سرپرست استانداری زاپوریژیا گفت حمله روسیه به پلی بر رود دنیپرو دو زخمی بر جا گذاشت و تردد را متوقف کرد. مسکو پیش‌تر اوکراین را به حمله به نیروگاه هسته‌ای این استان متهم کرده بود. شهردار مسکو نیز از اعزام ۶۵۰ پهپاد اوکراینی به سوی منطقه مسکو خبر داد.
سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، سه‌شنبه ۱۴ مهر در تلگرام از اعزام ۶۵۰ پهپاد اوکراینی در طول شب به سوی منطقه مسکو خبر داد و گفت ۱۰۵ فروند در نزدیکی پایتخت روسیه سرنگون شدند.
روسیه در هفته منتهی به ۱۱ مهر، تاسیسات انرژی و مخابراتی و زیرساخت‌های جاده‌ای و ریلی کی‌یف را بارها هدف قرار داد. ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، نیز ۱۱ مهر اعلام کرد در واکنش به گسترش حملات روسیه، حملات به پالایشگاه‌های نفت این کشور را افزایش خواهد داد.
زلنسکی پیش‌تر گفته بود دستگاه‌های اطلاعاتی اوکراین به اسنادی دست یافته‌اند که از دستور تازه ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، برای گسترش حملات به اهداف غیرنظامی پیش از زمستان حکایت دارد. به گفته او، هدف این سیاست، وادار کردن مردم به ترک کی‌یف و دیگر شهرها است.
در حملات پهپادی و موشکی روسیه به کی‌یف و منطقه خارکیف در دوم مهر، هشت نفر کشته شدند. این حملات به یک بیمارستان زنان و زایمان در پایتخت و یک مزرعه در شمال‌شرق اوکراین نیز آسیب زد.
اتهام روسیه درباره حمله به نیروگاه زاپوریژیا
الکسی لیخاچف، مدیرعامل شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه، روس‌اتم، دوشنبه ۱۳ مهر گفت یک ساختمان آزمایشگاهی و تاسیسات فرآوری پسماندهای پرتوزا در نیروگاه زاپوریژیا هدف حملات پهپادی شبانه اوکراین قرار گرفتند.
این نیروگاه در جنوب‌شرق اوکراین قرار دارد و نیروهای روسیه در هفته‌های نخست تهاجم گسترده به این کشور در اسفند ۱۴۰۰، کنترل آن را به دست گرفتند.
به گفته لیخاچف، راننده‌ای که برای کارکنان نیروگاه غذا می‌برد، در حمله پهپادی کشته شد. او تاکید کرد خطری ایمنی هسته‌ای نیروگاه را تهدید نمی‌کند.
اوکراین تا زمان انتشار این گزارش درباره حملات به نیروگاه‌های روسیه اظهارنظر نکرده بود.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، نیز کشورهای غربی را متهم کرد که با محکوم نکردن علنی حملات به نیروگاه، زمینه تکرار آن را فراهم می‌کنند.
مدیریت نیروگاه زاپوریژیا شنبه ۱۱ مهر اعلام کرده بود گلوله‌باران اوکراین در هفته‌های اخیر به تجهیزات تامین برق بیرونی نیروگاه آسیب زده و برق مورد نیاز آن با مولدهای دیزلی اضطراری تامین می‌شود.
زاپوریژیا با شش رآکتور، بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای اروپا است. این نیروگاه اکنون برق تولید نمی‌کند، اما برای خنک نگه داشتن سوخت هسته‌ای به برق نیاز دارد که در شرایط عادی از طریق دو خط اتصال به شبکه سراسری تامین می‌شود.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها برای برقراری آتش‌بس در اطراف نیروگاه و فراهم کردن امکان تعمیر خطوط برق تلاش کرده است. ناظران این نهاد در زاپوریژیا و سه نیروگاه هسته‌ای فعال دیگر اوکراین حضور دارند.
مسکو و کی‌یف از زمان اشغال نیروگاه، بارها یکدیگر را به اقداماتی متهم کرده‌اند که ایمنی هسته‌ای را به خطر می‌اندازد.
