ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در اطلاعیهای اعلام کرد نیروهای ایالاتمتحده سهشنبه ۶ آذر به یک انبار سلاح شبهنظامیان وابسته به جمهوری اسلامی در سوریه حمله کردند. سنتکام گفت این حمله در پاسخ به یکی از حملههای شبهنظامیان وابسته به جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکا در سوریه صورت گرفت.
سنتکام گفت ارزیابیهای اولیه نشان میدهد در حمله آمریکا غیرنظامیان آسیب ندیدهاند.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در پستی در ایکس گفت آتشبس بین اسرائیل و حزبالله به انجام برخی اقدامها برای کاهش رنج غیرنظامیان منجر خواهد شد.
استارمر همچنین بر لزوم پیشرفت فوری در تلاشها برای آتشبس در غزه، آزادی همه گروگانها و رفع محدودیتها در ارسال کمکهای انساندوستانه تاکید کرد.
مایک والتز، گزینه تصدی سمت مشاور امنیت ملی ترامپ، در ایکس نوشت: «باید روشن باشد که رژیم ایران ریشه آشوب و تروری است که در سراسر منطقه گسترش یافته است. ما وضعیت موجود و حمایت آنها از تروریسم را تحمل نخواهیم کرد.»
والتز پیروزی دونالد ترامپ را عامل توافق آتشبس در لبنان خواند و نوشت: «همه به دلیل ترامپ به میز مذاکره آمدهاند. پیروزی قاطع او پیام روشنی به جهان داد که آشوب تحمل نخواهد شد. خوشحالم که شاهد گامهای ملموسی در جهت کاهش تنشها در خاورمیانه هستم.»
جنگ ۱۴ ماهه میان اسرائیل و حزبالله نهتنها به اهداف اعلامی حزبالله دست نیافت، بلکه به دلایل متعددی شکست سنگینی برای این گروه و حامی اصلی آن، جمهوری اسلامی ایران، رقم زد.
در ادامه، به ده دلیل اصلی این شکست برای حزب الله و جمهوری سالامی پرداخته شده است:
۱. عدم تحقق آتشبس در غزه
حزبالله این جنگ را با هدف پایان دادن به حملات اسرائیل علیه حماس و برقراری آتشبس در غزه آغاز کرد. اما اکنون، با پایان جنگ ۱۴ ماهه، آتشبسی در غزه برقرار نشده است. حزبالله نتوانست به هدف اصلی خود دست یابد.
۲. تخریب زیرساختهای نظامی حزبالله
ارتش اسرائیل طی بمبارانهای سنگین، بسیاری از پایگاهها، انبارهای مهمات، تجهیزات، استحکامات و تونلهای نظامی حزبالله را منهدم کرد. این تخریبها، توان نظامی حزبالله را به شدت کاهش داده است.
۳. کشته شدن فرماندهان ارشد نظامی حزبالله
در طول این جنگ، شمار زیادی از فرماندهان ارشد حزبالله، از جمله فواد شکر (فرمانده شاخه نظامی)، ابراهیم عقیل (معاون شاخه نظامی) و علی کرکی (فرمانده جبهه جنوب) کشته شدند. هیچگاه در تاریخ حزبالله تا این اندازه فرماندهان کلیدی از دست نرفته بودند.این در حالی است که حزب الله نتوانست به این تعداد و در این رده از فرماندهان اسرائیل را بکشد.
۴. کشته شدن رهبران سیاسی حزبالله
حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله که بیش از سه دهه رهبری این گروه را برعهده داشت، به همراه هاشم صفیالدین، جانشین او، کشته شدند. نبیل قاووق عضو شورای سیاسی حزبالله هم کشته شد. این فقدان، ضربهای جبرانناپذیر به ساختار سیاسی و نظامی حزبالله وارد کرد و این گروه را به شدت تضعیف کرد.
۵. اجبار به عقبنشینی از مرزهای اسرائیل
حزبالله طبق توافق آتشبس مجبور خواهد شد از مرزهای لبنان و اسرائیل به پشت رودخانه لیتانی، حدود ۲۵ کیلومتری مرز، عقبنشینی کند. این عقبنشینی، تهدید حزبالله علیه مرزهای شمالی اسرائیل را تا حدود زیادی از بین برد و اسرائیل نیز اعلام کرده است که هرگونه بازگشت حزبالله به مرزها با واکنش نظامی شدید مواجه خواهد شد.
