شاهزاده رضا پهلوی و رئیسجمهور اوکراین در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ دیدار کردند. زلنسکی با انتشار ویدیویی از این دیدار نوشت: «بر وضعیت ایران و حوزههایی که مردم به حمایت نیاز دارند تمرکز کردیم. درباره اهمیت تقویت تحریمها علیه حکومت ایران و حکومتهای دیکتاتوری گفتوگو کردیم.»
زلنسکی در شبکه ایکس نوشت: «همچنین همکاری روسیه و ایران، بهویژه تأمین پهپاد از سوی حکومت ایران برای روسیه و اعطای مجوز تولید آنها را محکوم کردیم. چنین همکاریای تهدیدی واقعی نهتنها برای اوکراین بلکه برای کل منطقه به شمار میرود.»
رئیسجمهور اوکراین همچنین عنوان کرد: «با قدردانی از شاهزاده رضا پهلوی برای حمایت از تمامیت ارضی اوکراین، تأکید کردم که حفاظت از جان انسانها ضروری است و اوکراین آماده است نقش خود را در این زمینه ایفا کند.»
بر اساس این گزارشها که جمعه ۲۴ بهمن در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفت، مقامهای جمهوری اسلامی در این دیدارها ضمن ارائه روایت رسمی حکومت از اعتراضات اخیر، خانوادهها را از اطلاعرسانی درباره جاویدنامان بر حذر داشتند.
بر پایه روایتهای رسیده، در پایان این ملاقاتها پوشهای حاوی یک «لوح تقدیر» به همراه یک یا دو کارت هدیه بانکی به خانوادههای جانباختگان انقلاب ملی داده شده است. در برخی موارد نیز این اقلام صرفا در منزل آنان گذاشته شده است.
این لوحها که گفته میشود به نام مسئولان بنیاد شهید جمهوری اسلامی صادر شدهاند، فاقد شماره، تاریخ و مهر رسمی هستند و اشارهای به جزییات کشته شدن جاویدنامان ندارند.
طبق گزارشها، بسیاری از خانوادهها این اقدام را «تحقیرآمیز» و «تلاشی برای تطمیع، مهار اعتراضها و جلوگیری از پیگیری حقوقی» درباره چگونگی کشتار فرزندانشان ارزیابی کردهاند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پیشتر در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
۲۳ بهمن، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، در جریان سفر به گلستان، برای نخستین بار با شماری از خانوادههای کشتهشدگان اعتراضات دیدار کرد.
پزشکیان در این دیدار گفت جاویدنامان «از خارج تحریک میشدند». او پیشتر نیز معترضان را «تروریست» خوانده بود.
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر معترضان را «تروریست» و «اغتشاشگر» خوانده و انقلاب ملی ایرانیان را به آمریکا و اسرائیل نسبت دادهاند.
این در حالی است که تاکنون گزارشهای متعددی از اقدام حکومت در بهکارگیری نیروهای نیابتی، از جمله اعضای حشد شعبی، برای سرکوب معترضان در ایران منتشر شده است.
۲۳ بهمن، پارلمان اروپا در قطعنامهای ضمن محکوم کردن سرکوب خشونتبار مردم ایران هشدار داد کشتار معترضان از سوی جمهوری اسلامی میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» باشد.
بر اساس اطلاعاتی که ۱۰ بهمن به ایراناینترنشنال رسید، یک مقام دولت پزشکیان بهتازگی در جلسهای محرمانه اذعان کرد خامنهای به نیروهای سرکوب برای کشتار معترضان «اختیار تام و چک سفید» داده بود.
جمعه ۲۴ بهمن و همزمان با چهلوهشتمین روز انقلاب ملیایرانیان شاهزاده رضا پهلوی در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد قرار است با سناتورهای آمریکایی دیدار کند.
این در حالی است که فراخوان تجمع در مونیخ، لسآنجلس و تورنتو برای شنبه ۲۵ بهمن منتشر شده است.
در هامبورگ نمایشگاهی از تصاویر جانباختگان برگزار شد و در ژاپن، گروهی از ایرانیان همزمان با مراسم حکومتی ۲۲ بهمن مقابل سفارت جمهوری اسلامی تجمع کردند.
در استرالیا نیز دادخواستی برای لغو بهرسمیتشناختن جمهوری اسلامی ثبت شده که تاکنون حدود ۱۳ هزار نفر آن را امضا کردهاند.
