام رسمی اسرائیل، نظامیان این کشور در روزهای اخیر بیش از ۵۰ زیرساخت حزبالله را در جنوب لبنان نابود کردهاند.
خبرگزاری رویترز، دوشنبه هفتم اردیبهشت نوشت که حملات به شرق لبنان برای نخستین بار از زمان اجرایی شدن آتشبس با میانجیگری آمریکا در ۲۷ فروردین (۱۶ آوریل) صورت گرفته است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد هدف این حملات، نابودی زیرساختهای حزبالله در بقاع و مناطق جنوبی لبنان است. منابع امنیتی گزارش دادند چندین موشک به نزدیکی شهر «نبی شیت» در نزدیکی مرز سوریه اصابت کرده است.
ارتش اسرائیل نیز از کشته شدن سه عضو حزبالله در حملات هوایی در جنوب لبنان خبر داد. به گفته ارتش، این افراد ششم اردیبهشت پس از نزدیک شدن به نیروهای اسرائیلی مستقر در منطقه هدف قرار گرفتند.
به نوشته رسانههای بینالمللی، پادشاه بریتانیا، چارلز سوم، و ملکه کامیلا، اواخر روز دوشنبه در سفری چهار روزه وارد ایالات متحده میشوند. این سفر پس از تیراندازی در ضیافت خبرنگاران کاخ سفید و در بحبوحه تنش میان دو متحد نزدیک، بر سر جنگ ایران، اهمیتی دوچندان یافته است.
خبرگزاری رویترز دوشنبه هفتم اردیبهشت نوشت این سفر رسمی که از نظر جایگاه و پیامدها مهمترین سفر خارجی دوران پادشاهی چارلز به شمار میرود، همزمان با دویستوپنجاهمین سالگرد اعلام استقلال آمریکا از بریتانیا برگزار میشود و نخستین سفر یک پادشاه بریتانیا به آمریکا در دو دهه گذشته است.
این سفر با دیداری خصوصی با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، که خود را از طرفداران خاندان سلطنتی میداند، آغاز میشود و شامل سخنرانی در کنگره و یک ضیافت رسمی در کاخ سفید خواهد بود.
این سفر که از مدتها پیش برنامهریزی شده بود، اکنون در میانه تنشهای سیاسی میان دو کشور بر سر جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران انجام میشود. جنگی که باعث شده ترامپ نارضایتی خود را از عدم حمایت دولت بریتانیا از این عملیات بهصراحت بیان کند.
تیراندازی ششم اردیبهشت در مراسم انجمن خبرنگاران کاخ سفید در واشینگتن - که به گفته دادستان کل موقت آمریکا، احتمالا رییسجمهوری و مقامهای دولت هدف آن بودهاند - نیز سایهای سنگین بر این سفر انداخته است.
کاخ باکینگهام اعلام کرد پس از رایزنی میان مقامهای بریتانیا و آمریکا، این سفر طبق برنامه انجام خواهد شد و حادثه اخیر تاثیری بر برنامههای این سفر نخواهد داشت.
سخنگوی کاخ باکینگهام ششم اردیبهشت گفت: «پادشاه و ملکه از همه کسانی که با سرعت برای حفظ برنامه سفر تلاش کردند سپاسگزارند و مشتاق آغاز این سفر هستند.»
دیدار با ترامپ و برنامههای رسمی
پادشاه چارلز و ملکه کامیلا پس از ورود به واشینگتن، در دیداری خصوصی با ترامپ - که بارها از او بهعنوان «مردی بزرگ» یاد کرده - و همسرش ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، شرکت خواهند کرد.
این پادشاه ۷۷ ساله که همچنان تحت درمان سرطان قرار دارد، روز بعد در کنگره سخنرانی خواهد کرد. اقدامی که تنها برای دومین بار از سوی یک پادشاه بریتانیا انجام میشود.
خانواده سلطنتی سپس به نیویورک سفر خواهند کرد تا پیش از بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، یاد قربانیان این رویداد را گرامی بدارند.
ملکه نیز در این سفر صدمین سالگرد داستانهای کودکانه «وینی پو» را گرامی خواهد داشت.
این سفر در ایالت ویرجینیا به پایان میرسد. جایی که پادشاه با فعالان حوزه حفاظت از محیط زیست دیدار خواهد کرد. موضوعی که به بیش از پنج دهه فعالیت او در این حوزه اشاره دارد.
تلاش لندن برای ترمیم روابط ویژه
دولت کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، امیدوار است این سفر بتواند به تقویت «روابط ویژه» میان دو کشور کمک کند. روابطی که به گفته ناظران، به پایینترین سطح خود از زمان بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ رسیده است.
