اتحادیه اروپا از نبود همکاری کافی و طولانیمدت تهران با آژانس ابراز نگرانی کرد
اتحادیه اروپا در بیانیهای در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره توافق پادمانی انپیتی با ایران، از نبود همکاری کافی و طولانیمدت تهران با آژانس برای حل مسائل پادمانی باقیمانده عمیقا ابراز نگرانی کرد.
در این بیانیه آمده است: «همکاری نکردن تهران موجب شده آژانس نتواند اطمینان دهد که برنامه هستهای ایران صرفا صلحآمیز است. جمهوری اسلامی تعهدات قانونی خود برای شفافسازی درباره مواد یا تاسیسات هستهای اعلامنشده را انجام نداده است.»
اتحادیه اروپا تاکید کرد: «ایران بارها از پاسخگویی یا ارائه پاسخهای فنی معتبر به پرسشهای آژانس خودداری کرده و در راستای پنهانکاری اقداماتی، از جمله پاکسازی گسترده محلها و ارائه توضیحات نادرست، انجام داده است.»
اتحادیه اروپا نوشت که اقدامهای جمهوری اسلامی، همانطور که در گزارش مدیرکل آژانس آمده، تردیدهای جدی درباره پایبندی ایران به تعهدات پادمانی خود ایجاد میکند.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «به محض تصویب قطعنامه سیاسی علیه ایران در شورای حکام آژانس، اقداماتی در حوزه فنی به اجرا درخواهند آمد.»
او افزود: «در واکنش به قطعنامه احتمالی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که قطعا سیاسی بوده و به احتمال زیاد بدون اجماع تصویب خواهد شد، ایران اقدامات لازم را پیشبینی کرده است»
غریبآبادی با اشاره به این که «برنامه هستهای ایران با گامهای موثر و روبهجلو ادامه خواهد یافت»، ادامه داد: «تصمیمات لازم در این زمینه در ساختار نظام اتخاذ شده است.»
عباس عراقچی وزیر خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به بیانیه سه کشور اروپایی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این کشور «هفت سال فرصت داشتند تا تعهدات خود را ذیل برجام اجرا کنند. آنها بهطور کامل در این زمینه شکست خوردند؛ خواه از روی عمد بوده باشد یا از سر ناتوانی.»
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ادامه داد: «یک خطای راهبردی بزرگ دیگر از سوی این سه کشور، ایران را وادار خواهد کرد که واکنشی قاطع نشان دهد. مسئولیت کامل و مطلق این وضعیت بر عهده بازیگران بدخواهی خواهد بود که خودشان باعث از میان رفتن اعتبارشان شدهاند.»
سه کشور اروپایی که پیشتر برجام را امضا کرده بودند، با انتشار بیانیهای در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره این توافق نوشتند که «ایران باید تعهد خود به راهحل دیپلماتیک را با اقدامات مشخص برای پاسخ به نگرانیهای جامعه بینالملل نشان دهد.»
در این بیانیه آمده است: «ایران باید فورا روند تشدید فعالیتهای هستهای خود را متوقف کرده و آن را معکوس کند و باید به پایبندی کامل به تعهدات برجامی خود بازگردد.»
این بیانیه میافزاید: «ایران باید شفافیت کامل در برنامه هستهای خود را بازگرداند و تدابیر راستیآزمایی که در برجام و دیگر تعهدات شفافسازی، بهویژه تعهدات حقوقی خود تحت موافقتنامه جامع پادمان پذیرفته را اجرا کند. همچنین باید تصمیم سپتامبر ۲۰۲۳ خود برای لغو اعتبار برخی از بازرسان باتجربه آژانس را لغو کند تا آژانس بتواند ماموریت خود را بهطور کامل اجرا کند؛و در نهایت، ایران باید پروتکل الحاقی را بهسرعت دوباره اجرا و تصویب کند.»
این کشورها تاکید کردند که «خواهان یک راهحل دیپلماتیک هستند و از تلاشهای جاری در این راستا استقبال» میکنند.
در این بیانیه آمده است: «در چارچوب تعامل ما، پیام روشنی وجود دارد: نباید به ایران اجازه داده شود که به سلاح هستهای دست یابد یا آن را تولید کند. کشورهای فرانسه، بریتانیا و آلمان برای دستیابی به این هدف، از هیچ تلاشی دریغ نخواهند کرد.»
این سه کشور هشدار دادند که «در صورت عدم دستیابی به توافقی رضایتبخش، استفاده از مکانیسم ماشه را برای مقابله با تهدیدهای برنامه هستهای ایران علیه صلح و امنیت بینالمللی مد نظر قرار خواهند داد.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در نشست استماع کمیته تخصیص بودجه سنا، در پاسخ به پرسشی در مورد تلاش جمهوری اسلامی برای ساخت سلاح هستهای، گفت شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهد ایرانیها در مسیری حرکت کردهاند که به ساخت چیزی شبیه به یک سلاح هستهای منتهی میشود.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه، در این نشست که چهارشنبه ۲۱ خرداد برگزار شد، با اشاره به اینکه وقتی هیتلر درباره لزوم نابودی یهودیان کتاب نوشت، جهان تهدید او را جدی نگرفته بود، به تهدید هستهای جمهوری اسلامی علیه اسرائیل اشاره کرد و گفت اگر تهران سلاح هستهای داشته باشد، از آن استفاده خواهد کرد.
