با وجود ادامه حملات به نفتکشها، صادرات نفت خاورمیانه از سطح پیش از جنگ گذشت
صادرات نفت خام خاورمیانه در چهار روز از هفته پایانی سپتامبر از سطح پیش از جنگ فراتر رفت. همزمان، گزارشهای کشتیرانی از ادامه حملات به نفتکشها در تنگه هرمز و اطراف آن حکایت دارد.
به گزارش رویترز، دادههای مقدماتی شرکت ردیابی کشتیها «کپلر» نشان میدهد صادرات نفت خام منطقه در ۲۴ سپتامبر [دوم مهر] و روزهای ۲۷ تا ۲۹ سپتامبر [پنجم تا هفتم مهر ماه] به روزانه ۱۹٫۵ تا ۲۲٫۵ میلیون بشکه رسید. میانگین صادرات از مارس ۲۰۲۵ تا فوریه امسال، پیش از آغاز جنگ، روزانه ۱۸ میلیون بشکه بود.
میانگین متحرک هفتروزه صادرات نفت خام نیز در اول اکتبر [نهم مهر] به روزانه ۱۸٫۵ میلیون بشکه رسید. این آمار، محمولههای عبوری از تنگه هرمز و دریای سرخ، صادرات از پایانهها و انتقال کشتیبهکشتی در دریای عمان را دربر میگیرد؛ بنابراین افزایش ثبتشده صرفا به عبور نفت از تنگه هرمز محدود نیست.
تعداد محمولههای گاز طبیعی مایع، الانجی، که از تنگه هرمز خارج شدند نیز در سپتامبر به بالاترین سطح ماهانه از فوریه رسید. آمار کپلر شامل کشتیهایی نمیشود که ممکن است با خاموش کردن سامانه شناسایی خودکار خود از تنگه عبور کرده باشند.
در مقابل، شرکت اطلاعات کشتیرانی «ماریسکس» در گزارش روز شنبه ۱۱ مهر خود از ادامه حملات به نفتکشها در تنگه هرمز و اطراف آن و گزارش دستکم هفت حادثه خبر داد.
بنا بر این گزارش، نفتکش غولپیکر «کاظمه ۳» روز اول اکتبر [نهم مهر] هنگام تردد در تنگه هدف اصابت پرتابهای ناشناس قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد. ماریسکس اعلام کرد همه خدمه سالم بودند و از کشتی تخلیه شدند.
طبق دادههای کپلر، آخرین فعالیت ثبتشده این نفتکش، تخلیه دو میلیون بشکه نفت خام کویت در بندر راس مرکز عمان در ۱۷ سپتامبر [۲۶ شهریور] بوده است. شرکت نفتکش کویت، مالک کشتی، به درخواست اظهارنظر رویترز که خارج از ساعات اداری ارسال شده بود، بلافاصله پاسخ نداد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از دوم اکتبر [دهم مهر]، روزانه دستکم یک حمله در تنگه هرمز یا خلیج عدن گزارش کرده است.
ماریسکس هشدار داد که با افزایش شدید تردد، کشتیهای تجاری در تنگه هرمز با تهدید حملاتی روبهرو هستند که شدت و پیشبینیناپذیری آنها افزایش یافته است. این شرکت احتمال داده که الگوی اخیر حوادث، بهجای هدفگیری کشتیهای مشخص، ناشی از شلیک موشکهای نیروهای ایرانی به یک محدوده از پیش تعیینشده باشد؛ محدودهای که موشکها ممکن است در آن بازتاب راداری کشتیهای حاضر را شناسایی و روی آن قفل کنند.
این ارزیابی بهصورت یک احتمال مطرح شده است، نه نتیجهای قطعی درباره عامل یا شیوه اجرای حملات. به گفته ماریسکس، در چنین شرایطی صرف حضور کشتی در محدوده درگیری هنگام شلیک میتواند آن را در معرض خطر قرار دهد.
پیش از آغاز جنگ در اسفند سال گذشته، روزانه حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ از تنگه هرمز عبور میکردند و حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از این مسیر میگذشت.
