رویترز: دود و آتش در نزدیکی یکی از تاسیسات آرامکو در ریاض مشاهده شده است
خبرگزاری رویترز به نقل از یک شاهد عینی گزارش داد حجم زیادی دود و آتش در نزدیکی یکی از تاسیسات شرکت آرامکو در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، مشاهده شده است.
رویترز اعلام کرد مقام‌های عربستان سعودی و شرکت آرامکو هنوز وقوع آتش‌سوزی در نزدیکی این تاسیسات را تایید نکرده‌اند.
درباره علت دود و آتش مشاهده‌شده نیز اطلاعاتی منتشر نشده است.
حمد سیف الشامسی شنبه ۱۱ مهر در بیانیه‌ای که خبرگزاری دولتی امارات منتشر کرد، گفت بررسی انگیزه‌های مظنون و دیگر ابعاد حادثه ادامه دارد و نتایج پس از تکمیل مراحل لازم، اعلام خواهد شد.
این نخستین بار است که بازرسان اماراتی، حادثه پرواز «اف‌زد۱۰۷۳» را «تلاش برای حمله تروریستی» توصیف می‌کنند.
دادستان کل این کشور نهم مهر دستور آغاز تحقیقات درباره احتمال تروریستی بودن حادثه، برنامه‌ریزی قبلی و هدایت آن از سوی افراد دیگر را صادر کرده بود.
استفاده از تبر اضطراری کابین
الشامسی اعلام کرد کمک‌خلبان داخل کابین با تبر اضطراری به کاپیتان حمله کرده و کوشیده است کنترل هواپیما را به دست بگیرد. این نوع تبر معمولا برای استفاده در وضعیت‌های اضطراری، از جمله سانحه، در کابین نگهداری می‌شود.
پس از انتشار این بیانیه، انور قرقاش، مشاور ارشد رییس امارات، در رسانه اجتماعی ایکس نوشت این کشور هیچ‌گونه تحملی در برابر تروریسم ندارد و با گفتار افراط‌گرایانه نیز با اغماض برخورد نخواهد کرد.
فلای‌دبی، که متعلق به دولت دبی است، ۱۱ مهر اعلام کرد شرایط حادثه همچنان بررسی می‌شود و امکان اظهار‌نظر بیشتر ندارد.
غیث الغیث، مدیرعامل شرکت، در نخستین اظهارات علنی خود، علت تغییر مسیر پرواز را «حادثه‌ای ایمنی» در کابین توصیف کرده بود.
مهار مهاجم و فرود در عربستان سعودی
حادثه پرواز فلای‌دبی هشتم مهر در هواپیمایی با بیش از ۱۷۰ مسافر و خدمه رخ داد. بیشتر مسافران اسرائیلی بودند و مقام‌های اسرائیلی گفته‌اند کمک‌خلبان قصد سرنگون کردن هواپیما را داشته است.
مسافران و خدمه، کمک‌خلبان را مهار کردند و یک خلبان ذخیره فلای‌دبی که در پرواز حضور داشت، کنترل هواپیما را به دست گرفت و آن را در فرودگاه تبوک در شمال‌غرب عربستان سعودی فرود آورد.
اسمیت ماچهر، کاپیتان هندی پرواز، پیش‌تر شرح داد که با وجود جراحات توانسته است در کابین را باز کند تا دیگران برای کمک وارد شوند.
بر اساس داده‌های فلایت‌رادار۲۴ که خبرگزاری رویترز نقل کرده، هواپیما هنگام پرواز بر فراز عربستان سعودی، در اندکی بیش از ۳۰ ثانیه حدود ۱۶ هزار و ۶۲۵ پا، معادل حدود پنج هزار و ۶۷ متر، ارتفاع از دست داد.
هویت مظنون و پرسش درباره سوابق او
یک منبع با اطلاع مستقیم و منبع دیگری آگاه از تحقیقات، نام کمک‌خلبان را «حمام الحمامی»، تبعه عمان، اعلام کردند.
مقام‌های امارات و فلای‌دبی هنوز هویت او را علنا اعلام نکرده‌اند و امارات به درخواست رویترز برای تایید این نام پاسخ فوری نداده است.
مقام‌های اسرائیلی پیش‌تر تابعیت عمانی او را اعلام کرده بودند. عمان درباره حادثه اظهارنظری نکرده است.
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داد این فرد به دلیل نگرانی درباره دیدگاه‌های افراطی‌اش در عمان از پرواز منع شده بود.
مشخص نیست این نگرانی‌ها به فلای‌دبی منتقل شده است یا نه.
مشارکت اسرائیل در تحقیقات امارات
متهم این حادثه پس از بازداشت در عربستان سعودی، نهم مهر به ابوظبی منتقل شد.
