شیرین عبادی: جنگ میان جمهوری اسلامی و مردم سالهاست ادامه دارد و آتشبسی در کار نیست
شیرین عبادی، برنده نوبل صلح در نشست کمیته امور خارجی پارلمان اروپا درباره ایران، در محل پارلمان بلژیک گفت: «جنگ در ایران بین جمهوری اسلامی و مردم ایران از سالها قبل شروع شده و هرگز آتشبسی در آن رخ نداده است.»
عبادی گفت: «در جریان اعتراضات دیماه، مردم را قتل عام کردند و گزارشگر حقوق بشر، آن را جنایت علیه بشریت نامید.»
او گفت: «برخی از معترضان رضا پهلوی را در خیابان صدا زده و خواهان بازگشت او به ایران شدند.» عبادی در ادامه تاکید کرد: «حکومت اینترنت را در ایران قطع کرد تا تصاویر و اخبار کشتهشدگان در اعتراضات منتشر نشود.»
او افزود: «حکومت در همین جنگ اخیر از کودکان برای اهداف نظامی و ایستهای بازرسی استفاده کرد که دستکم یک نفر از بین آنها کشته شد.»
به گفته عبادی، «حکومت اموال خبرنگاران رسانههای فارسیزبان خارج از کشور و برخی شهروندان بهائی را توقیف کرده است».
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، اعلام کرد در برابر فشار دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا برای پیوستن بریتانیا به جنگ در ایران عقبنشینی نخواهد کرد و این اقدام را خلاف منافع ملی کشورش دانست.
او گفت:«من نظرم را تغییر نمیدهم. کوتاه نمیآیم. پیوستن به این جنگ در راستای منافع ملی ما نیست.»
همزمان با چشمانداز مبهم مذاکرات تهران و واشینگتن و آتشبس شکننده میان دو طرف، روزنامه واشینگتنپست به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد پنتاگون در روزهای آینده هزاران نیروی دیگر را به خاورمیانه اعزام خواهد کرد.
واشینگتنپست چهارشنبه ۲۶ فروردین نوشت دولت دونالد ترامپ در تلاش است با افزایش فشارها، تهران را به پذیرش توافق وادار کند و در عین حال، در صورت فروپاشی آتشبس موقت، گزینه انجام حملات بیشتر یا حتی عملیات زمینی را نیز در نظر دارد.
شماری از مقامهای فعلی و پیشین ایالات متحده در گفتوگو با این روزنامه اعلام کردند حدود شش هزار نیروی نظامی مستقر در ناو هواپیمابر «یواساس جرج اچ. دابلیو. بوش» بههمراه چندین ناو جنگی اسکورتکننده، در حال اعزام به خاورمیانه هستند.
این مقامها خواستند بهدلیل حساسیت موضوع، هویتشان مخفی بماند.
همچنین پیشبینی میشود حدود ۴۲۰۰ نیروی دیگر از «گروه آماده آبیخاکی باکسر» بههمراه یگان تفنگداران دریایی آن، موسوم به «یگان اعزامی یازدهم»، تا پایان ماه جاری میلادی (۱۰ اردیبهشت) راهی منطقه شوند.
«باکسر» زیرمجموعه نیروی دریایی آمریکا به شمار میرود و برای استقرار سریع، عملیات آبیخاکی، واکنش به بحرانها و ماموریتهای نظامی در مناطق راهبردی به کار گرفته میشود.
این نظامیان قرار است به حدود ۵۰ هزار نیرویی بپیوندند که پیشتر پنتاگون اعلام کرده بود در چارچوب عملیات مقابله با جمهوری اسلامی در منطقه حضور دارند.
ایالات متحده و حکومت ایران بامداد ۱۹ فروردین بر سر برقراری آتشبس دوهفتهای به توافق رسیدند.
با این حال، پس از شکست مذاکرات اسلامآباد، تنشها بار دیگر بالا گرفته و ارتش آمریکا برای قطع درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی، دست به محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران زده است.
