روسیه: در هر توافقی، واشینگتن باید همه تحریمهای تهران را لغو کند
میخاییل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، در واکنش به گمانهزنیها درباره کاهش مرحلهای تحریمهای جمهوری اسلامی در توافق احتمالی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: کاهش مرحلهای تحریمها کافی نیست، واشینگتن باید همه تحریمها را لغو کند و تضمین دهد که دوباره اعمال نخواهند شد.
به گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، در مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی توقف غنیسازی اورانیوم برای ۱۵ سال، تبدیل اورانیوم به سوخت و نظارت کامل بر تاسیسات هستهای مطرح است. این گزارش میگوید تهران خواستار خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و لغو تحریمهای اقتصادی شده و آمریکا نیز بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کرده است. بر اساس این گزارش، در اسرائیل نگرانی وجود دارد که چنین توافقی تهدید جمهوری اسلامی را به تعویق بیندازد، اما به حفظ حکومت منجر شود.
وزیر دفاع استرالیا، بسته شدن دوباره تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی را تحولی ناامیدکننده دانست.
ریچارد مارلز در گفتوگو با شبکه خبری ایبیسی استرالیا گفت: «آنچه اکنون باید شاهد آن باشیم، پیگیری همه مسیرهای دیپلماتیک برای تبدیل آتشبس موقت به یک آتشبس دائمی است، تا تنگه هرمز باز شود، زنجیره تأمین جهانی سوخت به وضعیت عادی بازگردد و مسیر تحولات به سمت صلح هدایت شود.»
او درباره موضع کانبرا در مورد اقدامات آمریکا گفت تصمیم آمریکا برای جلوگیری از خروج کشتیها از بنادر ایران را «قضاوت نمیکند» و آن را «واکنشی به تصمیم اساسی ایران برای بستن تنگه هرمز» توصیف کرد.
مارلز گفت: «میتوانم واکنش آمریکا را درک کنم. آنها در میانه مذاکراتی هستند که در حال انجام است و در نهایت، آنچه ما میخواهیم ببینیم، باز بودن تنگه هرمز است."»
اداره امور جهانی کانادا در شبکه اجتماعی ایکس گزارشهای مربوط به نامزدی جمهوری اسلامی برای کمیته برنامه و هماهنگی شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد را نادرست خواند.
این اداره در مورد موضع کانادا در مورد نامزدی جمهوری اسلامی برای این نهاد مشورتی بدون نقش تصمیمگیری نوشت: «ایران به عنوان بخشی از گروه آسیا و اقیانوسیه نامزد شده بود. کانادا عضو این گروه نیست و این نامزدی را تأیید یا به آن رأی نداده است.»
اداره امور جهانی کانادا اشاره کرد: «طبق رویههای تعیینشده، هیچ رأیگیری انجام نشد» و نوشت: «کانادا از ایران برای مناصب تأثیرگذار در سازمان ملل متحد حمایت نمیکند.»
این اداره تاکید کرد: «ما به همکاری فعال با شرکای خود برای مقابله با نامزدی ایران ادامه خواهیم داد.»
با این حال، هیلل نویر، وکیل بینالمللی و مدیر اجرایی دیدبان سازمان ملل در پیامی در شبکه ایکس، نوشت: «کانادا با نامزدی جمهوری اسلامی ایران برای عضویت در کمیتهای از سازمان ملل متحد که به مسائل حیاتی از جمله حقوق زنان و پیشگیری از تروریسم میپردازد، موافقت کرد - و برخلاف ایالات متحده در همان جلسه و همانطور که کانادا و کشورهای اتحادیه اروپا در گذشته اخیر اعتراض کردهاند، به این موضوع اعتراض نکرد.»
کانون حقوق بشر ایران اعلام کرد که حامد ولیدی و نیما شاهی، دو زندانی سیاسی محکوم به اعدام، به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
در این ارتباط، کانون حقوق بشر ایران نسبت به خطر اجرای حکم اعدام این دو زندانی سیاسی هشدار داد.
بر اساس گزارشها، ولیدی و شاهی در ۲۳ اردیبهشت سال گذشته در تهران به دست ماموران امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شدند.
بر اساس این گزارشها، این دو زندانی سیاسی برای اخذ اعترافات اجباری تحت فشار و شکنجه قرار گرفته بودند.
آنها دراوایل مهر سال گذشته در شعبه سوم دادگاه انقلاب اسلامی کرج به اتهاماتی از جمله «محاربه»، «عضویت در گروه مجرمانه» و «تبلیغ علیه نظام» به اعدام محکوم شدند. ارتباط با سازمان مجاهدین خلق بهعنوان یکی از محورهای اتهامی ، ولیدی و شاهی ذکر شده است.
کانون حقوق بشر ایران اشاره کرد که ولیدی متولد ۱۳۵۹، ساکن اصفهان، مهندس عمران دارای یک فرزند دختر است و شاهی متولد ۱۳۶۶، کارگر فنی و اهل کرج است.
تحلیل منتشرشده در واینت میگوید حمله نیروهای ایرانی به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، نشاندهنده استفاده هدفمند تهران از این آبراه راهبردی بهعنوان ابزار فشار در مذاکرات با آمریکا است؛ موضوعی که میتواند پیامدهای امنیتی گستردهتری برای منطقه، بهویژه اسرائیل، داشته باشد.
