فرزین ندیمی: خطر از سرگیری پنهانی برنامه‌ غنی‌سازی ایران همچنان پابرجاست

تایمز اسرائیل از اصابت موشک بالستیک به بئرشبع خبر داد و به نقل از بیانیه نیروهای امدادی نوشت گزارشی از تلفات دریافت نشده است.

در این بیانیه آمده نیروهای امدادی در چندین منطقه که گزارش‌هایی از اصابت موشک دریافت شده، در حال فعالیت هستند.

رسانه‌های اسرائیل هم از اصابت موشک به ساختمانی در این شهر در موج دوم حملات موشکی خبر دادند.

در شبکه‌های اجتماعی تصاویری از محلی که این موشک اصابت کرده منتشر شده است.

100%

در همین حال، ارتش اسرائیل به شهروندان این کشور اعلام کرد خروج از پناهگاه‌ها مجاز است.

به گزارش رادیو ارتش اسرائیل در موج اول حمله از ایران، دو موشک، و در موج دوم چهار موشک دیگر به سمت اسرائیل شلیک شد.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک شاهد عینی گزارش داد که صدای انفجاری بر فراز شهر تل‌آویو شنیده شده است.

پیش از ان ارتش اسرائیل اعلام کرده بود موج دیگری از موشک‌هایی که از ایران به‌سوی اسرائیل شلیک شده‌اند، شناسایی شده است.

خبرنگار شبکه کان اسرائیل هم گزارش داد در پی به‌صدا درآمدن آژیرها در اسرائیل، دو موشک از ایران، یکی به‌سوی مناطق شمالی و دیگری به‌سوی مناطق جنوبی کشور، شلیک شد.

ارتش اسراییل از شلیک موشک‌هایی از سوی جمهوری اسلامی به سوی اسراییل خبر داد و به دنبال آن هشدار حمله موشکی صادر کرد.

پس از آن آژیر خطر در چندین منطقه در سراسر اسراییل به صدا درآمد و ارتش این کشور موشک‌ها را رهگیری کرد. حدود ده دقیقه پس از هشدار اولیه وضعیت عادی اعلام شد.

چند دقیقه پیش از اعلام ارتش اسراییل، رسانه‌های غیررسمی نزدیک به سپاه پاسداران در حالی که بیش از یک ساعت و نیم از آغاز آتش‌بس از سوی ایران گذشته بود، اعلام کردند که شلیک دور جدید موشک‌ها به سوی اسراییل آغاز شده است.

این هشدار پس از آن صادر شد که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از پایان عملیات نظامی علیه اسراییل خبر داد. عباس عراقچی پیش‌تر با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس گفته بود اگر اسراییل حملات خود به ایران را تا ساعت چهار صبح به وقت تهران متوقف کند، ایران نیز واکنش نظامی خود را متوقف خواهد کرد.

مهرزاد بروجردی، رییس دانشکده علوم انسانی در دانشگاه علوم و فنون میزوری به ایران‌اینترنشنال گفت اگرچه از آتش‌بس صحبت می‌شود، اما نباید آن را به‌معنای توقف فوری و کامل عملیات تلقی کرد. در بسیاری از درگیری‌های مشابه، طرفین تلاش می‌کنند تا آخرین لحظه، اهداف حیاتی خود را نابود کنند.

به گفته او حتی در صورت اعلام رسمی آتش‌بس، این احتمال وجود دارد که ضرباتی نهایی، به‌ویژه علیه زیرساخت‌های کلیدی، وارد شود. به همین دلیل، هرگونه آتش‌بس بیشتر به‌عنوان یک «پایان نرم» تعبیر می‌شود تا قطع قاطع درگیری.

بروجردی معتقد است اظهارات ترامپ درباره آتش‌بس نیز با تردید زیادی همراه است. پیشینه‌ی گفتار او—از اغراق‌های آشکار گرفته تا تغییرهای ناگهانی موضع—اعتمادپذیری سخنانش را به‌شدت کاهش داده است. او روزی از تغییر رژیم در ایران سخن می‌گوید و فردایش از مصالحه و صلح. حتی در فضای سیاسی آمریکا، این تناقضات به سوژه‌ی طنز تبدیل شده‌اند. بنابراین، اگر امروز از آتش‌بس سخن می‌گوید، نمی‌توان با قطعیت گفت که فردا بر همان موضع باقی خواهد ماند.

