کمپین «بازگرداندن خانوادههایمان به خانه»: تهران باید آمریکاییهای بیگناه را آزاد کند
کمپین «بازگرداندن خانوادههایمان به خانه» در شبکه اجتماعی ایکس از تصمیم مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، برای لغو ویزا یا اقامت دائم افراد «مرتبط با کشور گروگانگیر جمهوری اسلامی ایران» در ایالات متحده و اخراجشان نوشت: «قبل از اخراج آنها، بیایید از ایران بخواهیم که فوراً آمریکاییهای بیگناه ما را که در حال حاضر گروگان گرفته شدهاند، آزاد کند.»
این کمپین شامل «اعضای خانواده گروگانهای آمریکایی و بازداشتشدگان غیرقانونی»، اشاره کرد: «طبق گزارشها، دستکم شش آمریکایی در حال حاضر به اشتباه در آنجا بازداشت شدهاند.»
کمپین در این مورد به کامران حکمتی و رضا ولیزاده اشاره کرد و نوشت: «ما باید از تمام ابزارهای موجود برای تضمین سریع آزادی گروگانهایمان در ایران استفاده کنیم.»
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد از دوشنبه ۲۴ فروردین، ساعت ۱۷:۳۰ به وقت تهران اجرای محاصره دریایی علیه تردد کشتیها به مقصد و مبدا بنادر ایران آغاز میشود؛ اقدامی که همزمان با تهدیدهای دونالد ترامپ برای گسترش فشار بر تهران صورت میگیرد.
بر اساس این بیانیه، این محاصره بدون هیچ تبعیضی علیه کشتیهای تمامی کشورها که وارد بنادر و مناطق ساحلی ایران میشوند یا از آن خارج میشوند اعمال خواهد شد. این اقدام شامل تمامی بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان میشود.
سنتکام در عین حال تاکید کرد که آزادی ناوبری برای کشتیهایی که از تنگه هرمز به مقصد یا از مبدأ بنادر غیرایرانی در حال عبور هستند، مختل نخواهد شد.
در این اطلاعیه آمده است که جزئیات بیشتر پیش از اجرای این طرح از طریق اطلاعیه رسمی به دریانوردان اعلام خواهد شد و از تمامی کشتیها خواسته شده هنگام عبور از دریای عمان و ورودیهای تنگه هرمز، اطلاعیههای دریانوردی را دنبال کرده و از طریق کانال ۱۶ با نیروهای دریایی آمریکا در تماس باشند.
پیش از این رییسجمهوری آمریکا در نخستین اظهارنظر علنی خود پس از ناکام ماندن مذاکرات اسلامآباد گفت که نیروی دریایی آمریکا «بیدرنگ» محاصره تنگه هرمز را آغاز میکند و ناتو نیز در این عملیات مشارکت خواهد داشت. همزمان، پاکستان از تلاش برای برگزاری دور دیگری از گفتوگوها میان تهران و واشینگتن خبر داد.
ترامپ یکشنبه ۲۳ فروردین در شبکه اجتماعی تروث سوشال از اقدام نیروی دریایی آمریکا برای آغاز فوری مینروبی و محاصره تنگه هرمز خبر داده بود. او دقایقی بعد در مصاحبه با شبکه خبری فاکسنیوز اعلام کرد که این اقدام با همکاری ناتو و کشورهای همپیمان آمریکا در خلیج فارس انجام خواهد شد و آن را «محاصرهای همهجانبه، در سطحی بالاتر از محاصره ونزوئلا» توصیف کرد.
ترامپ تاکید کرده بود که هدف اصلی این اقدام جلوگیری از فروش نفت ایران به کشورهایی است که به گفته او «تهران ترجیح میدهد» و از این طریق کسب درآمد میکند.
او همچنین پیشبینی کرد که مقامهای جمهوری اسلامی به میز مذاکرات بازخواهند گشت و گفت: «من به تیمام گفتم همهچیز را میخواهم؛ نه ۹۰ درصد، نه ۹۵ درصد، همهچیز.»