کاخ سفید: همه گزینهها روی میز است
جیمز فوگو، از فرماندهان بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و رییس «مرکز راهبرد دریایی» در ویرجینیای شمالی، به واشینگتنپست گفت اعزام ناوهای جنگی بیشتر میتواند به افزایش فشار بر جمهوری اسلامی بینجامد و در صورت شکست مذاکرات، گزینههای بیشتری در اختیار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، و سایر فرماندهان ارشد نظامی قرار دهد.
او ادامه داد: «هرچه ابزارهای بیشتری در اختیار باشد، دامنه گزینهها نیز گستردهتر خواهد شد. اعزام نیروهای بیشتر در صورتی که اوضاع رو به وخامت برود، نوعی ظرفیت پشتیبان محسوب میشود.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، نیز در واکنش به افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه هشدار داد در صورتی که تهران از «جاهطلبیهای هستهای» خود صرفنظر نکند و به «توافقی قابل قبول برای ایالات متحده» تن ندهد، ترامپ «همه گزینهها» را روی میز نگه خواهد داشت.
سخنگوی کاخ سفید افزود ترامپ، جیدی ونس، معاون او، و مذاکرهکنندگان آمریکایی، «خطوط قرمز ایالات متحده را بسیار روشن کردهاند».
لیویت در عین حال پیشبینی کرد با اعمال محاصره دریایی، تمایل جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافق افزایش خواهد یافت.
در سوی دیگر، مقامهای حکومت ایران همچنان بر مواضع خود پافشاری میکنند.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، ۲۶ فروردین گفت هرگونه تلاش برای «وادارسازی کشور به تسلیم» ناکام خواهد ماند.
علی نیکزاد، نایبرییس مجلس شورای اسلامی، هم به گمانهزنیها در خصوص مذاکرات اخیر تهران و واشینگتن پرداخت و گفت: «هیچگونه مذاکرهای در زمینه غنیسازی پذیرفته نیست.»
نیکزاد تاکید کرد حکومت ایران در کنار «ملتهای مظلوم و نیروهای مقاومت» در لبنان، یمن، عراق و سوریه ایستاده است.
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد الشعبی و حوثیها استفاده میکنند.
تامین مالی و تسلیحاتی گروههای نیابتی در منطقه در شرایطی ادامه دارد که مردم ایران در سالهای اخیر با مشکلات متعدد اقتصادی، از جمله تورم افسارگسیخته، افزایش نرخ ارز و بیکاری، دستبهگریبان بودهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری پیشین آمریکا، در شبکه تروثسوشیال نوشت «چین بسیار خوشحال است که من تنگه هرمز را برای همیشه باز میکنم. من این کار را برای آنها و همچنین برای جهان انجام میدهم.»
او در ادامه افزود «این وضعیت دیگر هرگز تکرار نخواهد شد» و گفت «آنها موافقت کردهاند که به ایران سلاح نفرستند.»
ترامپ همچنین با اشاره به رییسجمهوری چین گفت «شی جینپینگ وقتی چند هفته دیگر به آنجا برسم، مرا در آغوش خواهد گرفت» و افزود «ما هوشمندانه و خیلی خوب با هم کار میکنیم.»
او در پایان نوشت «آیا این بهتر از جنگیدن نیست؟ اما به یاد داشته باشید، ما در جنگیدن، اگر مجبور باشیم، بسیار خوب هستیم.»
با تغییر موضع تاریخی آلمان و همراهی این کشور، اروپا به دنبال جایگزینی توانمندیهای نظامی، اطلاعاتی و حتی چتر هستهای آمریکا است.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی نوشت کشورهای اروپایی در حال شتاب بخشیدن به یک «طرح پشتیبانی» برای سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) هستند تا در صورت خروج احتمالی آمریکا از این پیمان با فرمان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، آمادگی دفاع از خود را داشته باشند.
تغییر موضع تاریخی آلمان
به نوشته والاستریت ژورنال در گزارش شامگاه سهشنبه ۲۵ فروردین، طرحی که برخی مقامها آن را «ناتوی اروپایی» مینامند، پس از موافقت آلمان جدیتر شده است.