فلاویو بولسونارو با اعلام نتایج نزدیک به ۹۷ درصد آرا، در انتخابات ریاستجمهوری برزیل از لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا پیش افتاد اما نتوانست به حد نصاب پیروزی در دور نخست برسد. مقامات رسمی اعلام کردند رقابت این دو نامزد در دور دوم در ۲۵ اکتبر برگزار خواهد شد.
به گزارش رویترز، بر اساس نتایج اعلامشده تا شامگاه یکشنبه، چهارم اکتبر، فلاویو بولسونارو ۴۷.۴۵ درصد و لولا، رییسجمهوری کنونی، ۴۴.۶۶ درصد آرا را به دست آوردهاند. پیروزی در دور نخست به کسب بیش از ۵۰ درصد آرا نیاز دارد.
فلاویو، سناتور ۴۵ساله و پسر ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین، در تلاش است جریان راستگرای پدرش را به قدرت بازگرداند. لولای ۸۰ساله نیز برای چهارمین دوره ریاستجمهوری رقابت میکند.
پیشتازی فلاویو در حالی رقم خورده که نظرسنجیهای پیش از انتخابات، برتری حدود سه واحد درصدی لولا را در دور نخست پیشبینی میکردند. با این حال، نتایج اولیه نشان میداد شمارش و اعلام آرا در ایالتهای جنوبیِ متمایل به بولسونارو سریعتر از شمال شرق کشور، پایگاه اصلی حمایت از لولا، پیش رفته است. با ادامه شمارش، فاصله دو نامزد کاهش یافت.
نظرسنجیها برای دور دوم احتمالی، رقابتی نزدیک و تقریبا برابر میان دو نامزد نشان میدهند. تحلیلگران به رویترز گفتهاند بخشی از آرای فلاویو، «آرای اعتراضی» مخالفان لولاست که انتظار میرفت در دور دوم به سود این سناتور راستگرا به صندوق ریخته شود.
هزینه بالای زندگی، بدهی خانوارها، ناامنی و رسواییهای فساد از محورهای اصلی نگرانی رایدهندگان بودهاند. با وجود کاهش بیکاری و نابرابری، لولا در جلب حمایت بخشی از مردم با دشواری روبهرو شده است. فلاویو بر نارضایتی اقتصادی تمرکز کرده و لولا نیز با نزدیکتر شدن رقابت، حمایتهای رفاهی را گسترش داده و پیشنهادهایی برای کاهش بار بدهی خانوادهها ارائه کرده است.
نقشه شمارش آرای انتخابات برزیل
رییسجمهوری بعدی با چالشهای مالی مهمی روبهرو خواهد بود. بدهی عمومی برزیل از ۸۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته و دولت پیشبینی رشد اقتصادی امسال و سال آینده را بهترتیب به ۲ و ۲٫۳ درصد کاهش داده است. با این حال، بحث درباره برنامههای اجرایی در کارزار انتخاباتی کمرنگ بود و هر دو نامزد اصلی از حضور در مناظرههای مهم تلویزیونی خودداری کردند.
رسوایی بانک «بانکو مستر» نیز بر رقابت سایه انداخته است. پلیس فدرال در ارتباط با این پرونده درباره اتهام پولشویی علیه فلاویو تحقیق میکند. او هرگونه تخلف را رد کرده، اما تایید کرده است که برای ساخت فیلمی درباره پدرش، میلیونها دلار از مدیر این بانک جذب کرده بود. ارتباط مدیر بانک با الکساندر دِ مورائس، قاضی دیوان عالی که متحد لولا تلقی میشود، برای رییسجمهوری نیز دردسرساز شده است. مورائس پرونده علیه خود را دارای انگیزه سیاسی دانسته است.
نگرانی از دخالت خارجی نیز به تنشهای انتخاباتی افزوده است. متحدان لولا هشدار دادهاند که دولت دونالد ترامپ ممکن است در صورت پیروزی او، نتیجه را به رسمیت نشناسد. ترامپ رسما از نامزدی حمایت نکرده، اما میزبان فلاویو در کاخ سفید بوده و علنا از او تمجید کرده است. آمریکا اتهام دخالت در امور برزیل را رد کرده و رییس دادگاه انتخاباتی این کشور گفته است رایگیری تا بعدازظهر یکشنبه بهطور عادی جریان داشته است.