در همین زمینه، سرپرست وزارت دادگستری آمریکا نیز در پیامی در شبکه ایکس گفت: «وزارت دادگستری با قاطعیت هر کسی که نفت تحریمشده ایران را خریداری یا به فروش برساند، تحت پیگرد قانونی قرار خواهد داد.» تاد بلانش، معاون دادستان کل است که اکنون به طور موقت سرپرستی وزارت دادگستری را بر عهده دارد. او افزود که وزارت دادگستری بهطور کامل از رییسجمهوری ایالات متحده و ارتش آمریکا حمایت میکند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامهای جمهوری اسلامی پس از پایان مذاکرات اسلامآباد، بر مواضع خود درباره ادامه غنیسازی و اعمال کنترل بر تنگه هرمز تاکید کردهاند. همزمان، وزیر خارجه پاکستان از تلاش برای ادامه میانجیگری و برگزاری دور جدید مذاکرات خبر داده است.
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، که ریاست هیات جمهوری اسلامی در مذاکرات اسلامآباد را بر عهده داشت، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مسدود کردن تنگه هرمز منجر به افزایش قیمت بنزین در ایالات متحده خواهد شد. او تصویری از آخرین قیمت بنزین در پمپ بنزینهای اطراف کاخ سفید منتشر کرد و نوشت: «از قیمت فعلی بنزین لذت ببرید. با آنچه بهنام محاصره گفته میشود، بهزودی دلتان برای بنزین ۴ تا ۵ دلاری تنگ خواهد شد.»
پرونده هستهای؛ محور اصلی اختلاف ترامپ بار دیگر تاکید کرد که [حکومت] ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت و این موضوع را اصلیترین مانع در مذاکرات دانست. او گفت که «۹۵ درصد نگرانیهای» آمریکا به این موضوع مربوط است.
پیشتر گزارشهایی از جمله از سوی رسانهها به نقل از مقامهای پاکستانی حاکی از آن بود که عقبنشینی [حکومت] ایران از برنامه هستهای، محور اصلی طرح پیشنهادی ۱۵ مادهای آمریکا بوده و بازگشایی تنگه هرمز نیز از دیگر محورهای کلیدی این طرح به شمار میرود.
جزئیات محاصره و پیامدهای آن ترامپ در اظهارات خود، کنترل عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را بخشی از این راهبرد دانسته و گفته بود کشتیهایی که به ایران «عوارض غیرقانونی» پرداخت کرده باشند، در آبهای بینالمللی متوقف خواهند شد.
او همچنین از آغاز عملیات مینروبی خبر داد و گفت ایران مینهایی در تنگه هرمز کار گذاشته است. به گفته او، آمریکا و متحدانش از جمله بریتانیا در حال اعزام تجهیزات مینروب به منطقه هستند.
ترامپ افزود که با پایان این بحران، قیمت جهانی نفت و گاز در نهایت کاهش خواهد یافت.
گزینههای پیشرو در همین حال، تحلیلها حاکی از آن است که در صورت شکست کامل مذاکرات، واشینگتن دو گزینه اصلی را دنبال میکند: ازسرگیری حملات نظامی یا اجرای راهبرد محاصره دریایی، مشابه آنچه پیشتر علیه ونزوئلا به کار گرفته شد.
ترامپ همچنین با اشاره به توان نظامی آمریکا، بار دیگر تهدید کرد که در صورت لزوم میتواند زیرساختهای حیاتی ایران را هدف قرار دهد و گفت که برخی تاسیسات کلیدی، از جمله زیرساختهای انرژی، همچنان در تیررس قرار دارند.
او افزود که چندین مرکز تولید موشک در ایران هنوز هدف قرار نگرفتهاند و آمریکا از موقعیت آنها آگاه است.
گروه اقدام مشترک (گام) در مورد بازداشت بیش از ۱۲۰ نفر در چند استان از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران نوشت: «در شرایط کنونی، که کشور با چالشهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی روبروست، چنین بازداشتهای گسترده بیشتر به ابزار کنترل و سرکوب افکار عمومی شبیه است تا مقابله با تهدید واقعی امنیتی.»
