جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا، با امضای یک فرمان اجرایی راه را برای وضع تحریمها علیه کشورهایی چون چین، ونزوئلا، روسیه و ایران، دولتها و کشورهایی که به طور غیرقانونی و خودسرانه شهروندان آمریکایی را بازداشت میکنند، باز کرد.
جو بایدن روز سهشنبه ۲۸ تیر در پیامی خطاب به کنگره گفت: «گروگانگیری و بازداشت غیرقانونی اتباع آمریکا، اعمالی شنیع هستند که حاکمیت قانون را تضعیف میکنند.»
همزمان کاخ سفید اعلام کرد این فرمان ابزارهای موجود برای بازدارندگی و اخلال در گروگانگیری و بازداشتهای غیرقانونی را بسط میدهد.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد که امضای این فرمان اجرایی پس از پوشش گسترده رسانههای آمریکا درباره بازداشت بریتنی گرینر، ستاره بسکتبال آمریکا که اکنون در روسیه زندانی است، صورت گرفته است.
همسر این آمریکایی زندانی، بایدن را متهم کرده است که برای آزادی این شهروند آمریکا، به اندازه کافی تلاش نکرده است.
امضای این فرمان اجرایی اما در حالی است که رسانههای ایالات متحده، اعتراض مشابه خانوادههای ایرانی-آمریکایی زندانی در ایران را نیز پوشش داده بودند.
سیامک نمازی، زندانی دوتابعیتی ایرانی-آمریکایی در اوین، هشتم تیر ماه در یادداشتی که در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شد، از رئیسجمهوری آمریکا خواست به کابوس حبس او، باقر نمازی، پدرش که او هم در ایران است و در دوران حبس چند عمل جراحی را پشت سر گذاشته و دیگر زندانیان دوتابعیتی در شرایط مشابه او، پایان دهد.
دو ماه پیش هم والاستریتژورنال از یک نامه خانوادههای سیامک و باقر نمازی، عماد شرقی و مراد طاهباز، چهار شهروند ایرانی-آمریکایی زندانی در ایران، به بایدن خبر داد که در آن از رئیسجمهوری آمریکا خواسته شده با توجه به کاهش احتمال توافق هستهای با تهران، برای آزادی این زندانیان تلاش کند.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد: «زمانی که آمریکاییها در خارج از کشور بازداشت میشوند ما باید هر کاری که میتوانیم برای آزادی آنها انجام دهیم.»
فرمان اجرایی که از سوی بایدن امضا شد، به سازمانهای دولتی اجازه میدهد تا تحریمهای مالی یا ممنوعیت سفر را برای مقامهای خارجی یا عوامل غیردولتی که در این بازداشتهای خودسرانه نقش دارند، اعمال کنند.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، روز سهشنبه به خبرنگاران گفت: «استفاده از تحریمها همیشه باعث آزاد شدن کسی نمیشود، بنابراین ما در استفاده از این ابزار، عاقلانه و استراتژیک عمل خواهیم کرد».
او گفت: «اما این خانوادههای بازداشتشدگان هستند که وضعیت عزیزانشان را بهتر میدانند و ما قصد داریم از آنها بشنویم. ایدههای خوب آنها را بشنویم و به توصیههای آنها گوش دهیم.»
از سوی دیگر قرار است وزارت امور خارجه آمریکا در توصیههای مسافرتی خود برای آمریکاییها، به طور جزیی توضیح دهد که در کدام کشورها خطر بالای بازداشت غیرقانونی و خودسرانه آنان وجود دارد.
یک مقام دیگر آمریکایی اعلام کرد: «اولین گروه کشورهایی که علامت "دی" را برای خطر بازداشت آمریکاییها در آن کشورها خواهند داشت، چین، ایران، میانمار، کره شمالی، روسیه و ونزوئلا خواهند بود.»
با وجود افزایش تنشها بر سر تهاجم روسیه به اوکراین، دولت بایدن در ماه آوریل با روسیه توافق کرد تا ترور رید، تفنگدار سابق نیروی دریایی ایالات متحده را که به اتهام حمله به پلیس در حال مستی در روسیه زندانی شده بود، با یک خلبان روس که به جرم قاچاق مواد مخدر در آمریکا محکوم شده بود، مبادله کند.
همچنین دستکم ۱۱ آمریکایی اکنون در ونزوئلا به طور غیرقانونی زندانی هستند؛ اگرچه دو آمریکایی زندانی در این کشور در ماه مارس پس از یک تماس کمسابقه میان مقامهای آمریکایی و نیکلاس مادورو، آزاد شدند.
در مورد آمریکاییهایی زندانی در ایران نیز رابرت مالی، نماینده وزارت امور خارجه آمریکا در امور ایران، تأکید کرده است که واشینگتن نمیتواند بدون آزادی آمریکاییهای زندانی در ایران، توافق هستهای با تهران را احیا کند.