او گفت در همین زمینه، توییت اخیر عباس عراقچی نیز قابل‌تأمل است. او گفته اگر اسرائیل حملات خود را متوقف کند، جمهوری اسلامی نیز چنین خواهد کرد. این موضع، حتی اگر با زبان دیپلماتیک و تعارف‌آمیز بیان شده باشد، در عمل نشانه‌ای از تمایل به آتش‌بس است. وقتی بالاترین مقام رسمی ایرانی که تا این لحظه موضع‌گیری کرده، چنین پیامی می‌فرستد، می‌توان حدس زد که حکومت، با در نظر گرفتن موقعیت ضعیف نظامی فعلی، به سمت پذیرش آتش‌بس متمایل شده است.

هوشنگ حسن‌یاری، کارشناس مسائل نظامی، به ایران اینترنشنال گفت از آغاز جنگ تا این لحظه که بحث آتش‌بس مطرح شده، نمی‌توان پیام آتش‌بس را بی‌چون‌و‌چرا پذیرفت. رفتار پرتناقض دونالد ترامپ در گذشته، از جمله تغییر ناگهانی مواضع و وعده‌هایی که نقض شده‌اند، ما را وادار می‌کند که به هرگونه اعلام آتش‌بس با احتیاط نگاه کنیم. به‌ویژه اینکه گزارش‌ها نشان می‌دهند حملات اسرائیل به اهداف نظامی و امنیتی در ایران همچنان ادامه دارد و نشانی از توقف فوری وجود ندارد.

به گفته او، اگر آمریکا آتش‌بس را پذیرفته باشد، به احتمال زیاد به این دلیل است که به اهداف راهبردی‌اش رسیده؛ اما در مورد اسرائیل، نمی‌توان به‌سادگی چنین نتیجه‌ای گرفت.

حسن‌یاری گفت ترامپ در روزهای اخیر گفته بود کشوری که دارد جنگ را می‌برد، چرا باید آتش‌بس کند؟ این جمله‌، که آشکارا موضعی ضد آتش‌بس بود، حالا در تضاد با پیام‌های جدید اوست. چنین تناقضی می‌تواند نشان‌دهنده تاکتیکی موقت باشد تا فضای روانی میدان را تغییر دهد، نه تصمیمی راهبردی برای پایان دادن به عملیات.

به باور این تحلیل‌گر، از سوی دیگر، برای اسرائیل، مسئله‌ی برنامه موشکی جمهوری اسلامی همچنان اولویت حیاتی دارد—حتی مهم‌تر از تأسیسات هسته‌ای. موشک‌های نقطه‌زن، برد بلند و زیرساخت‌های پرتابی آن‌ها تهدیدی مستقیم و روزانه برای امنیت اسرائیل به‌شمار می‌روند.

حسن‌یار ی معتقد است به همین دلیل، به نظر می‌رسد اسرائیل در میانه راه، هدف بزرگ‌تری را به مأموریت خود افزوده: تضعیف ساختاری رژیم، به‌ویژه بازوهای نظامی سرکوبگر. از زدن قرارگاه‌های سپاه، پایگاه‌های بسیج و تخریب زیرساخت‌های امنیتی در تهران، البرز، خوزستان و دیگر استان‌ها گرفته تا حمله به مراکزی چون زندان‌ها و مراکز ارتباطی نظام، همه‌چیز حکایت از روندی دارد که پایان آن نه آتش‌بس، بلکه فروپاشی تدریجی ساختار سرکوب است.

به باور او، در این چشم‌انداز، هرگونه پیام صلح، صرفاً ابزاری برای خرید زمان یا ارزیابی میزان بازدارندگی دشمن تلقی می‌شود.

به نظر این تحلیل‌گر، اگر اسرائیل واقعا به آتش‌بس رضایت دهد، باید پرسید در ازای چه؟ نه جمهوری اسلامی در موضع دیکته‌ی شروط است، نه توان بازدارندگی‌اش را حفظ کرده. حمله به پایگاه آمریکا در قطر هم، مانند بسیاری از واکنش‌های نمادین پیشین، عملاً بی‌اثر بود—و بیش از آن‌که تهدیدی عملی باشد، تلاشی برای حفظ ظاهر در برابر بدنه داخلی تلقی شد.

حسن‌یاری معتقد است در نهایت، به‌نظر می‌رسد آتش‌بس، اگر اتفاق افتاده باشد، تصمیمی از موضع قدرت برای مدیریت صحنه و نه عقب‌نشینی است. حال باید دید اسرائیل پس از حملات اخیر به مناطق حساس تهران، چه رویکردی اتخاذ می‌کند: ادامه تخریب سپاه و بسیج، یا ورود به فاز کنترل‌شده‌ی پایان عملیات؟