رایدهندگان همزمان تمامی ۵۱۳ عضو مجلس نمایندگان و دوسوم اعضای سنا را نیز انتخاب میکنند؛ انتخاباتی که با افزایش نفوذ کنگره در سیاست برزیل، برای دولت آینده اهمیت زیادی دارد.
نیروی هوایی آمریکا همه بمبافکنهای مستقر در پایگاه هوایی فرفورد در بریتانیا را که برای حمله به ایران استفاده میشد، به آمریکا بازگرداند. این جابهجایی در حالی انجام شده که تحقیقات درباره طرح احتمالی حمله تروریستی به این پایگاه ادامه دارد.
به گزارش آسوشیتدپرس، یک مقام پنتاگون یکشنبه، ۱۲ مهر، تایید کرد که بمبافکنها به پایگاههای اصلی خود در آمریکا بازگشتهاند. این مقام که اجازه اظهارنظر علنی درباره جابهجاییهای حساس نظامی را نداشت، به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد. در این گزارش، توضیحی رسمی درباره علت خروج بمبافکنها یا ارتباط مستقیم آن با تحقیقات امنیتی ارائه نشده است.
در همین زمینه، به گزارش رویترز، ۱۲ فروند بمبافکن بی۱ در پایگاه فرفورد مستقر بودند. سخنگوی پنتاگون در پاسخی کتبی به این خبرگزاری تایید کرد که همه بمبافکنهای آمریکایی مستقر در این پایگاه به آمریکا بازگشتهاند و توضیح داد که ملاحظات امنیت عملیاتی، مانع از اعلام جابهجایی همزمان با اجرای آن شده بود.
رویترز همچنین نوشت که والاستریت ژورنال نخستین بار خروج این هواپیماها را در ارتباط با نگرانیهای امنیتی درباره طرحهای احتمالی حمله تروریستی به فرفورد گزارش کرده است. با این حال، سخنگوی پنتاگون در پاسخ نقلشده نیز، علت خروج بمبافکنها را مشخص نکرد.
گروههای رصد پروازهای نظامی، از جمله «ائتلاف ردیابی پروازهای نظامی»، از نخستین روزهای جنگ با ایران، فعالیت دهها بمبافکن بی۵۲ و بی۱ را از فرفورد ثبت کردهاند. ناظران یکشنبه نیز خروج شمار زیادی از بمبافکنهای بی۱ از این پایگاه را مشاهده کردند.
پرونده امنیتی فرفورد از بامداد پنجم مهر آغاز شد؛ زمانی که پلیس گزارشی درباره سه خودروی مشکوک دریافت کرد که ظاهرا بهسوی پایگاه حرکت میکردند. به گفته پلیس لندن، ماموران مسلح در منطقه وِلفورد، نزدیک پایگاه، پنج مرد را ابتدا به ظن ارتکاب جرایم مرتبط با مواد منفجره بازداشت کردند. این افراد سپس به ظن تدارک اقدام تروریستی نیز تحت بازجویی قرار گرفتند.
پلیس ۷ مهر اعلام کرد که در سه خودروی مورد بررسی هیچ ماده منفجرهای پیدا نشده است. پنج مظنون اولیه با قرار وثیقه آزاد شدند، اما تحقیقات ادامه یافت.
در ادامه تحقیقات، فردی با تابعیت دوگانه بریتانیایی و ایرانی نیز هفته گذشته در مرکز لندن به ظن طراحی حمله تروریستی بازداشت شد. بر اساس گزارش یکشنبه آسوشیتدپرس، شمار بازداشتشدگان این پرونده به شش نفر رسیده و همه آنان با قرار وثیقه آزاد شدهاند.
مقامهای بریتانیایی احتمال نقشآفرینی تهران در این پرونده را مطرح کردهاند؛ جمهوری اسلامی هرگونه دخالت را رد کرده است.
دونالد ترامپ نیز درباره پرونده امنیتی فرفورد گفته بود افراد دخیل در این طرح قصد داشتند «خسارت بزرگی» وارد کنند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، از «دست داشتن یک عامل خارجی» سخن گفته بود، بیآنکه در اظهاراتش نام کشوری را ذکر کند.
