پاکستان: هنوز پاسخی از تهران درباره اعزام هیات به مذاکرات اسلامآباد دریافت نکردهایم
وزیر اطلاعرسانی پاکستان اعلام کرد که هنوز پاسخ رسمی از سوی جمهوری اسلامی درباره تایید اعزام هیات این کشور برای حضور در مذاکرات «صلح» اسلامآباد دریافت نشده است.
وزیر اطلاعرسانی پاکستان افزود که پاکستان بهعنوان میانجی، بهطور مستمر با طرف ایرانی در تماس است و مسیر دیپلماسی و گفتوگو را دنبال میکند.
او تاکید کرد که آتشبس ساعت سه و ۲۰ دقیقه صبح به وقت تهران (چهار و ۵۰ دقیقه صبح به وقت پاکستان» به پایان میرسد و تصمیم تهران برای شرکت در مذاکرات پیش از پایان آتشبس دو هفتهای، بسیار حیاتی است.
وزیر اطلاعرسانی پاکستان در ادامه گفت: «پاکستان تلاشهای صادقانهای برای متقاعد کردن رهبری جمهوری اسلامی جهت مشارکت در دور دوم مذاکرات انجام داده و این تلاشها همچنان ادامه دارد.»
وزارت خارجه عربستان سعودی «طرح تروریستی» که امارات متحده عربی را هدف قرار داده بود، محکوم کرد و اعلام کرد از امارات متحده عربی در مقابله با افراطگرایی و «تروریسم» حمایت میکند.
اداره امنیت دولتی امارات متحده عربی،پیشتر در ۳۱ فروردین اعلام کرد یک «گروه تروریستی» مرتبط با جمهوری اسلامی را شناسایی کرده و اعضای آن را بازداشت کرده است.
دولت امارات متحده عربی گفته بود اعضای این گروه در زمینه جذب نیرو و سازماندهی فعالیتها اقدام میکردند و هدفشان دسترسی به مراکز و اماکن حساس کشور بوده است.
دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که تابستان پیشرو به دلیل کمبود سوخت ناشی از جنگ در خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، حتی در بهترین حالت نیز برای اروپا دشوار خواهد بود. همزمان، اتحادیه اروپا در تلاش است دامنه تحریمها علیه جمهوری اسلامی را افزایش دهد.
یورگنسن سهشنبه یکم اردیبهشت در مادرید به خبرنگاران گفت اتحادیه اروپا در حال در نظر گرفتن تمهیداتی برای کاهش اثرات جنگ ایران بر تامین سوخت هواپیماهاست.
او افزود: «در صورت نیاز ممکن است منابع سوخت جت موجود را دوباره توزیع و به اشتراک بگذاریم.»
شرکتهای هواپیمایی اروپایی هشدار دادهاند که به دلیل جنگ ایران که مسیر اصلی تامین سوخت از طریق تنگه هرمز را مسدود کرده است، طی چند هفته آینده با کمبود سوخت مواجه خواهند شد.
حدود ۷۵ درصد از سوخت هواپیماها در اروپا از خاورمیانه تامین میشود.
پیشتر کمیسر اقتصادی اتحادیه اروپا به کشورهای عضو هشدار داده بود صرف کردن هزینههای خارج از بودجه برای مهار قیمت سوخت، «پیامدهای مالی جدی» خواهد داشت و از دولتها خواست از حمایتهای مالی بیش از حد برای پایین نگه داشتن قیمت انرژی خودداری کنند.
مقامات اتحادیه اروپا هشدار دادند شوک ناشی از جنگ ایران ممکن است باعث بروز بحران مالی در اتحادیه اروپا شود.
کمیسیون اروپا در گفتوگو با کشورهای عضو تاکید کرد سیاستهای حمایتی مانند اعطای یارانه، کاهش مالیات و تعیین سقف قیمت، باید از نظر زمان و دامنه، محدود باشند.
بروکسل نمیخواهد بحران انرژی سال ۲۰۲۲ تکرار شود. این بحران به تورم شدید و افزایش چشمگیر بدهی دولتها انجامید.
افزایش دامنه تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی
دو دیپلمات اتحادیه اروپا اعلام کردند که این اتحادیه معیارهای تحریمهای خود علیه جمهوری اسلامی را گسترش خواهد داد تا افرادی را نیز شامل شود که مسئول مسدود کردن تنگه هرمز هستند.
تنگه هرمز نزدیک به دو ماه است تا حد زیادی بسته شده و بازارهای جهانی انرژی و کالا را دچار اختلال کرده است.