آیینهای چهلم؛ سوگواری که به پیام سیاسی بدل شد
همزمان با چهلوهشتمین روز انقلاب ملی ایرانیان در دهها شهر ایران، مراسم چهلم کشتهشدگان اعتراضات دیماه برگزار شد؛ آیینهایی که از چارچوب سوگواری خانوادگی فراتر رفت و به صحنهای برای ابراز اعتراض عمومی تبدیل شد.
در اراک، حاضران در مراسم چهلم بابک جمالی با همخوانی ترانه «سوغاتی» یاد او را گرامی داشتند.
در مشهد، مادر جاویدنام علیرضا علینیا در مراسم چهلم فرزند ۲۳ سالهاش گفت: «نمیگذاریم خونت پایمال شود.»
در روستای سوتلق از توابع تویسرکان، شرکتکنندگان در چهلم سحر بیات سرود «ای ایران» را همخوانی کردند.
در مازندران، مراسم چهلم ابراهیم مصطفیپور برگزار شد؛ پدری که ۱۸ دی در بابل کشته شد. نزدیکانش میگویند او پیشتر به فرزندش گفته بود: «اگر روزی برنگشتم، بدان که قهرمان شدم.»
در اسدآباد همدان نیز حاضران در چهلم هادی فروغ، بسکتبالیست کشتهشده، سرود «از خون جوانان وطن» را خواندند.
در کرج، مراسم چهلم سجاد داراب و رضا حبیبی، دو خویشاوند کشتهشده در ۱۸ دی، برگزار شد. در اسدآباد، حاضران در چهلم کیوان مرادی شعار دادند: «این گل پرپرشده، هدیه به میهن شده.»
در همدان، شعار «ایستادهایم تا پایان» در مراسم چهلم جواد جلیلوند طنینانداز شد.
گزارشها نشان میدهد بسیاری از این مراسم با حضور نیروهای امنیتی، تعمیر و تقویت دوربینهای نظارتی در اطراف محل برگزاری و فشار بر خانوادهها همراه بوده است. با این حال، ویدیوهای منتشرشده نشان میدهد شرکتکنندگان، این آیینها را به فرصتی برای تداوم مطالبه عدالت تبدیل کردهاند.
بازداشتها و فشارهای امنیتی ادامه دارد
کانون هنرمندان ایرانی فیلم و تئاتر برونمرزی اعلام کرد چند بازیگر از جمله فائزه طاهری، فرهان عزیزی، کژال شاهی و کیمیا موسوی در هفتههای گذشته بازداشت شدهاند. همچنین غزال وکیلی در تهران بازداشت شده و شوار کریمزاده ناپدید شده است.
در حوزه آموزش، فرشاد ابراهیمپور، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس، گفت مجلس با نهادهای امنیتی وضعیت دانشآموزان بازداشتی را «رصد» میکند.
پیشتر سخنگوی سازمان معلمان ایران از کشتهشدن حدود ۲۰۰ دانشآموز در جریان اعتراضات خبر داده بود.
مواضع داخلی؛ شکاف در روایت رسمی
در عرصه سیاسی داخلی، اظهارات مقامهای مختلف نشاندهنده شکاف در تحلیل وضعیت است.
حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، ریشه اعتراضات را «افزایش قیمت کالاها پس از حذف ارز ترجیحی» دانست و تحلیل دولت را «غلط» توصیف کرد.
در مقابل، امام جمعه اصفهان گفت امیدی به نتایج مذاکرات وجود ندارد و هدف مذاکرات را «تضعیف نظام» خواند. امام جمعه تهران نیز اعتراضات را «فتنه» نامید.
محمد رستمی، نماینده مجلس، هشدار داد در صورت هرگونه اقدام آمریکا، «خلیج فارس و دریای عمان به گورستان نیروهای حملهکننده تبدیل خواهد شد.»
در سوی دیگر، علی شمخانی، دبیر شورای دفاع، در گفتوگو با الجزیره گفت اگر مذاکرات «واقعبینانه» باشد، ممکن است روندی مثبت طی شود، هرچند سامانههای موشکی را «خط قرمز» دانست.
