بدبینی شماری از شهروندان اوکراینی نسبت به نتیجه احتمالی نشست آلاسکا
رسانه اِیپیتی گزارش داد شماری از شهروندان اوکراینی نسبت به نتیجه دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین و احتمال پایان یافتن جنگ اوکراین خوشبین نیستند.
یک اوکراینی در مصاحبه با این رسانه گفت: «بعید است منافع اوکراین در این نشست مورد توجه قرار گیرد.»
شهروند دیگری هشدار داد: «هیچ اتفاق خوبی آنجا نخواهد افتاد، چون جنگ، جنگ است و پایان نمییابد. ما قرار نیست هیچ بخشی از سرزمین خود را به کسی بدهیم. امید هست، اما در این موضوع بسیار اندک است.»
یکی دیگر از مصاحبهشوندگان تاکید کرد: «در این نشست توافقی حاصل نخواهد شد. اوکراین فقط میتواند با سلاح از خود دفاع کند.»
مقامهای هند و پاکستان اعلام کردند که سیلابهای ناگهانی ناشی از بارانهای شدید موسمی در این کشورها در ۲۴ ساعت گذشته، بیش از ۱۷۰ نفر را کشته و دهها نفر دیگر را مجروح یا ناپدید کرده است.
مقامهای مدیریت بحران پاکستان، جمعه ۲۴ مرداد اعلام کردند که در ۲۴ ساعت گذشته دستکم ۱۱۷ نفر بر اثر بارانهای موسمی در این کشور جان خود را از دست دادهاند و ۳۵ نفر دیگر ناپدید شدهاند.
به گفته اداره مدیریت بحران، بیشتر این تلفات، یعنی ۱۱۰ نفر، در ایالت کوهستانی «خیبر پختونخوا» ثبت شده است.
نیروهای امدادی در این مناطق هزار و ۳۰۰ گردشگر گرفتار را از یک منطقه کوهستانی که رانش زمین در آن رخ داده نیز تخلیه کردند.
بارشهای شدید در روزهای اخیر موجب جاری شدن سیل، رانش زمین و فروریختن سقف خانهها در مناطق شمالی و کوهستانی پاکستان شده است.
نیروهای امدادی گفتهاند بخشی از تلفات بهدلیل مدفون شدن خانوادهها زیر آوار خانههایشان رخ داده است.
بارانهای موسمی سال جاری در پاکستان و کشورهای همسایه از جمله هند و نپال، خسارات و تلفات گستردهای بر جا گذاشته و کارشناسان میگویند شدت و تکرار چنین حوادثی بهدلیل تغییرات اقلیمی رو به افزایش است.
در نپال بارانهای موسمی امسال دهها کشته و زخمی برجا گذاشته است. بر اساس آمار مقامهای مدیریت بحران نپال، از آغاز بارانهای موسمی امسال در ماه ژوئن، دستکم ۴۱ نفر در این کشور کشته، ۲۱ نفر مفقود و بیش از ۱۲۰ نفر در اثر سیلاب، رانش زمین و طوفان تگرگ زخمی شدهاند.
مقامهای محلی در کشمیر تحت کنترل هند نیز اعلام کردند در اثر سیلاب ناگهانی ناشی از بارشهای شدید، دستکم ۶۰ نفر جان باخته و حدود ۲۰۰ نفر دیگر مفقود شدهاند.
مقامها گفتند بسیاری از مفقودان احتمالاً در جریان سیلاب شسته شدهاند. دستکم ۵۰ نفر که بهشدت زخمی شده بودند، عمدتا از یک نهر پر از گل و آوار، به بیمارستانهای محلی منتقل شدند.
این حادثه پنجشنبه در روستای «چاسوتی» رخ داد و موجی از گلولای و آب زائرانی را که برای صرف ناهار پیش از آغاز پیادهروی به سوی یک مکان مذهبی گرد آمده بودند، با خود برد.
روستای چاسوتی در منطقه کشتوار، آخرین نقطه قابل دسترسی با خودرو در مسیر زیارت سالانه «ماچیل یاترا» است که زائران هندو را به معبد مرتفع «ماچیل ماتا» در رشتهکوههای هیمالیا میرساند.