این گروه متشکل از دهها سازمان سیاسی و مدنی ایرانی، در مورد بیانیه سازمان اطلاعات سپاه پاسداران درباره بازداشت بیش از ۱۲۰ نفر در استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان به اتهام جاسوسی تاکید کرد: «اینگونه اعلامیهها اغلب در مقاطعی منتشر میشوند که فشارهای داخلی یا خارجی بر حکومت افزایش یافته است.»
گام افزود: «اتهام جاسوسی در بسیاری از موارد بدون ارایه مدارک شفاف و قابل بررسی عمومی، علیه فعالان مدنی، خبرنگاران، دانشجویان و حتی شهروندان عادی مطرح شده است.»
این گروه نوشت از نکات قابل تأمل در این پرونده، منتشر نشدن جزئیات دقیق فعالیتهای ادعایی متهمان و شواهد مستند و نبود وکیل برای دستگیر شدگان است.
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از «مقامها و افراد آگاه» نوشت دونالد ترامپ و مشاورانش در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی محدود به ایران، علاوه بر محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده هستند.
بر اساس این گزارش، این اقدام به عنوان راهی برای شکستن بنبست در مذاکرات صلح در نظر گرفته شده است.
مقامهای آمریکایی که این روزنامه به نام آنها اشاره نکرد، گفتند که حملات نظامی محدود به ایران از جمله گزینههایی بود که ترامپ یکشنبه، ساعاتی پس از شکست مذاکرات در پاکستان، در حال بررسی آنها بود.
بهگفته آنان، ترامپ همچنین میتواند یک کارزار بمباران تمامعیار را از سر بگیرد. با این همه، این مقامها گفتند با توجه به احتمال بیثباتی بیشتر در منطقه و بیزاری رییسجمهور از درگیریهای نظامی طولانیمدت، این گزینه کمتر محتمل است.
بر اساس این گزارش، او همچنین ممکن است به دنبال یک محاصره موقت باشد و همزمان متحدان را تحت فشار بگذارد تا مسئولیت یک ماموریت اسکورت نظامی طولانیمدت در تنگه هرمز را در آینده بر عهده بگیرند.
در همین حال، دستیاران ترامپ گفتند که او همچنان نسبت به یک راه حل دیپلماتیک خوشبین است، حتی با وجود اینکه وعده محاصره را داده و دوباره تهدید کرده است که زیرساختهای ایران را هدف قرار خواهد داد.
ژنرال پیشین ناتو میگوید حضور ناوهای آمریکا و متحدانش در تنگه هرمز بیش از آنکه نشانه ورود به جنگ باشد، بخشی از «جنگ مواضع» و نمایش قدرت برای تحمیل موقعیت در مذاکرات است.
در حالی که تنشها پیرامون تنگه هرمز افزایش یافته و ایالات متحده از آغاز محاصره دریایی سخن گفته است، ژان-پل پالومروس، از فرماندهان پیشین نیروی هوایی فرانسه و ناتو، در گفتوگو با شبکه فرانس۲۴، این تحولات را نه آغاز یک جنگ جدید، بلکه بخشی از یک بازی استراتژیک توصیف کرد.
پالومروس با اشاره به حضور شناورهای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله ناوشکنهای هدایتشونده، تاکید کرد که این تحرکات را نباید بهعنوان نشانهای از اقدام نظامی تهاجمی تلقی کرد. به گفته او، «آنچه اکنون میبینیم، بیش از هر چیز یک بازی است؛ نه جنگی آشکار، بلکه نوعی جنگ مواضع.»
نمایش قدرت برای «حضور در نقشه» او توضیح داد که استقرار این نیروها میتواند با هدف تثبیت حضور آمریکا در تنگه هرمز انجام شده باشد؛ اقدامی که پیش از هر تصمیم عملی درباره محاصره کامل صورت میگیرد.
پالومروس گفت: «این کشتیها احتمالاً برای این در منطقه هستند که نشان دهند آمریکا آماده است بخشی از کنترل تنگه هرمز را در دست بگیرد و جایگاه خود را تثبیت کند.»