یک مقام دولت اسرائیل ۱۰ مهر به رویترز گفت بازرسان اسرائیلی در تحقیقات به رهبری امارات مشارکت خواهند کرد تا وقایع، انگیزه‌ها و سوابق مظنون را بررسی کنند.
نهاد اسرائیلی مشارکت‌کننده در تحقیقات مشخص نشده است.
عمان با اسرائیل روابط دیپلماتیک رسمی ندارد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفته است خلبانان چنین کشورهایی مجاز به انجام پرواز به اسرائیل نیستند.
روشن نیست الحمامی چگونه برای این پرواز در نظر گرفته شده است.
نتانیاهو ۱۰ مهر گفت احتمال هدایت کمک‌خلبان از سوی دیگران بررسی می‌شود و هر فرد دخیل «بهای سنگینی» خواهد پرداخت.
او یک روز پیش‌تر گفته بود مظنون تحت تلقین افراط‌گرایی اسلام‌گرایانه قرار گرفته، اما اذعان کرده بود انگیزه او هنوز مشخص نشده است.
این مصاحبه با ناتالی لیسبونا، خبرنگار دیلی‌میل در خاورمیانه، پنج‌شنبه نهم مهر در دفتر نخست‌وزیر اسرائیل انجام شد و شنبه ۱۱ مهر انتشار یافت.
نتانیاهو: روز آزادی شما خواهد رسید
نتانیاهو در پیامی به ایرانیان مخالف حکومت گفت: «این حکومت سقوط خواهد کرد. سقوط این حکومت‌ها زمان می‌برد، اما سرانجام سقوط می‌کنند. اکنون بسیار ضعیف‌اند. محاصره رییس‌جمهور ترامپ واقعا سپاه پاسداران را به‌شدت تضعیف می‌کند. بنابراین می‌گویم امیدتان را از دست ندهید. روز آزادی شما خواهد رسید.»
محاصره دریایی و محدودیت دسترسی تهران به درآمدهای نفتی، از محورهای اختلاف در مذاکرات اخیر واشینگتن و تهران بوده است.
خبرگزاری رویترز دوم مهر گزارش داد مذاکره‌کنندگان دو طرف طرحی مرحله‌ای برای پایان محاصره و بازگشایی تنگه هرمز را بررسی می‌کنند اما دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت که پیشنهاد ایران را رد کرده است.
نخست‌وزیر اسرائیل در توصیف رویارویی با جمهوری اسلامی و گروه‌های همسو با آن، گفت کشورش علاوه بر دفاع از خود، از کشورهای عربی در برابر «سلطه ایران و نیروهای نیابتی مرگبارش» نیز محافظت می‌کند.
اتهام مماشات بریتانیا با تهران
بخش دیگری از مصاحبه با دیلی‌میل به انتقاد نتانیاهو از سیاست دولت بریتانیا اختصاص یافت. او دولت اندی برنهام را به مماشات با «ائتلاف اسلام‌گرایان و چپ‌گرایان» متهم کرد و گفت لندن به جای مقابله با دشمنان مشترک، اسرائیل را هدف قرار می‌دهد.
نتانیاهو از معترضان به اسرائیل در بریتانیا پرسید: «چرا مقابل سفارت ایران اعتراض نمی‌کنید؟»
او همچنین پرسید چرا خشم دولت بریتانیا متوجه جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن نیست؟
به گفته نخست‌وزیر اسرائیل، اطلاعات ارائه‌شده از سوی این کشور مانع «حمله‌ای مرگبار» با حمایت جمهوری اسلامی، به پایگاه هوایی فرفورد شده است.
به گفته او، بدون این اطلاعات احتمالا حمله انجام می‌شد و معلوم نبود چند بریتانیایی جان می‌باختند.
برنهام هشتم مهر از نشانه‌های قوی نقش تهران در پرونده فرفورد سخن گفت، اما تاکید کرد تحقیقات پلیس ادامه دارد.
جمهوری اسلامی دخالت در این ماجرا را رد کرده است.
سرکوب داخلی، انرژی و برنامه هسته‌ای
نتانیاهو، جمهوری اسلامی را حکومتی خواند که «ده‌ها هزار نفر از شهروندان خود را کشته یا دچار آسیب‌های شدید کرده» و اکنون اقتصادهای غرب، تامین انرژی و آبراه‌های بین‌المللی را تحت فشار قرار می‌دهد.
او در انتقاد از حکومت ایران و گروه‌های همسو با آن، به محروم کردن زنان از حقوقشان، اعدام همجنس‌گرایان و کشتن مخالفان اشاره کرد و پرسید چرا شدت انتقادهای غرب از اسرائیل، متوجه این حکومت‌ها نیست؟
نخست‌وزیر اسرائیل همچنین گفت کشورش با کمک آمریکا علیه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی اقدام کرده است: «اگر ایران اکنون سلاح هسته‌ای داشت، چه اتفاقی می‌افتاد؟ به کارهایی فکر کنید که بدون سلاح هسته‌ای انجام می‌دهد.»