معمر الاریانی دوشنبه ۱۳ مهر به خبرگزاری رویترز گفت نیروهای دولتی با پشتیبانی گسترده هوایی عربستان سعودی، در امتداد ساحل پیشروی کرده و مواضع کلیدی منطقه ذباب، در کنار باریک‌ترین بخش باب‌المندب، را به دست گرفته‌اند.
به گفته او، باند فرود ذباب در نزدیکی ساحل تصرف شده و ارتباط نیروهای باقی‌مانده حوثی در منطقه قطع شده است.
با این حال، یک منبع دیگر دولتی از ادامه درگیری در پایگاهی نظامی در نزدیکی این تنگه خبر داد.
حوثی‌ها پیش‌تر گزارش‌های پیشروی نیروهای دولتی را «کاملا نادرست» خوانده بودند.
از سوی دیگر نیروهای مسلح دولت یمن اعلام کردند کنترل بندر مخا در دریای سرخ را پس گرفته‌اند.
نبرد برای بازپس‌گیری مسیر صادرات نفت
باب‌المندب یکی از گذرگاه‌های حیاتی انتقال نفت و اتصال دریای سرخ به خلیج عدن است.
تسلط حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی بر منطقه در ماه گذشته میلادی، بازارهای انرژی را متلاطم کرد؛ آن هم در شرایطی که اختلال در تنگه هرمز، صادرات انرژی کشورهای خلیج فارس را محدود کرده بود.
حوثی‌ها ۳۰ شهریور، پس از تصرف بخش‌هایی از ساحل دریای سرخ، به سوی ارتفاعات راهبردی تعز و لحج پیشروی کردند تا مواضع خود را در اطراف باب‌المندب تثبیت و ارتباط ساحل را با مناطق تحت کنترل دولت قطع کنند.
بازپس‌گیری مناطق ساحلی می‌تواند توان حوثی‌ها را برای مختل کردن کشتیرانی میان مدیترانه و اقیانوس هند کاهش دهد، اما به‌معنای رفع کامل تهدید نیست. این گروه همچنان می‌تواند از مواضع دورتر در امتداد ساحل و داخل یمن، کشتی‌ها را با پهپاد هدف قرار دهد.
دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن ۱۲ مهر آغاز عملیات بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را اعلام کرد.
رشاد العلیمی، رییس شورای رهبری ریاست‌جمهوری، وعده داد نبرد تا رهایی یمن از «چنگ شبه‌نظامیان تروریست»، ادامه یابد.
عربستان سعودی که نیروهای دولتی یمن را تجهیز می‌کند و آموزش می‌دهد، پشتیبانی هوایی عملیات را بر عهده دارد و برای عقب راندن حوثی‌ها، تامین امنیت دریای سرخ و پایان دادن به حملات این گروه به خاک خود، از متحدانش کمک لجستیکی خواسته است.
ریاض ۱۳ مهر اعلام کرد صدها هدف را در یمن برای تامین پوشش هوایی عملیات باب‌المندب و نیروهای زمینی هدف گرفته است.
دولت یمن نیز از حمله در چند جبهه، از جمله استان صنعا، خبر داد. وزارت بهداشت تحت کنترل حوثی‌ها اعلام کرد حملات به مناطق سنحان و سعوان در این استان، دو کشته و هفت زخمی بر جای گذاشته است.
پیشروی حوثی‌ها و خطر محاصره تعز
همزمان با پیشروی نیروهای دولتی در ساحل، پنج منبع نظامی وابسته به دولت یمن از پیشروی حوثی‌ها در مسیر کوهستانی اطراف تعز خبر دادند. به گفته آن‌ها، این تحولات نیروهای دولتی مستقر در شهر را در محاصره قرار داده است؛ روایتی که یک منبع دیگر دولتی آن را رد کرد.
حملات هفته گذشته حوثی‌ها به یک آب‌گذر در جاده تعز-عدن، این مسیر را غیرقابل عبور کرده بود.
منابع نظامی گفتند نیروهای این گروه شامگاه ۱۲ مهر در شهر التربه، واقع بر ارتفاعات مشرف به جاده، پیشروی کردند.
یک منبع دولتی این پیشروی را نیز تکذیب کرد.
خبرگزاری تحت کنترل حوثی‌ها ۱۳ مهر به نقل از یک منبع نظامی اعلام کرد نیروهای دولتی از شهرستان المواسط در استان تعز عقب رانده شده‌اند و نیروهای این گروه به خانه العلیمی رسیده‌اند.