۶. آسیب دیدن مسیرهای تسلیحاتی از سوریه
اسرائیل با حملات مکرر به گذرگاههای سوریه و لبنان، مانع از ارسال سلاح به حزبالله از طریق سوریه شد. مقامات اسرائیل اعلام کردهاند در چارچوب آتشبس مانع تجهیز و تسلیح مجدد حزبالله خواهند شد.بشار اسد، رییسجمهوری سوریه، نیز نگران از دچار شدن به سرنوشت نصرالله، هنیه و سنوار متوجه جدی بودن این تهدید اسرائیل هست. این وضعیت، توان تجهیزاتی حزبالله را به شدت کاهش داده است.
۷. تضعیف جایگاه سیاسی حزبالله در مقابل جریانات سیاسی رقیب
پس از این جنگ، حزبالله دیگر قدرت سیاسی پیشین خود را در لبنان ندارد. نیروهای سیاسی مخالف، همچون جریان المستقبل به رهبری سعد حریری و نیروهای مسیحی، حزبالله را مسئول جنگ و خرابیهای لبنان میدانند.
۸. تخریب وجهه عمومی حزبالله در لبنان
در میان مردم لبنان، محبوبیت حزبالله به شدت کاهش یافته است. بسیاری از لبنانیها حزبالله را عامل دو جنگ ویرانگر در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۲۴ میدانند که نتیجهای جز آوارگی، تخریب زیرساختها و تضعیف کشور نداشته است.
۹. تقویت احتمال انتخاب رئیسجمهوری مستقل از حزبالله
با تضعیف حزبالله، زمینه برای انتخاب رییسجمهوری مستقل، همچون ژنرال جوزف عون، فرمانده کنونی و محبوب ارتش فراهم شده است. این انتخاب میتواند نفوذ حزبالله را در سیاست کلان لبنان که زمانی میشل عون را در کاخ ریاست جمهوری متحد خود می دید؛ بیش از پیش کاهش دهد.
۱۰. تضعیف موقعیت جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن در منطقه
این جنگ نهتنها حزبالله، بلکه کل محور موسوم به مقاومت مورد حمایت جمهوری اسلامی را تضعیف کرده است. حزبالله مانند شمشیری از دست جمهوری اسلامی افتاده است. توان نظامی حماس نیز کاهش یافته، رهبران و فرماندهان آن کشته شدهاند و اسرائیل تهدید حزبالله را تا حد زیادی از بین برده است. همچنین، تخریب نمادهایی همچون پارک قاسم سلیمانی در جنوب لبنان، نشانهای از افول نمادین نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه است.
اسرائیل هم در این جنگ آسیبهایی دید. دهها هزار نفر از شمال این کشور آواره شدند؛ شهرهای بیشتری از این کشور از جمله در عمق خاک آن مورد هدف حزبالله قرار گرفتند، ولی جنگ ۱۴ ماهه اسرائیل و حزبالله نهتنها دستاوردی برای حزبالله و جمهوری اسلامی نداشت، بلکه ضربات سنگینی بر ساختار نظامی، سیاسی و حیثیتی این دو وارد کرد.
پیامدهای این شکست در آینده تحولات منطقهای و سیاست داخلی لبنان تاثیرات قابل توجهی خواهد داشت.توازن قوا در منطقه به ضرر جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن و به نفع اسرائیل بر هم خورده است.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، پس از تصویب توافق آتشبس با لبنان در کابینه امنیتی اسرائیل، در جمع خبرنگاران با اعلام حمایت از این آتشبس، تاکید کرد که اسرائیل «آزادی عمل کامل نظامی» خود را حفظ خواهد کرد.
او روز سهشنبه، شش آذر، اعلام کرد که این آتشبس از ساعت چهار بامداد روز چهارشنبه به وقت محلی اجرا خواهد شد.
پیشتر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در یک سخنرانی تلویزیونی از تصویب آتشبس با لبنان در کابینه خود خبر داده و در عین حال هشدار داده بود که اگر توافق را زیر پا بگذارد مورد حمله قرار میگیرد.
نتانیاهو تداوم این آتشبس را به تحولات لبنان وابسته دانست و گفت: «ما آزادی کامل در اقدام نظامی را حفظ خواهیم کرد. اگر حزبالله توافق را زیر پا بگذارد و بخواهد خود را مسلح کند، ما حمله خواهیم کرد.»
جو بایدن نیز در سخنان خود با اشاره به اینکه اسرائیل آغازگر این جنگ نبود و مردم لبنان نیز به دنبال جنگ نبودند، تاکید کرد کاو افزود: «اسرائیل و لبنان توافق آتشبس را پذیرفتهاند و در صورت نقض توافق، حق دفاع برای اسرائیل محفوظ است.»