تصاویر و ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، خسارات گسترده و پراکندهشدن وسایل منزل در کنار خودروها و خانههای آسیبدیده را نشان میدهد.
محمد ارشاد، مقام مدیریت بحران کشمیر هشدار داد که شمار مفقودان ممکن است افزایش یابد و پیشبینی هواشناسی نیز از بارشهای شدیدتر و وقوع سیلابهای بیشتر در این منطقه خبر داده است.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند نیز در آغاز سخنرانی نزدیک به دو ساعته خود به مناسبت هفتاد و نهمین سالگرد استقلال این کشور گفت: «طبیعت ما را آزموده است. در روزهای اخیر با رانش زمین، شکست ابر و دیگر بلایای طبیعی روبهرو بودهایم.»
طبق تعریف اداره هواشناسی هند، «شکست ابر» بارشی ناگهانی و شدید به میزان بیش از ۱۰۰ میلیمتر در مدت فقط یک ساعت است که میتواند موجب سیلاب ناگهانی، رانش زمین و تخریب، بهویژه در مناطق کوهستانی در فصل موسمی، شود.
این دومین حادثه مشابه در رشتهکوههای هیمالیا طی کمی بیش از یک هفته گذشته است.
هفته گذشته، سیل و رانش زمین در ایالت اوتاراکند یک روستا را بهطور کامل در بر گرفت.
از نخستین دست دادن در هامبورگ آلمان در ژوئیه ۲۰۱۷ تا نشست اوت ۲۰۲۵ در آلاسکا، دیدارهای دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، ترکیبی از دیپلماسی رسمی و محرمانگی غیرعادی بوده و به برداشتهای مختلفی از روابط آمریکا و روسیه، شکل داده است.
این نوشته با اتکا به منابع معتبر، تمامی دیدارهای حضوری میان این دو را بهصورت مستند مرور میکند.
چرا رابطه پوتین و ترامپ اهمیت دارد؟
تعاملات ترامپ و پوتین نه تنها به شکل مستقیم بر روابط دوجانبه واشینگتن و مسکو اثر گذاشته، بلکه بارها با مهمترین بحرانها و تحولات ژئوپولیتیکی یک دهه اخیر گره خورده است.
از نخستین سال ریاستجمهوری ترامپ، پرونده حساس اتهام مداخله روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا بر تمام دیدارهای دو طرف سایه انداخت و باعث شد هرگونه ارتباط یا مذاکره میان آنها زیر ذرهبین رسانهها و نهادهای امنیتی قرار گیرد.
در عرصه بینالمللی، جنگ سوریه یکی از محورهای ثابت گفتوگو بود؛ جایی که مسکو بهعنوان حامی اصلی بشار اسد و آمریکا بهعنوان پشتیبان بخشی از مخالفان، منافع متضاد اما گاه همپوشان داشتند و مذاکرات میان ترامپ و پوتین بر تعیین «مناطق کاهش تنش» و آینده سیاسی دمشق متمرکز بود.
در نوامبر ۲۰۱۸، بحران تنگه کرچ که در پی توقیف سه کشتی نیروی دریایی اوکراین بهدست روسیه پدید آمد، روابط واشینگتن و مسکو را وارد مرحلهای پرتنش کرد و حتی موجب لغو یکی از دیدارهای برنامهریزیشده پوتین و ترامپ در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ شد.
اما نقطه عطف در این تعاملات، جنگ تمامعیار روسیه علیه اوکراین بود که در فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد و بزرگترین بحران امنیتی اروپا از زمان جنگ جهانی دوم را رقم زد.
این جنگ در سال ۲۰۲۵ بهعنوان اصلیترین دستور کار دیدارها و تماسهای ترامپ و پوتین مطرح شد و بر تمام مذاکرات آنها، از جمله نشست آلاسکا، سایه انداخته است.
ویژگی جالب این روابط آن است که دیدارهای ترامپ و پوتین گاه به سبک نشستهای رسمی سران کشورها با حضور تیمهای کامل دیپلماتیک برگزار شده و گاه بهشکل خصوصی و بدون همراهی یادداشتبرداران یا دیپلماتهای ارشد، که این موضوع باعث شده جزییات مذاکرات در هالهای از ابهام باقی بماند.