تنشهای منطقهای و تحرکات نظامی
چهلوهشتمین روز انقلاب ملی ایرانیان همزمان با افزایش تنشهای منطقهای سپری شد. روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد آمریکا ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» را به خاورمیانه اعزام میکند. این تصمیم در حالی اعلام شد که گزارشهایی درباره آمادهباش دومین ناو هواپیمابر نیز منتشر شده است.
در سطح دیپلماتیک، وزیران امور خارجه روسیه و عربستان درباره وضعیت ایران گفتوگو کردند. همچنین نشست وزیران خارجه گروه هفت قرار است در مونیخ برگزار شود و انتظار میرود موضوع ایران یکی از محورهای اصلی آن باشد.
جاسم محمد البدیوی، دبیر کل شورای همکاری خلیج فارس، بر ضرورت حضور کشورهای عضو شورا در هرگونه مذاکره هستهای تاکید کرد.
انرژی و اقتصاد؛ سایه بحران بر بازار نفت
در حوزه انرژی، رویترز گزارش داد اوپک پلاس خود را برای اوج تقاضای تابستانی و تنشهای احتمالی میان آمریکا و ایران آماده میکند و احتمال ازسرگیری افزایش تولید نفت از آوریل وجود دارد.
گروه مالی ئیبیسی نیز اعلام کرد بازار نفت میان دو ریسک «انبوه نفت شناور ایران» و «خطر بستن تنگه هرمز» معلق مانده است.
جزییات رویدادهای این روز را میتوانید اینجا بخوانید.
شاهزاده رضا پهلوی، شنبه ۲۵ بهمن (۱۴ فوریه) را «روز جهانی اقدام» نامگذاری کرد و از ایرانیان خارج کشور خواست با تجمع در سه شهر مونیخ، لسآنجلس و تورنتو و البته دیگر نقاط جهان، حمایت خود را از «انقلاب شیر و خورشید» و هموطنان داخل کشور به نمایش بگذارند.
در فضای مجازی، شماری از ایرانیان این فراخوان را در امتداد فراخوانهای ۱۸ و ۱۹ دی دانسته و از آن بهعنوان مرحلهای مکمل در مسیر خیزش ایرانیان داخل کشور یاد کردهاند.
یک دانشجوی ایرانی ساکن آلمان در مصاحبه با ایراناینترنشنال، همکاری گسترده ایرانیان در تبعید برای تسهیل حضور هموطنان در تجمع مونیخ را «باورنکردنی» خواند و گفت: «هر کسی یه گوشه کار رو گرفته. همه هر کاری دارن، گذاشتن زمین تا فقط بیان مونیخ.»
او افزود: «میدونین همش به چی فکر میکنم؟ که این بزرگترین اتفاق خارج از کشوره. ما میتونیم تفاوت رو رقم بزنیم. بعد در آینده بگیم ما تو این اتفاق نقش داشتیم، نه اینکه از دور تماشاگر بودیم.»
«با اینکه دوریم از وطن»؛ همدلی فراتر از مرزها
یک مرور کوتاه در شبکههای اجتماعی نشان میدهد موجی از همبستگی و مسئولیتپذیری در میان ایرانیان خارج کشور شکل گرفته است.
این همیاری بهویژه با هدف حمایت از هموطنانی صورت میگیرد که قصد شرکت در تجمع مونیخ را دارند، اما با موانع مالی یا سایر مشکلات روبهرو هستند.
شماری از ایرانیان مقیم خارج، متناسب با توان اقتصادی خود، بخشی از هزینههای سفر سایرین به مونیخ را بر عهده گرفتهاند. اقدامی که بهویژه برای دانشجویان ساکن کشورهای اروپایی اهمیت زیادی دارد.
در کنار کمکهای مالی، برخی دیگر که امکان پرداخت هزینه نداشتند اما با خودروی شخصی از شهرهای مختلف اروپا راهی مونیخ بودند، اعلام کردهاند صندلیهای خالی خودروهایشان را در اختیار دیگر ایرانیان قرار میدهند تا امکان حضور جمعی در این رویداد فراهم شود.
سامان، ساکن پاریس، دلیل حضور خود در مونیخ را اینگونه توصیف کرد: «پیامهای زیادی از ایران گرفتم. دوستانم، خانوادهام، مردم ایران چشم امیدشون به ماست. هر جوری بود، خودم رو رسوندم.»
