یک منبع آگاه از این روند، دوشنبه ۲۷ بهمن به خبرگزاری رویترز گفت دهلینو تلاش دارد مانع استفاده از آبهای هند برای انتقالهای کشتیبهکشتی (نفت) شود که منشا واقعی محمولههای نفتی را پنهان میکنند.
به گفته این منبع، نفتکشهای تحریمشده «استلار روبی»، «اسفالت استار» و «الجفزیا» برای فرار از اجرای قانون از سوی کشورهای ساحلی، بارها هویت خود را تغییر دادهاند.
مالکان این کشتیها نیز در خارج از هند مستقر بودهاند.
همزمان، شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد سه فروند شناور توقیفشده از سوی هند، هیچ گونه ارتباطی با ایران ندارند.
این تکذیبیه در رسانههای دولتی در ایران منتشر شده است.
مقامهای هندی پیشتر (در ششم فوریه) در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرده بودند سه شناور را در حدود ۱۰۰ مایل دریایی غرب بمبئی، پس از شناسایی فعالیتهای مشکوک مرتبط با یک نفتکش در منطقه انحصاری اقتصادی هند، رهگیری کردهاند.
این پیام مدتی بعد حذف شد، اما منبع آگاه اکنون تایید کرده است این کشتیها برای انجام تحقیقات بیشتر به بندر بمبئی هدایت شدهاند.
بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی منبع آگاه، گارد ساحلی هند پس از این رویداد حدود ۵۵ کشتی و ۱۰ تا ۱۲ فروند هواپیما را برای نظارت شبانهروزی در مناطق دریایی خود مستقر کرده است.
این اقدامات همزمان با بهبود روابط میان هند و ایالات متحده انجام شده است.
واشینگتن اوایل ماه جاری اعلام کرد تعرفه واردات کالاهای هندی را از ۵۰ درصد به ۱۸ درصد کاهش میدهد. تصمیمی که پس از موافقت دهلینو با توقف واردات نفت روسیه اتخاذ شد.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) سال گذشته نفتکشهای «گلوبال پیس»، «چیل-۱» و «گلوری استار-۱» را تحریم کرد. نفتکشهایی که شماره شناسایی بینالمللی کشتی (IMO) آنها با شناورهای توقیفشده از سوی هند یکسان است.
بر اساس دادههای گروه بورس و بازارهای مالی لندن (LSEG)، دو مورد از این سه نفتکش با ایران ارتباط دارند.
«الجفزیا» در سال ۲۰۲۵ سوخت نفتی را از ایران به جیبوتی منتقل کرده و «استلار روبی» نیز با پرچم ایران ثبت شده است.
این دادهها نشان میدهد «اسفالت استار» عمدتا در مسیرهایی پیرامون چین فعالیت داشته است.
به نوشته رویترز، نفت و سوخت تحریمشده معمولا بهدلیل ریسکهای بالا با تخفیفهای قابل توجه فروخته میشود و واسطهها برای جابهجایی این محمولهها از ساختارهای مالکیتی پیچیده، اسناد جعلی و انتقالهای میانهدریا استفاده میکنند. روشهایی که اجرای تحریمها را دشوار میسازد.
در همین چارچوب، جمهوری اسلامی در ماههای اخیر کوشیده است از طریق آنچه به عنوان «ناوگان سایه» شناخته میشود، تحریمهای نفتی آمریکا را دور بزند.
این شبکه از نفتکشها با تغییر پرچم، خاموش کردن سیستمهای رهگیری، انتقال محموله از کشتی به کشتی و ساختارهای مالکیتی غیرشفاف، نفت تحریمی را جابهجا میکنند.
در سوی مقابل، واشینگتن کوشیده است با وضع تحریمهای هدفمند، فعالیت ناوگان سایه حکومت ایران را مختل کند.
