نخست وزیر استرالیا: نگران نقش جمهوری اسلامی در ترویج درگیری و تفرقه در خاورمیانه هستیم

ابوالفضل ظهره‌وند، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، یکشنبه ۱۴ مرداد در گفتکو ایلنا گفت اسرائیلی‌ها در داخل تهران و ایران شبکه نفوذ دارند؛ زیرا ایران کشور بزرگی است و اسرائیلی‌ها «عناصر شروری» در ایران دارند که با آن‌ها همکاری دارند و در شبکه موساد خودشان را تعریف کرده‌اند.

از مخاطبان پرسیدیم نظر شما درباره شبکه نفوذ اسرائیل در ایران چیست؟ شهروندی می‌گوید: «اسرائیل سال‌هاست که در اکثر قسمت‌های نظامی و حساس ایران نفوذ کرده است و همین امر ضعف نیروهای اطلاعاتی ایران را نشان می‌دهد. بی‌دلیل نیست که می‌گویند قوی‌ترین سازمان جاسوسی متعلق به اسرائیل است.»

شهروندی دیگر در پاسخ به همین پرسش می‌گوید: «جمهوری اسلامی در پایین‌ترین سطح امنیت اطلاعاتی است و اسرائیل به بهترین نحو فعالیت‌های نفوذش را در ایران انجام می‌دهد.»

نیروهای نظامی جمهوری اسلامی یک‌بار نیز در ۲۵ فروردین‌ماه، به‌طور مستقیم از خاک ایران به اسرائیل حمله کردند. اقدامی که در آن زمان رویدادی بی‌سابقه در چند دهه تنش میان اسرائیل و جمهوری اسلامی به حساب می‌آمد. این‌بار، تنها نقطه تمایز ممکن است هم‌زمانی حمله از سوی حوثی‌های یمن، حزب‌الله لبنان و گروه‌های عراقی و فلسطینی، و البته هشدار دیرهنگام و گسترده‌تر بودن سطح عملیات باشد.

اسرائیل تا این مقطع از جنگ قادر بوده توان عملیاتی حزب‌الله را در لبنان و سوریه و همچنین امکان تحرک گروه‌های مسلح فلسطینی را در غزه بسیار محدود و حتی سلب کند. تحرکات گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در یمن و عراق هم نسبتا تا حد بالایی در کنترل آمریکا است و این کشور، یا با همراهی متحدان اروپایی یا به تنهایی، تاکنون ضربات تاثیرگذاری به مقر حوثی‌ها یا مقاومت اسلامی در عراق زده است.

حزب‌الله در افول

در حال حاضر، حزب‌الله از نظر توان و نیروی حمله به اسرائیل، مهم‌ترین نیروی خارجی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی به حساب می‌آید. این گروه توان موشکی قابل ملاحظه‌ای دارد، اما دست آن بسیار بسته است چون در لبنان مقبولیت کافی ندارد و به عنوان یک گروه مزدور مورد نفرت بخشی از جامعه لبنان است.

روزنامه گاردین در همین زمینه اخیرا طی گزارشی نوشت که محبوبیت حزب‌الله در سال‌های اخیر به خصوص به دلیل مداخله در جنگ داخلی سوریه برای حمایت از سرکوب بشار اسد علیه مردم معترض افول کرد.

در حال حاضر نیز لبنان سالگرد انفجار مرگ‌بار در بیروت را پشت سر می‌گذارد که لبنانی‌ها حزب‌الله را مسئول آن می‌دانند.

با این شرایط، تهران به خوبی می‌داند حزب‌الله نیز چندان توان و مشروعیتی برای انجام یک عملیات فراتر از پرتاب راکت و موشک به اسرائیل را ندارد و با این حساب، یک جنگ طولانی برای لبنان بسیار مخرب و نفس‌گیر خواهد بود.

رهبران کشورهای عرب در نگرانی

نباید فراموش کرد که این‌بار همکاری کشورهای عرب منطقه همچون امارات متحده عربی، عربستان سعودی و اردن با اسرائیل ممکن است جدی‌تر و علنی‌تر از حمله جمهوری اسلامی در فروردین‌ماه باشد.

این همراهی از آن جهت است که نگرانی بین‌المللی بیشتری درباره در گرفتن یک جنگ گسترده در منطقه وجود دارد و رهبران این کشورها در رایزنی با غرب هر تلاشی برای جلوگیری از این جنگ می‌کنند. با همین منطق است که اردن نیز همزمان با مشورت پادشاه آن با فرانسه، فارغ از اختلافاتش با تهران، وزیر امور خارجه خود را به تهران فرستاد تا درباره امنیت منطقه رایزنی کند.

از سوی دیگر نیز دلیل این تلاش منطقه‌ای، رضایت پنهان رهبران این کشورها از حذف رهبران اخوانی حماس مثل اسماعیل هنیه و نگرانی از گسترش جنگ است.