او افزود: «خودم رو به جاویدنامها، بازداشتیها و خانوادههاشون مدیون میدونم. فقط میخوام از ته دل بهشون بگم شما تنها نیستین. لحظهای نیست به شما فکر نکنیم.»
در یکی از گروههای ایرانیان ساکن فرانسه نیز این پیام از یک هموطن به چشم میخورد: «اگر کسی قصد رفتن به مونیخ را دارد و در خصوص هزینه رفت و برگشت دارای محدودیت و یا کسری پول است، من هزینه اتوبوس ۱۰ نفر را برای حمایت از هموطنانم پرداخت میکنم. به امید آزادی وطنم.»
شبکهای از کمکهای خرد و تحسینبرانگیز
فرخرو، دانشجوی ۳۱ ساله ساکن برلین، در مصاحبه با ایراناینترنشنال، روایتی از یکی از دوستان خود مطرح کرد: «دوستم کمردرد شدید داره و چون نمیتونست بیاد، هزینه سفر یک نفر رو به مونیخ تقبل کرد.»
فرخرو افزود: «اما در نهایت دلش طاقت نیاورد و خودشم بلیت گرفت. با توجه به شرایط کمرش، سفرش رو با وجود همه هزینهها سهروزه کرد تا هم مونیخ رو بیاد و هم بتونه به اندازه کافی استراحت کنه.»
او در ادامه به نمونهای دیگر اشاره کرد: یک دانشجوی ایرانی علیرغم تنگنای مالی، مبلغ ۱۶۰ یورو را در اختیار گروهی از هماهنگکنندگان در برلین گذاشت تا زمینه حضور شمار بیشتری از هموطنان در مونیخ فراهم شود.
روایت سوم فرخرو نیز جلوه دیگری از همیاری ایرانیان خارج از کشور را به نمایش میگذارد: «یک دختر دانشجو بهم پیام داد که میخواد بیاد مونیخ، اما چون تازه شهریه داده، دستش خالیه. از طریق دو تا از دوستان ۴۴ یورو برای هزینه سفرش تامین شد. اما جالب اینه که خود اون دختر دو روز بعد پیام داد ۵۰ یورو به دستش رسیده و اگر کسی میخواد بلیت بگیره، این پول رو هزینه میکنه. این روحیه واقعا قابل تحسینه.»
از گوتینگن آلمان نیز روایتهای مشابهی از کمک و همکاری ایرانیان برای مشارکت حداکثری در مونیخ رسیده است.
دستبهدست برای وطن؛ داستان همراهی ایرانیان هلند
همتا، ۳۲ ساله و ساکن آمستردام، که مسئولیت مشترک هماهنگی اتوبوسهای اعزامی به مونیخ را بر عهده دارد، از استقبال چشمگیر ایرانیان مقیم هلند برای شرکت در این سفر گروهی خبر داد.
همتا به ایراناینترنشنال گفت: «ما با یک اتوبوس شروع کردیم، اما از بس تقاضا زیاد بود، الان شدیم سه اتوبوس. پر شدن هر اتوبوس واقعا چند ساعت بیشتر زمان نبرد. اگر چند تا اتوبوس دیگه هم هماهنگ میکردیم پر میشد.»
او اضافه کرد: «بعضیها بچه داشتن، پت داشتن، مریض بودن و سفر به مونیخ براشون سخت بود. هر کسی نیومد، کمکش رو فرستاد. ما تونستیم خیلیها رو رایگان یا نیمبها ثبتنام کنیم.»
به گفته همتا، بسیاری از ایرانیان ساکن هلند برای حضور در مونیخ از خود انعطاف نشان دادند و «گفتند اگه اتوبوس یک شهر پر بود، خودشون رو به اتوبوس شهر دیگه میرسونن».
نمیتوانم بیایم، اما کمک میکنم
سارا، ساکن اشتوتگارت، گفت در گروههای عمومی ایرانیان خارج کشور در پیامرسانهای گوناگون، بسیاری در روزهای اخیر برای کمک به هموطنان بهمنظور شرکت در تجمع مونیخ اعلام آمادگی کردهاند.
در یکی از این پیامها که در اختیار ایراناینترنشنال قرار گرفته، آمده است: «من بهخاطر بچههام که کوچک هستن، نمیتونم برم مونیخ. اما اگر کسی بهخاطر هزینه نمیره، من میتونم هزینه یک نفر رو پرداخت کنم.»
