گزارش نیویورک تایمز و پولیتیکو درباره سیاست ترامپ در قبال تهران و جدایی واشینگتن از اروپا
نیویورکتایمز و پولیتیکو در تحلیلهایی نوشتهاند که دونالد ترامپ با دیپلماسی تهاجمی و تهدید، در پی واداشتن تهران به عقبنشینی سریع است، اما سرسختی جمهوری اسلامی و نگرانی متحدان آمریکا، این رویکرد را به عاملی برای کاهش نفوذ واشینگتن تبدیل کرده است.
در حالی که ترامپ مدعی است حکومت ایران با شروط او موافقت کرده است، مقامات تهران این ادعاها را رد کردهاند. این تضاد ادراکی، همزمان با سفر احتمالی جیدی ونس به اسلامآباد، بیش از پیش نمایان شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تکیه بر دیپلماسی تهاجمی تلاش میکند تهران را به تسلیم سریع در برابر خواستههای خود وادار کند، اما به نظر میرسد او با کشوری روبهرو است که سرسختتر از پیشبینیهای اولیه بوده است.
این رویارویی در سطح بینالمللی هزینههای سنگینی به واشینگتن تحمیل کرده است؛ به طوری که نشریه «پولتیکو» از تسریع روند «جدایی آمریکا از جهان» خبر میدهد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبر صداوسیما گفت هنوز تصمیم قطعی درباره شرکت یا عدم شرکت در مذاکرات پاکستان گرفته نشده است.
بقائی افزود این موضوع ناشی از «بیتصمیمی» نیست، بلکه به پیامهای متناقض، رفتارهای ضدونقیض و اقدامات غیرقابل قبول طرف آمریکایی مربوط میشود.
او تاکید کرد هر وقت مذاکرات «نتیجهمحور» شود، جمهوری اسلامی درباره حضور در آن تصمیم خواهد گرفت.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در پایان گفت: «چیزی که مهم است این است که به این نتیجه برسیم مشارکت در روند دیپلماتیک منافع ما را تامین میکند.»
در آستانه پایان یافتن آتشبس میان جمهوری اسلامی و آمریکا، چشمانداز ازسرگیری دور دوم گفتوگوها مبهم است. از یکسو اظهار نظرهای مقامهای تهران از تردید درباره مشارکت در مذاکرات حکایت دارد و از سوی دیگر پاکستان تلاش میکند مسیر دیپلماسی ادامه یابد و آتشبس تمدید شود.
در ساعتهای گذشته، مجموعهای از موضعگیریهای متناقض و گاه متضاد از سوی مقامهای پاکستانی، رسانههای جهانی به نقل از منابع آگاه و چهرههای سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی منتشر شده است که همگی از شکنندگی آتشبس و ازسرگیری گفتوگوها حکایت دارد.
وبسایت آکسیوس، همینطور روزنامههای نیویورکتایمز و واشینگتنپست به نقل از منابع آگاه نوشتند که عزیمت برنامهریزیشده جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، به اسلامآباد در روز سهشنبه ساعتها به تعویق افتاد، زیرا رهبری ایران همچنان بر سر شرکت در دور جدید مذاکرات صلح اختلاف نظر دارد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه خبر صداوسیما گفت هنوز تصمیم قطعی درباره شرکت یا عدم شرکت در مذاکرات پاکستان گرفته نشده است.
بقایی افزود این موضوع ناشی از «بیتصمیمی» نیست، بلکه به پیامهای متناقض، رفتارهای ضدونقیض و اقدامات غیرقابل قبول طرف آمریکایی مربوط میشود.
او تاکید کرد هر وقت مذاکرات «نتیجهمحور» شود، جمهوری اسلامی درباره حضور در آن تصمیم خواهد گرفت.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در پایان گفت: «چیزی که مهم است این است که به این نتیجه برسیم مشارکت در روند دیپلماتیک منافع ما را تامین میکند.»
تاکید پاکستان بر تلاش برای پیشرفت دیپلماسی
در یکی از تازهترین تحولها، وزارت امور خارجه پاکستان شامگاه سهشنبه در بیانیهای اعلام کرد که از واشینگتن و تهران خواسته است آتشبس را تمدید کنند؛ درخواستی که نشان میدهد اسلامآباد، همزمان با ایفای نقش میانجی، نگران فروپاشی فرصت دیپلماتیک پیش از آغاز احتمالی مذاکرات است.
همزمان، عطاالله تارِر، وزیر اطلاعرسانی پاکستان، در شبکه اجتماعی ایکس، وضعیت موجود در ساعت ۱۹:۳۰ به وقت پاکستان (حدود ۶:۳۰ عصر به وقت ایران) را اینطور توصیف کرد: «هنوز پاسخی رسمی از سوی طرف ایرانی درباره تایید اعزام هیات برای شرکت در مذاکرات صلح اسلامآباد دریافت نشده است.»
او همچنین تاکید کرد که پاکستان بهعنوان میانجی مذاکرات همچنان بهطور مستمر با مقامهای حکومت ایران در تماس است و مسیر دیپلماسی را دنبال میکند.