بایدن گفت که اسرائیل زیرساختهای حزبالله را در جنوب لبنان ویران کرده است.
بایدن با اشاره به اینکه این توافق برای توقف دائمی خصومتها طراحی شده، ادامه داد: « در ۶۰ روز آینده، ارتش لبنان دوباره کنترل قلمرو خود را در دست خواهد گرفت.»
رییسجمهوری آمریکا گفت: «ارتش اسرائیل به تدریج عقبنشینی میکند، غیرنظامیان اسرائیلی به خانههای خود باز میگردند.»
بایدن تاکید کرد که نیروهای آمریکایی در جنوب لبنان مستقر نخواهند شد اما آمریکا به همراه فرانسه، برای اطمینان از اجرای توافق تلاش خواهد کرد.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین گفت که دولت او همچنان برای دستیابی به آتشبس در غزه تلاش میکند و این امکان وجود دارد که عربستان سعودی و اسرائیل بتوانند روابط خود را عادی کنند.
او گفت که ایالات متحده همراه با ترکیه، مصر، قطر، اسرائیل و دیگر کشورها دور تازهای از تلاشها برای دستیابی به آتشبس در غزه را آغاز خواهند کرد.
بایدن بار دیگر خواهان آزادی گروگانها، پایان دادن به جنگ، و بازسازی غزه بدون حضور حماس در قدرت شد.
او گفت: «ایالات متحده آماده انعقاد مجموعهای از توافقات تاریخی با عربستان سعودی است که شامل یک پیمان امنیتی و تضمینهای اقتصادی، همراه با یک طرح معتبر برای ایجاد یک کشور فلسطینی و عادیسازی روابط بین عربستان سعودی و اسرائیل میشود.»
بیانیه مشترک بایدن و مکرون
جو بایدن و امانوئل مکرون، روسای جمهوری آمریکا و فرانسه، روز سهشنبه ششم آذر، در بیانیه مشترکی، بهطور رسمی از موافقت اسرائیل و لبنان با آتشبس خبر دادند و گفتند این بیانیه به درگیریها پایان میدهد و اسرائیل را از تهدیدات حزبالله و دیگر سازمانهای تروریستی که در خاک لبنان فعالیت میکنند، ایمن میسازد.
روسای جمهوری ایالات متحده و فرانسه در بیانیه مشترک خود افزودند: «این توافق شرایطی را فراهم میکند تا آرامش پایدار بازگردد و ساکنان هر دو کشور بتوانند با اطمینان به خانههای خود در دو سوی مرز بازگردند.»
بایدن و مکرون در بیانیه مشترک خود تاکید کردند: «ایالات متحده و فرانسه با همکاری اسرائیل و لبنان، برای اطمینان از اجرای کامل و پایبندی به این توافق تلاش خواهند کرد و مصمم هستند تا از تبدیل این درگیری به چرخهای دیگر از خشونت جلوگیری کنند.»
در این بیانیه همچنین تاکید شده است که «ایالات متحده و فرانسه متعهد میشوند که تلاشهای بینالمللی برای تقویت ظرفیت نیروهای مسلح لبنان و توسعه اقتصادی در سراسر این کشور را هدایت و حمایت کنند تا به ثبات و رفاه در منطقه یاری برسانند.»
حزبالله لبنان که پیش از این بارها تاکید کرده بود که صرفا پس از آتشبس در غزه، آتشبس احتمالی با اسرائیل را خواهد پذیرفت، در حالی این آتشبس را پذیرفته که در ماههای اخیر متحمل خسارات و تلفات بیسابقهای شده و علاوه بر بخش مهمی از داراییها، ساختمانها و تسلیحات خود، بخش بزرگی از فرماندهی و ساختار خود را نیز از دست داده است.
ویدار ربانی، روزنامه نگار محبوس در زندان اوین با اشاره ابتلای نرگس محمدی به زخم بستر در پی جراحی اخیرش و خونریزی معده وریشه مردای بعد از یک اعتصاب غذای طولانی، از هشتمین روز اعتصاب غذای خودش و مطهره گونهای در اعتراض به عدم ارائه خدمات درمانی به این دو زندانی سیاسی خبر داد.
این روزنامهنگار زندانی در نامه خود، که نسخهای از آن به دست ایران اینترنشنال رسیده است، روایتی از وضعیت نامناسب سلامتی نرگس محمدی، فعال حقوقبشر زندانی، و وریشه مرادی، فعال سیاسی زندانی، داده است و نوشته مقامهای مسئول از اعطا مرخصی درمانی به این زندانیها و یا ارائه خدمات درمانی ضروری به آنها خودداری کردهاند.