این ترکیب از دیپلماسی رسمی و ارتباطات غیررسمی که در سیاست خارجی بیسابقه نیست اما در مورد ترامپ و پوتین بهطور خاص حساسیتبرانگیز بوده، اکنون برای درک دیپلماسی جاری در آلاسکا و ارزیابی میزان شفافیت و اعتماد میان دو کشور اهمیتی دوچندان پیدا میکند.
دیدارهای حضوری ثبتشده
هامبورگ، آلمان - نشست سران گروه ۲۰، هفتم ژوئیه ۲۰۱۷
نشست رسمی دوجانبه بیش از دو ساعت طول کشید. نخستین ملاقات رو در رو قرار بود ۳۵ دقیقه به طول بینجامد اما طبق گزارشهای همزمان و جداول زمانی بعدی، بسیار طولانیتر شد.
یادداشت رسمی کرملین این دیدار در حاشیه نشست گروه ۲۰ را تایید کرد.
گفتوگوی دوم و اعلامنشده در همان شب انجام شد. در ضیافت شام رهبران، ترامپ و پوتین گفتوگویی خصوصی داشتند که کاخ سفید آن را تایید کرد.
در گزارشهای بعدی، مقامهای آمریکایی گفتند دسترسی به جزییات دیدارهای رو در روی ترامپ و پوتین بهطور غیرعادی دشوار بوده؛ از جمله مواردی که مطرح شد، این بود که او یادداشت مترجم را گرفته است.
وزارت خارجه آمریکا بعدا این ادعا را در روند حقوقی رد کرد اما اصل موضوع یعنی محدود بودن دسترسی به سوابق دقیق، بهطور گسترده گزارش شده است.
دانانگ، ویتنام - اوپک، ۱۰ و ۱۱ نوامبر ۲۰۱۷
گفتوگوهای کوتاهی میان پوتین و ترامپ انجام گرفت و بیانیه مشترکی درباره سوریه صادر شد.
این بیانیه بر ایجاد مناطق کاهش تنش و روند سیاسی در سوریه تاکید داشت.
متن بیانیه نخستین بار از سوی کرملین منتشر شد و سپس در کانالهای رسمی آمریکا هم انتشار یافت.
هلسینکی، فنلاند - نشست دوجانبه، ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۸
دو رهبر پیش از ناهار کاری، تنها با حضور مترجمان دیدار کردند.
ترامپ در نشست خبری مشترک، علنا به گفتههای پوتین درباره مداخله نداشتن روسیه در انتخابات ۲۰۱۶ اعتبار بخشید که با واکنش شدید در واشینگتن مواجه شد.
در نشست خبری ترامپ و پوتین در هلسینکی، خبرنگار انبیسی از رییسجمهوری روسیه پرسید: «آیا شما میخواستید آقای ترامپ در انتخابات پیروز شود؟ و آیا شما به این منظور شخصا دستور دادید که اقدامی صورت گیرد؟»
پوتین پاسخ داد: «بله. بله. زیرا او کسی بود که از بهبود روابط با روسیه حمایت میکرد.»
در نسخه اولیه متن پیادهشده از سوی کاخ سفید، بخش اول این پرسش ـ «آیا شما میخواستید ترامپ پیروز شود؟» ـ حذف شده بود.
این اقدام در پوشش خبری رسمی دولت آمریکا موجب شد چنین به نظر برسد که پوتین صرفا به بخش مربوط به اقدام یا عدم اقدام خود پاسخ داده و نه به پرسشی درباره انگیزه یا ترجیحش در این زمینه.
پس از افشا و واکنش رسانهها، کاخ سفید متن را اصلاح کرد و پرسش کامل به متن پیادهشده برگشت.
این اتفاق بهعنوان نمونهای از دستکاری عامدانه یا سانسور سیاسی در انتشار رسمی محتوای دیدارهای دیپلماتیک مورد انتقاد قرار گرفت و توجه رسانههای جهانی و تحلیلگران روابط آمریکا و روسیه را برانگیخت.