فرفورد، در حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب لندن، متعلق به بریتانیاست و نیروی هوایی آمریکا از آن استفاده میکند. این پایگاه پیشینهای طولانی در پشتیبانی از عملیات بمبافکنهای آمریکایی دارد. بنا بر سوابق رسمی نیروی هوایی آمریکا، فرفورد در جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، عملیات ناتو علیه یوگسلاوی در سال ۱۹۹۹ و جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ نقش داشته است.
در جنگ کنونی با حکومت ایران نیز فرفورد به یکی از پایگاههای پرواز بمبافکنهای آمریکایی تبدیل شد. بریتانیا در آغاز با درخواست واشینگتن برای استفاده از پایگاههایش مخالفت کرد، اما سپس اجازه داد آمریکا از این تاسیسات برای عملیاتی که لندن آن را «دفاعی» و علیه موشکها و سکوهای پرتاب ایران توصیف میکرد، استفاده کند.
خروج بمبافکنها در شرایطی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، همچنان گزینههای ادامه جنگ با حکومت ایران، از جمله حملات تازه، را بررسی میکند.
ترامپ روز شنبه، ۱۱ مهر، هنگام ترک کاخ سفید برای شرکت در گردهماییای در اوهایو، گفت درباره ایران تصمیمهایی خواهد گرفت و افزود: «تنها سؤال این است که از راه آسان پیش میرود یا از راه سخت.»
همزمان، حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه ادامه دارد. یک مقام آمریکایی پنجشنبه ۹ مهر گفته بود ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و یک گروه ناوهای آبیخاکی در راه منطقهاند و این جابهجاییها ممکن است شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر به سه فروند برساند.
رشاد العلیمی، رییس شورای ریاستجمهوری یمن، در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در سخنرانی تلویزیونی خطاب به مردم یمن، ۱۲ مهر ۱۴۰۵. رویترز.
دولت یمن آغاز ضدحمله برای بازپسگیری مناطق تحت کنترل حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی را اعلام کرد. اکسیوس نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد واشینگتن با ارائه اطلاعات و کمک به تعیین اهداف حملات، از عملیات نیروهای یمنی و عربستان سعودی پشتیبانی میکند.
رشاد العلیمی، رییس شورای ریاستجمهوری یمن، یکشنبه ۱۲ مهر در سخنرانی خطاب به مردم این کشور، از صدور دستور آغاز عملیات خبر داد و هدف آن را بازپسگیری مناطق باقیمانده و گسترش حاکمیت دولت بر سراسر یمن اعلام کرد. او گفت این تصمیم پس از پایان یافتن تمامی فرصتهای کاهش تنش گرفته شد.
پیشتر، خبرگزاری رویترز ۱۰ مهر به نقل از شش مقام منطقهای و غربی از تدارک عملیات نظامی عربستان سعودی علیه حوثیها برای بازپسگیری مناطق ساحلی و تنگه راهبردی بابالمندب و تامین امنیت مسیر کشتیرانی در دریای سرخ خبر داده بود.
اکسیوس در گزارشی که ۱۲ مهر منتشر شد، بازپسگیری صنعا، پایتخت یمن، و کنترل تنگه بابالمندب را از اهداف ضدحمله تازه برشمرد. صنعا چندین سال است در کنترل حوثیها قرار دارد و بابالمندب نیز گذرگاهی حیاتی برای تجارت جهانی و صادرات نفت عربستان سعودی است.
به نوشته این وبسایت، دولت بهرسمیتشناختهشده یمن و عربستان سعودی از هفتهها پیش این عملیات را برنامهریزی کرده بودند. دهها هزار نیروی زمینی وفادار به دولت یمن در آن شرکت دارند و ارتش عربستان عمدتا پوشش هوایی نیروهای یمنی را تامین میکند و مواضع حوثیها را هدف قرار میدهد.
تسلط حوثیها بر مناطق ساحلی نزدیک بابالمندب، اهرم فشار مهمی در اختیار این گروه و جمهوری اسلامی قرار داده است. اهمیت این گذرگاه با اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز در پی جنگ ایران افزایش یافته است.