بر اساس این گزارش، قایقهای تندروی وابسته به سپاه پاسداران روز شنبه بدون هشدار به دو کشتی تجاری با پرچم هند در تنگه هرمز شلیک کردند و یک شناور دیگر نیز هدف حمله جداگانه قرار گرفت. این حادثه کمتر از ۲۴ ساعت پس از آن رخ داد که مقامهای ایرانی از «باز بودن کامل» تنگه برای عبور کشتیهای تجاری خبر داده بودند.
به نوشته واینت، [حکومت] ایران بهسرعت موضع خود را تغییر داد و اعلام کرد کنترل تنگه تحت «مدیریت سختگیرانه نیروهای مسلح» قرار دارد و عبور کشتیها منوط به دریافت مجوز و پرداخت عوارض از سوی تهران است.
این تحلیل تاکید میکند که این تغییر موضع، نه یک «پیچیدگی» در روند مذاکرات، بلکه پاسخی روشن به یک پرسش کلیدی است: آیا [حکومت] ایران تنگه هرمز را بهعنوان یک ابزار موقت در مذاکرات میبیند یا یک سلاح راهبردی دائمی؟
به نوشته واینت، تهران روز جمعه برای دستیابی به امتیازاتی مانند آتشبس در لبنان، تنگه را باز کرد، اما با ادامه محاصره دریایی آمریکا، بار دیگر آن را بست. در این چارچوب، تنگه [هرمز] نه کنار گذاشته شده، بلکه بهطور موقت بهعنوان اهرم فشار مورد استفاده قرار گرفته است.
در بخش دیگری از تحلیل آمده است که هدف قرار دادن کشتیهای هندی، پیام مهمی در بر دارد؛ چرا که هند نه متحد نظامی آمریکا در این درگیری است و نه در محاصره دریایی علیه ایران مشارکت داشته است. با این حال، حتی این کشور نیز از تیررس اقدامات [حکومت] ایران در امان نمانده است.
به گفته تحلیلگران، این اقدام نشان میدهد که از نگاه تهران «هیچ بیطرفیای مصون نیست» و کنترل تنگه هرمز بهطور کامل در اختیار ایران باقی خواهد ماند.
این تحلیل همچنین هشدار میدهد که تمرکز صرف بر برنامه هستهای ایران - از جمله سطح غنیسازی و ذخایر اورانیوم - ممکن است ابعاد مهمتری از راهبرد تهران را نادیده بگیرد. بهویژه، توانایی [حکومت] ایران در کنترل تنگه هرمز بهعنوان یک ابزار فشار اقتصادی، میتواند بهمراتب سریعتر و بدون نیاز به سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرد.
به نوشته واینت، هرگونه توافقی که به [حکومت] ایران اجازه دهد کنترل موثر بر تنگه هرمز - از جمله صدور مجوز عبور کشتیها و دریافت عوارض - را حفظ کند، نهتنها تهدید این کشور را کاهش نمیدهد، بلکه آن را در قالبی رسمی تثبیت میکند.
این تحلیل هشدار میدهد که چنین سناریویی میتواند به [حکومت] ایران امکان دهد از موقعیت جغرافیایی خود بهعنوان ابزار فشار دائمی بر اقتصاد جهانی و سیاستهای غرب استفاده کند؛ ابزاری که به گفته نویسنده، حتی بدون داشتن سلاح هستهای نیز کارآمد و خطرناک است.
افزایش دوباره تنشها در خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، بازارهای مالی را به سمت داراییهای امن سوق داد و باعث تقویت دلار شد. همزمان، ابهام درباره مذاکرات حکومت ایران و آمریکا بر نوسانات بازار افزود.
بر اساس گزارش رویترز، دلار آمریکا در آغاز معاملات آسیایی روز دوشنبه به بالاترین سطح خود در یک هفته گذشته رسید. شاخص دلار که ارزش این ارز را در برابر سبدی از ارزهای اصلی میسنجد، با رشد ۰.۳ درصدی به ۹۸.۴۸۵ واحد رسید و افت روزهای گذشته را جبران کرد.
این تغییر روند در حالی رخ داد که امیدها به توافق صلح در روزهای قبل باعث تضعیف دلار شده بود، اما تحولات آخر هفته، از جمله توقیف یک کشتی ایرانی توسط آمریکا و اعلام عدم مشارکت تهران در دور جدید مذاکرات، فضای بازار را تغییر داد.
تحلیلگران معتقدند افزایش نااطمینانی، تقاضا برای دلار را بهعنوان دارایی امن بالا برده است. در عین حال، برخی کارشناسان هشدار میدهند که در صورت کاهش تنشها، این روند میتواند معکوس شود.
در بازار ارز، یورو و پوند هر دو ۰.۳ درصد کاهش یافتند و در برابر دلار تضعیف شدند. دلار همچنین در برابر ین ژاپن و یوان چین تقویت شد. در مقابل، ارزهای وابسته به کالا مانند دلار استرالیا و نیوزیلند کاهش ارزش را تجربه کردند.
بازار رمزارزها نیز از این فضای پرریسک بینصیب نماند؛ قیمت بیتکوین و اتریوم هر دو حدود ۰.۷ درصد کاهش یافت.
به نوشته رویترز، کارشناسان تاکید میکنند که ادامه تنشها در منطقه - بهویژه وضعیت تنگه هرمز - میتواند همچنان بهعنوان یکی از عوامل کلیدی تعیینکننده مسیر بازارهای جهانی باقی بماند.