بوئنوس آیرس، آرژانتین - اجلاس گروه ۲۰، ۳۰ نوامبر- اول دسامبر ۲۰۱۸
ترامپ در مسیر سفر به اجلاس، دیدار برنامهریزیشده با پوتین را بهدلیل توقیف کشتیها و ملوانان اوکراینی در تنگه کرچ لغو کرد.
با این حال، دیدار کوتاهی انجام شد. با وجود لغو رسمی، دو طرف در ضیافت شام رهبران گفتوگویی غیررسمی داشتند که بعدا در گزارشهای خبری و سخنان ترامپ در سال ۲۰۱۹ به آن اشاره شد.
اوساکا، ژاپن - اجلاس گروه ۲۰، ۲۸-۲۹ ژوئن ۲۰۱۹
دیدار دوجانبهای میان ترامپ و پوتین صورت گرفت. موضوعات مورد بحث شامل اوکراین، ملوانان بازداشتشده در سال ۲۰۱۸ و کنترل تسلیحات بود.
خبرنگاران همچنین مکالمهای را ثبت کردند که در آن ترامپ خطاب به پوتین گفت: «در انتخابات دخالت نکن، لطفا!»؛ عبارتی که کاخ سفید تاکید کرد بهطور جدی بیان شده است.
۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴
گزارشی معتبر از دیدار حضوری ترامپ و پوتین در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ وجود ندارد.
همهگیری کووید-۱۹ و سپس کنار رفتن ترامپ از قدرت، ارتباطات این دو را به تماسهای تلفنی یا اظهارنظرهای علنی محدود کرد.
۲۰۲۵؛ تماسهای تلفنی که زمینهساز نشست آلاسکا شد
پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، دو رهبر چندین بار بهصورت تلفنی با یکدیگر گفتوگو کردند.
۱۲ فوریه ۲۰۲۵، ترامپ گفت او و پوتین بر سر آغاز مذاکرات برای پایان جنگ اوکراین به توافق رسیدهاند. تغییری در سیاست واشینگتن که موجب نگرانی متحدان اروپایی شد.
چند رسانه معتبر این توافق و احتمال دیدار رو در رو را گزارش کردند.
این تماسها و رایزنیهای دیپلماتیک سرانجام به نهایی شدن نشست ۱۵ اوت ۲۰۲۵ در پایگاه مشترک المندورف–ریچاردسون در انکوریج، آلاسکا انجامید.
به گفته مقامهای آمریکایی و روسی، قرار است رهبران دو کشور ابتدا جلسهای خصوصی، سپس نشستی با هیاتهای همراه و در پایان یک نشست خبری مشترک برگزار کنند.
مدت و قالب جلسات: جلسات اولیه اغلب طولانی بودند (مثل دیدار هامبورگ) و گاهی بدون حضور یادداشتبرداران آمریکایی برگزار میشدند که ثبت سوابق تاریخی و کار سیاستگذاری داخلی را دشوار میکرد.
ناهماهنگی پیامها: پس از هلسینکی، مقامهای روسی بیانیههایی در خصوص توافقات منتشر کردند، در حالی که نهادهای آمریکایی توضیحاتی محدود یا اصلاحشده ارائه دادند (مثلا اصلاح متن پیادهشده). این عدم توازن بارها تکرار شده است.
چرخشهای ناشی از بحران: حادثه تنگه کرچ باعث لغو نشست بوئنوس آیرس شد و تماسهای ۲۰۲۵ در سایه جنگ اوکراین به شتابگیری برای برگزاری نشست جدید انجامید.
تصویر در برابر محتوا: لحظاتی مانند عبارت «در انتخابات دخالت نکن» در اوساکا و نشست خبری هلسینکی به اندازه هر بیانیه رسمیای، برداشت عمومی در خصوص روابط پوتین و ترامپ را شکل دادند.
در آستانه دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در انکوریج آلاسکا، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در همین محل با لباسی ظاهر شد که گمان میرود روی آن عبارت СССР، مخفف «اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی»، نوشته شده باشد.