پشتیبانی آمریکا و احتمال تغییر دامنه مشارکت
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، درباره آغاز حملات در یمن ملاحظات جدی داشت، زیرا معتقد بود ورود به این درگیری تمرکز آن را از ایران منحرف میکند.
به گفته این مقام، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، پنجشنبه ۹ مهر در تماس با پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، او را در جریان عملیات برنامهریزیشده قرار داد و بار دیگر خواستار حملات هوایی آمریکا به مواضع حوثیها شد.
یک مقام دیگر آمریکایی گفت واشینگتن «فعلا قصد ندارد اقدام نظامی مستقیم انجام دهد»، اما تاکید کرد اگر عملیات با مشکل روبهرو شود، این تصمیم ممکن است تغییر کند.
تشدید حملات و پیشنهاد تهران برای گفتوگو
حوثیها شنبه و یکشنبه، ۱۱ و ۱۲ مهر، به حملات موشکی علیه اهدافی در عربستان سعودی، از جمله تاسیسات شرکت نفتی دولتی آرامکو، ادامه دادند.
نیروهای مسلح دولت یمن نیز بامداد ۱۲ مهر از حمله به مواضع حوثیها در صنعا و صعده خبر داده بودند. به گزارش رویترز، سخنگوی این نیروها گفت حملات «اهداف حیاتی» را هدف گرفته است، اما جزییات بیشتری ارائه نکرد.
شبکه المسیره، وابسته به حوثیها، حمله به صنعا را به عربستان سعودی نسبت داد؛ خبری که ریاض هنگام انتشار گزارش رویترز تایید نکرده بود.
در مقابل، اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، ۱۰ مهر گفت جمهوری اسلامی بهطور غیررسمی پیشنهاد کرده است گفتوگوی سیاسی با حوثیها جایگزین اقدام نظامی شود. او تاکید کرد تهران هنوز پیشنهاد مشخص و مکتوبی ارائه نکرده و موضوع در حد تبادل نظر میان وزیران امور خارجه بوده است.
به گفته دار، قرار بود این پیشنهاد در نشست اضطراری کمیته پیمان دفاعی مکه با حضور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ریاض بررسی شود.
یک هواپیمای حامل مسافران پرواز فلایدبی پس از فرود بر باند فرودگاه بینالمللی بنگوریون در نزدیکی تلآویو، ۸ مهر ۱۴۰۵. رویترز.
روزنامه «کوریه دلا سرا» با تطبیق یافتههای تازه، شهادتها و گزارشهای امنیتی، جزییات تازهای از نقشه کمکخلبان فلایدبی برای کوبیدن هواپیما به برجهای تلآویو ارائه داد. همزمان، گزارشهایی از ارتباط احتمالیاش با گروهی وابسته به جمهوری اسلامی در سوریه منتشر شد.
این روزنامه ایتالیایی یکشنبه ۱۲ مهر در گزارشی درباره وقایع پرواز دبی به تلآویو، به نقل از دستگاه اطلاعاتی اسرائیل نوشت کمکخلبان قصد داشت هواپیما را به آسمانخراشهای تلآویو بکوبد، بدون آنکه فرصتی برای برخاستن جنگندهها و متوقف کردن هواپیما یا آغاز مذاکره برای رهایی مسافران باقی بماند.
همزمان، اسرائیل هیوم نیز از حضور یک تیم تحقیقاتی اسرائیلی در امارات و مشارکت نهادهای اطلاعاتی آمریکا، عمان و سوریه در تحقیقات پرونده خبر داد.
شکست نقشه اولیه و تلاش برای ساقط کردن هواپیما در بیابان
به روایت کوریه دلا سرا، نقشه اولیه کمکخلبان این بود که کاپیتان را بکُشد و بدون جلب توجه افراد بیرون از کابین، پرواز را در مسیر تعیینشده تا تلآویو ادامه دهد.