پیش از این و همزمان با برگزاری مذاکرات وین برای احیای برجام، کارزار اعتصاب غذا در مقابل هتل برگزاری مذاکرات هستهای در وین از ۲۹ دی ماه و پس از آن آغاز شد که بری روزن، گروگان سابق سفارت آمریکا در ایران، در مقابل محل مذاکرات هستهای و در حمایت از زندانیان خارجی و دوتابعیتی در ایران اعتصاب غذا کرد که چند زندانی سابق و فعال سیاسی هم به او اضافه شدند.
پس از پنج روز، روزن با انتشار یک پیام ویدئویی در صفحه توئیتر خود گفت که به اصرار خانوادهاش و به درخواست رابرت مالی، به اعتصاب غذای خود مقابل محل مذاکرات هستهای در وین پایان میدهد.
«میس مگزین»، نشریه جنبشی فمینیستی است که از سال ۱۹۷۱ به این سو، در زمینه حقوق زنان فعالیت میکند و نخستین نشریه فمینیستی منتشر شده در ایالات متحده است.
ترجمه یادداشت نسرین ستوده در وبسایت «میس مگزین»:
سلام و درود گرم من از ایران را پذیرا باشید. دوست دارم همبستگی عمیق و صادقانه خود را به کارکنان و خوانندگان «میس مگزین» ابراز کنم.
پیوند من با شما در قدردانی من از حمایت بیدریغ شما از من و همسرم در روزهای دشوار حبس من ریشه دارد. در روزهایی که حلقه فشار، روزانه به گرد خانواده ما تنگتر میشد، پوشش آزارهای حقوقبشری در داخل و خارج زندانهای ایران، در کنار نگرانی شخصی بارز برای ما (و دیگران)، امیدی را که شدیدا نیازمند آن بودیم، برایمان به ارمغان آورد.
در چنین ایام سختی که جنبش زنان در ایالات متحده با حمله روبهروست و حق سقط جنین بهطور اساسی محدود شده است، میخواهم کنار شما بایستم و حمایتم از شما را از این سوی جهان (ایران) به شما اعلام کنم.
من آنچه را «میس مگزین» تاکنون انجام داده و آنچه برای پیشبرد حق زنان در آمریکا و در سراسر جهان انجام میدهد، بسیار میستایم.
بینش و تعهد شما و دیگر مدافعان حقوق زنان، نشأت گرفته از قدرت فردی و درک شما از تاریخ است. به همین دلیل، من به توانایی شما در رویارویی با مشکلات و فائق آمدن بر چالشها ایمانی راسخ دارم. بسیاری از افراد که فعالیت و عزم شما را نظارهگرند، بیشک به جنبش شما خواهند پیوست.
حق سقط جنین و جلوگیری از بارداری که به لطف پیکار سخت بیشمار زنان و مردان در دهها کشور جهان به رسمیت شناخته شده، حالا بار دیگر در معرض خطر است.
اینکه این تهدید هماکنون از کشوری که مدتهاست قلب تپنده جنبش جهانی حقوق زنان بوده است، یعنی از آمریکا سر بر آورده، آن را بهطور خاصی نگرانکنندهتر میکند.
دیدن فاصله گرفتن کشور شما از اصول آزادی و پیشرفتی که همواره مایه الهام بوده است (حتی اگر این پیشرفت هنوز بهطور کلی محقق نشده باشد) بهشدت غمانگیز است. همه باید از اینکه چه چیزی چنین خلأیی را پر خواهد کرد، نگران باشیم.
پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران، قوانین جدیدی که زنان و دختران را بهشکل قابل توجهی از حقوقشان محروم کرد، بخشی از تلاش دسیسهآمیز بزرگتر برای محدود کردن آزادی مدنی همگان بود.
به عنوان کسی که در روزگار از دست رفتن آزادی و دموکراسی زندگی کرده (و البته در مخالفت با آن، کارزار به راه انداخته است)، میتوانم هشدار بدهم که این ماجرا به تصمیم دیوان عالی درباره سقط جنین محدود نخواهد ماند.
زنان در ایران همچنان با قوانینی روبهرو میشوند که حق آنان بر بدنشان و حتی تواناییشان برای تصمیمگیری برای خود را محدود میکند. ما زنان در ایران در ازدواج، طلاق، حضانت فرزند، ارث و مسافرت از فرصتهای یکسان با مردان محرومیم.
قانون حجاب اجباری در ایران ما زنان را مجبور میکند که مویمان را در اماکن عمومی بپوشانیم اما این همانا راهی است که نیروهای محافظهکار برای اعمال کنترل سیاسی به کار میگیرند. کنترلی که نه فقط زنان، بلکه مردان را هم به تله میاندازد.
این ممکن است به تجربه شما برای جنگیدن بخ منظور احقاق حقوق باروری در آمریکا شباهت داشته باشد.