برلین که دههها مخالف استقلال نظامی اروپا از آمریکا بود، اکنون تحت رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم این کشور، «به دلیل غیرقابلاعتماد بودن واشینگتن در دوران ترامپ»، تغییر مسیر داده است.
مقامهای اروپایی اکنون به دنبال آن هستند که مسئولیتهای فرماندهی و کنترل در ناتو به نیروهای اروپایی واگذار شود و همچنین ادوات نظامی خود را جایگزین تجهیزات آمریکایی کنند.
این طرحها بهصورت غیررسمی در حاشیه نشستهای ناتو در حال پیگیری هستند.
جایگزینی چتر هستهای آمریکا و سرمایهگذاری در صنایع نظامی
حساسترین بخش این طرح، جایگزینی چتر هستهای ایالات متحده است.
والاستریت ژورنال گزارش داد که پس از تهدیدهای ترامپ، مذاکراتی میان صدراعظم آلمان و امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، آغاز شده تا امکان گسترش توان بازدارندگی هستهای فرانسه به سایر متحدان، از جمله آلمان، بررسی شود.
اروپاییها همچنین در حال افزایش تولید تجهیزات حیاتی در حوزههایی هستند که در آن بهشدت به آمریکا وابستهاند؛ از جمله در زمینه توانمندیهای فضایی و سوختگیری هوایی.
پروژه مشترک آلمان و بریتانیا برای توسعه موشکهای کروز و سلاحهای فراصوت نمونه دیگری از این تلاشهاست.
در نهایت، والاستریت ژورنال نوشت که اگرچه طرح ناتوی اروپایی یک تغییر بنیادین در تفکر رهبران این قاره است، اما تحقق آن بسیار دشوار خواهد بود.
با این حال، انتقال قدرت آغاز شده و اروپاییها در حال اشغال پستهای کلیدی بیشتری در فرماندهی ناتو هستند تا برای روزی که شاید آمریکا دیگر در کنار آنها نباشد، آماده باشند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، گفت «از همان روز یکشنبه که هیات جمهوری اسلامی به تهران برگشت تا امروز پیامهای متعددی از طریق واسطه پاکستانی تبادل شده است.»
او همچنین اعلام کرد «امروز و در ادامه مذاکرات اسلامآباد، میزبان هیاتی از پاکستان هستیم.»
بقائی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت «حقوق مسلم جمهوری اسلامی که بر اساس حقوق بینالملل صحه گذاشته شده قابل گذشت نیست. حق جمهوری اسلامی برای استفاده از انرژی هستهای بخشی از حقوقی است که به موجب عضویت در انپیتی از آن برخوردار شدیم.»
سخنگوی وزارت خارجه افزود «درباره مباحث مرتبط با سطح و نوع غنیسازی ما همیشه گفتهایم که این بحث ما قابل گفتوگو است» و تاکید کرد جمهوری اسلامی «بر اساس نیاز باید بتواند غنیسازی را ادامه دهد.»
بقائی گفت که کشتن خامنهای، «لکه ننگی ابدی» بر کارنامه آمریکا است.
او همچنین گفت که بازگشت مهدیه اسفندیاری به ایران در پی توافق با دولت فرانسه بوده است: «توافق ما با طرف فرانسوی این بود که شکایتی که در دیوان بینالمللی دادگستری علیه جمهوری اسلامی به بهانه بازداشت دو شهروند متهم به اقدامات امنیتی مطرح شده بود، پس گرفته شود که این اتفاق افتاد.»
سخنگوی وزارتخارجه جمهوری اسلامی در ادامه تاکید کرد: «ما در گذشته و در چارچوب برجام شیوههایی را آزمودهایم، اما اکنون هنوز به مرحله تصمیمگیری نهایی نرسیدهایم.»
او گفت: «محاصره دریایی میتواند نقض آتش بس تلقی شود و نیروهای مسلح ما هر جا که نیاز باشند برخورد میکنند.»
بقائی تاکید کرد: «اطلاق پلیس خوب و بد به آمریکا و اسرائیل درست نیست چون آنها پلیس نیستند؛ هر دو مجرم هستند.»