اکراه سوریه، احتیاط روسیه

حتی سوریه بشار اسد هم پس از یک دهه جنگ داخلی و کشتار و تخریب زیرساخت‌های کشور، هرگز تمایلی به تبدیل شدن به زمین جنگ ایران و اسرائیل ندارد. فراتر از همراه نشدن با جنگ ایران، ممکن است حتی عوامل اسرائیل در ساختار دولتی سوریه، در زمان لازم گراهای مورد نیاز را هم به اسرائیل بدهند، مانند آن‌چه در سال‌های اخیر گزارش‌هایی از آن مطرح شد. در آخرین مورد نیز پس از حمله به ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی، بحث احتمال دادن آمار دقیق اعضای سپاه پاسداران در کنسولگری در دمشق مطرح شد.

در رابطه با سوریه، از روسیه و اختیار حریم هوایی سوریه هم نباید غافل شد. روسیه با وجود همراهی‌های منطقه‌ای با تهران، هرگز به ایران اجازه استفاده از حریم هوایی سوریه برای حمله به اسرائیل را نخواهد داد.

با این شرایط، گزینه‌ای که برای ایران می‌ماند، خیلی محدود به نظر می‌رسد؛ شاید تکرار حمله‌ای در سطح حمله فروردین با چندین راکت و موشک گروه‌های نیابتی و یا کمی بیشتر از آن و یا شاید هم‌زمان حمله و بمب‌گذاری در سفارت‌خانه‌های اسرائیل در کشورهای آمریکای لاتین و چند کشور دیگر.

مساله دردناک برای تهران

مساله این است که ایران نه به لحاظ تسلیحات متعارف و نه تسلیحات غیرمتعارف، هرگز در حد بازدارندگی با اسرائیل قرار نخواهد گرفت.

در محاسبات اسرائیل، جمهوری اسلامی قادر به پاسخی فراتر از موشک‌پرانی و چند نیروی نیابتی خود نیست که اسرائیل را مجاب کرده که می‌تواند دست به چنین عملیات پیچیده‌ای در قلب محافظت‌شده‌ترین نقطه پایتخت ایران بزند.

آنچه در ۲۵ فروردین و حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل رخ داد، توپ پر حکومت ایران بود.

ممکن است ایران با اتکا به نیروی انسانی جنگ‌دیده (جنگ عراق و ایران) و آن‌طور که مقام‌هایش می‌گویند «قدرت ایمان» نیروهای نظامی خود دست به یک اقدام غیرقابل پیش‌بینی بزند، اما در حوزه نیروی انسانی هم، توان نیروی انسانی جنگ‌دیده اسرائیل اگر بیشتر نباشد، کمتر نیست.

مساله دردناک برای تهران اما چیز دیگری است، این‌که اسرائیل به سطحی از توانمندی نرم‌افزاری-اطلاعاتی و عملیاتی-جستیکی در خاک ایران رسیده که برای رهبرانش، مساله تنها انتخاب زمان و نحوه و هدف عملیات است. امری که مقابله با آن نه یک اقدام ساده و کوتاه‌مدت بلکه نیازمند اقدامات انقلابی و ساختاری در دستگاه‌های موازی و تودرتوی اطلاعاتی و نظامی جمهوری اسلامی است.

بنا بر این چه تهران تصمیم حمله گسترده به اسرائیل را اجرایی کند چه نکند، فردای حمله نیز باید با همین نفوذ و ناکارآمدی اطلاعاتی و نظامی خود دست و پنجه نرم کند که جا را برای عملیات‌های بعدی اسرائیل باز خواهد گذاشت.

بنیامین نتانیاهو یکشنبه ۱۴ مردادماه خطاب به تهران و گروه‌های نیابتی آن گفت: «جمهوری اسلامی و نوکرانش به دنبال محاصره اسرائیل با یک حلقه ترور هستند. هرکسی به ما آسیبی بزند، بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت.»

نتانیاهو با اشاره به آمادگی اسرائیل برای جنگ در چند جبهه، گفت: «ما مصمم هستیم که در هر جبهه و هر عرصه، در نزدیک یا دوردست، در برابر آن‌ها بایستیم.»

هم‌زمان با او اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهور اسرائیل نیز اعلام کرد کشورش آماده است تا در مقابل «محور شرارت» از خود محافظت کند.

هشدار نتانیاهو و هرتزوگ در پاسخ به تهدیدهای مقام‌های جمهوری اسلامی مطرح می‌شود که در روزهای اخیر و در پی مرگ اسماعیل هنیه تشدید شده است.

در آخرین مورد از این تهدیدات، مسعود پزشکیان در دیدار با ایمن صفدی، وزیر خارجه اردن که به تهران سفر کرده گفت کشتن هنیه «اشتباه بزرگ» اسرائیل بوده و پاسخ تهران به آن قطعی است.

با تشدید نگرانی از وقوع این حمله و آغاز جنگ احتمالی در منطقه، هشدارها نیز درباره آن افزایش یافته است.

