شبکه خبری انبیسی گزارش داد که قیمت نفت پس از آنکه دونالد ترامپ اعلام کرد ایالات متحده پس از شکست مذاکرات صلح، تنگه هرمز را مسدود خواهد کرد، افزایش یافت.
بر این اساس، نفت خام ایالات متحده با هشت درصد افزایش، به بیش از ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسید. نفت برنت بینالمللی نیز با بیش از هفت درصد افزایش، به ۱۰۳ دلار در هر بشکه رسید.
همچنین قیمت عمدهفروشی بنزین شش درصد افزایش یافت، در حالی که نفت کوره، که معیاری برای قیمت سوخت جت است، در معاملات اولیه ۱۰ درصد افزایش یافت.
مقامهای آمریکایی میگویند کاخ سفید همزمان با اجرای محاصره دریایی، در حال بررسی ازسرگیری حملات محدود به ایران است؛ اقدامی که بهعنوان ابزاری برای شکستن بنبست دیپلماتیک مطرح شده است.
به گزارش والاستریت ژورنال، دونالد ترامپ و مشاورانش پس از شکست مذاکرات اخیر با جمهوری اسلامی در پاکستان، در حال بررسی مجموعهای از گزینههای نظامی و اقتصادی هستند که در راس آنها، ازسرگیری حملات محدود در کنار محاصره دریایی تنگه هرمز قرار دارد.
به گفته مقامها و منابع آگاه، این گزینهها روز یکشنبه، ساعاتی پس از فروپاشی مذاکرات، در دستور کار ترامپ قرار گرفت. در عین حال، گزینه آغاز یک کارزار بمباران تمامعیار نیز مطرح شده، اما به دلیل نگرانی از بیثباتی منطقه و تمایل ترامپ به پرهیز از جنگهای طولانی، احتمال اجرای آن کمتر ارزیابی میشود.
ترکیب فشار نظامی و دیپلماتیک مقامهای آمریکایی میگویند یکی از سناریوهای محتمل، اجرای یک محاصره موقت در تنگه هرمز همراه با فشار بر متحدان برای بر عهده گرفتن ماموریتهای بلندمدت اسکورت دریایی در آینده است.
ترامپ روز یکشنبه را در اقامتگاه خود در دورال فلوریدا سپری کرد و در کنار تماس با شبکه فاکسنیوز، با مشاورانش درباره گزینههای پیشرو رایزنی کرد. به گفته دستیارانش، او همچنان به امکان دستیابی به راهحل دیپلماتیک خوشبین است، حتی در حالی که همزمان تهدید به محاصره و حمله به زیرساختهای ایران را مطرح کرده است.
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز با اشاره به «موفقیت حداکثری ارتش آمریکا در کارزار نظامی خود علیه ایران»، بار دیگر تهدید خود برای نابودی سراسر ایران ظرف ۲۴ ساعت را تکرار کرد.
او در شرح موفقیتهای نظامی آمریکا گفت: «عملا چیز زیادی باقی نمانده. تنها چیزی که مانده پلها، تاسیسات آبشیرینکُن و نیروگاههای تولید برقشان است که هدف قرار دادنش بسیار ویرانگر خواهد بود. من واقعا دوست ندارم [زیرساختهای] آب را هدف قرار دهم. اما هدف قرار دادن همهشان خیلی آسان است و میتوانیم همهشان را از کار بیندازیم، طوری که تا ۱۰ سال نتوانند برق داشته باشند چون ساختن چنین نیروگاههایی از صفر ۱۰ سال طول میکشد.»
ترامپ همچنین تاکید کرد که هنوز چند کارخانه تولید موشک دیگر در ایران دستنخورده مانده است که آمریکا تمام آنها را میشناسد و بهزودی آنها را هم هدف قرار خواهد داد.
کاخ سفید: همه گزینهها روی میز است کاخ سفید از ارائه جزئیات درباره تصمیمات آتی [آمریکا] خودداری کرده است. اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد: «رییسجمهوری پیش از این دستور محاصره دریایی تنگه هرمز را صادر کرده و به باجخواهی ایران پایان داده است و هوشمندانه تمام گزینههای اضافی را روی میز نگه میدارد.»
او افزود که هرگونه گمانهزنی درباره اقدام بعدی ترامپ، فاقد قطعیت است.
امید به بازگشت به مذاکرات در حالی که تنشها افزایش یافته، ترامپ گفته است ایران تمایل دارد به میز مذاکره بازگردد. یک مقام نزدیک به تیم مذاکرهکننده آمریکا نیز گفته که پیشنهاد واشینگتن همچنان پابرجاست.