تهران عملا این تنگه را ۹ اسفند، پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل بست و حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را قطع کرد.
تعداد نفتکشهایی که پس از بازگشایی کوتاه تنگه هرمز در روز جمعه توانستند از این تنگه عبور کنند، اندکی افزایش یافت اما با بسته شدن دوباره این تنگه، این تعداد بهشدت کاهش یافت.
یکی از این دیپلماتها به رویترز گفت: «میان سفرای کشورهای عضو اتحادیه اروپا توافقی سیاسی شکل گرفته بود که بر اساس آن، معیارها برای تحریم ایران تغییر کند تا بتوان افراد و نهادهایی را که در ایجاد اختلال در کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز موثرند، در فهرست تحریمها قرار داد.»
منبع دیپلماتیک دوم نیز گفت که سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا به چند هفته زمان نیاز دارد تا هرگونه فهرستگذاری جدید را آماده کند.
اتحادیه اروپا بهمن سال گذشته سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و اسفند ۱۴۰۴ نیز شماری دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی را به دلیل نقض حقوق بشر به فهرست تحریمهای خود افزود.
ایران در وضعیتی میان بیم و امید، روزهای پس از جنگ و آتشبس موقت را سپری میکند اما آنچه شهروندان در خیابانها تجربه میکنند، نه آرامش، بلکه خفقانی است که با تکیه بر پروپاگاندا و حضور نظامی، چهره شهرها را به یک پادگان بزرگ بدل کرده است.
در حالی که اینترنت در ایران همچنان قطع است، ماشین تبلیغات جمهوری اسلامی تصاویری گزینشی از «عادی بودن اوضاع» مخابره میکند، اما واقعیت روی زمین چیز دیگری است.
در تهران و دیگر شهرهای بزرگ، چهره خیابانها به فضای دهه ۶۰ و دوران جنگ هشت ساله بازگشته است.
نیویورکتایمز و پولیتیکو در تحلیلهایی نوشتهاند که دونالد ترامپ با دیپلماسی تهاجمی و تهدید، در پی واداشتن تهران به عقبنشینی سریع است، اما سرسختی جمهوری اسلامی و نگرانی متحدان آمریکا، این رویکرد را به عاملی برای کاهش نفوذ واشینگتن تبدیل کرده است.
در حالی که ترامپ مدعی است حکومت ایران با شروط او موافقت کرده است، مقامات تهران این ادعاها را رد کردهاند. این تضاد ادراکی، همزمان با سفر احتمالی جیدی ونس به اسلامآباد، بیش از پیش نمایان شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تکیه بر دیپلماسی تهاجمی تلاش میکند تهران را به تسلیم سریع در برابر خواستههای خود وادار کند، اما به نظر میرسد او با کشوری روبهرو است که سرسختتر از پیشبینیهای اولیه بوده است.
این رویارویی در سطح بینالمللی هزینههای سنگینی به واشینگتن تحمیل کرده است؛ به طوری که نشریه «پولتیکو» از تسریع روند «جدایی آمریکا از جهان» خبر میدهد.
تفاوت ادراکی و سبکهای مذاکراتی
روزنامه نیویورک تایمز، در گزارشی تحلیلی که سهشنبه یکم اردیبهشت منتشر شد، بر تضاد عمیق سبک مذاکره دولت کنونی آمریکا با سبکی که دولتهای قبلی پیش گرفته بودند، تمرکز کرده است. رابرت مالی، که سابقه مذاکرات طولانی با تهران را دارد، به این روزنامه گفت: «ترامپ فردی عجول و دمدمیمزاج است، در حالی که رهبران جمهوری اسلامی سرسخت و بااراده هستند. ترامپ به دنبال خروجیهای پرزرقوبرق و تیترهای خبری است، اما برای رهبری جمهوری اسلامی تمامی جزییات مذاکرات مهم است.»
این گزارش تاکید میکند که برخلاف تیمهای قبلی مذاکرهکننده آمریکا که با لشکری از کارشناسان هستهای و اطلاعاتی در مذاکرات حضور پیدا میکردند، تیم ترامپ بسیار سبُک و بدون همراهی متخصصان سفر میکند؛ با این باور که مهارتهای معاملات املاکی در نیویورک برای حل پرونده جمهوری اسلامی کافی است.
نیویورک تایمز همچنین به تاریخچه توافق سال ۲۰۱۵ اشاره میکند که بیش از ۱۶۰ صفحه بود و هر بند آن از جدالی طولانی در مذاکرات حاصل شده بود.