این روزنامه به نقل از بازسازی اولیه مقامهای اماراتی نوشت پس از ورود مسافران به کابین و مختل شدن نقشه اولیه، کمکخلبان تصمیم گرفت هواپیما را همانجا در بیابان سرنگون کند. او با همین هدف سیستم خودران هواپیما را قطع کرد و با فشار دادن فرمان هواپیما به جلو، سبب افت شدید ارتفاع آن شد.
بر اساس این گزارش، همام الحمامی، ابتدا به بهانه خواندن نماز از صندلی برخواست، حدود چهار تا پنج دقیقه بعد پشت سر اسمیت مَچار، کاپیتان هندی هواپیما، قرار گرفت و با تبر نجات که پشت صندلی خلبانها قرار دارد اولی ضربه را به سر او زد. این روزنامه بازوی کاپیتان را پس از حمله «تقریبا قطعشده» توصیف کرد.
گزارشها حاکی از این است که مچار با وجود جراحتها و خونریزی شدید، تلاش کرد در کابین را باز کند تا مسافران و خدمه بتوانند برای کمک وارد شوند.
بازسازی حادثه: حمله با تبر
کوریه دلا سرا برای بازسازی وقایع آن صبح، روایت افراد حاضر را با گزارشهای خدمه پرواز به نهادهای امنیتی، گفتههای افراد آگاه از روند حادثه، کارکنان فرودگاه، کارکنان کنترل ترافیک هوایی و دادههای سامانههای تخصصی تطبیق داده و به کمک دو کاپیتان مجرب بوئینگ ۷۳۷، ویدیوهای موجود از حادثه را بررسی کرده است.
به نوشته این روزنامه، هنوز ابعاد متعددی از ماجرا باید در تحقیقات دادستانی کل امارات و دستگاههای اطلاعاتی دبی و تلآویو روشن شود. این رسانه همچنین نوشت صنعت هوانوردی غرب آماده میشود سازوکار استخدام خلبان در شرکتهای هواپیمایی خاورمیانه را زیر ذرهبین ببرد.
همزمان با انتشار این گزارش، رویترز خبر داد دادستان کل امارات متحده عربی نیز ابزار حمله را تبر اضطراری کابین خلبان معرفی کرد و این رویداد را «حمله تروریستی» خواند.
این حادثه هشتم مهر در پرواز شماره ۱۰۷۳ فلایدبی از دبی به تلآویو رخ داد. پس از حمله به کاپیتان و کاهش شدید ارتفاع، مسافران و خدمه کمکخلبان را مهار کردند و دو خلبان حاضر در میان مسافران، کنترل هواپیما را به دست گرفتند و آن را در تبوک عربستان سعودی فرود آوردند.
مظنون پس از بازداشت به امارات منتقل شد. اصل مداخله مسافران و خلبانان در گزارشهای پیشین آمده بود؛ کوریه دلا سرا اکنون نوشته است دو خلبان حاضر در پرواز قرار بود همان هواپیما را از تلآویو به دبی بازگردانند.
ملاقات حمدان بن محمد آل مکتوم، ولیعهد دبی، با اسمیت مَچار، کاپیتان هندی فلایدبی در مکانی نامشخص در امارات متحده عربی. مچار پس از زخمی شدن در حمله همکارش با سلاح سرد در هواپیما، تحت درمان است. ۱۱ مهر ۱۴۰۵. رویترز
اقامت و تحصیل مهاجم در استرالیا و بریتانیا
در ادامه تحقیقات چندملیتی مرتبط با این حادثه، پلیس فدرال استرالیا یکشنبه ۱۲ مهر اعلام کرد تیم مشترک مبارزه با تروریسم ویکتوریا، متشکل از پلیس فدرال، پلیس این ایالت و سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا، ارتباط کمکخلبان با این کشور را بررسی میکند.
دو منبع آگاه از این تحقیقات، در گفتوگو با رویترز هویت مهاجم را «همام الحمامی»، شهروند عمان، معرفی کردند. فایننشالتایمز نیز به نقل از دو فرد آگاه نوشت نهادهای اطلاعاتی استرالیا درباره حمامی پروندهای داشتهاند.