او در پاسخ به پرسشی درباره انتخابات پیش رو، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای را از دستاوردهای دولتش دانست و هشدار داد جمهوری اسلامی موشک‌های دوربرد توسعه می‌دهد و تهدید آن می‌تواند متوجه بریتانیا نیز بشود.
پاسخ محتاطانه درباره نقش ایران در حادثه فلای‌دبی
وقتی خبرنگار درباره احتمال دخالت تهران در حادثه پرواز فلای‌دبی از دبی به تل‌آویو از نتانیاهو سوال کرد، او مستقیما جمهوری اسلامی را مسئول معرفی نکرد.
نخست‌وزیر اسرائیل گفت: «با گذشت زمان، تصویر روشن‌تر می‌شود: مهاجم تحت افراطی‌گری اسلام‌گرایانه قرار گرفته بود و آمده بود هواپیما را همراه مسافرانش سرنگون کند. بررسی می‌کنیم که آیا کسی او را فرستاده است یا نه. هر کسی او را فرستاده باشد، بهای بسیار سنگینی خواهد پرداخت.»
سی‌ان‌ان ۱۱ مهر گزارش داد در حساب‌های شبکه‌های اجتماعی منتسب به کمک‌خلبان عمانی حمله‌کننده به خلبان این پرواز، تصاویری از چهره‌های القاعده منتشر شده است.
به گزارش این شبکه، او پیش‌تر به دلیل نگرانی درباره دیدگاه‌های افراطی‌اش از آموزش پرواز در عمان‌ایر کنار گذاشته شده بود.
دو مقام امنیتی اسرائیل پیش‌تر به رویترز گفته بودند مدرکی از دخالت جمهوری اسلامی به دست نیامده و ارزیابی اولیه، اقدام انفرادی کمک‌خلبان است اما تحقیقات همچنان ادامه دارد.
این نماینده مجلس، شنبه ۱۱ مهر در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا گفت: «به جایی رسیده‌ایم که آرزو می‌کنیم مردم مریض نشوند زیرا اگر مریض شوند، انتهای این مریضی درمان نیست؛ مرگ است.»
فروش دارایی‌ها برای خرید دریچه قلب
اسحاقی از زوجی روستایی گفت که گوسفندها و خودروی پرایدشان را برای تامین هزینه درمان فروخته و یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای دریچه قلب پرداخت کرده‌اند، اما بعد به آنها گفته شده دریچه مناسب نیست و باید دریچه دیگری تهیه کنند.
به گفته او، قیمت برخی دریچه‌های قلب به حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان می‌رسد و بیمه نیز هزینه آنها را نمی‌پردازد.
از سوی دیگر، در گزارشی که هشتم مهر در ایران‌اینترشنال منتشر شد، بیماران از کاهش مصرف دارو به‌دلیل کمبود و گرانی خبر دادند. برخی نیز گفتند پس از قطع یا کاهش دوز، علائم بیماری‌شان بازگشته یا تشدید شده است.
با افزایش شدید قیمت و کمیاب یا نایاب شدن بسیاری از اقلام دارویی، شماری از شهروندان در پیام‌هایی به ایران‌اینترنشنال گفتند با وجود نیاز به داروی تخصصی و درمان تایید شده پزشکی، در مراجعه به داروخانه‌ها با پیشنهاد استفاده از داروهای گیاهی و روش‌های موسوم به طب سنتی مواجه شده‌اند.
روایت شهروندان و همچنین هشدارهای نهادهای صنفی حوزه دارو نشان می‌دهد قیمت برخی داروها طی ماه‌های گذشته تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته است.
اسحاقی گفت که اکنون بیش از ۸۰ درصد هزینه درمان از جیب بیماران پرداخت می‌شود و بیمه‌ها عملا ورشکسته‌اند، اما این وضعیت را اعلام نمی‌کنند.
او همچنین از دریافت زیرمیزی، تحمیل هزینه آزمایش و تصویربرداری و ناکارآمدی طرح پزشک خانواده انتقاد کرد و درباره حذف ارز دولتی دارو و مواد اولیه تجهیزات پزشکی هشدار داد.
انتقاد از فساد و توجیه کمبودها با جنگ
سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس گفت آسیب تصمیم‌های نادرست به آمریکا و اسرائیل نسبت داده می‌شود، در حالی که «با اراده و مبارزه با فساد، تامین دارو و مواد اولیه آن ارتباطی به جنگ ندارد».
او با اشاره به روابط جمهوری اسلامی با روسیه و چین پرسید چرا از این کشورها دارو وارد نمی‌شود و گفت طبق آمار ارائه‌شده در جلسات، سود برخی شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی در زمان جنگ، ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.