تعز، سومین شهر بزرگ یمن با بیش از نیم میلیون نفر جمعیت و هزاران نیروی دولتی، از نخستین سال‌های جنگ در خط مقدم قرار داشته و بارها هدف گلوله‌باران و تک‌تیراندازهای حوثی‌ها بوده است.
خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دو طرف گزارش داد در نبردهای ۱۲ مهر در تعز و اطراف آن، بیش از ۷۰ نفر کشته شدند.
جنگ یمن پس از تصرف صنعا به دست حوثی‌ها در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴)، آغاز شد. ائتلاف به رهبری عربستان سعودی سال بعد برای بازگرداندن دولت وارد جنگ شد، اما درگیری به بن‌بستی خونین و بحرانی انسانی در فقیرترین کشور عربی انجامید.
آتش‌بس سال ۱۴۰۱ (۲۰۲۲) تا تابستان امسال دوام آورد.
گسترش جنگ آمریکا و جمهوری اسلامی به جبهه یمن، نبردها را دوباره شعله‌ور کرد و حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به شهرها و زیرساخت‌های عربستان سعودی، خطر اختلال را در مسیر دیگری از صادرات نفت منطقه افزایش داد.
نخست‌وزیر اسرائیل دوشنبه ۱۳ مهر، در مراسم یادبود نظامیان و نیروهای امنیتی کشته‌شده در جنگ، در کوه هرتزل اورشلیم، گفت: «رژیم وحشت تهران برای بقای خود می‌جنگد و در نهایت از میان خواهد رفت.»
این مراسم رسمی بزرگداشت، دو روز پیش از سالگرد میلادی حمله حماس برگزار شد.
روز ملی یادبود این حمله در اسرائیل بر اساس تقویم عبری تعیین شده است.
جمهوری اسلامی و طرح نابودی اسرائیل
نتانیاهو حمله هفتم اکتبر را آغاز طرحی از سوی جمهوری اسلامی و متحدانش برای نابودی اسرائیل توصیف کرد؛ طرحی که به گفته او، سه بخش داشت: فعالیت نیروهای نیابتی، هزاران موشک هدف‌گرفته‌شده به سوی شهرهای اسرائیل و دستیابی به بمب هسته‌ای.
او حملات اسرائیل به نیروهای مورد حمایت تهران، ذخایر موشک‌های بالستیک و دانشمندان و زیرساخت‌های هسته‌ای ایران را اقداماتی برای عقب راندن این تهدید خواند و وعده داد جمهوری اسلامی اجازه نخواهد یافت موجودیت اسرائیل را تهدید کند.
نخست‌وزیر اسرائیل پیش‌تر در مصاحبه اردیبهشت‌ماه با سی‌بی‌اس، سقوط حکومت ایران را ممکن، اما تضمین‌نشده دانسته بود. در آن گفت‌وگو، او احتمال فروپاشی شبکه نیروهای نیابتی تهران را به سرنوشت جمهوری اسلامی پیوند زده، اما تصریح کرده بود نمی‌توان زمان سقوط حکومت را پیش‌بینی کرد.
ادامه جنگ با حماس و حزب‌الله
غزه و لبنان، دیگر محورهای سخنرانی نتانیاهو بودند.
او از ماموریت‌هایی سخن گفت که «هنوز باید تکمیل شوند» و تاکید کرد حماس نباید بر غزه حکومت کند.
تعقیب افراد دخیل در حمله هفتم اکتبر و کسانی که گروگان‌های اسرائیلی را نگه داشته بودند، از دیگر وعده‌های او بود.
درباره لبنان، ادامه حملات به حزب‌الله در کنار تلاش برای ایجاد فرصتی به‌منظور صلح، در سخنان نتانیاهو مطرح شد.
او گفت اکثریت مردم لبنان خواهان صلح با اسرائیل هستند.
این سخنان در میانه کارزار انتخاباتی اسرائیل مطرح شد؛ رقابتی که تامین امنیت و سرنوشت جنگ‌ها از مسائل اصلی آن است.