بحران سوئز یا جنگ دوم اعراب و اسرائیل که در جهان عرب، «تهاجم سه جانبه» نیز خوانده میشود یا در اسرائیل، «جنگ شبهجزیره سینا»، به اشغال مصر در اواخر سال ۱۹۵۶ از یک سو بهوسیله اسرائیل و متعاقبا فرانسه و بریتانیا اشاره دارد که اهداف آن، بازپسگیری مجدد کنترل کانال سوئز و برکناری جمال عبدالناصر، رییسجمهوری مصر، از قدرت بود
کریستین ترنر، سفیر بریتانیا در آمریکا، گفت که سفر پادشاه، بر تاریخ مشترک، فداکاریها و ارزشهای مشترک دو کشور تاکید خواهد کرد و افزود رویکرد لندن در این زمینه همان رویکرد سنتی بریتانیاست: «آرام بمان و ادامه بده.»
با وجود کاهش نسبی انتقادهای ترامپ از بریتانیا در روزهای اخیر، یک ایمیل داخلی پنتاگون نشان میدهد واشینگتن در حال بررسی بازنگری در حمایت خود از ادعای بریتانیا بر جزایر فالکلند بهعنوان اقدامی تنبیهی است؛ موضوعی که بار دیگر بر تنشها افزوده است.
منابع سلطنتی گفتهاند امکان دیدار زوج سلطنتی با قربانیان اپستین - آنگونه که برخی خواسته بودند - وجود ندارد، زیرا ممکن است بر روند پروندههای قضایی احتمالی، تاثیر بگذارد.
در همین حال، اندرو، برادر چارلز، که بهدلیل ارتباط با این مجرم جنسی آمریکایی اعتبار و جایگاه سلطنتی خود را از دست داده، همچنان با تحقیقات پلیس درباره ارتباطاتش روبهرو است.
تحلیلگران میگویند ساختار جدید قدرت در ایران پس از کشته شدن علی خامنهای، ممکن است این کشور را به سمت رفتارهای تهاجمیتر در خارج از مرزها سوق دهد. روندی که نشانههای آن در حملات اخیر به اهداف مرتبط با اسرائیل و یهودیان دیده میشود.
رهبری جدید در تهران که تحت سلطه سپاه پاسداران است، احتمالا کمتر تحت محدودیتهای مذهبی و ایدئولوژیک خواهد بود و بیشتر با انگیزههای امنیتی و انتقامی عمل خواهد کرد.
این ارزیابی در شرایطی مطرح است که از زمان حملات ۹ اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، مجموعهای از حملهها علیه اهداف یهودی و اسرائیلی در نقاط مختلف جهان رخ داده است.
در اروپا، گروهی مرتبط با ایران با نام «حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه» مسئولیت چندین حمله را بر عهده گرفته است؛ از جمله هدف قرار دادن آمبولانسهای داوطلب یهودی در لندن، حمله ناکام به دفترهای بانک آمریکا در پاریس، یک کنیسه در بلژیک و یک کنیسه و مدرسه یهودی در هلند.
در جمهوری آذربایجان نیز مقامها اعلام کردهاند طرحی منتسب به ایران برای هدف قرار دادن سفارت اسرائیل در باکو و مراکز جامعه یهودی را خنثی کردهاند.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی در تلآویو، به ایراناینترنشنال گفت جمهوری اسلامی پس از علی خامنهای احتمالا به سمت رفتارهای تهاجمیتر عملیاتی حرکت میکند و تهدید ناشی از هستههای خفته و حملات انفرادی، افزایش مییابد.
او گفت که «حملات انفرادی تهدید بزرگتری هستند» و توضیح داد این نوع حملات زمانی رخ میدهند که یک فرد بدون دستور مستقیم، اقدام به خشونت کند.
سیترینوویچ افزود: «فقط کافی است فضا را ایجاد کنید؛ همین باعث میشود کسی تصمیم بگیرد دست به اقدام بزند.»
او ساختار جدید جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۵ را «انقلاب سوم» توصیف کرد: «سومین مرحله تحول این نظام از سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷)، که در آن یک ساختار نظامی عملا کنترل دکترین ولایت فقیه را در دست گرفته و سپاه پاسداران بر تصمیمهای کلیدی مسلط شده است.»
به گفته او، این نظام نشان داده است از طریق نیروهای خارجی که برای سرکوب اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶ (دی ۱۴۰۴) به کار گرفته، از حمایت قابل توجهی در خارج از مرزهای خود برخوردار است.
سیترینوویچ گفت: «این نظام تلاش خواهد کرد خود را ادامه حکومت علی خامنهای نشان دهد.»