اسحاقی همچنین از تخصیص ارز برای واردات دستکش با وجود تولید داخلی انتقاد کرد و از پیشنهادی برای پرداخت سهم ۱۰ درصدی در قبال انجام واردات خبر داد.
رضا جباری، عضو دیگر کمیسیون بهداشت، نیز هفتم مهر از قیمت‌گذاری دارو انتقاد کرده و گفته بود قیمت برخی اقلام ۲۰۰ تا ۳۰۰ درصد بالاتر از قیمت واقعی است.
از سوی دیگر، اسحاقی تاکید کرد ۱۰۰ میلیارد دلار از نزد تراستی‌ها بازنگشته و ۲۰ میلیارد دلار آن در اختیار یک بانک است؛ بانکی که نامش را اعلام نکرد.
او از قوه قضاییه خواست این منابع را بازگرداند و گفت بخش سلامت سالانه به سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار نیاز دارد.
این شبکه شنبه ۱۱ مهر به نقل از دو منبع مطلع، مظنون حادثه پرواز «اف‌زد۱۰۷۳» از دبی به تل‌آویو را «حمام الحمامی» معرفی کرد.
اطلاعات حساب لینکدین منتسب به الحمامی نشان می‌دهد او پیش‌تر هفت سال در شرکت هواپیمایی عمان‌ایر فعالیت کرده و پس از آن، مدتی برای شرکت رویال‌ایر مراکش کار کرده است.
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داد مقام‌های عمانی به دلیل نگرانی از دیدگاه‌های افراطی این کمک‌خلبان، او را از پرواز منع کرده بودند، اما فلای‌دبی بعدا او را استخدام کرد.
هنوز مشخص نیست این نگرانی‌ها به شرکت‌های هواپیمایی یا دولت‌های دیگر منتقل شده بوده یا نه.
انتشار ویدیوها پس از حادثه
به گزارش سی‌ان‌ان، حدود ۹ ساعت پس از حادثه، دو پست در حساب لینکدین منتسب به الحمامی منتشر شد.
یکی از این پست‌ها شامل تصاویری از کابین هواپیما و هواپیماهای شرکت‌های اسرائیلی «ال‌عال» و «آرکیا» بوده که در پایان آن، تصاویر ایمن الظواهری، رهبر پیشین القاعده، و همام خلیل ابوملال البلاوی، عامل بمب‌گذاری انتحاری سال ۲۰۰۹ میلادی که به القاعده وفادار بود، دیده می‌شد.
همان ویدیوها تقریبا هم‌زمان در حسابی در اینستاگرام با نام و تصاویر مشابه منتشر شدند. هر دو حساب بعدا حذف شدند.
هنوز مشخص نیست چه کسی این مطالب را منتشر کرده و آیا انتشار آنها از پیش زمان‌بندی شده بوده یا نه.
سی‌ان‌ان همچنین حدود سه هزار پست حذف‌شده از حساب ایکس منتسب به الحمامی در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ میلادی را بررسی کرده است.
این شبکه نوشت محتوای این پست‌ها نشان‌دهنده دیدگاه‌های «عمیقا مذهبی و زن‌ستیزانه» بوده است.
در برخی از آنها، صاحب حساب با فعالیت زنان در محیط‌های کاری مختلط مخالفت کرده و استفاده از نقاب و ترک کار را از شروط خود برای همسر آینده‌اش اعلام کرده است.
حمله در کابین و تحقیقات امارات متحده عربی
حادثه پرواز فلای‌دبی چهارشنبه هشتم مهر رخ داد. بر اساس گزارش‌های پیشین، کمک‌خلبان با چاقو به کاپیتان هندی هواپیما حمله کرد و ظاهرا قصد داشت هواپیما را سرنگون کند.
اسمیت ماچهر، کاپیتان پرواز، بعدا شرح داد که با وجود جراحات توانست در کابین را باز کند تا مسافران و خدمه برای کمک وارد شوند.
پس از مهار کمک‌خلبان، هواپیما به‌سلامت در تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
مظنون پس از بازداشت در عربستان سعودی به امارات متحده عربی منتقل شد. دادستان کل امارات پنج‌شنبه نهم مهر تحقیقاتی را آغاز کرد تا مشخص شود آیا حادثه با فعالیت تروریستی ارتباط داشته و آیا از پیش برنامه‌ریزی یا هدایت شده است یا نه.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پیش‌تر گفت گمان می‌رود مظنون تحت «تلقین افراط‌گرایی اسلام‌گرایانه» قرار گرفته باشد. با این حال، هنوز ارتباط سازمانی الحمامی با یک گروه تروریستی مشخص نشده است.
این حادثه در شرایطی رخ داد که شرکت‌های هواپیمایی منطقه برای احیای پروازها پس از اختلال‌های ناشی از جنگ ایران تلاش می‌کردند.