بلومبرگ پیش‌تر در گزارشی تاکید کرد ادامه درگیری‌ها و نرسیدن به نتیجه‌ای روشن، از چالش‌های نتانیاهو برای حفظ قدرت است.
دفاع از عملکرد نظامی در برابر مطالبه تحقیق
نتانیاهو همچنین رهبران خارجی منتقد اسرائیل و حامی تحریم این کشور را به دروغ‌گویی متهم کرد. او جنگ را «ضروری و موجه» خواند و گفت نیروهای اسرائیلی با اقدامات خود از امنیت کشورهای دیگر نیز حفاظت می‌کنند.
در همین مراسم، اسحاق هرتزوگ، رییس‌جمهوری اسرائیل، خواستار «بررسی قاطعانه و بی‌طرفانه چگونگی وقوع حمله هفتم اکتبر» شد.
او هشدارهای دیده‌بانان ارتش پیش از حمله را یادآوری و تاکید کرد: «گذشت زمان، مسئولیت تحقیق را از میان نمی‌برد.»
به گزارش وای‌نت، نتانیاهو در سخنرانی خود به موضوع تحقیق درباره ناکامی‌های منجر به حمله نپرداخت.
اختلاف بر سر پاسخگویی دولت پیش‌تر نیز در طرح کمیسیون تحقیق آشکار شده بود؛ طرحی تحت نظارت کابینه که منتقدان آن را «تلاشی برای دور زدن تحقیق مستقل» توصیف کردند.
در مراسم جداگانه بعدازظهر برای قربانیان غیرنظامی، پدری که فرزندش را در حمله هفتم اکتبر از دست داده است، سخنرانی نتانیاهو را قطع کرد و او را به ناکامی در حفاظت از فرزندش و دیگر کشته‌شدگان متهم کرد.
هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بزرگ‌ترین حمله حماس به اسرائیل آغازگر جنگی شد که با آوارگی ۱.۹ میلیون فلسطینی، کشته شدن بیش از ۶۶ هزار نفر در غزه و تداوم محاصره و حملات اسرائیل، همچنان سرنوشت منطقه را در ابهام و خون فرو برده است.
در این روز ده‌ها شهرک اسرائیلی هدف قرار گرفتند و بر اساس آمار اسرائیل، حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و حدود ۲۴۰ تا ۲۵۰ تن به گروگان گرفته شدند.
موسسه کارولینسکای سوئد دوشنبه ۱۳ مهر اعلام کرد این سه پژوهشگر به‌دلیل «کشف‌هایشان درباره کانال‌های یونی حساس به نور و اپتوژنتیک» به‌عنوان برندگان نوبل انتخاب شده‌اند. آن‌ها جایزه ۱۲ میلیون کرونی، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را تقسیم خواهند کرد.
توماس پرلمان، دبیرکل مجمع نوبل، توضیح داد این روش به دانشمندان اجازه می‌دهد فعالیت سلول‌های عصبی منفرد را در مغز، روشن یا خاموش کنند؛ ابزاری که اکنون در آزمایشگاه‌های سراسر جهان برای کشف رازهای مغز به کار می‌رود.
از یک جلبک تا کنترل سلول‌های مغز
سرآغاز این دستاورد به پژوهش‌های هگمان در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی بازمی‌گردد. او بررسی می‌کرد چگونه جلبک «کلامیدوموناس» ظرف نیم میلی‌ثانیه به نور واکنش نشان می‌دهد و فرض کرد یک پروتئین، هم نور را دریافت می‌کند و هم نقش کانال عبور یون‌ها را دارد.
ناگل برای آزمایش این فرضیه، ژن‌های جلبک را وارد تخمک‌های قورباغه کرد و «کانال‌رودوپسین۲»، یک کانال یونی حساس به نور، را شناسایی کرد.
آن‌ها در سال ۲۰۰۳ نشان دادند وارد کردن این پروتئین به سلول‌های انسان و همستر، امکان تولید پیام‌های الکتریکی با نور را فراهم می‌کند.
دو سال بعد، دیسروت در دانشگاه استنفورد این روش را در سلول‌های عصبی موش صحرایی آزمایش کرد.
نام «اپتوژنتیک» در سال ۲۰۰۶ برای این روش انتخاب شد.