شاهزاده رضا پهلوی در همین زمینه در حسابش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قصد جمهوری اسلامی برای حمله نظامی به اسرائیل در پاسخ به حذف اسماعیل هنیه، بازی خامنه‌ای با آتش است.ملت ما تا کی باید هزینه آمریکاستیزی و اسرائیل‌ستیزی جماعتی قرون‌وسطایی را بدهد؟»

ادامه رایزنی‌ها برای جلوگیری از آغاز جنگ

هم‌زمان با سفر وزیر خارجه اردن به تهران، امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه و ملک عبدالله، پادشاه اردن به صورت تلفنی گفت‌وگو کردند. بنا بر بیانیه دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه، دو طرف در این تماس تاکید کردند باید «به هر قیمتی» از تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه پرهیز شود.

در سوی دیگر محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق در تماسی تلفنی با آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا گفت تلاش‌ها برای کاهش تنش‌ها در منطقه به خاتمه «تجاوز» اسرائیل به نوار غزه بستگی دارد.

بلینکن هم در این گفت‌وگو بر ضرورت جلوگیری از تشدید تنش‌ها در خاورمیانه از سوی همه طرف‌های درگیر تاکید کرد.

«حمله پیشگیرانه» در میان گزینه‌های اسرائیل

در حالی‌که آمریکا اعلام کرده به امنیت اسرائیل متعهد است، رسانه‌ها خبر می‌دهند «حمله یا اقدام پیشگیرانه» نیز به گزینه‌های مورد بررسی این کشور اضافه شده است.

کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد نهادهای امنیتی این کشور در حال بررسی امکان «اقدامات یا حملات پیشگیرانه» در قبال حمله به اسرائیل هستند. در این گزارش مکان اقدامات پیشگیرانه «از جمله در لبنان یا احتمالا مکان‌های دیگر» ذکر شده است.

دانیال هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل، در پاسخ به این سوال که چرا کشورش اقدامات پیش‌دستانه در قبال حمله احتمالی انجام نمی‌دهد، گفت: «ما مراقب دشمنان خود در همه جبهه‌ها و قطعا حزب‌الله لبنان هستیم. برنامه‌های بسیار گسترده‌ای داریم، آمادگی بالایی برای اقدام داریم.»

او افزود: «هر دستوری که از رده سیاسی بگیریم، فورا اجرا خواهیم کرد.»

ادامه هشدارهای بین‌المللی برای خروج از لبنان

در حالی که پیش از این آمریکا و تعدادی از کشورهای اروپایی و آسیایی برای خروج شهروندان خود از لبنان هشدار صادر کردند، روز یکشنبه ترکیه نیز خواستار خروج شهروندانش از این کشور شد.

وزارت خارجه ترکیه خطاب به اتباع خود که ماندنشان درلبنان «ضروری» نیست، اعلام کرد این کشور را به دلیل بدتر شدن شرایط امنیتی آن ترک کنند.

این هشدارها هم‌زمان با ادامه توقف پروازها به لبنان و همچنین اسرائیل صورت می‌گیرد.

بنا بر ارزیابی مقام‌های اسرائیلی، حمله احتمالی جمهوری اسلامی ممکن است هم‌زمان با متحدانش در منطقه از جمله لبنان صورت بگیرد.

پایگاه خبری بلومبرگ به نقل از مقام‌های اسرائیلی نوشت حمله تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی به این کشور قریب‌الوقوع خواهد بود و حکومت ایران، حزب‌الله لبنان و حوثی‌های یمن احتمالا به صورت هم‌زمان اسرائیل را هدف قرار خواهند داد.

پت رایدر، سخنگوی مطبوعاتی پنتاگون، اعلام کرد لوید جی. آستین، وزیر دفاع ایالات متحده، درباره تنش‌ها در منطقه یکشنبه ۱۴ مرداد با یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، صحبت کرد.

به گفته رایدر، وزیر دفاع ایالات متحده در این گفتگو بار دیگر بر حمایت قاطعانه آمریکا از امنیت اسرائیل و حق دفاع از خود در برابر تهدیدات جمهوری اسلامی، حزب‌الله لبنان، حوثی‌ها و دیگر «گروه‌های تروریستی» مورد حمایت ایران تاکید کرد.

وزاری دفاع این دو کشور در این گفتکو درباره اقداماتی که وزارت دفاع برای تقویت حفاظت از نیروهای ایالات متحده در منطقه، دفاع از اسرائیل و جلوگیری از تشدید تنش‌های بیشتر در منطقه بحث کردند.

کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن روز دوشنبه ۱۵ مرداد، با ملک عبدالله دوم، پادشان اردن گفتگو خواهد کرد.

ناظران بر این باور هستند که این گفتگو درباره تشدید تنش‌ها در منطقه و احتمال حمله جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن به اسرائیل در ساعات یا روزهای پیش‌ روست.

پیشتر وزیرخارجه اردن در سفر به ایران با مقامات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی دیدار کرد اما در گفتگو با صداوسیما گفته بود حامل هیچ پیامی نیست.