تارر همچنین تصمیم جمهوری اسلامی در خصوص شرکت در مذاکرات پیش از پایان آتشبس دو هفتهای را «بسیار تعیینکننده» خواند و نوشت که این کشور «صادقانه» تلاش میکند رهبری جمهوری اسلامی را به مشارکت در دور دوم مذاکرات متقاعد کند.
پیش از انتشار این خبرها، خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از «دو مقام منطقهای» گزارش داد آمریکا و جمهوری اسلامی برای شرکت در دور تازه مذاکرات در اسلامآباد اعلام آمادگی کردهاند.
بر اساس این گزارش، منابع پاکستانی تایید کردهاند که جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، صبح چهارشنبه وارد اسلامآباد خواهند شد.
مقامهای جمهوری اسلامی چه میگویند؟
با این حال، از داخل ایران نشانههای روشنی از آمادگی قطعی برای حضور در مذاکرات دیده نمیشود.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، همزمان با انتشار پست وزیر اطلاعرسانی پاکستان، رفتارهای دونالد ترامپ در قبال جمهوری اسلامی را ناشی از «درک غلط او» از واقعیتهای ژئوپلیتیک خواند و مدعی شد این اظهارات شرایط را پیچیدهتر کرده است.
مالکی در گفتوگو با رسانهها مذاکرات را به محاصره دریایی بندرهای ایران از سوی آمریکا مشروط کرد و افزود: «اگر سواحل ایران ناامن شود، امنیت از تمام سواحل منطقه رخت برخواهد بست و در این شرایط هیات تصمیمگیرنده در دور دوم مذاکرات شرکت نخواهد کرد.»
او تاکید کرد این موضع به طرف پاکستانی ابلاغ شده و در صورت «نپذیرفتن شروط جمهوری اسلامی» تهران مایل به مذاکره نخواهد بود.
پس از آن، احمد نادری، عضو هیاترییسه مجلس، گفت که هیچ تیم ایرانی در پاکستان حضور ندارد و خبرسازی رسانهها کذب است.
رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع جمهوری اسلامی، نیز گفت: «باید در همه میادین اعم از میدان رزم، حوزه دیپلماسی و خیابان با قدرت دشمن را به تسلیم کامل برسانیم.»
پیش از آن، عبدالله حاجیصادقی، نماینده رهبر جمهوری اسلامی در سپاه پاسداران، گفته بود که فعلا مذاکرهای در کار نیست و «هر زمان دشمن شروط ما را قبول کرد» وارد مذاکره میشوند.
پیش از بقایی تنها عضو دولت که در این باره اظهار نظر کرد، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، بود. او گفت: «مذاکرات در امتداد میدان است، اگر قرار بر تسلیم باشد، ملت ایران تسلیمناپذیر هستند، اما چنانچه موضع خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در نیمروز سهشنبه یکم اردیبهشت بر «عدم شرکت در مذاکرات» تاکید داشت. این خبرگزاری نوشت، در حالی که برخی رسانهها طی چند روز گذشته از برگزاری دور دوم مذاکرات در اسلامآباد خبر دادهاند، تاکنون موضع جمهوری اسلامی در خصوص عدم شرکت در مذاکرات تغییری نکرده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که دیپلماتهای اتحادیه اروپا بر سر اعمال تحریمهای جدید علیه مقامات جمهوری اسلامی که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را مختل میکنند، به توافق رسیدهاند.
کالاس افزود: «آزادی کشتیرانی قابل مذاکره نیست. تغییرات روزانه وضعیت تنگه هرمز بین باز و بسته بودن خطرناک است. عبور از این تنگه باید بدون هزینه و آزاد باقی بماند.»
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین گفت ماموریت امنیت دریایی اتحادیه اروپا «سریعترین راه» برای تضمین عبور امن در خلیج فارس پس از برقراری صلح خواهد بود.
مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در شبکه ایکس نوشت: «آسمان کشور در تسخیر دشمن است، زیرساختها در معرض نابودی قرار دارند و نیروهای مسلح ابزار لازم برای دفاع هوایی را ندارند.»
او در ادامه نوشت در این بنبست، تنها راه نجات «توافق عادلانه» است و تاکید کرد: «تندروهایی که امروز با لجاجت مانع میشوند، فردا در برابر ویرانی وطن چه پاسخی برای خدا و این ملت مظلوم خواهند داشت؟»
پنتاگون جزئیات بیشتری از درخواست بودجه دفاعی ۱.۵ تریلیون دلاری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای سال مالی ۲۰۲۷را منتشر کرد؛ افزایشی که بهمراتب بزرگترین رشد سالانه در هزینههای دفاعی آمریکا در دوران پس از جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
مقامهای پنتاگون سهشنبه اول اردیبهشت به خبرنگاران گفتند در یک تغییر جدید، پنتاگون دستهبندیای ایجاد کرده که آن را «اولویتهای ریاستجمهوری» مینامد و شامل دفاع موشکی «گنبد طلایی»، برتری پهپادی، هوش مصنوعی و زیرساختهای داده و همچنین پایه صنعتی دفاعی است.