به گفته پرلمان، هر سه برنده هنگام شنیدن خبر «شگفت‌زده و خوشحال» شدند و دریافت مشترک جایزه با پژوهشگرانی را که دوست خود می‌دانند، افتخاری بزرگ خواندند.
شناخت بیماری‌های مغز و امید به بازگرداندن بینایی
اپتوژنتیک امکان بررسی دقیق‌تر اختلالاتی مانند اسکیزوفرنی، آلزایمر، پارکینسون، صرع و اعتیاد را در مدل‌های حیوانی فراهم کرده است؛ بیماری‌هایی که میلیون‌ها نفر را درگیر می‌کنند و گزینه‌های درمانی محدودی دارند.
دیسروت با فعال کردن سلول‌های مشخصی در قشر حرکتی مغز، حرکت سبیل‌های موش را کنترل کرد. او همچنین با نور، موش‌های خوابیده را بیدار کرد و نقش گروه مشخصی از سلول‌های عصبی را در کنترل بیداری نشان داد.
آنا ودل، استاد پزشکی مولکولی کارولینسکا، توضیح داد شناسایی سلول‌های فعال در مدل‌های حیوانی زوال عقل، صرع و اعتیاد می‌تواند مشخص کند پژوهشگران در مغز انسان باید کدام مسیرها را بررسی کنند.
نوبل پزشکی سال گذشته به مری برانکو، فرد رمزدل و شیمون ساکاگوچی، برای کشف سازوکار جلوگیری از حمله دستگاه ایمنی به سلول‌های خودی تعلق گرفت.
یکی از کاربردهای درمانی اپتوژنتیک، تلاش برای بازگرداندن بینایی به مبتلایان «رتینیت پیگمنتوزا»، بیماری پیشرونده شبکیه، است.
پر سونینگسون، استاد عصب‌شناسی کارولینسکا، گفت این روش تاکنون بینایی برخی بیماران نابینا را تا اندازه‌ای بازگردانده است. در این بیماری، گیرنده‌های نوری شبکیه از بین می‌روند، اما سلول‌های سالم دیگری باقی می‌مانند. حساس کردن این سلول‌ها به نور می‌تواند عصب بینایی را فعال کند و در مغز ادراک دیداری ایجاد کند.
شرکت آمریکایی نانوسکوپ در حال توسعه درمانی برای بازگرداندن بینایی است.
مپ‌لایت نیز از یافته‌های این پژوهش‌ها برای توسعه دارویی مرتبط با اختلال طیف اوتیسم استفاده می‌کند. این دارو، درمان مستقیم با نور نیست و همچنان در مرحله بررسی بالینی قرار دارد.
سه مسیر متفاوت به سوی یک کشف
دیسروت، متولد سال ۱۹۷۱ در بوستون، از کودکی به علم و ادبیات علاقه داشت. او ابتدا جراحی مغز و اعصاب را دنبال می‌کرد، اما مواجهه با رنج بیماران، مسیرش را به روان‌پزشکی تغییر داد.
او پس از تحصیل در هاروارد، مدارک پزشکی و دکترای خود را از استنفورد گرفت.
هگمان در خانواده‌ای از پزشکان بزرگ شد و به نجوم و کاوشگران علاقه داشت. او هنگام دریافت جایزه «شاو» در سال ۲۰۲۰، پژوهش علمی را به ترسیم نقشه سرزمین‌های ناشناخته تشبیه کرد.
ناگل، متولد جنوب آلمان، از پنج‌سالگی به‌دلیل بیماری شدید بارها تحت جراحی قرار گرفت. او به ریاضی، فیزیک و زیست‌شناسی علاقه داشت، مدتی معلم بود، کافه‌ای راه انداخت و در اوقات فراغت کایت‌سواری می‌کرد. آشنایی او با هگمان در موسسه بیوفیزیک ماکس پلانک در فرانکفورت شکل گرفت.
نوبل پزشکی آغازگر اعلام جوایز نوبل امسال است.
برندگان فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد در روزهای آینده معرفی می‌شوند و نوبل صلح جمعه ۱۷ مهر اعلام خواهد شد.