به باور او، این نوع آرایش نظامی حامل پیامی روشن برای [حکومت] ایران است: «حضور ما در این آبراه مشروع است و در صورت هرگونه درگیری، مسئولیت آن بر عهده طرف مقابل خواهد بود.»
«بازی پوکر» بر سر تنگه هرمز فرمانده پیشین ناتو در بخش دیگری از این گفتوگو، تهدید دونالد ترامپ به اعمال محاصره دریایی را «آخرین کارت» در یک بازی پوکر توصیف کرد.
به گفته او، واشینگتن در تلاش است بدون ورود به جنگی تمامعیار، دست بالا را در تنگه هرمز به دست آورد و از این طریق، سطح فشار در مذاکرات با [حکومت] ایران را افزایش دهد.
او افزود: «ترامپ نمیخواهد به جنگ کامل بازگردد و در عین حال آماده یک نبرد مستقیم بر سر هرمز هم نیست. بنابراین با تهدید به محاصره، سطح تنش را بالا میبرد.»
دامنهای فراتر از تنگه هرمز پالومروس همچنین هشدار داد که طرحهای مطرحشده از سوی آمریکا ممکن است محدود به تنگه هرمز نباشد و ابعادی گستردهتر در آبهای بینالمللی پیدا کند؛ موضوعی که میتواند کشورهایی مانند چین و هند را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
به گفته او، چنین سناریویی میتواند واکنش قدرتهای آسیایی را برانگیزد و آنها را به فشار بر ایران سوق دهد. بخشی از همان بازی پیچیدهای که او از آن بهعنوان «بازی بسیار حساس» یاد کرد.
نقش ناتو؛ «آزمون فشار» برای متحدان در همین حال، اظهارات اخیر ترامپ درباره احتمال مشارکت ناتو در پاکسازی تنگه هرمز نیز با تردیدهایی همراه است. پالومروس تاکید کرد که این منطقه اساساً در حوزه مسئولیت ناتو قرار ندارد و مشارکت احتمالی، در صورت وقوع، از سوی برخی کشورهای عضو خواهد بود، نه کل این ائتلاف.
او این موضع ترامپ را نوعی «آزمون فشار» برای متحدان ناتو توصیف کرد. تلاشی از سوی ترامپ که به گفته پالومروس برای سنجش میزان همراهی آنها در یک بحران خارج از چارچوب رسمی این ائتلاف مطرح شده است.
پالومروس گفت: «ترامپ در واقع متحدان را در معرض یک تست قرار داده و انتظار دارد واکنش نشان دهند.» به گفته او، این رویکرد با هدف کشاندن برخی کشورها به یک ائتلاف عملی در هرمز و واداشتن آنها به انتخاب موضع صورت میگیرد.
او به موضع امانوئل مکرون اشاره کرد که از آمادگی برای تشکیل ائتلافی جهت حفظ امنیت تنگه هرمز سخن گفته است، اما در عین حال تاکید کرد که هدف اصلی چنین اقداماتی، بیش از پاکسازی مینها، «اعلام حضور» و تثبیت موقعیت در منطقه است.
به باور این ژنرال پیشین نیروی هوایی فرانسه و ناتو، تحرکات نظامی اخیر در تنگه هرمز را باید نه در چارچوب یک درگیری قریبالوقوع، بلکه بهعنوان بخشی از یک رقابت استراتژیک برای تغییر موازنه قدرت، سنجش اتحادهای بینالمللی و تاثیرگذاری بر روند مذاکرات تحلیل کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس، مذاکرات اسلامآباد را «مذاکرات فشردهای» توصیف کرد که «در بالاترین سطح طی ۴۷ سال گذشته برگزار شد.»
او عنوان کرد که جمهوری اسلامی با آنچه «حسن نیت» نامید، وارد مذاکره با ایالات متحده شد تا «به جنگ پایان دهد.»
عراقچی افزود: «اما درست در زمانی که تنها چند گام تا تفاهمنامه اسلامآباد فاصله وجود داشت، با زیادهخواهی، تغییر مداوم اهداف و تهدید به محاصره مواجه شدیم.»