فایننشالتایمز همچنین گزارش داد حمامی در دوران اقامت در استرالیا ظاهرا به مساجد تندرو رفتوآمد داشته و از وبسایتهای افراطی بازدید میکرده است. رویترز تاکید کرد نتوانسته این گزارش را بلافاصله تایید کند. دولت استرالیا نیز به درخواست اظهارنظر این خبرگزاری که خارج از ساعات اداری ارسال شده بود، پاسخی فوری نداد.
پیشتر سیانان گزارش داده بود که عکسهایی از سران القاعده در حسابهای کاربری منتسب به کمکخلبان مهاجم منتشر شده بود و شرکت هواپیمایی عمانایر به دلیل نگرانی درباره دیدگاههای افراطی، او را از آموزش پرواز در این شرکت کنار گذاشته بود.
ایبیسی نیوز، در گزارشی درباره این حادثه نوشت حمامی در سال ۲۰۱۴ میلادی ویزای دانشجویی استرالیا گرفت، از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ در این کشور مشغول به تحصیل بود و سپس آن را ترک کرد. ویزای او در سال ۲۰۱۹ به دلیل ثبتنام نکردن در دانشگاه لغو شد. این رسانه نوشت بازرسان بررسی خواهند کرد آیا او در دوران حضور در استرالیا به افراطگرایی گرایش پیدا کرده بود یا نه.
سیانان نیز گزارش داد حساب لینکدین حذفشدهای به نام حمامی، سابقه تحصیل غیرحضوری او در دانشگاه باکینگهامشر نیو در بریتانیا را نشان میداد. این شبکه به نقل از منبعی در دانشگاه نوشت او پس از سه سال تحصیل، در سال ۲۰۲۳ مدرک مدیریت هوانوردی گرفت.
دو منبع مطلع از تحقیقات در گزارشی دیگر به رویترز گفتند حمامی در دانشگاهی در ملبورن تحصیل کرده بود. رسانههای محلی دانشگاه محل تحصیل او را آرامآیتی معرفی کردهاند، اما این دانشگاه به رویترز گفت در این باره اظهارنظر نمیکند.
ارتباط احتمالی با جمهوری اسلامی
در بخش دیگری از پرونده، اسرائیل هیوم به نقل از منابع مطلع گزارش داد حمامی چند سال در سوریه زندگی کرده و احتمال میرود به گروهی پیوسته باشد که جمهوری اسلامی در دوران حکومت بشار اسد تشکیل داده بود. به نوشته این روزنامه، مادر او سوری است و بازرسان ارتباط احتمالیاش با جمهوری اسلامی از طریق این گروه را بررسی میکنند.
این ارتباط تایید نشده است. دو مقام امنیتی اسرائیل پیشتر به رویترز گفته بودند تا آن مرحله مدرکی از دخالت حکومت ایران به دست نیامده بود. کوریه دلا سرا نیز زمان استخدام حمامی در فلایدبی را هشت ماه پیش اعلام کرد.
در پی بالا گرفتن گمانهزنیها درباره سرنوشت مذاکرات تهران و واشینگتن، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد پاسخ آمریکا به پیشنهاد اخیر حکومت ایران معطوف به پرونده هستهای است، در حالی که تهران در مقطع کنونی تنها درباره تنگه هرمز مذاکره میکند.
بقایی یکشنبه ۱۲ مهر در یک نشست خبری گفت: «پاسخ آمریکا حول مسائل هستهای است، در حالی که ما صراحتا اعلام کردیم تمرکز ما بر تنگه هرمز است. امنسازی این آبراه مستلزم برداشتن گامهای مثبت از سمت آمریکا و بازگشت آن به تعهدات خود ذیل تفاهم اسلامآباد و همچنین رفع تحریمهای جدید است.»
او افزود جمهوری اسلامی نیز پاسخ خود را به پیشنهاد اخیر ایالات متحده ارائه کرده است.
بقایی همچنین اعلام کرد تهران از «رابطه بسیار خوبی» با روسیه و چین برخوردار است و در موضوع پرونده هستهای با این دو کشور «هماهنگ عمل خواهد کرد».
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال خروج جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، انپیتی، گفت «این بحث بسیار جدی است» و وزارت خارجه در این زمینه «تابع تصمیم نهادهای ذیصلاح کشور» خواهد بود.