به گزارش سی‌ان‌ان، ترکی المالکی، سخنگوی «ائتلاف حمایت از مشروعیت در یمن»، یکشنبه ۱۲ مهر گفت این ائتلاف به ارائه «حمایت کامل عملیاتی» از نیروهای دولت قانونی یمن ادامه خواهد داد. او هدف این پشتیبانی را احیای نهادهای دولتی و پایان دادن به آنچه «کودتای حوثی‌ها» خواند، عنوان کرد.
المالکی همچنین حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی را به ادامه حملات علیه عربستان سعودی و کشتیرانی بین‌المللی در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب متهم کرد و گفت این اقدامات، امنیت منطقه، آزادی کشتیرانی و تجارت جهانی را به خطر می‌اندازد.
رشاد العلیمی، رییس شورای ریاست‌جمهوری یمن، همان روز در سخنرانی تلویزیونی از صدور دستور آغاز عملیات خبر داده و هدف آن را بازپس‌گیری مناطق باقی‌مانده تحت کنترل حوثی‌ها و گسترش حاکمیت دولت بر سراسر کشور اعلام کرده بود. او گفت این تصمیم پس از پایان یافتن فرصت‌های کاهش تنش و در واکنش به ادامه حملات و تهدیدهای حوثی‌ها گرفته شده است.
ماجد النزیلی، سخنگوی نظامی دولت یمن، نیز از آغاز «نبرد آزادسازی» خبر داد و از جنگجویان همسو با حوثی‌ها خواست سلاح‌هایشان را زمین بگذارند و به خانه‌های خود بازگردند. او تاکید کرد نیروهای دولتی به حفاظت از غیرنظامیان متعهدند.
این عملیات پس از پیشروی حوثی‌ها در امتداد ساحل دریای سرخ در ماه سپتامبر آغاز شده است. این گروه بخش‌هایی از مناطق ساحلی تا نزدیکی تنگه راهبردی باب‌المندب را تصرف کرد و تهدید کرد کشتی‌های سعودیِ عبور کننده از این گذرگاه را هدف قرار خواهد داد.
اکسیوس به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده است که واشینگتن با ارائه اطلاعات و کمک به تعیین اهداف حملات، از عملیات نیروهای یمنی و عربستان پشتیبانی می‌کند. به نوشته این وب‌سایت، ده‌ها هزار نیروی زمینی وفادار به دولت یمن در عملیات شرکت دارند و ارتش عربستان عمدتاً پوشش هوایی آنان را تامین می‌کند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفته است واشینگتن «فعلا قصد ندارد اقدام نظامی مستقیم انجام دهد»، اما اگر عملیات با مشکل روبه‌رو شود، این تصمیم ممکن است تغییر کند. این وب‌سایت بازپس‌گیری صنعا و کنترل باب‌المندب را از اهداف ضدحمله برشمرده است.
همزمان، نیروهای تحت کنترل حوثی‌ها مدعی شدند عربستان در ۲۴ ساعت منتهی به یکشنبه، ۱۰۶ حمله هوایی و موشکی به صنعا و دیگر مناطق یمن انجام داده است. آنان جزئیاتی درباره تلفات یا خسارت‌های این حملات ارائه نکردند.
حوثی‌ها همچنین مدعی شدند در پاسخ، تاسیسات آرامکو در ریاض و منطقه خریص را هدف قرار داده‌اند و در این مراکز آتش‌سوزی‌های گسترده رخ داده است. به گزارش سی‌ان‌ان، عربستان تا زمان انتشار خبر درباره این ادعاها اظهارنظری نکرده بود.
درگیری‌های زمینی نیز در تعز و الجوف ادامه دارد. حوثی‌ها یکشنبه مدعی شدند جاده‌ای حیاتی میان تعز و عدن، مقر دولت یمن، را تصرف کرده‌اند و در الجوف به نیروهای دولتیِ در حال جابه‌جایی برای عملیات تازه، تلفات سنگینی وارد کرده‌اند.
تشدید نبردها تاکنون ده‌ها هزار نفر را آواره کرده است. برنامه جهانی غذا هفته گذشته اعلام کرد که در بخش‌هایی از یمن، سه خانواده از هر چهار خانواده بر اثر افزایش درگیری‌ها با گرسنگی روبه‌رو هستند.