هگست نیز در پاسخ به او گفت که فکر میکند مقامهای جمهوری اسلامی در شعارهایی که درباره نابودی تمام یهودیان سر میدهند، جدی هستند.
دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا هم در پاسخ به پرسش سناتور گراهام درباره احتمال استفاده جمهوری اسلامی از سلاح هستهای علیه اسرائیل، گفت فکر میکند تهران از آن برای اعمال فشار بر اسرائیل استفاده کند اما مطمئن نیست که واقعا از سلاح اتمی استفاده خواهد کرد یا نه.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ساعاتی پیش از این در مصاحبهای با پادکست روزنامه نیویورکپست، گفت که هرچه میگذرد، اطمینانش به موفقیت مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی کمتر میشود و در صورت شکست مذاکرات، از گزینه نظامی استفاده خواهد کرد.
۲۰ خرداد نیز وبسایت پولیتیکو گزارش داد گروهی بانفوذ از تندروهای جمهوریخواه در آمریکا، کارزار لابیگری پشتپردهای را آغاز کردهاند تا ترامپ را از ادامه تلاش برای دستیابی به توافق هستهای با جمهوری اسلامی منصرف کنند و او در عوض، مجوز حمله اسرائیل به تهران را صادر کند.
پولیتیکو نوشت حامیان ترامپ در تلاش هستند تا با این فشارها مقابله کرده و از مسیر دیپلماتیک استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در مذاکرات، حمایت کنند.
از سوی دیگر مایکل کوریلا، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، ۲۰ خرداد با اشاره به اظهارات رییسجمهوری این کشور مبنی بر استفاده از گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی در صورت شکست مذاکرات هستهای گفت که «طیف گستردهای از گزینهها» را به ترامپ و وزیر دفاع آمریکا، ارائه کرده است.
کوریلا در پاسخ به سوال مایک راجرز، نماینده جمهوریخواه ایالت آلاباما و رییس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا در جلسه استماع این کمیته تایید کرد در صورت صدور دستور از سوی ترامپ، سنتکام آماده است با «نیرویی قاطع» علیه جمهوری اسلامی اقدام نظامی انجام دهد.
هگست، ۱۶ خرداد با تاکید بر موضع ایالات متحده درباره ضرورت توقف غنیسازی اورانیوم در ایران گفت: «امیدواریم ایران غنیسازی اورانیوم را متوقف کند و قابلیتهای هستهای خود را برچیند اما برای هر چیزی آمادهایم.»
او ۱۱ اردیبهشت نیز با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی از حوثیهای یمن، در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «حمایت مرگبارتان از حوثیها را میبینیم. دقیقا میدانیم چه میکنید. شما بهخوبی میدانید ارتش آمریکا چه تواناییهایی دارد. به شما هشدار داده شده است. تاوان آن را در زمان و مکانی که ما تعیین میکنیم خواهید داد.»
از سوی دیگر، عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع دولت پزشکیان، ۲۱ خرداد در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «امیدواریم مذاکرات به نتیجه برسد و کار به درگیری نرسد چون در این صورت قطعا تلفات طرف مقابل بیشتر خواهد بود و آمریکا مجبور به ترک منطقه خواهد شد. ما بدون ملاحظه تمام پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار خواهیم داد.»
در صورتی که مذاکرات هستهای شکست بخورد، احتمال اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل، یا هر دو علیه جمهوری اسلامی افزایش مییابد.
یک مقام ارشد نظامی ایالات متحده روز چهارشنبه اعلام کرد که نیروهای نظامی اعزامشده به لس آنجلس مجاز هستند افراد را به طور موقت بازداشت کنند تا زمانی که ماموران اجرای قانون برای دستگیری رسمی آنها حاضر شوند.
اسکات شرمن، که رهبری استقرار ۴۷۰۰ نیروی نظامی را بر عهده دارد، گفت که نیروهای مستقر در محل اجازه دستگیری رسمی افراد را ندارند.
شرمن افزود که ۷۰۰ تفنگدار دریایی در حال دریافت آموزشهایی درباره نحوه برخورد با ناآرامیهای مدنی هستند و در طول استقرار، گلوله جنگی در سلاحهای آنها قرار نخواهد داشت.
او همچنین گفت که این نیروها چهارشنبه در خیابانهای لس آنجلس مستقر نخواهند شد، اما «بهزودی» در آنجا حضور خواهند یافت.