با این حال، او تاکید کرد که این رهبری همچنان با محدودیتهایی مواجه است، زیرا ساختاری را به ارث برده که جذابیت انقلابی آن مدتهاست از محبوبیت داخلیاش پیشی گرفته.
نقش نیروهای نیابتی و شبکههای منطقهای
گزارشها نشان میدهند حدود ۸۰۰ نیروی شبهنظامی عراقی، از جمله اعضای کتائب حزبالله و حرکت النجباء، چند روز پیش از سرکوب اعتراضات دی ماه وارد ایران شدند. سرکوبی که به کشته شدن دهها هزار معترض انجامید.
همچنین گزارشهایی از حضور نیروهای شیعه از ترکیه، افغانستان و پاکستان در ایران منتشر شده است.
نیروهای پاکستانی، موسوم به تیپ زینبیون، شاخهای از شبکه ایدئولوژیک تهران هستند که از میان جوامع شیعه جنوب آسیا جذب شدهاند. با این حال، تحلیلگران تاکید میکنند که این تنها بخشی از یک تصویر کلی است.
در همین زمینه، سایمون ولفگانگ فوکس، استاد دانشیار دانشگاه عبری اورشلیم، جواد نقوی، روحانی مستقر در لاهور را فردی توصیف میکند که شبکهای گسترده و پیچیده از مدارس علوم دینی شیعه را اداره میکند.
به گفته او، این مراکز روحانیون آموزشدیده در قم، محتوای رسانهای باکیفیت و یک مدل سیاسی مشخص تولید میکنند.
فوکس به ایراناینترنشنال گفت: «نقوی معتقد است باید مدل ایرانی در پاکستان اجرا شود.»
او افزود این مدل از حزبالله الهام گرفته است؛ گروهی از اقلیت شیعه لبنان که با پذیرش ولایت فقیه، به بازیگر مسلط در سیاست این کشور تبدیل شد.
فوکس گفت «این تصور که میتوان بر دولت مسلط شد، وجود دارد»، هرچند تاکید کرد این مقایسه محدود است، زیرا جامعه شیعه پاکستان سابقه مبارزه مسلحانه ندارد.
نفوذ فراتر از مرزها؛ از کشمیر تا هند
کلیف اسمیت، پژوهشگر انجمن خاورمیانه، که به کشمیر تحت کنترل هند سفر کرده، گفت تلاش جمهوری اسلامی برای تثبیت خود بهعنوان رهبر شیعیان «تا حدی موفق بوده» است.
او گفت: «ایده ایران در خارج از مرزهایش قویتر از داخل آن است.»
هند که بین ۲۰ تا ۴۰ میلیون شیعه دارد - دومین جمعیت بزرگ شیعه پس از ایران - کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
اسمیت گفت دولت هند عملا نفوذ تهران در میان شیعیان را تحمل کرده، زیرا آن را بهعنوان «موازنهای در برابر افراطگرایی سنی از پاکستان و مفید دانسته» است.
با این حال، اعتراضات پس از کشته شدن خامنهای باعث بازنگری در این رویکرد شده است.
او گفت یکی از کارشناسان هندی به او گفته: «بعد از دیدن اعتراضات، فهمیدیم باید زودتر به این موضوع توجه میکردیم.»
ابیناو پاندیا، از بنیاد اوسناس در هند، نیز گفت: «این غفلت گستردهتر است و نفوذ ایران تنها به شیعیان محدود نمیشود.»
او گفت هند حدود ۲۰۰ میلیون مسلمان - سومین جمعیت مسلمان جهان - را دارد و «تمرکز بیش از حد بر تهدید سنی»، باعث شده نفوذ جمهوری اسلامی در میان شیعیان نادیده گرفته شود.
پاندیا گفت: «بزرگترین سوءتفاهم این است که تصور میشود تهدید جهادی فقط از سوی سنیهاست و شیعیان کاملا وفادار هستند.»
او افزود: «شیعیان تاکنون نقش عمدهای در فعالیتهای تروریستی نداشتهاند، اما این برداشت میتواند مشکلساز باشد.»
سیترینوویچ هشدار داد عواقب کشته شدن خامنهای میتواند درگیری جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل را به «سطحی دشوارتر برای مهار» تبدیل کند.
او گفت: «این میتواند به نوعی جنگ مذهبی منجر شود که باید از گسترش آن جلوگیری کرد.»
او همچنین در مورد افزایش فعالیتهای برونمرزی حکومت ایران هشدار داد و گفت: «با توجه به این ظرفیتها و حضور جوامع همسو در جهان، بهویژه در کشورهایی مانند هند، احتمال افزایش این فعالیتها بسیار بالاست.»