حکومت ایران سوم مهر پیشنهاد کرد در ازای رفع محاصره دریایی، صدور معافیت تحریمی برای فروش نفت و برقراری آتشبسی که لبنان را نیز شامل شود، تنگه هرمز را بازگشایی کند و مذاکرات با آمریکا را در چارچوب طرحی هفتروزه از سر بگیرد.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت فشار شدید اقتصادی ناشی از محاصره دریایی، تهران را وادار کرده است پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کند، اما او این پیشنهاد را نخواهد پذیرفت.
هشدار تهران همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه
بقایی در بخش دیگری از نشست خبری، به اعزام نیروها و تجهیزات نظامی جدید آمریکا به منطقه واکنش نشان داد و اعلام کرد حکومت ایران به «تقویت توان دفاعی» خود ادامه خواهد داد.
او گفت در صورتی که بار دیگر خاک کشورهای منطقه برای حمله به جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار گیرد، تهران «قطعا به شیوهای متفاوت» پاسخ خواهد داد.
بقایی با تکرار مواضع تهدیدآمیز شماری از مقامهای حکومت ایران در روزهای اخیر افزود کشورهایی که امکانات خود را برای کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در اختیار آمریکا و اسرائیل قرار دادهاند، «حتما باید در این کار تجدیدنظر کنند».
خبرگزاری آسوشیتدپرس پیشتر گزارش داد ارتش آمریکا در حال اعزام حدود ۹ هزار نیروی نظامی به همراه مجموعهای از ناوهای جنگی به خاورمیانه است.
این تحرکات میتواند شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه را تا پایان اکتبر (۹ آبان) به سه فروند برساند.
افزایش حضور نظامی آمریکا در حالی صورت میگیرد که گمانهزنیها درباره احتمال آغاز مجدد حملات گسترده علیه جمهوری اسلامی و گسترش دامنه درگیریهای منطقهای افزایش یافته است.
ترامپ ۹ مهر در مصاحبه با نشریه تایم، احتمال ازسرگیری حملات علیه حکومت ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را رد نکرد و گفت تهران سرانجام ناگزیر خواهد شد عقبنشینی کند و شروط هستهای واشینگتن را بپذیرد.
واکنش بقایی به احتمال عملیات تازه علیه حوثیها
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال آغاز عملیات گسترده علیه مواضع حوثیهای یمن و استقرار دهها هزار نیروی پاکستانی در عربستان سعودی گفت: «ما این گزارشها را شنیدهایم و امیدواریم که صحت نداشته باشد و صرفا در حد شایعه باشد.»
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هشدار داد هرگونه مداخله تازه در تحولات یمن، شرایط را «پیچیدهتر» خواهد کرد.
او افزود قرار بر این بوده است که پیمان دفاعی مکه «به هیچ عنوان برخلاف منافع و مصالح امت اسلامی مورد استفاده قرار نگیرد».
در روزهای اخیر، درگیری میان حوثیها و نیروهای دولت قانونی یمن شدت گرفته است. این گروه نیابتی جمهوری اسلامی همچنین با حمله به شهرها و زیرساختهای انرژی عربستان سعودی، به تنشهای منطقهای دامن زده است.
خبرگزاری رویترز ۱۰ مهر گزارش داد ریاض در حال برنامهریزی برای انجام عملیاتی علیه حوثیهای یمن با هدف بازپسگیری مناطق ساحلی تنگه راهبردی بابالمندب و تامین امنیت کشتیرانی در دریای سرخ است.
بر اساس این گزارش، بسته به ابعاد عملیات، ممکن است بیش از ۱۰۰ هزار نیروی یمنی برای شرکت در آن بسیج شوند.
همچنین به گفته یک مقام پاکستانی، اسلامآباد بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی نظامی در عربستان سعودی مستقر کرده که ماموریت آنها حفاظت از مرزهای زمینی این کشور و مقابله با حملات موشکی و پهپادی عنوان شده است.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه ۱۶ مرداد در مکه توافقنامه دفاعی مشترکی امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از این کشورها، حمله به هر سه عضو تلقی میشود.