لاوروف یکی از اعضای هیات روسی است که در نشست پیش رو شرکت خواهد کرد.
رهبران روسیه و ایالات متحده در شرایطی در یک پایگاه نیروی هوایی متعلق به دوران جنگ سرد در آلاسکا دیدار میکنند که در اوکراین و اروپا نگرانیهایی درباره احتمال مصالحه ترامپ بر سر منافع کییف وجود دارد.
جامعه جهانی بهائی در بیانیهای مصادره خانهها، داراییها و وسایل نقلیه بیش از ۲۰ شهروند بهائی در اصفهان را «غیرقانونی و تبعیضآمیز» خواند و اعلام کرد آنها صرفا به دلیل اعتقادشان با مصادره اموال خود مواجه و از طریق یک پیامک و خارج از چارچوبهای قانونی، از این موضوع مطلع شدهاند.
در این بیانیه آمده است که مقامات اصفهان با استناد به اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی و سوءاستفاده آشکار از آن، بدون ارائه هیچ مدرکی یا رعایت روند دادرسی قانونی یا شفاف، خانهها، مزارع، خودروها، حسابهای بانکی و داراییهای این افراد را توقیف کرده و حتی معاملات عادی ایشان را متوقف کردهاند.
به گفته جامعه جهانی بهائی، این روند از طریق «دادگاه ویژه اصل ۴۹» که زیر نظر «ستاد اجرایی فرمان امام» فعالیت میکند، اجرا شده و اموال توقیفشده در نهایت در اختیار نهادهایی قرار میگیرد که مستقیما زیر نظر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی هستند.
طبق اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی، دولت موظف است اموال بهدستآمده از طرق «نامشروع» را مصادره کند.
در سالهای اخیر، این اصل به ابزاری برای اعمال فشار ساختاری و مصادره اموال اقلیتهای مذهبی و سیاسی بدل شده است.
بر اساس بیانیه جامعه جهانی بهائی، برخی افراد که اموالشان مصادره شده، هماکنون در حال گذراندن احکام سنگیناند، بعضی در انتظار دادگاه تجدیدنظر هستند و تعدادی نیز پیشتر از اتهامات سابق تبرئه شدهاند اما همگی بدون دلیل قانونی، هدف این مصادرهها قرار گرفتهاند.
به گفته جامعه جهانی بهائی، روند دادرسی بهطور مخفیانه و بدون ثبت رسمی در سامانه قضایی انجام شده و وکلای مدافع نیز از دسترسی به پروندهها محروماند. خانوادهها و شرکای مالی این افراد نیز با احکام ممنوعالمعامله شدن، مسدود شدن حسابها، ممنوعالخروجی و توقیف خودرو در خیابان مواجه شدهاند.
حکم مصادره اموال
هفتم مرداد، سایت حقوق بشری هرانا گزارش داده بود ۲۲ شهروند بهائی ساکن اصفهان هدف احکام قضایی برای مصادره اموال قرار گرفتهاند.
در این گزارش آمده بود این احکام بدون طی روندهای معمول دادرسی و ثبت در سامانه ثنا، تنها از طریق پیامک به آنان ابلاغ شده است.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که در حدود یک سال گذشته، تقریبا هر شهروند بهائی که در اصفهان بازداشت شده یا خانهاش مورد تفتیش قرار گرفته، با تشکیل پرونده در دادگاه ویژه اصل ۴۹ مواجه شده است.
منابع نزدیک به این شهروندان در خصوص روند مصادره اموال آنها به ایراناینترنشنال گفتند پس از ارسال پیامک مبنی بر تشکیل پرونده، بلافاصله دستور ممنوعالمعامله شدن فرد از سوی دادستان کل کشور صادر میشود و امکان هرگونه نقل و انتقال داراییهای او سلب میشود.
به گفته این منابع آگاه، قاضی رسیدگیکننده به این پروندهها در دادگاه ویژه اصل ۴۹، مرتضی براتی است و تا زمان صدور رای، خانهها و املاکی که به نام این افراد ثبت شده، غیرقابل نقل و انتقال باقی میماند. خودروهای آنان نیز اگر در خیابان با گرفتن استعلام توقیف شود، تا روز برگزاری دادگاه در توقیف خواهند ماند.