جنبش زنان در ایران با پسرفت بسیار روبهرو شده است اما همچنان ادامه خواهد یافت چرا که کشور من پر از مردمانیست که به انصاف و عدالت بها میدهند.
ما همواره خواستار حق کار، حق طلاق، حق سقط جنین، حق پوشش آزاد، حق حضانت فرزندانمان و هزاران حق دیگر خواهیم شد که حالا مرتب و هر روز، نقض میشوند.
من در کنار شما خواهرانم میایستم تا با همبستگی زنانهمان، بر سرکوب پیروز شویم و جهانی بهتر و امنتر برای نسلهای بعدی بسازیم.
بر اساس این اطلاعات، معلم مورد نظر به بهانه برگزاری کلاسهای خصوصی در پارکینگ خانهاش برای دانشآموزان دختر، اقدام به تعرض جنسی به آنان کرده است.
نسخهای از حکم دادگاه که به دست ایران اینترنشنال رسیده که نشان میدهد هفت نفر از این معلم شکایت کردهاند و او به «آزار و اذیت جنسی تماسی»، «بهرهکشی جنسی از طریق در اختیار گرفتن طفل» و «در دسترس قرار دادن محتوای مستهجن و مبتذل برای اطفال و نوجوانان» متهم شده است.
در این حکم به تجاوز و تعرض جنسی به شکل مستقیم اشاره نشده است.
بر اساس حکم مذکور، این فرد برای اتهام «آزار و اذیت جنسی تماسی» به دو سال حبس تعزیری درجه شش و برای اتهام «بهرهکشی جنسی از طریق در اختیار گرفتن طفل» به پنج سال حبس محکوم شده است.
او همچنین به عنوان مجازات تکمیلی به دو سال محرومیت از اقامت در استان خراسان جنوبی محکوم است.
در این حکم آمده است: «اقدام وی موجبات نارضایتی شدید والدین دانشآموزان و ضربه روحی و روانی به دانشآموزان دختر را فراهم آورده است.»
والدین یکی از دختران خردسال که نخواست هویتش فاش شود در گفتوگو با هدیه کیمیایی، خبرنگار ایران اینترنشنال گفت این معلم در گذشته نیز سابقه تجاوز و تعرض به دانشآموزان را داشته و حتی اماکن و آموزش و پرورش نیز در جریان بودهاند اما نه تنها او را از کار برکنار و توبیخ نکردهاند که به او اجازه کار دادهاند.
پدر این کودک تأکید کرد یکی از دانشآموزان داخل مدرسه، موضوع تجاوز و تعرض جنسی را با مدیر مدرسه در میان گذاشته و او از بقیه دانشآموزان درباره این موضوع سوال پرسیده که دست کم ۱۸ دختربچه موضوع تعرض را تأیید کردهاند.
او همچنین گفت: «بیشتر خانوادهها از اقشار کمدرآمد و ضعیف جامعهاند و حتی توانایی پرداخت هزینه وکیل یا پزشکی قانونی را هم نداشتند.»
یک منبع آگاه در شهرستان فردوس نیز در گفتوگو با خبرنگار ایران اینترنشنال گفت مدیر مدرسه وقتی از جریان تعرض به دختران دانشآموز باخبر میشود، به رئیس آموزش و پرورش شهرستان فردوس اطلاع میدهد اما این مقام مسئول از او میخواهد تا در برابر رسانهای کردن موضوع آزار جنسی به دانشآموزان سکوت کند وگرنه او را برکنار میکند.
به گفته این منبع آگاه، رئیس آموزش و پرورش شهرستان فردوس به مدیر مدرسه میگوید باید کاری کنند تا رضایت خانوادهها قبل از اینکه شکایت کنند، جلب شود. با این حال خانوادهها شکایت میکنند و این معلم بازداشت میشود اما بعد از یک هفته، او را با وثیقه ۵۰۰ میلیونی آزاد میکنند.
مردم فردوس همصدا با خانواده دختربچهها به آزادی این فرد اعتراض میکنند و او دوباره به زندان برگردانده میشود.
این منبع مطلع با بیان اینکه در حال حاضر این فرد در زندان است، گفت: «دغدغه خانوادهها این است که متجاوز دوباره آزاد شود و سراغ دختربچههایشان بیاید.»
در چند سال گذشته دستکم دو پرونده تعرض جنسی به دانشآموزان در ایران خبرساز شده است. یک پرونده که به رسانهها راه یافت درباره آزار و اذیت جنسی تعدادی از دانشآموزان دبیرستان پسرانه معین در تهران بود. در پرونده دوم نیز خبر تعرض جنسی به تعدادی از دانشآموزان یک دبستان در اصفهان از سوی یک عضو انجمن اولیا و مربیان این مدرسه منتشر شد.
در هر دو مورد، وزارت آموزش و پرورش و مدیران ارشد و میانی آن وقوع «تجاوز» را به «آزار جنسی» و در مراحل بعدی به «رفتار خارج عرف» تقلیل دادند.