در سوی دیگر، رضا امیری مقدم، از اعضای ارشد هیات ایرانی، مذاکرات اسلامآباد را «آغاز یک فرایند» توصیف کرده و نوشته است که در صورت تقویت اعتماد و اراده، میتوان به چارچوبی پایدار دست یافت.
خطوط قرمز واشینگتن به گفته مقامهای آمریکایی، شروط اصلی ترامپ برای هر توافق احتمالی شامل موارد زیر است:
بازگشایی کامل تنگه هرمز بدون دریافت عوارض
توقف کامل غنیسازی اورانیوم و برچیدن تاسیسات آن
تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا
پذیرش یک چارچوب امنیتی گسترده با مشارکت متحدان منطقهای
قطع حمایت از گروههای نیابتی مانند حزبالله و حوثیها
مذاکرات اسلامآباد که با هدایت جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا انجام شد، پس از مخالفت جمهوری اسلامی با کنار گذاشتن برنامه هستهای، به بنبست رسید.
ریسکهای گزینههای پیشرو به نوشته والاستریتژورنال، مقامها هشدار میدهند که هر مسیر انتخابی با خطرات قابل توجهی همراه است. ازسرگیری جنگ گسترده میتواند منابع نظامی آمریکا را تحلیل برده و با واکنش منفی افکار عمومی داخلی روبرو شود. در مقابل، کاهش فشار نظامی نیز ممکن است بهعنوان یک پیروزی برای تهران تلقی شود.
محاصره دریایی؛ «کمهزینهترین گزینه»؟ به نوشته والاستریتژورنال، برخی تحلیلگران محاصره دریایی را بهترین یا کمهزینهترین گزینه موجود میدانند. با توجه به اینکه حدود نیمی از درآمد دولت ایران از نفت و گاز تامین میشود، قطع صادرات نفت میتواند فشار اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند.
متیو کرونیگ، مقام پیشین پنتاگون، گفت: «این استراتژی در مورد ونزوئلا کارآمد بوده و میتواند فشار واقعی بر ایران ایجاد کند و آنها را با انتخابهای دشوار مواجه سازد.»
خطرات اجرای محاصره با این حال، به نوشته این روزنامه، این گزینه نیز بدون هزینه نیست. به گفته مقامها، [حکومت] ایران در برابر دههها تحریم و حتی حملات نظامی اخیر همچنان مقاومت کرده است. علاوه بر این، حضور ناوهای آمریکایی در نزدیکی سواحل ایران آنها را در معرض حملات موشکی و پهپادی قرار میدهد؛ حملاتی که میتواند زمان واکنش را به حداقل برساند.
طبق گزارش والاستریت ژورنال کاخ سفید در نقطهای حساس میان تشدید فشار نظامی و تلاش برای حفظ مسیر دیپلماتیک قرار گرفته است؛ جایی که هر تصمیم میتواند پیامدهای گستردهای برای منطقه و بازارهای جهانی داشته باشد.
کمپین «بازگرداندن خانوادههایمان به خانه» در شبکه اجتماعی ایکس از تصمیم مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، برای لغو ویزا یا اقامت دائم افراد «مرتبط با کشور گروگانگیر جمهوری اسلامی ایران» در ایالات متحده و اخراجشان نوشت: «قبل از اخراج آنها، بیایید از ایران بخواهیم که فوراً آمریکاییهای بیگناه ما را که در حال حاضر گروگان گرفته شدهاند، آزاد کند.»
این کمپین شامل «اعضای خانواده گروگانهای آمریکایی و بازداشتشدگان غیرقانونی»، اشاره کرد: «طبق گزارشها، دستکم شش آمریکایی در حال حاضر به اشتباه در آنجا بازداشت شدهاند.»
کمپین در این مورد به کامران حکمتی و رضا ولیزاده اشاره کرد و نوشت: «ما باید از تمام ابزارهای موجود برای تضمین سریع آزادی گروگانهایمان در ایران استفاده کنیم.»
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد از دوشنبه ۲۴ فروردین، ساعت ۱۷:۳۰ به وقت تهران اجرای محاصره دریایی علیه تردد کشتیها به مقصد و مبدا بنادر ایران آغاز میشود؛ اقدامی که همزمان با تهدیدهای دونالد ترامپ برای گسترش فشار بر تهران صورت میگیرد.