فهندژ: مصادره اموال بهائیان سرقت سازمانیافته حکومتی است
سیمین فهندژ، نماینده دفتر جامعه جهانی بهائی در ژنو، در واکنش به توقیف اموال بهائیان در اصفهان گفت: «اصل ۴۹ برای بازگرداندن اموال سرقتشده تدوین شده، نه برای غارت داراییهای شهروندان و محروم کردن خانوادهها از خانه و امرار معاش.»
فهندژ اضافه کرد: «آنچه شاهدش هستیم عملا سرقت سازمانیافته حکومتی است؛ مصادره از طریق پیامک. این اقدام، تبعیضآمیز و کاملا غیرقانونی است و با هدف فقیر کردن یک اقلیت مذهبی تنها به دلیل اعتقادش انجام میشود.»
او تاکید کرد که این روند «اجرای قانون نیست، بلکه خفقان اقتصادی در پوشش قانون» است و افزود: «سازوکارهای قانونیای که باید از مردم حفاظت کنند، اکنون علیه آنها استفاده میشود. این نقض فاحش عدالت است. مصادره غیرقانونی و خودسرانه اموال بهائیان در اصفهان، مصداق سرقت حکومتی است.»
این نماینده جامعه جهانی بهائی ادامه داد: «چگونه برای حکومت ایران از نظر اخلاقی، قانونی یا حتی بر اساس آموزههای دینیاش قابل قبول است که زندگی مردم را با یک پیامک زیر و رو کند و املاک و داراییهایی را که حاصل سالها یا حتی دههها کار سخت است، یکباره توقیف کند و از بین ببرد؟ چه کسی باید پاسخگوی املاک و داراییهای بیشماری باشد که از زمان انقلاب تاکنون تنها به دلیل باور بهائیان ایران از آنها گرفته شده است؟»
الگوی چهار دهه مصادره
جامعه جهانی بهائی در بیانیه خود تاکید کرده که این اقدامات پراکنده نیست، بلکه در چارچوب الگویی چهار دههای از مصادره اموال بهائیان پس از انقلاب ۱۳۵۷ انجام میشود.
بر اساس این بیانیه، طی این سالها مسئولان حکومتی اماکن مقدس و آرامستانهای بهائیان را تصرف کرده و هزاران خانه، مزرعه و کسبوکار خصوصی را مصادره کردهاند.
دادگاهها نیز بارها احکام مصادره زمینهای بهائیان را تایید کردهاند؛ از جمله در روستاهای ایول و کتا.
در کتا، در سال ۱۴۰۱ زمینهای کشاورزی متعلق به ۲۷ بهائی مصادره شد که به گفته جامعه جهانی بهائی، نشاندهنده استمرار این رویه تحت عنوان اجرای اصل ۴۹ است.
به گفته این نهاد، گزارشهای رسیده از روند رسیدگیها در دادگاهها، حاکی از فضای سنگین ارعاب علیه بهائیان و خانوادههایشان است.
موضوع مصادره اموال شهروندان بهائی در ایران پیش از این نیز بارها رخ داده و هرانا پیشتر از الگوی مشابهی در برخورد با بهائیان در استانهای دیگر، از جمله مازندران و خراسان رضوی، گزارش داده بود.
جامعه جهانی بهائی در سالهای گذشته بارها نسبت به روند رو به افزایش مصادره اموال متعلق به بهائیان ایران که از سوی «ستاد اجرایی فرمان امام» سازماندهی و هدایت میشود، ابراز نگرانی کرده است.
بهائیان بهعنوان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان در ایران، از زمان انقلاب سال ۱۳۵۷ بهطور سیستماتیک سرکوب شدهاند و در یک سال گذشته فشار نهادهای امنیتی و قضایی بر آنها شدت یافته است.
طبق اعلام منابع غیررسمی، جمعیت بهائیان ایران بیش از ۳۰۰ هزار نفر برآورد میشود اما قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتیگری را به رسمیت میشناسد.