سارا افزود برای حمایت عملی، یکی از دوستانش را در منزل خود اسکان داده است تا او بتواند پس از اقامتی کوتاه در اشتوتگارت، بدون دغدغه راهی مونیخ شود و در تجمع حضور پیدا کند.
آنچه برای تجمع مونیخ شکل گرفته، صرفا یک فراخوان سیاسی نیست، بلکه نمایش شبکهای خودجوش از همبستگی ایرانیان دور از وطن است. شبکهای که با کمکهای خرد، مسئولیتپذیری فردی و احساس دین به هموطنان داخل کشور، معنای تازهای از همراهی را رقم میزند.
مخدومی جمعه ۲۴ بهمن در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت: «بهطور تقریبی، حدود ۱۷۰ هزار تا ۱۸۰ هزار مورد جدید سرطان در سال تشخیص داده میشود. اگر عدد را کمی بیشتر و ۲۰۰ هزار در نظر بگیریم، بهطور تقریبی هر پنج دقیقه حدود ۱.۹ نفر، بیمار میشوند.»
او افزود نرخ رشد موارد ابتلا به سرطان در ایران «کمی بیشتر» از میانگین جهانی است، اما این موضوع به معنای قرار گرفتن ایران در میان کشورهایی با شیوع بالای این بیماری نیست.
به گفته نایبرییس انجمن رادیوآنکولوژی ایران، تغییر سبک زندگی از روستایی به شهری در دهههای اخیر، در کنار آلودگی هوا، استرس، تغذیه نامناسب و کمتحرکی، میتواند در افزایش بیماریها از جمله سرطان نقش داشته باشد.
مخدومی یادآور شد عوامل ژنتیکی و محیطی مانند آلودگی، سیگار و مواد شیمیایی از طریق مکانیسمهای محرک و تسریعکننده، در تعامل با یکدیگر احتمال بروز سرطان را افزایش میدهند.
پیشتر زهرا شیخی، معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی، از «بروز خوشهای سرطان» در ایران خبر داد و گفت بر اساس برآوردها، آمار ابتلا به این بیماری در کشور طی ۱۵ سال آینده حدود ۱.۵ برابر رشد خواهد داشت.
چهارم آذر، عباس شاهسونی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بهشتی، هشدار داد ۲۴ درصد از مرگ و میر مرتبط با سرطان ریه ناشی از آلودگی هواست.
کمبود تجهیزات و فشار هزینهها بر بیماران سرطانی
نایبرییس انجمن رادیوآنکولوژی با اشاره به هزینه بالای درمان سرطان در ایران گفت کشور با کمبود تجهیزات رادیوتراپی روبهرو است که بیش از ۹۰ درصد آن از خارج تامین میشود و هزینهبر است.
مخدومی همچنین به گرانی داروهای جدید شیمیدرمانی پرداخت و افزود: «پوشش بیمه بهتدریج وارد میشود؛ برخی از آنها هنوز تحت پوشش بیمه نیستند. همچنین داروهای ایمونوتراپی هزینههای بسیار بالایی دارند و پوشش کافی بیمه را ندارند.»
به گفته او، شماری از داروهای ارزانقیمت داخلی مرتبط با سرطان «بهصورت رسمی یا غیررسمی» صادر میشود و در مواردی این صادرات بدون دریافت «مجوزهای قانونی» انجام میگیرد.
اسفند سال گذشته، محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، اذعان کرد قیمت داروهای شیمیدرمانی «به حدی بالاست که پوشش بیمهای هم هزینه درمان بیماران سرطانی را نمیدهد».
در سالهای اخیر، پیامدهای بحران اقتصادی، فساد و سوءمدیریت ساختاری به بخش درمان نیز سرایت کرده و کارآمدی پوشش بیمهای، بهویژه برای اقشار کمبرخوردار، تضعیف شده است؛ بهگونهای که بیماران ناچارند سهم قابل توجهی از هزینههای درمان را خود پرداخت کنند.
۲۴ آذر، پرویز احمد پنجکی، عضو کانون عالی بازنشستگان تامین اجتماعی، هشدار داد افزایش هزینههای درمان و ناکارآمدی بیمههای پایه و تکمیلی، بسیاری از بازنشستگان و سالمندان را در موقعیتی قرار داده که برای ادامه درمان، ناچار به فروش خانه و داراییهای خود شدهاند.