دور تازه نبردها پس از دوره‌ای از کاهش نسبی درگیری‌ها آغاز شده است که با آتش‌بس سال ۲۰۲۲ به میانجی‌گری سازمان ملل شکل گرفت و تا اوج‌گیری دوباره خشونت‌ها در ماه اوت ادامه داشت. برآورد سازمان ملل نشان می‌دهد جنگ یمن تا پایان سال ۲۰۲۱، بر اثر درگیری مستقیم و پیامدهایی چون گرسنگی و بیماری، به مرگ ۳۷۷ هزار نفر منجر شده بود.
به گزارش رویترز، داده‌های مقدماتی شرکت ردیابی کشتی‌ها «کپلر» نشان می‌دهد صادرات نفت خام منطقه در ۲۴ سپتامبر [دوم مهر] و روزهای ۲۷ تا ۲۹ سپتامبر [پنجم تا هفتم مهر ماه] به روزانه ۱۹٫۵ تا ۲۲٫۵ میلیون بشکه رسید. میانگین صادرات از مارس ۲۰۲۵ تا فوریه امسال، پیش از آغاز جنگ، روزانه ۱۸ میلیون بشکه بود.
میانگین متحرک هفت‌روزه صادرات نفت خام نیز در اول اکتبر [نهم مهر] به روزانه ۱۸٫۵ میلیون بشکه رسید. این آمار، محموله‌های عبوری از تنگه هرمز و دریای سرخ، صادرات از پایانه‌ها و انتقال کشتی‌به‌کشتی در دریای عمان را دربر می‌گیرد؛ بنابراین افزایش ثبت‌شده صرفا به عبور نفت از تنگه هرمز محدود نیست.
تعداد محموله‌های گاز طبیعی مایع، ال‌ان‌جی، که از تنگه هرمز خارج شدند نیز در سپتامبر به بالاترین سطح ماهانه از فوریه رسید. آمار کپلر شامل کشتی‌هایی نمی‌شود که ممکن است با خاموش کردن سامانه شناسایی خودکار خود از تنگه عبور کرده باشند.
در مقابل، شرکت اطلاعات کشتیرانی «ماریسکس» در گزارش روز شنبه ۱۱ مهر خود از ادامه حملات به نفتکش‌ها در تنگه هرمز و اطراف آن و گزارش دست‌کم هفت حادثه خبر داد.
بنا بر این گزارش، نفتکش غول‌پیکر «کاظمه ۳» روز اول اکتبر [نهم مهر] هنگام تردد در تنگه هدف اصابت پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد. ماریسکس اعلام کرد همه خدمه سالم بودند و از کشتی تخلیه شدند.
طبق داده‌های کپلر، آخرین فعالیت ثبت‌شده این نفتکش، تخلیه دو میلیون بشکه نفت خام کویت در بندر راس مرکز عمان در ۱۷ سپتامبر [۲۶ شهریور] بوده است. شرکت نفتکش کویت، مالک کشتی، به درخواست اظهارنظر رویترز که خارج از ساعات اداری ارسال شده بود، بلافاصله پاسخ نداد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از دوم اکتبر [دهم مهر]، روزانه دست‌کم یک حمله در تنگه هرمز یا خلیج عدن گزارش کرده است.
ماریسکس هشدار داد که با افزایش شدید تردد، کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز با تهدید حملاتی روبه‌رو هستند که شدت و پیش‌بینی‌ناپذیری آن‌ها افزایش یافته است. این شرکت احتمال داده که الگوی اخیر حوادث، به‌جای هدف‌گیری کشتی‌های مشخص، ناشی از شلیک موشک‌های نیروهای ایرانی به یک محدوده از پیش تعیین‌شده باشد؛ محدوده‌ای که موشک‌ها ممکن است در آن بازتاب راداری کشتی‌های حاضر را شناسایی و روی آن قفل کنند.
این ارزیابی به‌صورت یک احتمال مطرح شده است، نه نتیجه‌ای قطعی درباره عامل یا شیوه اجرای حملات. به گفته ماریسکس، در چنین شرایطی صرف حضور کشتی در محدوده درگیری هنگام شلیک می‌تواند آن را در معرض خطر قرار دهد.
پیش از آغاز جنگ در اسفند سال گذشته، روزانه حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ از تنگه هرمز عبور می‌کردند و حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از این مسیر می‌گذشت.