بر اساس روایت ویدا ربانی، تنها ۴۸ ساعت پس از انجام یک عمل جراحی بر روی نرگس محمدی، او را که به شدت درد میکشد به زندان بازگرداندهاند.
ربانی با اشاره به اینکه تنها یک شب پس از بازگرداندن برنده جایزه نوبل صلح به زندان، آنها متوجه زخم بستر او میشوند که دو عمل جراحی سنگین را پشت سر گذاشته بود و میکوشند مقامات زندان را مجاب کنند که او را برای رسیدگی به بیمارستان اعزام کنند.
به نوشته ربانی، «مطهره {گونهای} شرایط را توضیح میدهد، از زخم جراحی سنگین نرگس، زخم بستر، آلوده بودن اتاق و سرویس بهداشتی که ۱۳ نفری از آن استفاده میکنیم، بی امکاناتی بهداری و... میگوید. اخر هم جواب میگیرد مورد نرگس محمدی متفاوت است و نمیتوانند برایش کاری انجام دهند، اگر فرد دیگری بود، میشد اعزامش کرد.»
ویدا ربانی نوشته است پس از اینکه روز بعد از درخواست و پیگیری آنها از مقامات زندان هم، هیچ اقدامی برای اعزام نرگس محمدی به مراکز درمانی انجام نشده و حتی برای تعویض پانسمان و زدن چسب بر روی زخمهای او، اقدامی انجام نشده است، او و مطهره گونهای برای «رسیدگی به وضعیت نرگس، وریشه و رسیدگی به وضعیت درمانی همبندیها» اعلام اعتصاب غذا کردهاند.
ویدا ربانی در نامه خود با اشاره به وضعیت وخیم سلامتی وریشه مردای (جوانا) نوشته او که در نتیجه اعتصاب غذای طولانی دچار خونریزی معده شده است و او برای درمان چیزی جز آب جوش و آلو بخارا ندارد.
به نوشته ربانی، مقامات زندان به خاطر مشارکت جوانا در اعتراضهای زندان، او را از حق درمان محروم کردهاند «مستقیم نمیگویند اما ما میدانیم چون در مراسمهای اعتراض به اعدام شرکت کرده، اعزامش به بیمارستان را لغو کردهاند.»
این روزنامهنگار زندانی تاکید کرده مقامات زندان همه کسانی را که در اعتراض به اعدامها شرکت میکنند به شیوهای مجازات میکنند «بدون اینکه مستقیما بگویند هر کسی در اعتراض به اعدامها شرکت داشت را به نحوی تنبیه کردند. بسته به اینکه زندانی چه چیزی داشته باشد که بشود از آن محرومش کرد، از تحویل ندادن وسایل تا قطع تلفن و ملاقات و اعزام به بیمارستان.»
ویدا ربانی در ادمه نوشته فضا در زندان هر روز امنیتیتر شده و عرصه بر زندانیان بیش از پیش تنگ شده است «پیشتر اسامی آنهایی که ممنوعالملاقات بودند را روی وایت برد در پاگرد بند مینوشتند. حالا اما اسامی ممنوعالملاقاتها آنقدر زیاد شده که اسامی کسانی که ملاقات دارند را مینویسند.»
به نوشته این زندانی سیاسی، اگرچه اعتصاب غذا و تحصن و نامهنگاری تنها ابزار اعتراض زندانی است اما همین هم جرم تلق میشود «همبندیهای ما پیش چشممان ذره ذره از بیماریهای مختلف آب میشوند، درد میکشند و تنها ابزا ما همین تحصن، اعتصاب غذا و نامه نوشتن است که آن هم به عنوان تخلفی دیگر به سیاهه جرائم و محرومیتهای ما اضافه میکند.»
ویدا ربانی در انتهای نامه خود با اشاره به اعتراض آهو دریایی و اینکه «برهنه شدن او چه بود جز طغیانی علیه استیصال و درماندگی از ظلمی که بر او رفته بود» تاکید کرده اعتصاب او و مطهره گونهای از همین جنس است: «اعتصاب من و مطهره گونهای هم چیزی نیست جز اقدامی از سر استیصال در برابر ظلم. اقدامی که میدانیم سلامت تنهایمان را نشانه میرود اما راه دیگری هم پیش روی خود نمیبینیم، نرگس محمدی و دیگر همبندیهایمان پیش چشم ما درد میکشند و دست ما از جهان کوتاه است.»