وندی شرمن، معاون پیشین وزارت امور خارجه آمریکا و مذاکرهکننده ارشد سابق، در گفتوگو با این روزنامه یادآوری کرد: «من به خاطر دارم که سرانجام در هتل بر سر بندها توافق کردیم، اما چند روز بعد رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرد که شرایط متفاوتی را در نظر دارد.»
این گزارش هشدار میدهد که ترامپ اکنون با تهدید به نابودی نیروگاهها و پلهای ایران، سعی دارد فشار را به حداکثر برساند، در حالی که جمهوری اسلامی با اعمال کنترل بر جریان تجارت در تنگه هرمز، پاسخ این فشارها را میدهد.
نشریه پولتیکو نیز سهشنبه یکم اردیبهشت ابعاد دیگری از این بحران را بررسی کرده و نوشته است که اقدامات غیرقابل پیشبینی ترامپ در حال تخریب اتحادهای قدیمی است.
پولتیکو به نقل از توماس رایت، مقام سابق امنیت ملی آمریکا، نوشت: «متحدان نمیدانند چه چیزی را باور کنند، دشمنان نمیدانند از چه چیزی بترسند و حتی کابینه خود ترامپ هم نمیداند استراتژی یا نیت واقعی او چیست.»
این سردرگمی باعث شده است تا کشورهایی که با بحران سوخت و تورم مواجهند، به دنبال شرکای جدیدی بگردند.
یک دیپلمات آسیایی به این نشریه گفت: «بسیاری از مردم از هرجومرج این جنگ خسته شدهاند و نسبت به تاثیرات اقتصادی آن وحشتزده هستند.»
این گزارش همچنین به واکنش تند متحدانی چون کانادا پرداخته است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در پیامی ویدیویی روابط اقتصادی با آمریکا را خطرناک توصیف کرد و گفت: «ما باید مراقب خودمان باشیم، زیرا نمیتوانیم به یک شریک خارجی تکیه کنیم. ما نمیتوانیم روی آینده خود شرطبندی کنیم و منتظر بمانیم تا رفتار بیثباتکننده همسایهمان ناگهان متوقف شود.»
پولتیکو معتقد است این وضعیت، کشورهای آسیایی و اروپایی را به سمت چین سوق میدهد؛ کشوری که اکنون به عنوان جایگزینی برای تامین انرژیهای سبز دیده میشود.
بحران در میدان نبرد و دیپلماسی
به نوشته نیویورک تایمز، درحالی که نیروی دریایی آمریکا موتورخانه یک کشتی بزرگ با پرچم ایران را هدف قرار داده و آن را توقیف کردند، ترامپ در شبکههای اجتماعی با لحنی تهدیدآمیز نوشت: «امیدوارم توافق را بپذیرند، چون اگر نپذیرند، ایالات متحده نیروگاهها و پلها را در ایران از بین خواهد برد. دیگر خبری از آقای مهربان نیست.»
این تغییر لحن از ستایش رهبران باقیمانده در ایران به تهدید به نابودی کامل، نشاندهنده بیثباتی در رویکردی است که متحدان واشینگتن را بیش از پیش نگران کرده است.
پولتیکو خاطرنشان میکند که حتی در حوزههای دیپلماتیک نیز نفوذ آمریکا در حال کاهش است.
پیامهای دیپلماتیک افشا شده از سفارتخانههای آمریکا در تاجیکستان، اندونزی و بحرین نشان میدهند که روایتهای ضدآمریکایی به شدت در حال گسترشاند.
در حالی که سخنگوی کاخ سفید مدعی است این اقدامات جهان را امنتر میکند، تحلیلگران معتقدند این مسیر ممکن است به انزوای تاریخی ایالات متحده منجر شود؛ چرا که حتی نزدیکترین متحدان واشینگتن مانند بریتانیا و فرانسه، اکنون بدون حضور آمریکا در حال تشکیل جلساتی برای مدیریت امنیتی منطقه پس از جنگ هستند.
وزارت جنگ آمریکا با انتشار ویدیویی، لحظه توقیف نفتکش تحریمشده و بدون تابعیت «تیفانی» را در حوزه مسئولیت هند-اقیانوس آرام نشان میدهد.
پیشتر آمریکا شرکت «ایاناسای» را که مدیریت این کشتی را بر عهده دارد، بهدلیل مشارکت در حمل نفت ایران و انجام انتقال کشتیبهکشتی با نفتکشهای تحریمشده، در فهرست تحریمها قرار داده بود.