بر اساس این بیانیه، این محاصره بدون هیچ تبعیضی علیه کشتیهای تمامی کشورها که وارد بنادر و مناطق ساحلی ایران میشوند یا از آن خارج میشوند اعمال خواهد شد. این اقدام شامل تمامی بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان میشود.
سنتکام در عین حال تاکید کرد که آزادی ناوبری برای کشتیهایی که از تنگه هرمز به مقصد یا از مبدأ بنادر غیرایرانی در حال عبور هستند، مختل نخواهد شد.
در این اطلاعیه آمده است که جزئیات بیشتر پیش از اجرای این طرح از طریق اطلاعیه رسمی به دریانوردان اعلام خواهد شد و از تمامی کشتیها خواسته شده هنگام عبور از دریای عمان و ورودیهای تنگه هرمز، اطلاعیههای دریانوردی را دنبال کرده و از طریق کانال ۱۶ با نیروهای دریایی آمریکا در تماس باشند.
پیش از این رییسجمهوری آمریکا در نخستین اظهارنظر علنی خود پس از ناکام ماندن مذاکرات اسلامآباد گفت که نیروی دریایی آمریکا «بیدرنگ» محاصره تنگه هرمز را آغاز میکند و ناتو نیز در این عملیات مشارکت خواهد داشت. همزمان، پاکستان از تلاش برای برگزاری دور دیگری از گفتوگوها میان تهران و واشینگتن خبر داد.
ترامپ یکشنبه ۲۳ فروردین در شبکه اجتماعی تروث سوشال از اقدام نیروی دریایی آمریکا برای آغاز فوری مینروبی و محاصره تنگه هرمز خبر داده بود. او دقایقی بعد در مصاحبه با شبکه خبری فاکسنیوز اعلام کرد که این اقدام با همکاری ناتو و کشورهای همپیمان آمریکا در خلیج فارس انجام خواهد شد و آن را «محاصرهای همهجانبه، در سطحی بالاتر از محاصره ونزوئلا» توصیف کرد.
ترامپ تاکید کرده بود که هدف اصلی این اقدام جلوگیری از فروش نفت ایران به کشورهایی است که به گفته او «تهران ترجیح میدهد» و از این طریق کسب درآمد میکند.
او همچنین پیشبینی کرد که مقامهای جمهوری اسلامی به میز مذاکرات بازخواهند گشت و گفت: «من به تیمام گفتم همهچیز را میخواهم؛ نه ۹۰ درصد، نه ۹۵ درصد، همهچیز.»
در همین زمینه، سرپرست وزارت دادگستری آمریکا نیز در پیامی در شبکه ایکس گفت: «وزارت دادگستری با قاطعیت هر کسی که نفت تحریمشده ایران را خریداری یا به فروش برساند، تحت پیگرد قانونی قرار خواهد داد.» تاد بلانش، معاون دادستان کل است که اکنون به طور موقت سرپرستی وزارت دادگستری را بر عهده دارد. او افزود که وزارت دادگستری بهطور کامل از رییسجمهوری ایالات متحده و ارتش آمریکا حمایت میکند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامهای جمهوری اسلامی پس از پایان مذاکرات اسلامآباد، بر مواضع خود درباره ادامه غنیسازی و اعمال کنترل بر تنگه هرمز تاکید کردهاند. همزمان، وزیر خارجه پاکستان از تلاش برای ادامه میانجیگری و برگزاری دور جدید مذاکرات خبر داده است.
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، که ریاست هیات جمهوری اسلامی در مذاکرات اسلامآباد را بر عهده داشت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مسدود کردن تنگه هرمز منجر به افزایش قیمت بنزین در ایالات متحده خواهد شد. او تصویری از آخرین قیمت بنزین در پمپ بنزینهای اطراف کاخ سفید منتشر کرد و نوشت: «از قیمت فعلی بنزین لذت ببرید. با آنچه بهنام محاصره گفته میشود، بهزودی دلتان برای بنزین ۴ تا ۵ دلاری تنگ خواهد شد.»
پرونده هستهای؛ محور اصلی اختلاف ترامپ بار دیگر تاکید کرد که [حکومت] ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت و این موضوع را اصلیترین مانع در مذاکرات دانست. او گفت که «۹۵ درصد نگرانیهای» آمریکا به این موضوع مربوط است.
پیشتر گزارشهایی از جمله از سوی رسانهها به نقل از مقامهای پاکستانی حاکی از آن بود که عقبنشینی [حکومت] ایران از برنامه هستهای، محور اصلی طرح پیشنهادی ۱۵ مادهای آمریکا بوده و بازگشایی تنگه هرمز نیز از دیگر محورهای کلیدی این طرح به شمار میرود.