سال گذشته، ترامپ از کنگره بودجهای ۸۹۲.۶ میلیارد دلاری برای دفاع ملی درخواست کرد و سپس با افزودن ۱۵۰ میلیارد دلار دیگر از طریق یک بودجه تکمیلی، برای نخستین بار در تاریخ، مجموع این هزینهها را به بیش از یک تریلیون دلار رساند.
در بخش نیروی دریایی، بیش از ۶۵ میلیارد دلار برای خرید ۱۸ ناو جنگی و ۱۶ کشتی پشتیبانی در نظر گرفته شده و قرار است ساخت آنها به کارخانههای جنرال داینامیکس و هانتینگتون اینگالز سپرده شود.
این بودجه بخشی از ابتکار موسوم به «ناوگان طلایی» است که به گفته مقامهای وزارت جنگ آمریکا، بزرگترین درخواست کشتیسازی این کشور از سال ۱۹۶۲ به این سو به شمار میآید.
به گفته مقامها، این بودجه همچنین خرید جنگندههای اف-۳۵ ساختلاکهید مارتین را به ۸۵ فروند در سال افزایش میدهد و شامل ۱۰۲ میلیارد دلار برای خرید هواپیما و تحقیق و توسعه است؛ افزایشی ۲۶ درصدی نسبت به سال قبل.
بر اساس جزئیات اعلام شده، توسعه سامانههای نسل بعدی مانند جنگنده اف-۴۷ شرکت بوئینگ نیز در اولویت قرار دارد، در حالی که ۶.۱ میلیارد دلار برای بمبافکن بی-۲۱ شرکت نورثروپ گرومن درخواست شده است.
در حوزه پهپادها، مقامهای ارشد آمریکا این درخواست را بزرگترین سرمایهگذاری تاریخ این کشور در جنگ پهپادی و فناوریهای مقابله با پهپاد خواندهاند. در این بودجه ۵۳.۶ میلیارد دلار برای پلتفرمهای خودکار پهپادی و لجستیک میدان نبرد در نظر گرفته شده و ۲۱ میلیارد دلار دیگر نیز به مهمات، فناویهای ضدپهپاد و سامانههای پیشرفته اختصاص یافته است.
گروه جنگ خودکار که پیشتر حدود ۲۲۵ میلیون دلار دریافت میکرد، شاهد افزایش بودجه تا حدود ۵۴ میلیارد دلار خواهد بود.
مقامهای ارشد پنتاگون گفتند بخش اعظم این بودجه صرف بهکارگیری فناوریهایی میشود که هماکنون وجود دارند و تحقیقات پایه بلندمدت در برنامهریزی مالی در نظر گرفته نشده است.
این بودجه قراردادهای خرید چندساله برای برنامههای مهمات بیشتری را پیشنهاد میکند و استدلال میکند که قراردادهای بلندمدت، ثبات لازم را برای شرکتهای بزرگ دفاعی و همچنین تامینکنندگان کوچک و متوسط آنها فراهم میکند تا تولید را گسترش دهند.
این درخواست شامل افزایش دستمزد نیروهای نظامی است که بهطور ویژه نیروهای درجهپایینتر را شامل میشود.
این بودجه همچنین پیشنهاد میکند که تعداد نیروهای نظامی در سال آینده با استخدام ۴۴ هزار نیروی اضافی افزایش یابد. در سال ۲۰۲۶ افزایش نیروی ۲۰ هزار نفری در نظر گرفته شده است.
مقامهای نظامی آمریکا تاکید میکنند که این بودجه شامل تامین مالی برای جنگ علیه جمهوری اسلامی نیست.
پیشتر راسل ووت، مدیر بودجه کاخ سفید، با دفاع از درخواست ۱.۵ تریلیون دلاری رییسجمهوری آمریکا، برای بودجه نظامی گفت که نمیتواند هزینه جنگ ایران را برآورد کند.
این درخواست با انتقاد قانونگذاران آمریکایی از هر دو حزب روبهرو شده است. مخالفان به سابقه تاریخی پنتاگون در فقدان پاسخگویی مالی اشاره میکنند.
ووت در جلسه استماع کمیته بودجه مجلس نمایندگان که چهارشنبه ۲۶ فروردین برگزار شد، گفت: «ما هنوز آماده نیستیم که با یک درخواست مشخص نزد شما بیاییم. هنوز داریم روی آن کار میکنیم. در حال بررسی هستیم تا مشخص شود چه چیزهایی لازم است.»
هزینه جنگ ایران همچنان یکی از پرسشهای بیپاسخ در کنگره آمریکا است. درخواست اولیه ۲۰۰ میلیارد دلاری برای تامین بودجه اضافی این جنگ، ماه گذشته با مخالفت شدید در کنگره روبهرو شد.
یک مقام ارشد پنتاگون گفت زمانبندی فرآیند تخصیص بودجه به این معناست که احتمالا برای پوشش هزینههای عملیاتی کوتاهمدت و نیازهای ناشی از این درگیری، یک درخواست بودجه تکمیلی لازم خواهد بود.