جزئیات محاصره و پیامدهای آن ترامپ در اظهارات خود، کنترل عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را بخشی از این راهبرد دانسته و گفته بود کشتیهایی که به ایران «عوارض غیرقانونی» پرداخت کرده باشند، در آبهای بینالمللی متوقف خواهند شد.
او همچنین از آغاز عملیات مینروبی خبر داد و گفت ایران مینهایی در تنگه هرمز کار گذاشته است. به گفته او، آمریکا و متحدانش از جمله بریتانیا در حال اعزام تجهیزات مینروب به منطقه هستند.
ترامپ افزود که با پایان این بحران، قیمت جهانی نفت و گاز در نهایت کاهش خواهد یافت.
گزینههای پیشرو در همین حال، تحلیلها حاکی از آن است که در صورت شکست کامل مذاکرات، واشینگتن دو گزینه اصلی را دنبال میکند: ازسرگیری حملات نظامی یا اجرای راهبرد محاصره دریایی، مشابه آنچه پیشتر علیه ونزوئلا به کار گرفته شد.
ترامپ همچنین با اشاره به توان نظامی آمریکا، بار دیگر تهدید کرد که در صورت لزوم میتواند زیرساختهای حیاتی ایران را هدف قرار دهد و گفت که برخی تاسیسات کلیدی، از جمله زیرساختهای انرژی، همچنان در تیررس قرار دارند.
او افزود که چندین مرکز تولید موشک در ایران هنوز هدف قرار نگرفتهاند و آمریکا از موقعیت آنها آگاه است.
گروه اقدام مشترک (گام) در مورد بازداشت بیش از ۱۲۰ نفر در چند استان از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران نوشت: «در شرایط کنونی، که کشور با چالشهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی روبروست، چنین بازداشتهای گسترده بیشتر به ابزار کنترل و سرکوب افکار عمومی شبیه است تا مقابله با تهدید واقعی امنیتی.»
این گروه متشکل از دهها سازمان سیاسی و مدنی ایرانی، در مورد بیانیه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران درباره بازداشت بیش از ۱۲۰ نفر در استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان به اتهام جاسوسی تاکید کرد: «اینگونه اعلامیهها اغلب در مقاطعی منتشر میشوند که فشارهای داخلی یا خارجی بر حکومت افزایش یافته است.»
گام افزود: «اتهام جاسوسی در بسیاری از موارد بدون ارایه مدارک شفاف و قابل بررسی عمومی، علیه فعالان مدنی، خبرنگاران، دانشجویان و حتی شهروندان عادی مطرح شده است.»
این گروه نوشت از نکات قابل تأمل در این پرونده، منتشر نشدن جزئیات دقیق فعالیتهای ادعایی متهمان و شواهد مستند و نبود وکیل برای دستگیر شدگان است.
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از «مقامها و افراد آگاه» نوشت دونالد ترامپ و مشاورانش در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی محدود به ایران، علاوه بر محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده هستند.
بر اساس این گزارش، این اقدام به عنوان راهی برای شکستن بنبست در مذاکرات صلح در نظر گرفته شده است.
مقامهای آمریکایی که این روزنامه به نام آنها اشاره نکرد، گفتند که حملات نظامی محدود به ایران از جمله گزینههایی بود که ترامپ یکشنبه، ساعاتی پس از شکست مذاکرات در پاکستان، در حال بررسی آنها بود.
بهگفته آنان، ترامپ همچنین میتواند یک کارزار بمباران تمامعیار را از سر بگیرد. با این همه، این مقامها گفتند با توجه به احتمال بیثباتی بیشتر در منطقه و بیزاری رییسجمهور از درگیریهای نظامی طولانیمدت، این گزینه کمتر محتمل است.
بر اساس این گزارش، او همچنین ممکن است به دنبال یک محاصره موقت باشد و همزمان متحدان را تحت فشار بگذارد تا مسئولیت یک ماموریت اسکورت نظامی طولانیمدت در تنگه هرمز را در آینده بر عهده بگیرند.
در همین حال، دستیاران ترامپ گفتند که او همچنان نسبت به یک راه حل دیپلماتیک خوشبین است، حتی با وجود اینکه وعده محاصره را داده و دوباره تهدید کرده است که زیرساختهای ایران را هدف قرار خواهد داد.
